په دوحه کې د سولې د بین الافغاني کانفرانس پریکړه لیک

ياهووو!

بسم الله الرحمن الرحیم

موږ د روان ۱۳۹۸ کال د چنګاښ په ۱۶ ــ ۱۷ چي د ۲۰۱۹ کال دجولای د میاشتي له ۷ ـ ۸ نیټي سره سمون خوري په دوحه کي دسولي لپاره د بین الافغانی کانفرانس ګډون کوونکي په افغانستان کي دسولي لپاره د جرمني د فدرالي جمهوریت او د قطر هیواد هڅو ته د ارزښت په سترګو ګورو او بین الافغاني ناستو د کوربتوب او سهولت برابرولو له کبله یې مننه کوو.

موږ د کنفرانس ګډون کوونکي همدارنګه د ملګرو ملتونو له سازمان، د سیمې له هیوادونو او په خاص ډول له امریکا سره دمذاکراتو او بین الافغاني ناستو لپاره دسهولت برابرونکو هیوادو څخه مننه کوو چې د افغانستان د مسئلې دحل لپاره یې لازم امکانات برابر کړي دي او هیله لرو چې ټول اړخونه به په راتلونکې کې همدغه همکاري پداسې ډول انجام کړي چې زموږ د هیواد او ولس په خیر او یوې واقعې سولې ته د رسیدو سبب شي.

دا چې له اوږده بحران وروسته په افغانستان کې د تلپاتې او سراسري سولې د راتګ لپاره وضعیت آماده شوی، نو دې هدف ته د رسیدو لپاره موږ دوحې د بین الافغاني کانفرانس ګډونوال په لاندې مواردو کې توافق ته ورسیدو.

موږ د کنفرانس د ګ‌‌‌‌‌‌ډون کونکو له دیده د خبرو اوتفاهم
له لارې کولای شو چې د هیواد د نن او راتلونکي په اړه مشترک درک ته ورسیږو او هغه موانع چې پدې لاره کې شتون لري لیرې کړو. لدی کبله موږ ټول دخبرو د تداوم پر ضرورت ټینګار کوو.

لومړی: د بین الافغاني کنفرانس ټول ګ‌‌‌‌‌‌ډون کونکي بشپړ اتفاق لري چې په هیواد کې تلپاتې سراسري او باعزته سوله چې د افغانستان د ټولو وګړو غوښتنه ده، د صادقانه همه شمولو بین الافغاني مذاکراتو په پایله کې شونې ده.

دوهم: افغانستان یو متحد، اسلامي هیواد او د ټولو میشتو وروڼو قومونو مشترک کور دی. د اسلامي نظام حاکمیت، اجتماعي او سیاسي عدالت، دوګړو اساسي حقوق، ملي وحدت، خپلواکي او ارضي تمامیت هغه ارزښتونه دي چې ټول افغانان ورته تعهد لري.

دریم: افغان اولس چې په تېر تاریخ او په تیره بیا تیرو څلویښتو کلونو کې یې له خپل دین، هیواد، فرهنګ او خپلواکۍ څخه د دفاع لپاره ډیرې قربانۍ ورکړې دي، ټول نړیوال، سیمه ایز او کورني جهتونه دي زموږ د ملت لوړو ارزښتونو ته په احترام قائل شي. د دې لپاره چې په راتلونکې کې افغانستان بیا د جګړو او بحران شاهد ونه اوسي، بین الافغاني تفاهم او د هیواد د بیلابیلو اقشارو تر منځ پوهاوی یو مبرم ضرورت دی. نړیوال، سیمه ییز او ټول داخلي اړخونه د دې بهیر ملاتړ ته رابولو او تقویه یې د ټولو په خیر ګڼو.

څلورم: دا چې د جګړې په اوږدیدلو سره هره ورځ زموږ ولس متضرر کیږي نو سولې او د بین الافغاني مؤثرو مذاکراتو ته د زمینه سازۍ لپاره لاندې اقدامات ضروري بولو:
الف ــ د جګړې ښکیل اړخونه دې د ګواښونو، انتقامي تهدیدونو او جګړه ییزو ادبیاتو په ځای په خپلو رسمي بیانونو کې له نرمې ژبې کار واخلي.
ب ــ دسولي دناستي ټول ګډونکونکي له امریکاسره په قطر کي د روانو مذاکراتو ملاتړ کوي او په افغانستان کي د روان تحمیلي جنګ په پای ته رسولو کي یې موثر او مثبت قدم بولي.

پنځم: د دې لپاره چې زموږ ولس د جګړې له زیانونو خوندي او د جګړې ناخوالې تر ټولو ټیټې کچې ته راښکته اود سولي لپاره داعتماد بهتره فضاءجوړه شي د جګړې ښکیل اړخونه دې لاندې اجراآت ترسره کړي.
الف ــ د سپین ږیرو، معیوبو او ناروغو بندیانو بې قید او شرطه خوشي کول.
ب ــ دهیواد په ټولو سیمو کې د عام المنفعه بنسټونو لکه، د دیني او مذهبي مرکزونو، روغتونونو، بازارونو، د اوبو بندونه او کارځایونو د امنیت تضمین.
ج ــ په ځانګړې توکه د تعلیمي بنسټونو لکه ښوونځیو، مدرسو،پوهنتونونو او نورو تعلیمي ادارو حریم ته درناوی.
د ــ د ملکي خلکو د عزت، ژوند، مال او کورونو ساتنې ته ژمنتیا، او ملکي تلفات د صفر کچې ته راښکته کول.

شپږم: د اسلامي اصولو سره سم د تعلیم، کار، سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو فعالیتونو په برخه کې د ښځو د حقوقو ‌‌‌‌‌‌ډا‌‌‌‌‌‌ډ او همدارنګه دمذهبي اقیلتونو. ‌‌‌‌‌‌ډا‌‌‌‌‌‌ډ

اوم: د دوحې دکانفرانس ګډون کوونکی توافق لري چې د سولې تګ لاره به په لاندینیو مواردو څرخي:
الف – په افغانستان کې پر اسلامي نظام توافق.
ب – د سراسری سولی دپیل په شرایطو او عملي کیدو.
ج – د سولې تړون د موادو پر پلي کیدو او څارنې.
د – د بنیادي بنسټونو، دفاعی او نورو ملی نهادونوچي دټولو افغانانو ملکیت دی، دسولی له توافق څخه ورسته په اړیني اصلاح خوندیتوب او غښتلتیا.
ه – د افغان کډوالو او د جنګ لکبله د داخلي بیځایه شویو کورنیو خپلو سیمو ته پر بیرته ستنیدلو.
و – د مرستندویه ھیوادونو سره د سولې د تړون وروسته د مرستو د نوې ھمکارۍ او اړیکو پر شرایطو.
ز – د افغانستان په اړه نړیوال کنفرانس کې د نړیوالو ضمانتونو سره د افغانستان د سولې پر توافقاتو تائید.
ح – په نړیوال کنفرانس کې د سیمې، ګاونډیو او نورو ھیوادونو له لورې په افغانستان کې د نه لاسوھنې ژمنې او توافق باندي ټینګار کوي.

اتم ــ موږ دسولي په اړه دټولو هڅو او لدې جملې د مسکو د تیر بین‌الافغاني کنفرانس پریکړه لیک چي د روان کال د فبرورۍ په ۵مه او ۶مه نېټه جوړ شوی و تائیدوو او ټول ګډونوال په یوه خوله، له اسلامی کانفرانس، د ملګرو ملتو له سازمان، امنیت شوری، اروپایې ټولني او ټولو ګاونډیو هیوادو څخه غوښتنه کوو چي د سولې په اړه د دوحې د بین الافغاني کانفرانس پریکړي تائید او ملاتړ یې وکړي.

ومن الله توفیق

 

 مقابله با پالنهاى سوپرشيطان پاكستان دقيق و پاسخ درست به اين موضوع ايجاب مينمايد تا

ميرعبدالواحد سادات

اين سوال اساىس پرداخت رامطرح نماييم : خ ما : ين ضعف تاري ض مقاطع ، هميشه دست باال دارد ؟ بزرگی چرا پاكستان درين هفت دهه به استثناىه بع خ ان همانا : ما استكه مانع برخورد شعورى ما بامسايل و مصايب ميگردد و البته علت تاري ى درشعارزدگ فقدان حاكميت عقل است طرح انرا ” كس كه برحسب ذهن و عادت رشق ىم پنداريم . شان ” وح ت توهرت تا زمانيكه با عقالنيت سياىس به اين سوال نریدازيم و علل ضعف و ناكاىم خود را مشخص نسازيم : كماكان در برابر اين كشور تصنىع و مخلوق استعمار ، با سيستم ناپايدار سياىس كه نيم عمر ان با كودتا ها و سيادت نظاميان سریىگرديده ، بازند وطراز انگريزى ان مقابله نميتوانيم . ه و با پالنهاى سوپرشيطان پاسخ به اين سوالگره خورده است . ى خ ما بعد از نخسترت جمهوريت و تاكنون باچگونگ افول تاري ين قدرتهاى جهان وسازمانهاى طراز اول نظاىم در دهه هشتاد عواقب ناميمون عملكرد اينكشور پاى بزرگی ورى و پيمان وارسا و اكنون امريكا و ناتو را درشزمرت اتحادش ماكشانيده است و از عجايب روزگاركه باز هم در شاشيب سقوط دقيقه شمارى داريم و اما : خوش هستيمكه : وكتمان نماييم ! ! ! پاكستان را ” دال خور ” بگوييم و درد خود را تسكرت رمز اصىل و شاه كليد ” موفقيت ” پاكستان كدام است ؟ ترين رشايط و منجالبكشمكش هاىكالن برت كه درين هفت دهه و بويژه درين حدود نيم قرن اخریدر بحران با هفت يك جهان اتریر الملىل از دوران جنگ شد و تا دورجديد ” بازيهاى بزرگ ” و اوج رقابت رقباى جيوسی بمث در دشم ت رئيس جمهور امريكا وشش سكانداركرملرت مداوم با يك غول اقتصادى چرت اتریر ابه دوست سی رشيك غریاروپاىه ناتو ” قدرت بزرگ هندوستان رقيب ، مالك اردوى قدرتمند و ” بمب اتوىم اسالىم ” و ” بحيث يك قدرت منطقوى مطرح است . استكه : درحاليكه ديگر ازكفر ابليس معروفی ين زراد خانه توليد ذهنيت تكفریى و تروريستان استكه ح ت پاكستان مركز رشارت پيشه گان ج هان و بزرگی ت ساخت . تويت سال قبل اقاى ترامپ انرا عل ف و نخسترت بدان معی ين حاىم انكشور امريكا نری بزرگی و اعزام تخريبكاران اغاز و تاكنون با تمام ا جنگ اعالم ناشده پاكستان چهل وچهارسال قبل با تجهری بعاد ان تجاوز انكشور ادامه داردكه بقيمت نابودى هس ت مادى و معنوى و شهادت مليونها افغان و افغانستان قربان ميباشد . و هيهات افسوس وصد افسوس : ند و براى ما باز هم خ ما رقم مری خ افغانستان مقدرات تاري كه اكنون اين دشمن تاري حكومت ميسازد و دسته هاى تری) ج بدربار پنجاب ىن با اين پالنهاى شوم وشيطان البان سياىس ( بخاطر همنوا ىىم شتابند . از ديد اين قلم رمز اصىل و شاهكليد موفقيت پاكستان : در تداوم موسسه دولت درينكشور ، قواى مسلح مقتدر ، استخبارات نریومند ، كدر اگاه مىل و قدرت بزرگ الرنگرى درجهان ميباشد . اعم از ملىك و نظاىم ، مال و تاجر و … پاكستان تعريف دقيق و روشن از منافع مىل خود داردكه هر پاكستان ال و موالناى پاكستان از دشم ت با باورمندى هيچ زمامدار ، جی بدان باوردارند . بر مبناى همرت هندوستان و افغانستان دست نميكشند . برخالف ما در چه موقيت داريم ؟ رىس وسيطره مستقيم پاكستان را تجربه و با در تمام اين مراحل مامسریتضعيف دولت را پيموده وسقوط ، انار بلند ترين رقم مهاجر ، زيادترينكشته ، معلول ، يتيم ، بيوه ، معتاد و … بحيث ناامن ترينكشور درجهان شناخته ميشويم . ده ترين هجوم نظاىم وحضور وسيع امريكا ، سازمان ناتو و در هجده سال اخریو بارصف مليارد ها دالر درگسی رشكت سهاىم طرازجهادى ىن متحدان ان به عوض دولت ، – وكليپتوكراىس حاكم و به عوض بازار رت و مافيا طال سی ازاد ، بازار فساد هموار و بمثابه فاسد ترين دولت جهان راج هستيم . اق مىل مصايب بزرگكه مانع اعمال حق حاكميت مىل وگذار به پروسه رسوعيت ، بحران اعتماد و افی بحران م دولت – ميگردد . بشاهراه صلح و ترق ملت و رفت پاشنه اشيل افغانستان : ميباشدكه راه را به اقتدار نریومندم فقدان دولت مىل قانون محور و عدالتگسی ىل هموار نمايد تا ما تعريف روشن از منافع مىل داشته باشيم و با چنگ زدن بوحدت مىل ) كه بقول شاه امان اله موجوديت افغانستان در به شهونيسم وسكتاريسم ازخود محورى ، اق مىل ، با نه گفت گرو ان است ( و مصالح علياىكشور از اتش افی تنظيم و حزب محورى ، قوم و سمت محورىگذار نماييم . فقدان دولت مىل باعثگرديده تا بقول مرحوم مجروح به عوض ” قوه جاذبه اى المركز به قوه دافعه عن همرت ان مركزگريز و مركزگرايان رن قانون ” زمينه مساعدگردد المركز ” به زور و زرساالر ، جنگساالر ، ” قانون ستری تا در خدمت منافع جيوپولوتيك اجانب و همسايه حريص بخاطر منافع شخض شان موسسه دولت را دور بزنند . رن درشش ماه اخریكه بحساب منافع خاص امريكا ازشيال صلح موج ازشاب را ايجاد نموده است ما بخو مصداق اين واقعيت تلخ را مشاهده مينماييم كه گروه از جالبان سياىس از نام مردم افغانستان در پايتخت هاى ممالك ذينفوذ برطالبان شگردان اند و ماحصل تالش شان : ىن ىن ” قباحت زدا ” از طالبان و رسوعيت زدا ” م ” از نهاد دولت و زمينه سازى به پالن پاكستان بخاطر ” دولت موقت ” وصدور امارت اسالىم طالبان به قيموميت انكشور ميباشد . تالش اخریدرين راستا سفر با عجله ” ازسياسيون ) جالبان سياىس ( به شهر الهور پاكستان است ى يك ” دلىك كه حسبگذارش ” تاند ” با تحقریانان همراهگرديد . ” جالبان سياىس و درين ” جمع أضداد ” از راست افراىط و تا چپ افراىط و از نماد هاى ى درين ” دلىك سكتاريسم وشهونيسم و ازشعيه و تا س ت از يك يخن شكشيده و با ارادت خاص لكچر اقاى وزير و … همه ىنگوش دادند . خارجه پاكستان را همچون شاگردان تنبل مكاتب ابتدا در حاليكه تا يك هفته ديگر دور هفتم نشست قطر پالن گرديده و در اجنداى كار به اصطالح كنفرانس الهور مطرح نبود ، سوال ايجاد ميگرددكه چه اهداف پنهان حضور طالبان و يا مالقات با احزاب سياىس پاكستان و كدام نيم كاسه در زيركاسه وجود دارد . اك و نقش دولت افغانستان در پروسه صلح مورد بعد از ناكاىم جلسه دوم ” سياسيون ” با طالبان در مسكو اشی توجه قرارگرفت . ايىم شوراى امنيت ) امريكا ، چرت نشست هاى سه قدرت بزرگ اعضاى د و روسيه ( ال ناتو بر اين اشاره و تاكيد داشته اند . ، اتحاد اروپا بويژه المان وسكرترجی و اشكارا استكه ” كنفرانس الهور ” براى تضعيف موقف دولت افغانستان و تاثریگذارى برسفرچند روز بديی بعد رئيس جمهور به پاكستان و مطرح سا طرح ” حكومت موقت ” سازماندىهگرديده است . خت تعداد از مبرصين و مطبوعات پاكستان نری چنانچه بر اهداف پشت پرده در زمينه تاكيد نموده اند . درحاليكه در ” كنفرانس طالبان و احزاب سياىس پاكستان حضور نداشتند ، اين اشخاص نظرات شانرا برت خودشان و البته در مح شان رص” اولياى امور ” پاكستان بيان نمودند . رشاف دارد و ميتواند پاكستان با تدويركنفرانس به جانب افغانستان حاىل ساختكه بر مخالفان مختلف دولت ا انان را در پنجاب جمع نمايد . مردم ى صحبت هاى انجام يافته درين ” كنفرانس ” پریامون اساىس ترين موارد مربوط به زندگ ، جنگ و صلح كه حل و فصل ان است : ى هست و بود افغانستان درگروچگونگ – بسيار عام و هوان – تقليل گرايانه و ساده انگارانه – فاقد پالن و برنامه – فاقد ارزش محورى پوپوليس ت – اقاى محمد اكرم انديشمند از بلند پايه گان جمعيت اسالىمكه درين ” كنفرانس رش شت ، در فيسبوك كت دا خود نوشته است : ” اینگویا رهریان افغانستانکه درکنفرانس صلح در مری پاکستان صحبت ىم کنند مانند امامان و واعظان مساجد سخن ىمگویند. این ها هیچ طرح مشخص برای صلح ارایه نىمکنند. این ها واقعا نىم دانند. با این ىن ىم رسد و نه به صلح ” ها افغانستان نه به جا كشور تاكيد مكرر بر اسالىم بودن دوكشورشايد ” كشف خالق ” اقايان بوده وگويا اطالع ندارندكه همرت ازچهاردهه دمار ازروزگار مردم ما بریون نموده اند و افغانستان قربان اسالىم و موالنا هاى خبيث ان درين بيشی جنگ اعالم نا شده و تجاوز جمهورى اسال ىم پاكستان ميباشد . خوب است اقايان بياد داشته باشندكه : ت منجمله اهداف سياست خاررجكشور ها رامنافع مىل شان تعريف مينمايد وطرح هاى ايديولوژيك و دي شان مورد سوء استفاده قرار ميگرید . اخوت اسالىم بخاطركتمان اعمال ضد انسان ىتكوتاه بر بخش هاى ازصحبت اقايان با ادعا هاى بزرگ وح تكانديد رياست جمهورى نشان ميده مك دكه : اگر اين مكتب است و اين مال حال ” كشور ” خراب ىم بينم اقاى عطامحمد نور در موعظه طوالن به ارتباط معضله ابها ارشاد فرمودكه : ايجاد نماييم ” مثل انكه اين اقا اطالع ميتوانيم اين موضوع را حل و بند برق دردرياىكی ” بحساب رشىع نری نداردكه : الملل معارصدرين عرصه قواعد وجود دارد و ملل متحدكنوانسيون خاص را در مورد ابهاى برت در حقو ق برت الملىل به تصويب رسانيده است . اكنون هموطن ما قضاوت ميفرمايند كه در مورد يگ از عوامل اساىس تداوم تجاوز پاكستان ما چگونه ىم انديشيم ! ! ! بار در تاري خ موجوديت پاكستان ، با لك بخرش اقاى لطيف پدرام كانديد رياس نظر ت جمهورى براى اولرت خط تحميىل و استعمارى ديورند در پاكستان اعالم نمود . شخص وحزب خود را در مورد برسميت شناخت اين موضوع جوانب مختلف داردكه بايد جداگانه به ان پرداخته شود و مرتبط به بحث جارى بايد نوشت : دام كشورجهان چنرت در ك مرسوم و مجاز استكه بيگ از عمده ترين مسايل متنازعه فيه دركشور متخاصم رئيس يك حزب رسىم و كانديد رياست جمهورى مخالف سياست دولت و خالف منافع و مصالح كشوربه كشور متجاوز و متخاصم باج دهد ! ! ! از طرف ديگر هركسيكه در احوال جارى دليل تداوم تجاوز پاكستان را خط ديورند بداند ، به مفهوم ان است كه الملىل و دها عامل ديگر در ادامه تراژيدى خونبار افغانستان از درك عوامل پيچيده جيوپولوتيك منطقوى و برت دور ميباشد و در غریان همچوطرح صاف وساده پوپوليسم وخدمت به جيوپولوتيك پاكستان ميباشد . از جانب ديگر طرح مسايل مربوط به نوعيت نظام و رژيم سياىس موضوع داخىل و انحصارى مربوط افغانان به مفهوم ان استكه : ميباشدكه طرح ان با ” اولياى امور ” پاكستان عمران خان ” حق ” دارد نسخه استعمارى ” دولت موقت ” را براى ما تجويز نمايد . اقاى حكمتيار صاف و روشن درين كنفرانس بيان نموده استكه : ” ما در افغانستان براى بقاى پاكستان مبارزه مينماييم ” البته ابراز همچوسخنان از جانب اقاى حكمتياركه درين چهل و پنج سال اخریدر خدمت اهداف پاكستان قرار دارد ، مايه تعجب نميباشد . موصوف چهل وچهارسال قبل برهریى استخبارات پاكستان ال ال نصریاله بابرگورنرجی و تحت قيادت جی تجاوز انكشور برضد نخسترت جمهوريت افغانستان و رت را اماده و نخسترت وقت صوبه شحد ، گروه هاى تخري محمد داود فقيد انجام و يگ از وسايل عمده جنگ اعالم ناشده انكشور در سال ) ١٩٩٠ م ( طرح كنفدراسيون افغانستان و پاكستان را با غالم اسحق خان پذيرفت و در دهه نود ارمان وخواب ضياالحقكه : كابل بايد بسوزد ! رشكا و رقباى تنظيىم شان بواقعيت مبدل ساختند . و اين بار بخاطر تحقق را همراه با نند . طرح عمران خان تریهاى اخر عمر را به نعش اغشته بخون وطن مری رش اقاى رحمت اله نبيل رئيس س كت ت و يگ ازكانديدان رياست جمهورى در مورد ابق رياست امنيت دول كنندگان ” كنفرانس الهور ” تبرصه كوتاه دارد كه يك قسمت انرا ازسايت ) سپوتنيك – افغانستان ( نقل مينمايم : دركشور هاى ديگر ض ها را سهل ساختند ، از تيلفونهاي محرم و ديدارهاى مخف ” …كار بع خود را اسوده نموده ، اين بار بطور مستقيم دستور وشاباىسگرفتند : كه خواىه جامه ىم پوش ى به هر رنگ من از طرز خرامت ىم شناسم ” در مجموع نزد اين اقايان ارزشهاى متعاىل : – جمهوريت – حاكميت قانون و تفاوت ماهوى ان با : – امارت حاكميت رش – يعت ىن و چندان تفاوت ندارد وشناخت انان ازطالبان و اهداف پيچيده تداوم دهندگان جنگ افغانستان بسيار ابتدا ىن بواقعيت هاى قرن ) و ديد قرون وسطا گويا با ذهن افسده و نا ذهرت ٢١ ) نسخه بدهند . چنانچه اقاى محقق سبكسانه مطرح نمودكه : ” … پس ازشوروى تروريستان در مناسبات پاكستان و افغانستان غلط فهىم ايجادكردند وحال بايد هردوكشور كا به رفع اين غلط فهىم ها بریدازند . ” مشی هاميخواهند ، اخالص شانرا به پاكستان تيب اقايان با باالترين ادعا ها با اين پرت و پالگفت بدينی به قيمت خ ، تمثيل نمايند . مسخ حقايق تاري رن جهتكه هيچكدام از اقايان رشكتكننده دركنفرانس الهور در موارد : – جنگ اعالم ناشده پاكستان – تجاوز انكشور – كشت ى ار اهاىل ملىك وجنايات جنگ – موجوديت مراكز طالبان در پاكستان و كمك همجانبه پاكستان به انان رن : به زبان نياوردند و برخالف با تحريف حقايق افتا حرق ” جنگ افغانستان خواندند پاكستان متجاوز را ” قربان . همچو اظهارات خيانت اشكار به افغانستان ميباشدكه : ق اصىل جنگ اعالم ناشده پاكستان و اماج تروريسم سازمان يافته از انكشور ميباشد . ربان و بيوه هاى ، معلوالن ، معيوبرت ت به شهدا ، مجروحرت رن حرم اين موضعگریى اشكارا افغانستان ميباشد . اكنون با فداكارى در برابرجنگ رن پاىس در برابر قواى مسلح افغانستانكه همرت اعالم ناشده و جنايات اكنون هركدام اين اقايان را تا چند اين اقايان پنداشته ميشود . همرت تروريستان مریزمند ، خيانت نا بخشودن منسوب قواى مسلح محافظت مينمايند . همچنان بر هيچكس پوشيده نيستكه اين اقايان اجزاى رشكت سهاىم و دولت موجود ميباشند و پيوسته از رت امت يازات ان مستفيد ميگردند و امامشاهده ميشودكه اقايان در مسكو و الهور ” فاتحه ” دولت را فتواى اجن خواندند . الملىل هفتگانه و هشتگانه را به مقاصد با استخبارات برت تاري خ شاهد استكه پاكستان و ايران در تبان هايت افغانستان را قربان سيطره جويانه و استعمارى شان ايجاد نمودند و در ن رقابت انان ساختند . ميخواهند همان نسخه استعمارى را تطبيق و به اصطالح ” پروژه اكنون در مورد پروسه صلح نری ” ها را در رن نياز از اثبات استكه هر اندازه قصاب زيادگردد و رقابت مسكو ، قطر ، الهور و … راه اندازى مينمايند و ، عواقب زيانبار ان بيشی بازيگران ميگردد . بيشی تبليغ تصنىع ” فضاى نيك ” ، ” فرصت نيك ” ، ” فصل نو در مناسبات پاكستان با افغانستان ” و اعالم اينكه : يك ” را تعقيب نميكند و … اتریر ” پاكستان به صلح افغانستان متعهد است ” و ديگر ” سياست عمق سی رن كه عمدتا در ارزيا هاى اقايان اتمر و وىل مسعود بازتاب يافت . فاعتریو يا اواالبصار ! رشمفرانس ( الهور بغریاز إظهار اخالص و ارادت به پاكستان تيب اينكنفرانس ) بدينی ، و نوىع كمپاين درخانه دشمنكه باعث باالترشدن دست پاكستان در آستانه سفر رئيس جمهور شخض ، تنظيىم و انتخابان به انكشورگرديد . اقايان در مسكو و الهور به عمده ترين خواست پا كستان كه در مطالبات مكرر طالبان بازتاب دارد ، صحه رسوعيت ” انان و تضعيف موقف دولت افغانستان ىن ” ازطالبان ، عامل ” م گذاشتند و با نوىع ” وقاحت زدا گرديدند كه نتيجه ان ، منتج به استقرار امارت اسالىم طالبان خواهدگرديد . زمينه ساز مجموع اين ” درامه ” ها : فقدان دولت مىل مقتدر و نبود حاكميت قانون ميباشد . اظهر من الشمس است كه درين هجده سال مقاصد استعمارى باعث گرديده كه در افغانستان به عوض دولت ، رشكت سهاىم جهادى ىن – ايجادگردد و اگاهانه دولت امريكا و اقاى جانكریى حاكميت مىل ما را مافيا ميان دو گروه رقيب پيشتاز انتخابات تقسيم نمود . در نتيجه اين نقب گذارى ها اقليت منفور تاجران دين ، تيكه داران ” جهاد ” ، دكانداران قوم و جالبان سياىس ، ت بنفع جيوپولوتيك اجانب ” پارو ” بزنند اكنون عل و ممثل منافع انان باشند . درين راستا ، پاكستان بحيث كشور متخاصم زيادترين تاثریو نفوذ را بر بخش زياد افغانان اعم از تنظيىم و … ح ت در داخل دولت ستون پنجم شان فعال ميباشد . هرگاه در افغانستان دولت مقتدر مىل و حاكميت قانون وجود ميداشت ، بايد اين اقايان به اساس احكام قانون اساىس و كود جزاىكشور مورد تعقيب عدىل قرارگرفته و محاكمه گردند . با صد افسوس و درين فقدان دردناك بايد : اين جالبان سياىس در محكمه قضاوت مردىم محكوم گردند وحد اقل بايد تدابریان در مورد شان عمىلگردد : یاك درجلسات بریونكشور ممنوعگردند . — ممنوع الخروج اعالم و از اش — باديگارد ها و محافظان شانگرفته شود و امتيازات مادى انان قطعگردد . بر اساس قانون اساىس نافذ ، جنگ و صلح از صالحيت هاى انحصارى دولت است و دولت بخاطر انجام مكلفيت هاى خود بايد : رسوعيت اعمال خود به مردم اقتدا و بخاطر منافع در مسریكسب وجاهت و م واقىع مردم و منافع مىل كشور ، به قانون پناه برد . فقط و فقط تطبيق يكسان و بالرشط قانون ميتواند زمينه سازكاهش بحران اعتماد گردد . يم خواست اساىس مردم صلح واقىع و پايدار است و اين مأمول در وجود يك مكانری واقعبينانه متحقق ميگردد . ت يگانه وسيله تحقق اين مك استكه بخاطرضعف داخىل نميتواند نهاد موجود دول يم در احوال جارى همرت انری به انجام وظايف خود نائلگردد . خ دريافته اندكه : مردم در تجربه تاري يت مردم : ىن اكی ى و هرگاه نيت خدمتگذارى واقىع وجود داشته باشد ، با همنوا عمل مالك حقيقت است ، بديی – جوانان – زنان – مستمندان و فقریان – مهاجران و بيجا شدگان – روشنگران متعهد بوطن و … كه در مجموع خواستارصلح واقىع ميباشند ، راكسب نمايند . هميشه بياد بايد داشتكه : اصل و تعريفكالسيككه سياست خاررج را بازتاب سياست داخىل ميداند ،كماكان مردم نميتواند مدافع منافع مىل در روابط برت اصالت الملىل وسياست ى دارد و هيچگاىه دولت فاقد پشتيبان خاررج باشد . تجربه تاري خگواىه اين واقعيت استكه : رن به اهدافكالن مىل ممكن ، هيچگاىه دستيا ى اق مىل ، بحران اعتماد و تشتت وچند دستگ در احوال افی نميگردد . پس مری ين وظيفه مىل اين است تا : می تمام هم و غم ما متوجه كاهش بحران اعتماد مىل و ايجاد روحيه قوى مىل ميباشد . ىط اين چند دهه جنگ و بحران مسايل بگونه رقم خورده است كه فقط يك اقليت منفور در معامالت ذات البي اك شان ما ” وفاق ىن شان و در غياب مردم مقدرات مردم را رقم زده اند وگوي ا در اشت ر برهم خورده وكشور را به تباىه سوق داداه اند . مىل ” داشته ايم و دركم وكرسانان همه چ تى اكنون ديگرجامعه تغ تيافته و ن تو هاى محرك اجتماىع جديد را بايد زمينه ساز باشيم . بچشم شمشاهده مينماييم كه : ى قهرمانان جوان در عرصه سپورت و … با استقبال خودجوش هزاران افغان ، سازندگ ، تحصيل ، موسيف ىن رصورت دارند . مواجه ميگردد و اما اقايان جالبان با ادعاى بزرگ در مظاهرات وجلسات به افرادكرا يت جوانان جسور و تاري خ ساز ما به شریان مشابهت داردكه شنوشت شان بدستگوسپندان رقم حالت اكی ى ميخورد . كسانيكه به نریو و اراده نسل جوان شك دارند به رزم و دالورى منسوبان قواى مسلح توجه فرمايندكه چگونه در مقابل تروريسم و تجاوز پاكستان مریزمند . پاكستان بايد دروجود يك منشور مىل انجام يابد . مقابله با پالنهاى سوپرشيطان ىل ، فراقوىم ، سم ت و مذهرت در بحث وگفتمان وسيع همگان منشوريكه بايد محصول فكر كالن م باشد و بتواند تعريف دقيق منافع مىل و مصالح افغانستان را تسجيل نمايد . رش رسوع ” پاكستان وساير همسايه داشته باشيم ، تا بتوانيم از درين منشور مىل بايد شناخت از منافع ” م ت رقباى جيوپولوتيك جنگ هاى نياب منطقوى بدور باشيم . رشايط پاكستان در دور ” جديد بازيهاى بزرك ” و در مقابله با پالنهاى سوپرشيطان خ ما ، با هم مقدرات تاري ( براى تعرت الملىل ) امريكا ، روسيه وچرت بايد انجام يابدكه رقباى جيوپولوتيك برت رسميباشند و بدون شك مجموع قدرتهاى درح من درگریدر مسايل و مصايب افغانستان رسو ن طقوى وجهان نميخواهند ، نظاره گر عادى باشند . اوضاع و احوال بسيار بغرنج احتمال وقوع خطرات زياد وجود دارد ، سياست هاىكجدار و مريز امريكا درچنرت كه هميشه ش نخ تروريستان را بدست دارد و در تمام مدت ريشه ترور را در پاكستان ابيارى و بخاطر قطع شاخ هاى ان مردم بيگناه ما را قربان مينمايند ، هميشه يك تهديد جدى ميباشد . هميشه بايد تجربه دهشتبار تاري خ را بخاطر داشتكه : غریمسوالنه شان رش قدرتهاى بزرگ زيانبار است ، بل رفت نه تنها لشكرك كه هردو به اساس محاسبه منافع مىل صورت ميگرید ، عواقب بمراتب فالكتبار براى افغانستان وح ت منطقه دارد . رصورت طرح منشور مىل مسوليت جدى رامتوجه روشنفكران و روشنگران متعهد به مردم ميسازدك ينه ه بيشی ىن و ذهنيت تكفریىكه افغانستان را اك مساىع شانرا در مقابله با سریقهقرا مخاطب اين قلم ميباشند تا اشی ده روشنگرانه درجهت افشاى نيم كاسه هاى زيركاسه ” پروژه ” صلح اماج قرار داده اند ، معطوف وكارگسی نمايند . بايد اگاهانه شعار دفاع از ارزشهاى واال و جهانشول را مطرحكردكه : — جمهوريت ميخواهيم و نه امارت — حاكميت قانون ميخواهيم و نه حاكميت رشيعت خود ساخته طالبان خ رسو امريكاكه مقدرات تاري استكه همچو ارزشها براى مناديان دروغرت حقوق ب البته ازكفر ابليس معروفی نند ، ارزش خاص ندار خ ما را رقم مری معامله با شنوشت جمهوريت دوم وحزب د خ ا ) حزب د و تجربه تاري در ذهن ما وجود دارد . وطن ( با تنظيم هاى جهادى نری ترين جنگ رامتحمل و از مردم افغانستان روز هاى دشوار وشنوشت ساز را سریى مينمايد وكشور ما طوالن بزرگگرفته است ، حق دارندكه : ما قربان بشاهراه صلح پايدارگذار نمايند . با پاسدارى از ” انقالب ” اميد و در پرتو حاكميت عقل با تجس و تكيه بر عقيالنيت سياىس و چنگ زدن بمنافع و مصالح افغانستان بايد پاسخ شايسته به صداى نعش اغشته بخون مادر وطن داد و در برابر پالنهاى سوپر پاكستان و لطائف الحي شيطان ك دفاعكرد . رت از هست و بود وطن مشی ل اجن و منحيث حسن ختام : تيت ىىم مه بوله غورحنگ را باندى مهكره زه په دي ى ى ىگ افتادگ لوى گرنگ يم با حرمت

درمورد صلح افغانستان

till mig

هموطنان  عزيز  اينك  دور هفتم مذاكرات خليلزاد و طالبان در مورد صلح در كشور  جنكديده افغانستان بيرون از وطن در  دوحه   اغاز كرديد  كه من راه   قطع جنك و تامين  صلح سراسرى در كشور را  يك بار ديكر  قرار ذيل  پيشنهاد مينمايم :

با همه مردم رنجديده وجنك ديده افغانستان هويدا است  كه شش دور  مذاكرات وتفاهمات  بين نماينده با صلاحيت وزارت امور خارجه ايالات متحده امريكا  دوكتور خليلزاد ونمايندكان ارشد طالبان در دوحه تدوير كرديد ، و همچنان بخاطر اجماع منطقوى در مورد تامين  صلح و ختم جنك  طوي المدت در افغانستان از طرف خليل زاد  چندين دور  با چندين  كشورهاى ذيربط مذاكرات وتفاهمات به عمل امده وسه بار در مسكو پايتخت روسيه فيدراتيف نيز ملاقاتها بين طالبان وسياسيون افغان  سازماندهى كرديده است  ،و همچنان طالبان با مقامات دولتى ج چين وايران هم ملاقات هارا حاصل نمودند   .

اين همه تلاشها تا اكنون نتيجه عملى براى قطع خونريزى و تامين صلح سراسرى در كشور نداشته است .

باوجود اينكه جنك تشديد يافته ، ولى  به هر حال اين ديد وبازديدها ملاقاتها مذاكرات وتفاهمات ، بستر مناسب را براى حل مسله پيچيده صلح   هموار  ساخته و شرايط  خوبترى را براى اجماع سياسى در سطح ملى منطقوى وجهانى درباره  تامين صلح بميان اورده است .

به دين وسيله  من  بخاطر موفقيت و جلو كيرى از خطر شكست  احتمالى پروسه صلح در  توافقات دور هفتم خليل زاد وطالبان ، نقاط  سرنوشت ساز ذيل را كه لازم  است بر سر  ان  توافقات  صورت گيرد  پيشنهاد مينمايم :

 

١-جدول زمانى خروج نيروهاى خارجى در ( 3) مرحله در مدت  الى  ختم  ( 2024 ) كه   مرحله اول خروج   ان بعد از( 9 ) ماه  از  تاريخ اعلان اتشبس اغاز ميكردد .

٢-تعهد وتضمين بر اينكه .  قلمرو ديكران  منبعد از خاك افغانستان به صورت قطع تهديد نميشود  .

٣- اعلان اتش بس عمومى  دايمى وسراسرى در تمام قلمرو  افغانستان كه عدول از ان جرم شمرده ميشود.

بدين وسيله به چنين مذاكرات بين الافغانى زمينه مساعد كردد كه در ان  به مسايل ذيل در بن بست سياسى اينده در يك فضاى اعتماد توافقات صورت كيرد  :

١-   با روحيه عالى صميميت و دوستى و به  احساس كذشت  ويك وديكر پذيرى ، اغاز مذاكرات بين الافغانى   با  طالبان تحت رهبرى خلاق و خردمندانه  دولت  كه در ان نمايندكان اقشار مختلف اعم از سياسيون ، اعضاى شوراى صلح فعالين مدنى  ، زنان ، جوانان   ،علماوروحانيون ، صاحب نظران  ،اهل قلم وهنر  ، متنفذين و ريشسفيدان قومى و نمايندكان  اقوام مختلف   متشكل باشند .

٢-ادغام  همه  سيستم طالبان  در سيستم دولت جمهورى اسلامى افغانستان و جا به جا نمودن  رهبرى  طالبان و كادرهاى لازم انان در پوست هاى مهم و لازمى دولت  فعلى ويا  در  دولت انتخابى اينده و در صورت امكانات مهياى شرايط مناسب ونورمال بخاطر شركت  فعال و وسيع  طالبان در پروسه انتخابات رياست جمهورى پارلامان وشوره هاى ولايتى .

٣-ادغام و جابه جا كردن نيروها وسربازان  جنكى طالبان در ( 5 ) زون كشور :   ((  در جنوب كشور ، درشرق كشور  ، در شمال كشور ، در غرب كشور و در مركز – پايتخت كشور   )) .٤- توافق به تدوير لويه جركه  در مدت  دوسال ( تغيرات در قانون اساسى  وغيره موارد ).

٥- احترام  به نورم هاى صلح ، مبارزه بي امان عليه جنك خود دارى از عوامل افزار و وسايل جنك كه صلح را متضرر ميسازد ،  حفظ ثبات وامنيت دايمى دركشور ، در منطقه وجهان .

٦-توافق بر سر اصل انتخابات  رياست جمهورى  پارلامانى و شورا هاى ولايتى .

٧- تعهد و تضمين  عدم مداخلات كشورهاى  ذيدخل در  معضله افغانستان .

٨-مبارزه بي امان  عليه  بقيه  و نوظهور داعش و  ساير  كروپ هاى مسلح مخالف  .

٩-ايجاد وتحكيم مناسبات  دوستانه به همه ملل جهان خصوصا به دولتهاى همسايه ، كه متكى بر اصل  احترام به حاكميت ملى  تماميت ارضى منافع ملى و عدم مداخله در امور يكى ديكر باشد .

١٠-احترام به  احكام  منشور  شوراى امنيت ملل متحد ،  رعايت قواعد و نورمهاى كنوانسيونهاى  بين امللى ، احترام  به اصل  حقوق بشر و احترام به اصل همزيستى مسالمت اميز و اشتراك فعال در پياده كردن ديتانت و صلح  سر تا سرى  در  جهان .

 

داکتر صحابنور زدران

نجاب اوس هم د ستراتېژیک کنډو تګلار پالي! کارغه مرداري خوري او مښوکه څنډي!

 

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر شا محمود قریشي پخوانیو مجاهدینو سره په غوڼده کې چې د پنجاب لخوا د افغانستان په اړه په جوړ شوي کنفرانس کې د ګډون لپاره لاهور ته تللی، ویلي«پاکستان کې هیڅوک له افغانستانه د ستراتېژیک کنډو(Strategic Depth) پتوګه د ګټې اخیستنې تګلار نه پالي او داسې خبرې یوازې د دوه هېوادونو ترمنځ د ورانپوهاوي په موخه تبلیغیږي»

خو قریشي په ورته وخت کې داسې هېواد یا کومه ډله او شخص نه په ګوته کوي چې هغوی دې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ده په خبره د ورانپوهاوي زهرجن تبلیغات خپروي.

بیخي ښکاره ده په داسې حرکاتو، قریشي د کنفرانس ګډونوالو یانې پخوانیو مجاهدینو ته په سترګو کې ننوځي او درواغ وايی په داسې حال کې چې مجاهدین پوهيږي په ۸۰ یمه لسیزه کې هم پاکستان له دوی څخه داسې یوه غوښتنه درلوده.

« جهاد افغانستان، دفاع پاکستان!»، هم حقیقت کې همدې موخې ته د رسېدو په لار کې هڅه وه. د هند د احتمالي خطر په وړاندې، افغانستان څخه د ستراتېژیک کنډو پتوګه ګټه، لومړي د پنجابي پوځیانو او ISI لخوا وړاندې شوې او وروسته ملکي حکومتونو هم د پوځ سره یوځای د هغې ملاتړ کړی. ویل کیږي چې پوځ کې لومړی سړی لوی درستیز جنرال اسلم بیګ وو چې داسې تګلار يي وړاندې کړې.

د اسلام اباد واکمنانو تل هڅه کړې لومړی هندي خطر او یا نور خیالي خطرونه وزیږوي او بیا ورته د مخنیوي او مقابلې لپاره بېلابېلې لارې وړاندې کړی. افغانستان څخه د ستراتېژیک کنډو پتوګ ګټه هم په دې لړ کې شمېرلی شو!

له ستراتېژیک کنډو سربېره پاکستان له افغانستان څخه څو نورې ناروا غوښتنې هم لري:

پاکستان غواړي افغانستان د هند سره داسې اړیکې ولري چې د پنجاب په زړه او خوښه وي. اسلام اباد غواړي زموږ د هېواد پر بهرنۍ پالیسي کنترول ولري، لکه د برتانوي هند په مهال چې هلته افغانستان یوازې په کور دننه نیمه خپلواکي درلوده او بهرنۍ پالیسي يي برتانوي هند انځوروله. له هغه ځایه چې پاکستان د انګریز په لاس جوړ شوی هېواد دی، په سیمه او په تېره بیا د افغانستان په اړه د انګریز د ځایناستي او زړو پالیسیو پېښې کوي.

دې سره په تړاو اسلام اباد هڅه کوي، کابل کې داسې یو حکومت چارې پرمخ یوسي چې د اسلام اباد تر جغ لاندې وي.

په لاهور کې يي د پخوانیو مجاهدینو غونډه هم په دې موخه وربللې چې د پردې ترشا د مجاهدینو او طالبانو ترمنځ یو ډول جوړجاړی رامنځته کړي او د ولسمشر غني د منتخب حکومت په وړاندې يي وکاروي. په همدې لامل عمران خان د پاکستان لومړی وزیر په سپینسترګۍ او بېشرمۍ سره افغانستان کې د منتخب حکومت پرځای د موقت حکومت خبرې کوي.

پخواني سناتور افراسیاب خټک په لاهور کې  روانې غونډې ته په اشاره سره وايی«لومړی وزیرعمران خان په افغانستان کې د موقت حکومت د جوړېدو په اړه له خپلې طرحې تېر شوی نه دی»

افراسیاب همدارنګه زیاتوي د خبرو او د ستونزو د حل ځای باید کابل وی، نه لاهور او یا بل ځای!

البته تېر مهال په ۸۰ یمه او ۹۰ یمه لسیزه کې هم د همدې مجاهدینو ترمنځ اسلام اباد ورته غونډې جوړې کړې وې چې پایله يي کورنۍ جنګونه او د افغانستان ویجاړی وه. له دې غونډې هم د شرارت او منافقت پرته، بله کومه بریا نه تر سترګو کیږي.

له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو د وتلو خبره چې اسلام اباد يي د طالبانو په خوله کې ورڅڅوي او طالب جان يي طوطي وار تکراروي هم د افغانستان د بهرنۍ پالیسي په اړه د اسلام اباد لاسوهنه او تیری ګڼل کیږي. په داسې حال کې چې پاکستان، امریکا او نورو لوېدیځو هېوادو سره تړونونه لري، خو غواړي د طالبانو په مټ افغانستان له نړیوالو پراخو اړیکو راوګرځوي، لومړی يی ګوښه کړي او بیا يي وځپي!

د افغانستان په بازار او سوداګرۍ یو طرفه کنترول او د منځنۍ اسیا انرژۍ ته ازادانه لاسرسي د اسلام اباد له زړو هېلو ګڼل کیږي. د افغانستان اوبو، معدنونو او نورو شتمنیو ته سراښتوب هم اسلام اباد میلیتاریستي لارو ته هڅوي.

همدارنګه د پولې پتوګه د ډېورنډ کرښې منل خو د اسلام باد په زړه تور داغ دی چې د ۷۰ کلونو راهیسې يي سربداله کړی او دغه ارمان به د خپل جعلي هېواد د پای سره یوځای ګور ته یوسي.

افغانستان ټولو ګاونډیانو او پنجاب سره هم د ښه ګاونديتوب اصولو ته ژمن دي. ښه ګاونډيتوب د یو بل حاکمیت ته په درناوۍ، نه لاسوهنې او نه تیري سره پالل کیږي.

تر هغو چې اسلام اباد د افغانستان په اړه خپله زړه او زنګ وهلې استعماري پالیسي بدله نه کړی، افغان حاکمیت ته درناوي ونه کړي، له لاسوهنو او تیریو لاس وانخلي، هیڅ غونډه به د دواړو هېوادو اړیکې ښې نه کړي.

په داسې حال کې چې د روانې عیسوي میاشتې په پای کې افغان ولسمشر اشرف غنی اسلام باد ته په رسمي سفر روان دی، افغانان له اسلام اباده غواړي چې افغانستان سره په اړیکو له سره کتنه وکړي، د ستراتېژیک کنډو خوبونه پریږدي، د طالبانو او نورو ترهګرو له ملاتړه لاس واخلی، افغان حاکمیت ته درناوي وکړي او د متاقبلو ګټو پر بنسټ اړیکې ورغوي او وپالي.

د ۲۰۱۹ کال د جون ۲۳ مه

سرلوڅ مرادزی

پښتونستان ، خوب او که واقعیت؟

19.6.2019Loy Afghanistan 1
دوهمه او وروستۍ برخه
د خپلواکې د مبارزو معاصر مشران چې د انګریز او پنجاپي استعمار په وړاندې په کلکه ودریدل حاجي میرزاعلي خان ( مشهور په ایپي فقیر) ، خان عبدالغفار خان ، خان عبدالصمد خان اڅکزي، مشهور لیکوال او شاعر اجمل خټک او نور چې د خپلو سل ګونو زرو پلویانو سره یو ځای د انګریزي او پنجاپي استعمار په وړاندې د خپلواکۍ له پاره په میړانه سره ودریدل.
په دی مبارزو کې پښتانه یوازې نه و او نه دي بلکې بلوڅان هم د دوی سره اوږه په اوږه د پنجاپی استعمار په وړاندې په کلکه ودریدل چې د هغې ښه مثال یې د نواب اکبرخان بګټي دی چې د پنجابی استعمار په مقابل کې په میړانه ودرید او د استعماري ځواکونو له خوا په ډير مظلومانه توګه په شهادت ورسید . د کابل مزدورې ادارې د خپلواکی په لاره کې ددې اتل هیڅ نوم وانخیست.
په افغانستان کې د خلک دموکراتیک ګوند او بیا د وطن ګوند د واکمنۍ د پای ته رسیدلو سره ددې دورځې نمانځل هم د نویو واکمنو ټولګیو له خوا پر یښودل شول. دا ورځ نه یوازی د خلک دموکراتیک ګوند په واکمنی کې نمانځل کیده بلکه د افغانستان شاهي او جمهوري حکومتونو هم نمانځله.
که څه هم پورتنیو دولتونو د پنجاپي استعمار څخه د پښتنو او بلوڅو د ازادی او خپلواکۍ له پاره په رښتیني مانا سره کوم عملي ګام نه دی اوچت کړي بلکې دوی یوازې دا مسله د اسلام اباد په واکمنانو باندې د فشار د یوې الې په توګه استعمالوله. او په واقعي توګه یې د پښتنو او بلوڅو د خپلواکۍ له پاره کوم د لیدنې وړ ګام نه دی پورته کړی.
په دې کې هیڅ شک نه شته چې د خلک دموکراتیک ګوند د واکمنۍ د پای ته رسیدو څخه وروسته په افغانستان کې هغه ډلې واک ته ورسیدې چې په پاکستان کې جوړې شوي او د هغه دولت د پټو منابعو له خوا یې ملاتړ کیده .
واک ته د رسیدو نه وروسته تر ټولو لومړی ددې ډلو عملي اقدام دا و ، چې په پښتونستان واټ کې یې د پښتونستان بیرغ راښکته کړ. او د پښتونستان واټ نوم یی تبدیل کړ د په کابل رادیو کې یې د پښتنو او بلوڅو د یووالي له پاره خپرونه بنده کړه .
خو د یوه بیرغ په کښته کولو او یا د دی ځای د نوم په اړولو سره د پښتنو او بلوڅو ازادی بښونکی مبارزو ته کوم زیان نه رسیږی . دا ځکه چی دا خلک د پنجاپی استعمار لا ندی ژوند کوي او د خپلو روا حقوقو د تر لاسه کولو د پاره مبارزه کوی او دا مبارزه به تر هغی روانه وي تر څو چی د پنجاپی استعمار څخه یی خپله ازادی تر لاسه کړي نه وي.
مګر د پښتونستان واټ څخه د پښتونستان د بیرغ د کښته کولو او ددی ځای د نوم اړولو څخه موخه پنجاپی استعمار ته د کابل حکومت له خوا ددی اشاری ورکول و او دي ، چی دا حکومت اوس د پښتنو او بلوڅو د داعیی څخه ملاتړ نه کوي . او په ماهیت کی د ډیورینډ منحوسه کرښه په رسمیت پیژني.
باید ووایو چی واک ته د حامد کرزی په رسیدلو سره تر ننه پوری د پښتنو او بلوڅو د حقوقو څخه د دفاع او ډیورینډ د منحوسی کرښی د نه منلو له پاره تر اوسه کومه رسمی غونډه او یا فیصله د کابل دولت له خوا نه ده تر سره شوي.
د پښتنو او بلوڅو سره د پیوستون غونډه یوازی د مدنی ټولنو ، ادیبانو او سیاسی غیر دولتی شخصیتونو له خوا تر سره کیږی چی دا یوازی د اولسونو پیستون په ډاګه کوي.
اوس دا پوښتنه را منځته کیږی چی د کابل حکومت ولی د پښتنو او بلوڅو د مبارزاتو په هکله یو روښان دریز نه نیسي؟
ایا کیدای چې وویل شي چې د پښتنو او بلوڅو مبارزه پای ته رسیدلی وګڼو او یا دا کیدای شي چې ددې ټکي څخه سترګې پټې شي چې ټول پښتانه دا حق نه لري چې په یوه واحد هیواد کې سره راټول د کراچې څخه نیولي تر بادغیس او تر کشیمره پورې یو اباد او ځواکمن دولت تشکیل کړي؟
خلک په دې ښه پوهیږی چې د پښتنو تر منځ د یووالی تامین او د بلوڅو د حقوقو تر لاسه کولو له پاره مبارزې ته په اوس مهال کې ډیر ضرورت دی . خو تر هغه د وړاندې بایدد پښتو په مغزونو کې دا احساس را پیدا شي چې دوی پښتانه دي او په په نړی کې یو ځانګړی قوم او اولس حیثیت لري . او دوی یو وجود دی چې د استعماري ځواکونو له خوا په وحشیانه توګه ټوټې شوي دی. پښتانه په دې باید پوه شي چې تر هغې چې ټولې ټوټې یې په یوه هیواد کې سره یو ځای شوی نه وي تر هغه به دوی دغسې د خوارۍ او ذلت ژوند تر سره کوي.
د سیمې نور زبرځواکونه لکه ایران هم د دواړو اولسونو سره د دښمنی سیاست مخې ته بیایی د ایران د هیواد له خوا د پښتنو او بلوڅو په وړاندې ډیرې ناوړی توطیې طرح او عملی کیږي په ایران کې د ننه هرکال په زرګونو بلوڅان په مختلفو نومونو سره وژل کیږي په ایران کې بلوڅ د هر ډول سیاسي او ټولنیزو حقوقو څخه بې برخې دی.
په افغانستان کې هم پښتانه په واقعي مانا سره د سیاسي واک څخه بې برخې دي او په اوسنی دولت کې د بې صلاحیته پښتو ژبو سمبولیک موجودیت دا مانا نه لری چې دوی په واک کې ګډون لري. په افغانستان کې ټول واک د یوه شمیر کړیو په لاس کې دی چې ځانونه د لږکیو او په ځانګړی توګه د تاجکو ، هزاره ګانو او ازبکو نماینده ګان بولي.
دا په دې مانا چې د افغانستان ، پښتونخوا، بلوچستان پښتانه او بلوڅ د محکومواولسونو په توګه ژوند کوي او دوی د استعماري ځواکونو له خوا په ډیره بې رحمی سره ځپل کیږي.
لکه چې په تیرو پیړیو کې پښتنو او بلوڅو په ګډه یو له بله دفاع کړي ده په همغه ډول اوس هم همغه شرایط دي چې دواړه اولسونه یو له بله د وروری ټینګ لاسونه سره ورکړي تر څو د دښمنانو دسیسې شنډې کړي. دا هغه مهال کیدای شی چې د دواړو اولسونو ترمنځ اړیکې ټینګې شي.
اوس راځو په خپله د پښتنو د یووالی موضوع ته ، له بده مرغه پښتانه لیکوالان او سیاستوال دې ټکې ته هیڅ پاملرنه نه کوی چې پښتون اولس ولې ټوټې شوي دی دوی ګومان کوي که چیرې دوی د پښتنو د یووالی په هکله کوم نظر ورکړي ښایی یو ه لویه تیروتنه وکړي او بیا به واکمنې کړۍ ترې خفه شي.

دا ځکه چې په افغانستان کې زیاتره پښتو ژبو سیاستوالانوتر اوسه ملي ایدیولوژی نه ده خپله کړي.دوی دا فکر نه دی کړی چې د پښتون اولس وجود څلور ټوټې ا و د بلوڅو وجود درې ټوټې شوي دی. او په سیمه کې د امن او ثبات د ټینګښت له پاره ددې ټوټو یووالی اړین دی.
یا په بله مانا تر هغه چې دا بیل شوی اولسونه بیرته سره یو شوي نه وي تر هغه په سیمه کې د سولې راتلل ناممکن دي
زیات شمیر سیاسي کتونکي په دې باور دي چې پښتون اولس هر چیرې چې اوسیږي یو اولس دی . ددې اولس موخه بیا یووالی او په یوه جغرافیا کې د قوي دولت جوړول دی او ددې موخې د تر لاسه کولو د پاره یوازینی لاره د شرایطو سره سم د مبارزې مخې ته بیول دي.
ددې اولسونو دښمنان هم دا هڅې کوي چې د پښتنو او بلوڅو هره ټوټه په جدا جدا ډول سره وځپې تر څو په مغزونو کې یې د یووالی خیال پیدا نه شي.
زیاتره پښتانه سیاستوال وایي چې په افغانستان کې په روانه جګړه کې افغانان وژل کیږی . مګر د دې څخه سترګې پټوي چې دا جګړه د ټولو افغانانو په ضد روانه نه ده. دلته هم نړیواله ټولنه، د کابل اداره او طالبان د تاجکانو، هزاره ګانو او د نوروسیمو څخه لرې ګرځي او یوازی دوی پښتنی سیمې د جګړو میدان ګرځوي او د دولت مخالفین هم د پښتنو په سیمو کې جنګیږي چې لدې امله هره ورځ په سلګونو پښتانه وژل کیږي.
زیات شمیر کتونکی په دې باور دي چې د کابل په اداره کې واکمنې ډلې ، د پنجاب استعمار او د تهران لوړتیا غوښتونکي ټول په ګډه د پښتنو د ځپلو ګډ پروګرام لري دې پښتنو ضد تور مثلث که د یوې خوا د پښتنو سیمه د جګړو په ډګر ګرځولي ده نو له بلې خوا دوی په ډيره منظمه توګه د پښتنو د مشرانو د وژلو پروګرام مخې ته بیایي .
د یادولو وړ ده چې په سیمه کې د پنجاب واکمنانو ، ایراني لوړتیا غوښتونکو او د هغوی مزدورو کړیو ډیره خطرناکه لوبه پیل کړی ده دا لوبه کیدای شي یا په لویه نړیوالې جګړې واوړي او یا به د سیمې په سیاسي جغرافیا کې د بدلون سبب شي.
باید یادونه وشي چې په سیمه کې پښتانه یو وجود دی او د دوی برخلیک تل یو و او وي به . اوس مهال په دې سیمه کې پښتانه او بلوڅ ټوټې ټوټې او د دوی غلیمان یو دی نو لدې امله دا د شرایطو غوښتنه ده چې دوی یو له بله د وروری ټینګ لاسونه سره ورکړي.
دا یو واقعیت دې چې ورځ په ورځ د پښتنو سیاسي پوهه لوړیږي او دا ټکی درک کوی چې تر څو چې ټول پښتانه په یوه سیاسي جغرافیا کې سره راټول شوي نه وي تر هغه به دوی د سولی او ارامی مخ ونه ویني. او که سره یو شول بیا دښمنان دا وس نه لري چې د پښتنو په ضد توطیه او دسیسه وکړي.
ددې له پاره چې پښتانه د اوسنی تراژیدی څخه ځان په سلامت سره وباسي اړینه ده چې یو سیاسي مشرتوب رامنځته کړي . داسې مشرتوب چې د پښتون اولس د یووالي د تامین له پاره کار وکړي . دا مرکزیت پښتون اولس د ټولو هغه توطیو او تیریو د شنډولو د پاره رهبري کړي چې د دوی په وړاندې د پنجاب ، تهران او په افغانستان کې د متعصبو کړیو له خوا طرح او عملي کیږي
پښتانه ملي مشرتوب ته اړتیا لري .
ملي مشرتوبونه په طبعي ډول په ټولنه کې را پیدا کیږي د خلکو باور او ملاتړ تر لاسه کوي اوملي مشرتوب روان حالات ، ستونزې په ژوره توګه تحلیل او د کړاونو څخه د راوتلو سمې لازې په ګوته کړی . دا مشرتوبونه یوازې او یوازې اولس او خلکو ته چوپړ وهل خپل ویاړ ګڼي او په دې لازه کې هر راز ستونزې او سرښندنې مني.دا ډول مشرتوبونه د خلکو په زړونو کې ځای نیسي او ملي اتلان ترې جوړیږي.
پښتون اولس یو واحد ملت دی چې د استعماری توطیو له امله په څو برخو ویشل شوی دی او دا ملت د نړی د نورو ملتونو په شان لکه ویتنام ، جرمني ، چین او هانګ کانګ ، یمن او نور ، دا حق لري چې بیرته سره یوځای شي.
پښتو مشهور متل دی چې ( اوبه په ډانګ نه بیلیږي ) . په همدې ډول د پښتنو په منځ کې د یوه قوم او اولس په توګه د یووالی روحیه ډیره پیاوړي ده دا ټولی مصنوعي کرښې چې د پښتنو په خاوره کې ایستل شوي دی کومه مانا نه لري.
باید وویل شي چې پښتانه حق لري چې ځانونه دجګړې د اور څخه وژغوري په سوله او امنیت کې ژوند وکړي.
پښتانه دا حق لري چې په خپلو سیمو کې د لوږې او دربدری د لیرې کولو او د پرمختګ له پاره کار وکړي. او زیار وباسي.
پښتانه دا حق لري چې په خپله ژبه خبرې وکړي ، ولیکي او زده کړه وکړي.
پښتانه حق لري چې یو په دموکراسي ولاړ نظام ولري .
بلاخره پښتانه حق لري چې د نړی د نورو اولسونو په شان سره یو او د یوه واحد او خپلواک ملت په توګه یو واحد خپلواک هیواد ولري او په سیمه کې د نورو اولسونو په اړخ کې په سوله ایزه توګه ژوند وکړي.
په دې کې هیڅ شک نه شته چې پښتانه د خپلو سترتیژیکو موخو د تر لاسه کولو د پاره ځینو متحدینو ته اړتیا لري . دا متحدین کیدای شي د پښتنو سره د ګډو ګټو په نظر کې نیولو سره مشخص شي .
په دې کې هیڅ شک نه شته چې تهران ، پنجاپ او په کابل کې واکمنې کړۍ هیڅکله نه غواړي چې پښتانه د اوسنې ناوړه حالت څخه وژغورل شي او په دې لاره کې لازم خنډونه پيدا کوي .
نو لدې امله پښتانه باید د خپل ځان د تقویې له پاره په سیمه او نړی کې خپل متحدین پيدا کړي
ددې له پاره چې د پښتنو داوسني ناورین څخه د ژغورلو له پاره یو پياوړی غورځنګ رامنځته شي اړینه ده چې د پښتنو په منځ کې ټول هغه اختلافونه چې د پردیو په واسطه د رامنځته شویو ډلو له خوا ورته لمن وهل کیږي له منځه ولاړ شي او یا د دوی تر منځ د قومي توپیرونو او لوړتیا غوښتنو د له منځه وړلو له پاره د خلکو دې ته پام راواړول شي چې ټول د اوسني ناورین د له منځه وړلو د پاره کار وکړي .
له دې امله اړینه چې په پښتني ټولنه کې ټول سیاسي ګوندونه ، سیاسي ډلې او کړۍ او همدارنګه سیاسي ملي شخصیتونه ، قومي مشران ، دیني علما او روحانیون ، روڼ اندي او د لیک او لوست خاوندان ټول د اوسني لویې غمیزې څخه د پښتون اولس د ژغورلو د پاره یو پراخ سیاسی غورځنګ پيل کړي تر څو وکولای شي چې ټول پښتون اولس د یوه واحد هیواد په درلودلو سره په نړی کې د یوه پرمختللي اولس په توګه را ډګر ته شي.
دیو پراخ ملي پښتني غورځنګ ( دبادغیس څخه تر کراچۍ او کشمیر پورې) په پيل کیدو سره په ډيره لږه موده کې دا شووني ده چې پښتون اولس په یوه هیواد کې( چې د پښتنو ټولی سیمې پکې شاملې وي ) سره راټول او د نړی په جغرافیا کې د یوه ځواکمن اولس په توګه راډګر ته شي.
پښتانه د چا حقوق نه تر پښو لاندې کوي خو دا حق لري چې خپل حقوق تر لاسه کړي .
پښتون یو ژوندی اولس دی د دولت د تشکیل کولو وړتیا لری او په سیمه کی د یو ځواکمن په توګه را برسیره کیدو توان په کی شته نو ځکه د پورتنی کرغیړن مثلث ( پنجاپ ، ایران او په کابل حاکمه ډلی ) په سیمه کی د لرغونی هیواد راژوندی کیدو مخه نیولو اجندا لری . ددی له پاره یی په سیمه کی د پښتنو په ضد پراخه جګړه روانه کړی ده د بلخ د چمتال څخه نیولی، تر کندز ، بغلان ، تخار ، وزیرستان ، مومندو ، اورکزیو ، فاریاب ، سوات ، دیر او نورو سیمو کی یی د پښتنو د ځپلو عملیات روان دی او تر اوسه یی په میلیونونو پښتانه وژلی ، په زرګونو کلی او ښارونه یی تباه کړی او دا بهیر روان دی.
خو د #پښتونستان داعیه ورځ په ورځ ځواکمن کیدونکی ده او د هغی ملاتړ زیاتیږي.
اوس د پښتونستان بیرغ د اروپایی ښارونو په واټونو کی راښکاره کیږی د اروپا پارلمان ورته ځانګړي پاملرنه کوی د ملګرو ملتونو د ودانیو مخته د خلکو له خوا رپول کیږی او د ملګرو ملتونو څخه غوښتل کیږی چی د پښتونستان د جوړیدو له پاره غورځنګ په رسمیت وپیژنی.
د پښتونستان په جوړیدو سره د نړی په سیاسی ، اقتصادی او امنیتی معادلاتو کی بدلون را منځته کیږی هغه پښتونستان چی په وچه کی به راګیر نه وي او د ډیرو طبعی منابعو څخه به برخمن وي هغه پښتونستان چی د سیمی په سیاست کی به لومړی خبره همدا هیواد کوي.
باید ووایو چی ازاد پښتونستان هیواد اود اوسنی افغانستان ( د عبدالرحمن میراث) سره نږدی او په یوه کنفدراسیون کی سره یو ځای شی او د فیدریشن د جوړیدو له پاره لاره اواره کړي. چی هغه مهال به ډیورینډ کرغیړنه کرښه په بشپړه توګه له منځه ولاړه شي.
پښتونستان ، خوب نه دی . پښتونستان زرګونو کاله تاریخ لري ، اولس لري ، ځمکه لري، دا یو واقعیت دي !

د ډيورنډ کرښه

استاد شهسوارسنګروال
لا د بریتانوي هند د بهرنيو چارو سکرتر «مارټمر ډيورنډ» افغانستان ته نه وه راغلی چې بریتانوي ښکېلاک له ۱۸۸۰ نه تر ۱۸۹۰ کال پورې د شمالي، مينځنۍ او سويلي پښتونخوا سيمې تر ګومله پورې تر ګواښ لاندې نيولې وې.
انګرېزانو په سيمه کې د يولکو څلوېښت زرو په شاوخوا کې پوځ ځای پر ځای کړی وه. خو کله چې ډيورنډ افغانستان ته راغی نو بيا يې له ځان سره سيمې ته دېرش (۳۰) زره سرتيري د امير د ګواښلو لپاره راوستي ول.
هغسې خو برتانوي يرغلګرود امير شېرعلي خان واکمنۍ ړنګه کړې وه، د ګندمک شرمناک تړون يې په امير محمد يعقوب خان لاسليک کړی و. مېچنۍ، خيبر، کورمه، پښين او له سېوۍ برسېره يې غوښتل، وزيرستان، تيرا، د مومندو سيمه، باجوړ، دير، سوات، چترال، او د لوی افغانستان نورې سيمې هم پخپله ولکه کې راولي.
د برېتانوي هند وايسرای «لارډ ډفرن» د برېتانوي هند د بهرنيو چارو سکرټرې ډيورنډ د خپل استازي په توګه وټاکه چې سيمې ته لاړ شي.
امير عبدالرحمن خان نه يوازې د ډيورنډ د نه راتلو وړانديز وکړ بلکې له «شيلا باغ نه تر کوږک غره» پورې د انګرېزانو د تونل وهلو په وړاندې هم کلک غبرګون وښود (۱۸۸۹ – ۱۸۹۰ ز کال) او دې ته يې د «کولمو د سيخ» نوم ورکړ.
امير د ژوب او ګومل په نيولو د برېتانوي هند نوی وايسرای «لينډون» ته هم وړانديز وکړ (۱۸۹۰ کال د سپتمبر ۳ نېټه) چې يو پلاوی د خبرو لپاره کابل ته ولېږي. ۱۸۹۱ ز کال (د فبروري ۸ نېټه) يې بيا خپل وړانديز ور غبرګ کړ.
همدا ډول په ۱۸۹۲ ز کال کې پخپله وايسرای  ته بلنه ورکړه چې په کابل او يا جلال اباد کې له ده سره د سيمې په اړه خبرې وکړي.
وايسرای په همدې پلمه چې د خبرو وخت لا نه دی را رسېدلی خو موخه يې دا وه چې امير وګواښي او بيا يې دېته اړ کړي چې څه وايي هغه پرې ومني.
وروسته پېښو وښوده چې د ډيورنډ په راتلو هغه څه چې انګرېزانو غوښتل هغه يې د همدې ګواښونو له مخې په امير ومنل.
د دغو ګواښونو څو بېلګې داسې وې:
۱ – د مېچنۍ او پتالۍ  په سيمو کې د قومونو تر مينځ اخ و ډب ته لمنه وهل.
۲ – د سردار محمد ايوب خان په پلمه د امير وېرول. ګني که تاسو له برېتانويانو سره تړون لاسليک نکړی نو محمد ايوب خان لاسليک ته تيار دی.
۳ – ډيورنډ په ځغرده امير ته وويل که تاسو تړون لاسليک نکړئ نو بيا جګړې ته چمتو اوسئ.
۴ – په سيمه کې د برېتانوي هند د لاسپوڅو پاڅون چې امير بايد له ډيورنډ سره موافقه ليک امضا کړي.
۵ – د امو سيند په پاسنۍ برخه کې د شغنان او روشان په اړه د روسانو غبرګون ته د امير پام را اړول.
۶ – د افغانستان او ايران تر مينځ د پولې په سر چې کومې لانجې د امير شېرعلي خان د واک له مهال نه را پورته شوې وې امير ته په دې تړاو غوږ وهنه.
دغه ګواښونه او د دې په څېر نور ډېر لاملونه ول چې د ډيورنډ موافقه ليک پداسې حال کې چې امير په ښکاره خوشاله برېښېده ولې له ډېر ګواښ سره د نوامبر په ۱۲ نېټه (په ۱۸۹۳ ز کال) له ډيورنډ سره يوې موافقې ته ورسېد. د دې يو ستر لامل دا وه چې برېتانيه او روسيه په ۱۸۸۵ کال په يوه ناندريزې پولې باندې د يوې لويې دښتې په سر په شخړه کې تر بل هر وخت زيات جګړې ته نږدې شوي ول. دا د سترې لوبې په اوږدو کې لومړی ځل وه چې دغه ستر ځواکونه د جنګ تر بريده ورسېدل. نو ځکه يې د افغانستان ځمکني بريدونه او کرښې معلومې کړې. په لوېديځه کې پراخه دښته د پولې په توګه او جنوب ختيځې څنډې د ډيورنډ کرښه.
د ډيورنډ د موافقه ليک په وړاندې غبرګونونه
 کله چې ډيورنډ د سپتمبر په پآی کې له پېښور نه مخ په کابل وخوځېد. د تورخم په سيمه کې د سپه سالار څرخي په ملتيا د اکتوبر په دولسمه  (۱۲) نېټه کابل ته ورسېد.
سايکس پخپل نامتو کتاب کې کښلي دي چې ډيورنډ په سر کې «لومړی د امو د رود، د پولې خبره را پورته کړه . امير ورته وويل: له دې نه دا بله پوله مهمه ده…
زما خلک د دې پروا نکوي چې زه په روشان يا «شينګان» کې پر مخ ځم او که پر شا، خو دوی ډېر پدې فکر کې دي چې ستاسو له لوري دوی پر کوم ځای ولاړ دي؟»
سنيګال هم پخپل کتاب «هندوستان او افغانستان» کې پدې تړاو ليکلي دي چې ډيورنډ د امير د چلن په اړه چې د ده پرمختګ او لا سبري ته يې زمينه برابره کړه د برېتانوي هند د مرستو منندوی وو…»
رابرتس کاږلي دي چې امير عبدالرحمن خان د روس په پرتله برېتانويان خپل دوستان ګڼل ولې نوموړي وليدل «چې له روسانونه د ده دوستانو (انګرېزانو) د افغانستان ډېره ځکمه لاندې کړه.»
کله چې انګرېزانو د ډيورنډ د کرښې په تړاو د افغانستان له تنې نه کومه خاوره بېلوله نو د سيمې خلکو خپل غبرګون د دوی د پلاوي په وړاندې داسې وښود:
۱ – له موافقه ليک نه يو کال وروسته (۱۸۹۴ ز کال) کله چې د نخشې له مخې کرښه معلوموېده په چترال کې عمراخان جندول په برېتانوي پلاوي وسله وال بريد وکړ.
که څه هم له دې پخوا چې کله د وزير او مسيد و وګړي له موافقه ليک نه خبر شول د انګرېزانو په وړاندې پاڅون وکړ او د واڼې چونۍ يې وسوځوله.
۲ – د چترال په څېر په وزيرستان کې هم د ملا پونده په مشرۍ د انګرېزانو په وړاندې د سيمې خلکو او ولس په ۱۸۹۵ ز کال پاڅون وکړ او د برېتانوي هند پلاوی يې دې ته پرې نه ښود چې کرښه معلومه کړي.
۳ – کله چې انګرېزان په دې پوه شول چې په پوله کړکېچ زياتېږي نو بيا يې د ولس د ځپلو لپاره رابرتسن Robertson چترال ته واستوو. کله چې د ګلګت پليټکل ايجنټ هلته ورسېد، د خلکو لخوا کلابند شو، چې وروسته دده د خلاصون لپاره کرنيل کېلي KELLY له ګلګت نه او سررابرت لوR. Low له پېښوره ور ورسېدل او دی يې وژغوره.
۴ – هغه مهال چې انګرېزانو په پکتيا او د مومندو په سيمه کې کرښې ته بدلون ورکړ نه يوازې امير د برېتانوي هند چارواکوته شکايت وکړ بلکې ملانجم الدين اخوند، ملاقديم او ملا پونده ولس عمومي پاڅون ته وهڅول او ان تر دې چې انګرېزانو ملا نجم الدين اخون ته وړانديز وکړ چې د دې سيمې ماليه به ورکوي.
۵ – دغو پاڅونونو د برېتانوي هند چارواکي دومره وډار کړل چې پخپله وايسرای له کلکتې نه پښور ته راغی. او خلکو د ملا قديم خان په مشرۍ د انګرېزانو د لاسپوڅو کورونه وسوځول.
۶ – مومندو د برېتانوي هند په هغه پلاوي بريد وکړ چې غوښتل يې د افغانانو يوه تنه په دوه برخو ووېشي.
د ملا نجم الدين اخون لخوا د فتوا له مخې د ډيورنډ کرښې (که څه هم کرښه لا کښل شوې نه وه) دواړو غاړو ته پرتو ولسونو د جهاد ناره پورته کړه.
آيا د ډيورنډ کرښه نړيوال ارزښت لري؟
د دې موافقه ليک نړيوال حقوقي ارزښت ځکه د تامل وړ دی چې پخپله امير عبدالرحمن خان پخپل کتاب کې پخپل قلم دېته داسې ګوته نيولې ده:
«تاسو لما څخه د بريد پولو د دې قبيلو په بېلولو سره چې زما همدينه او هم ملته دي، زما د ولس پر وړاندې زما سپکاوی کوئ او ما ناتوانه کوئ. زما ناتواني ستاسو د دولت لپاره زيان دی. خو زما نصيحت يې ونه مانه. د هندوستان دولت دومره لېوال وه چې د بريد پولو دا قبيلې له ما څخه بېلې کړي. چې زما چارواکي يې په زوره سره له بلندخېلو، واڼه او ژوب څخه ووېستل يانې هغوی ته يې وويل که تر پلانۍ نېټې پورې ونه وتلی نو تاسو به په زور وباسو.»
له دغو څرګندونو څخه ښکاري که امير دغه موافقه ليک لاسليک کړی هم وی اويا نه وی نو انګرېزانو چې څه غوښتل هغه يې کول.
د ملګرو ملتو په کنوانسيون کې (۱۹۶۹ ز کال) راغلي دي کوم تړونونه چې د زور (د زورور – کمزوري تر مينځ) له مخې لاسليک شوي دي بايد ډېر ژر لغوه شي.
د کنوانسيون په (۵۱) ماده کې هم داسې لولو: کوم موافقه ليکونه چې د ګواښ له مخې امضا شوي دي نړيوال حقوقي ارزښت نه لري.
امير د ګواښ په توګه دې ټکي ته هم ګوته نيولې ده چې جنرال رابرتس ته دنده سپارل شوې وه چې له خپلو ځواکونو سره جلال اباد ته ځان ورسوي. ډيورنډ هم ګواښ کړی وه که چېرې امير موافقه ليک لاسليک نه کړي نو جګړې ته دې ځان چمتو کړي.
د موافقه ليک په تړاو د بهرنيو،
 حقوق پوهانو او تاريخ پوهانو اندونه:
دا چې امير عبدالرحمن خان په خپل کتاب کې په ګوته کړې ده چې دغه موافقه ليک نړيوال ارزښت نه لري يو ستر لامل يې دا دی چې د يوه ګواښ له مخې لاس ليک شوی دی.
جي – بي – تيت د برېتانوي هند نامتو چارواکی هم انګېري: د ډيورنډ موافقه ليک له دې بابته نه دی لاسليک شوی چې د افغانستان او برېتانوي هند پولې وټاکي. بلکې د امير د واک قلمرو يې ګڼلی دی.»
د جي بي تيت د ليکنې موخه دا ده برېتانويانو غوښتل چې له دغو سيمونه د هندوستان نيمه وچه د خپل سيال هېواد د روسيې له بريد نه وژغوري سرپرس سايکس هم په دې اند دی چې:
د برېتانوي هند استازي ډيورنډ او د امير تر مينځ د دغه موافقه ليک بنسټيزه موخه د دې سيمې کنترول وه. موخه يې دا نه وه چې د هند پوله را وړاندې کړي.
دډيورنډ په «بيوګرافي نومي کتاب کې هم دېته ګوته نيول شوې ده چې دغه تړون پدې نوم لاسليک شوی نه دی چې برېتانوي هند د افغانستان خاوره لاندې کړي (۲۱۷ مخ) بلکې د دغې سيمې د کنترول هيله يې لرله.»
ويليم بارتن او توماس هولدک هم د يادو څرګندونو پخلی کوي خو د ټولو له خبرو نه داسې انګېرل کېږي چې دغه سيمه د «نفوذي ساحې» پنوم يادې شوې دي.
ولې يوه خبره د پام وړ ده چې په بېلابېلو انګليسي متونو کې دغه موافقه ليک ته فرنټيرلين Frontier، با ونډاي لين Boundary، بورډر Bordar نوم ورکړشوی دی او په سريزه کې بيا د «نفوذ ساحې» ټکی هم کارول شوی دی.
موږ پدې بنسټ ويلی شو، کله چې تړون دواړو غاړو ته مبهم وي نو خپل نړيوال باور له لاسه ورکوي.
د ډيورنډ موافقه ليک او د پاکستان جوړېدل:
تر هغې چې پاکستان جوړېده افغان ولس له چترال نه تر بولانه پورې په بېلابېلو سيمو کې د برېتانوي ښکېلاک په وړاندې وسلوال بريدونه وکړل چې موږ د وزيرستان د توچي د ناوې (۱۸۹۷ کال د جون ۱۰) بريد چې په انګرېز پليټيکل چي – جي (GEE) وشو د ساري په توګه يادولی شو.
په ۱۸۹۷ ز کال (د جولای پر ۲۶) په ټول سوات کې د لېوني فقير په مشرۍ وسلوال پاڅون چې تر ملکنډه پورې پرمختګ وکړ. د همدې ملا نجم الدين اخون په لارښودنه د مومندو ايجنسي وګړو په ۱۸۹۷ ز کال د اګست په «۹» نېټې د پېښور«شبقدر» ونيو.
همدا ډول له خيبر نه تر تيرا پورې د لس زرو تنو په شاو خوا کې د دې سيمې خلک د «سيد اکبر» په مشرۍ د انګرېزي ښکېلاک په وړاندې پاڅېدل چې ډېرې سيمې يې ازادې کړې او د جنرال «لوکاټ» له ۴۴ زرو پوځيانو سره په مېړانه وجنګېدل.
په سامانه کې ورکزيو هماغسې تربنو بيا تر پښين پورې دډيورنډ دواړو غاړو ته پرتو افغانانو ان د پاکستان تر جوړېدو يو د بل پسې د انګرېزانو په وړاندې خونړي پاڅونونه وکړل.
«حقيقت دا دی چې د برېتانو يانو په وړاندې پښتون ولس د خپلې خاورې د ازادۍ لپاره ډېر جنګونه وکړل.»
کله چې د هند نيمه وچه په ۱۹۴۷ ز کال د هند او پاکستان په نوم ووېشل شوه. پاکستان په ۱۹۴۷ ز کال د سپتامبر په دېرشمې (۳۰) نېټې ملګرو ملتو ته د غړيتوب لپاره وړانديز وکړ.
افغانستان چې د يوه کال د مخه (سپتمبر ۱۹۴۶ ز کال) د ملګرو ملتو غړيتوب تر لاسه کړی وه. نو د افغانستان استازی عبدالحسين خان عزيز د يوې وينا په ترڅ کې و ويل.
افغانستان د پاکستان د خلکو په ازادۍ کې ځان شريک ګڼي. ولې د ملګرو له غړي توب سره يې زما رايه مخالفه ده. دا ځکه چې شمال لوېديځه کرښه د پاکستان برخه نشم ګڼلی.
دا چې د اکتوبر په شلمه (۲۰) نېټه يې د مخالفت رايه بېرته واخسته لامل يې دا وه چې په نوامبر کې يوه دېپلوماتيکه ناسته په پام کې وه چې په کراچۍ کې جوړه شي.
افغانان په دې اند وه چې د کورنيو او بهرنيو ستونزو له امله ښايې پاکستان دېته غاړه کېږدي چې د پښتونستان داعيه ومني.
ولې دا يوه تېروتنه وه دا ځکه چې پاکستاني چارواکو له يوې خوا باچا خان (عبدالغفار خان) زندان ته ټېل واهه او له بلې خوا يې دېته هم لمن وهله خدايي خدمتګار هندوستان غواړي او له خپل مسلمان ورور نه کرکه لري.
دې خبرې هغه وخت لا زور واخست چې د پاکستان پوځونو هغه سيمې کلابندې کړې چې د پښتنو خپلواکي يې غوښته. دوی يې هم وځپل او هم يې دغه ډنډوره ګډه کړه چې باچا خان کانګرس ښه ګڼي او مسلم ليګ بد ګڼي.
ډاکتر خان چې کله د صوبه سرحد اعلی وزير وه د کانګرس ګوند په ګټه يې هندوستان ته رايه ورکړې وه هم د تامل وړ وګرځېد.
«په ۱۹۴۸ کال د جون په مياشت کې عبدالغفار خان او يو شمېر مشران بندي شول. ډاکتر خان چې هغه وخت د صوبه سرحد «اعلی وزير» وه به نفع شموليت کانګرس ايالتي سرحد در اتحاد يه هندوستان رای داده بو.»
له دويمې نړيوالې جګړې وروسته د افغانستان حکومت د خپلو تاريخي او ملي اړيکو له مخې د افغانستان له جغرافيې نه د بېلو شوو (پښتونستان) او له لاسه وتلو سيمو غوښتنه په ټينګه راپورته کړې وه.
که څه هم د هغه مهال د پوهنې وزير نجيب الله خان په يوې راديو يې وينا کې وويل:
د ۱۹۳۱ کال نه راواخله تر ۱۹۳۴ ز کال پورې افغان حکومت په وار وار له انګرېزانو نه وغوښتل چې له افغانستان نه بېلې شوې سيمې بايد د هند خاوره ونه ګڼل شي.
«خان، عبدالغفار خان هم په ۱۹۴۶ کال د برېتانوي هند د وزيرانو د دې پرېکړې مخالفت وکړ چې صوبه سرحد دې د پنجاب (وروسته پاکستان) برخه شي.»
د افغانستان حکومت هم له دويمې نړيوالې جګړې وروسته د وزيرانو شورا په يوه غونډه کې د نوامبر په څلورمه (۱۹۴۴ ز کال) نېټه پرېکړه وکړه «کوم څه چې په راتلونکي کې د هند په نيمه وچه کې پېښېږي د سرحد د پښتنو د مدغم کېدلو مخه بايد ونيول شي.»
کله چې د پاکستان په نوم کومې ډنډورې را پورته شوې د ډيورنډ دواړو غاړو ته غبرګونونه پيل شول.
ډاکتر خان «لارډ بيټن» ته چې پښتونخوا ته راغلی وه وويل: «کله چې هند وېشل کېږي صوبه سرحد به د پاکستان برخه نه وي.»
لا هند وېشل شوی نه وه چې د جون په مياشت (۱۹۴۷) کې افغان حکومت وويل: که چېرې د هند او پاکستان په نوم هېوادونه د نړۍ په سياسي جغرافيه کې مينځته راځي او انګرېزان د هند د نيمې وچې اوځي ورسره جوخت د ډيورنډ موافقه ليک له مينځه ځي.
همدا لاملونه ول کله چې پاکستان جوړ شو په رسمي او نا رسمي غونډو کې دغه پرېکړه وغندل شوه.
هغه مهال چې د پښتنو او بلوڅو مشران د پاکستان لخوا زندان ته ټېل وهل شول افغان حکومت په ډاګه د پاکستان د حکومت غندنه وکړه.
د افغانستان او پاکستان د حکومتونو اختلاف دې کچې ته ورسېد چې د پاکستان هوايي ځواکونو د جولای (۱۹۴۹ ز کال)په مياشت کې په مغلګۍ بريد وکړ او افغان چارواکو په خپل غبرګون سره لومړی يوه لويه جرګه را وغوښته او پرېکړه يې وکړه چې د پښتونستان له داعيې به ملاتړ کوي.
له دې سربېره لويې جرګې د ډيورنډ د تړون په ګډون ټول هغه تړونونه چې له انګرېزانو سره لاسليک شوي لغوه اعلان کړل.
همدا راز د ډيورنډ پورې غاړې ته پرتو ولسونو د «تيرا» په سيمه کې د اګست په دولسمې (۱۲) نېټې (۱۹۴۹ ز کال) هم يوه لويه جرګه را وبلله او د پښتونستان بنسټ يې اعلان کړ او هم يې يو ملي بيرغ تصويب کړ.
د پښتونستان په نوم خوځښت د ډيورنډ د کرښې دواړو غاړو ته روان وه. ان ايپي فقير چې ځان يې د پښتونستان پاچا ګاڼه هم دغه سياسي بهير ته ژمن وه.
ولې له بده مرغه دغه کړکېچ لا تر اوسه روان دی او تر اوسه يې لا د حل کومه لاره نه ده موندل شوې.

ای د نړې خلکو

د هنر غېرت شعر

2019زکال ناروی

د منظور پښتين اوازه

د ژوند حق غاړي ممتازه

د علي د مور فرياده

کشمکش موکړه اغازه

دايپي د غرو شهبازه

اوای دنوي دور اغازه

افغان ولس درباندی نازه

د پښتون وطن سربازه

د بولان پر پروازه

دچترال شپېلي اوسازه

ستاوطن ستا ملاتړ کې

اوسويډن ستا ملاتړ کې

افغانان ستا ملاتړ کښې

زه هم ستا په ملاتړ کښې

مال مې ستادی  سر مې ستادی

دا ياران دبدو ورځو دي تر شا لکه پولاد دي

دامو دی دا کنږ دی دا شمشادی

د شهيد وطن بچيه

د علي د مور اوازه

د خيبر د ښار سانده

په لښکر ددرځو بينازه

د منظور پښتين اوازه

مال موستادی سر موستادی

ای د نړې خلکو

په غوږونو کڼواو په فکرونو او سترگو ړندو ملتونوتاسو په وينو د لړلي افغان پښتون ولس غږ اوريدلی شی کنه !ای زمکې اواسمانه تاسو په خپل غېږ کې د يوه مظلوم ولس افغان ملت چېغې ولی نه اوری!

څلوښت کاله !نه له دی هم زيات داژدهارعمر برابر افغان ملت د خپلو وينو په ډڼډ کې تر ستوني ډوب ولاړ دي ايا څلوېښت کاله ،ياد د ترور داژدها ر دعمر کمه موده ده چی تاسو نړېوال زموږ غږونه،چېغی ،فريادونه، کوکاری، ژړاگانۍ اوساندی نه اوری؟د ترور اژدهار د يو سرلوړي او تاريخي ملت نامداره او بی مرگه زامن هره ورځ تر خپل خونړې کومي تيروي»تاسو ړانده نړېوال دا نه ويني؟تاسو دلربر افغان داور د لمبو په څېر سوزيدلی چيغې نه اوری؟او تاسو ړانده لا د ترور اژدهاپه لباس غوليږې!

دا د منلنگ په لباس کې د ترور پلنگ دی نو ځکه يې د بياد پاره پښتون ولس ، د منظور پښتون ولس د علي وزيرمحسن داوړ ولس دارمان لوڼې اود خړکمره د شهيدانو د سرو وينو تر څڅېدو وروسته دا لړزيدلي او را پاڅېدلي پښتون غورځنگ تر لا سختو مرگونو گذارونولاندې راغلي دي.

هو نړېوالو ستاسو په مرسته او ملاتړ د ترور اژدها خبيث او ايبليس پاکستان زموږ وروڼه او خويندی  ،سپين ږيري بوډاگان او  ځوانان له ژونده محروموي او تري تم کوي!

او ای د نړی خلکو موږ تاسو ته د عدالت پوښتنه کوو چی تاسود عدالت او انسانيت په نوم څه پېژنی او کنه؟تاسو وانه اوريدل چی څو ورځی د مخه دافسانوي ملالۍ د خور وړانگۍ لونې مېړنې او غېرتي ورور د هندوکش د غره په څېر دنگ د سولی او جنگ د ډگر اتل ارمان لوڼې په رڼا ور ځ د مېړنو د ليکو ويست او ژوند يې پاکستاني دهشتگر پوځ خپل دوزخي نس ته ورواچاوه !

ايا تاسو د نجيبه تر نقيبه چيغئ وانه اوريدلی ؟يو ځل  تاسو ورشی د پښتون وطن کاڼي بوټي وپوښتی ؟يو ځل ورشی کنه زموږ له غرونو څپانده سيدونو د کنړ، هلمند ،آمو ،اباسين دافغان پښتون په وينو له سرو موجونو وپوښتی چی هلته څه تيريږي ؟هو د ترور اژدها غواړی يو ژوندی او تاريخي ملت ژوندی وخوری!بيانو ستاسو وار رازي.

ولی تاسو زموږ د با با فخر افغان باچاخان چيغی وانه اوريدلی؟تاسو د پښتنون د کربلا د بابړی د خونړۍ تراژدۍ خبر ياست؟که دا وار مو زموږ د ځوان مسيحا زموږ د ځوان مشر د خوشحال خان د پښتون قوم د نوي مير ويس خان منظور پښتين غږ وانه اوريدلو !نو بيا را ټيټ  کړی خپل ددموکراسی او ټولنيز عدالت په نوم پورته شوي بيرغونه را وغورزوی دا درواغو د شرم او ننگ بيرغونه!

او همدا ډول لدغه معتبر تريبيون پر افغان پښتون ټبر غږ کوم حی ولی القاعده، داعيشي او طاليبي بنسټپالنۍ تر تور بيرغ لاندی د پاکستاني پوځ داستخباراتو د(اي ايس اي» د جهنمي سازمان چجه گيرو ته په خپله سيمه او وطن کې د پښې دايښودلو ځای ور کوی؟څه شول او چيرته دي د شيرشا زمري دميړنو لوديانو لمسيان، څه شول د ميرويس خان تدبير او مېړانه اود لوی احمد شاه د پانی پت حماسی؟

څه شوی د خپلواکۍ د باني او اتل شاه امانالله خان تر مشری لاندی په ټل واڼه او ارناوه کې پر انگريزي اشغالگرو باندی د زمري ميرزمان خان بريدونه او تاړاکونه !

هو پښتنو زلمو ځوانانو د منظور پښتين تر قيادت لاندی د راپاڅېدلي غورځنگ ليکي ټينگی کړي يو موټی او متحد د علي وزير زخمي وزيرد مور ساندی بيځوابه مه پيرږدی د بلوڅو د خپلواکې غوښتونکو وطنپرستانو سره له گډ سنگره د پاکستاني پوځي نظام د ملا تير ور مات کړی ،

ژوندی او بريالی دی وي د پښتون ژغورنۍ غور ځنگ

پاکستاني پوځيان د پښتون ژغورنۍ غورځنگ مشران او پلويان هر څومره ژر له زندانه ازد کړي

هنرغېرت  مالمو سويډن

2019زکال

د پښتنو د حق اخستلو غورځنگ څه وخت کله اود کومو مخو له پاره ؟

 

درنو دوستانو د ننې غونډی درنو برخوالو

پښتانه د نړېوالی شميرنې له مخی تر ۷۰ ميلونو زيات دي په خټه اريايي نژاده باغيرته ميله پال وطندوست په خپل هيواد مين او ننگيالي دي د تاريخ په اوږدو کې د هيچا غلامي بربريت ،زورواکي نده منلی همدا لامل دی چی د نړې زبر ځواکونو لکه انگريزان ، مغولو، روسانو، ايرانيانو اونورو  سره په تش لاس جنگيدلي اوخپله خپلواکي ساتلی دلته لازم بولم د يو څو بېلگو يادونه وکړم

پير روښان په ۱۵۲۵ کال د سولي وزيرستان د کاڼې گورم اوسيدونکي وود مغولو پر وړاندې د مبارزی چيغه اوچته کړی وه اود مغولو له خوا په شهادت ورسيدلو.

ددرياخان افريدي قيام،د خوشحال خان با با قيام، له پيروښان وروسته د ۲۰ لمې پېړی نيمايي کې ملا پاونده مسيد د ټول وزيرستان د مبارزی سرلاری وو د انگريزانو خلاف د ازادی جنډه پورته کړه د امير عبدالرحمن سره ملا پونده د ډيورنډ د کرښې چی په ۱۸۹۳زکال لاسليک وله مخالفت وکړ اوله عبدالرحمن نه وغوښتل دا کار ونه کړي اود انگريزانو سره مغاهده لغوه کړي.ولسونه دا ډول توری کرښې نه مني. ۲۲ کاله وروسته د وزيرستان خلکو د ايپي فقير په نوم يو بل مبارز سرلاری وموند هغه د عدم تشدد د مبارزی سره مخالف وو ويلې د ظالم جابر نه په سوال حق نه تر لاسه کي کيږي بلکې د توری په تيغ به حق اخلو. دايپي فقير لښکرو تر بنو، کوهاټ او ټول وزيرستان کې خپل واک چلاوه  کله چی پاکستان جوړ شو بيا هم ايپي فقير په وزيرستان کې دازدی جنډې رپانده ساتلی د ميرويس نيکه قيام چی کامياب هم شولو،د لوی احمد شاه با با چی د لوی افغانستان ډبره کېښودله او ستره امپراتوري جوړه کړه،نن چی د ټول پښتنو پېغلو، بوډاگانو، ځوانانو پر سر د ،منظور پښتين خولی د حق اود عدالت سنبول گرځي اود عدالت او حق غوښتلو چيغه پورته کړی د اچېغه دولس اواز نه د نقيب مسيد اونه د ارمان لوڼې او نه د خړ کمره په دويمه بابړه اود لسگونو ازادی غوښتونکو په شهادت اونه ددی مبارزی دسرلارو په زنداني کولو چپ کيدای شي، د اچيغه نن لربر افغان ولسونو ټولې نړې ټولو ازاد غوښتونکو غور ځنگونوتاييد اود ملاتړ جنډې په ټوله نړې کې رپولي او هر ډول قربانی ته  ولا ړ دي ټول ته مالومه شوی چی دا غورځنگ په کم وخت کې د کويټی نه نيولی تر کراچی، باجوړ صوات، ټول وزيرستان، پښاور لاهور، اسلام ابات او ټول افغان ميشتو د نړی هر گوټ کې چی ژوند کوي ملاتړ او په ميلونونه انسانانو ددی روا حق پلوي کړی نن هم د سويډن هيواد د مالمو په تاريخي ښار کې د سويډن ميشتو افغانانو ، سويډنيانو لخوا دا لاريون رابلل شوی زه ددی غونډي له جوړونکو او گډونوالو مننه کوم چی نن د يو جابر ظالم رياست پر وړاندی د پشتنو قوم سره د خواخوږی پلوی کوي .

محمد اقا شيرزاد

2019زکال مالمو سويډن

امير خان متقي ته

3.6.2019Motaqi
د امارت اسلامي د مشر ښاغلي ملا هيبت الله د دفتر رئيس او قطر کې د طالبانو د مذاکره چي ټیم غړي محترم ملاء  امیر خان متقی د یوتیوب د روستي تصویري پېغام په تړاو!
جناب امیر خان متقی ته سلام!
ستاسې روستۍ تصویري جذباتي وینا مې واورېده. ستاسې د خبرو تون ، وړاندې شوای منطق او څېرې  مو داسې  ښکاري چې پر خپلو خبرو اقلاً خپله باور لرې او درته سمې ښکاري خو په تأسف سره داسې نه ده!

ښکاره خبرې نه کوې. ستاسې وړاندې شوي منطق کې سپين او لاجوابه نکات شته چې د اکثرو جواب او موقف تاسې سره شته خو عمداً ملت او اورېدونکي ته د هغه جواب ښکاره نه وایاست او د اورېدونکي نه ‌‌‌‌‌‌ډار لرئ چې هغه به در سره ونه مني

منطق مو هماغه دی او هغه منطق كاروې چې که: کور مو وسوځيده، خېر خو دیوالونه یې پاخه شول

تاسې  افغانستان کې د حاکمیت د مېنځ ته راتلو خبر ګو‌‌‌‌‌‌ډه او ماته کوئ. ټول شواهد ښکاره کوي چې تاسې د ملت ارادې نه پورته د علماء شوراء چې ستاسې په خوښه انتصای او هغوی بیا امیر او امارت اسلامي اعلان او ستاسې امیر به امیر وي

دا به ستاسې حق، آرزو او غوښتنه وي خو د افغانستان د خلکو په اسلام باور لرل او د هغوی انتخاب اصل ګڼل د نن ورځې قبول شوای او اسلامي اصل دی چې ښکاري تاسې ددې لارې مخالف یاست

تاسې د امریکایانو او نورو رسمي بهرنیو ځواکونو د وتلو تأکید او د وتلو سکیجول غواړئ خو عین حال کې پوهیږئ چې امریکایان دلته پوځي ا‌‌‌‌‌‌ډې غواړي او تاسې د دوه درېو سره ښکاري توافق وکړئ او کوئ. دا چې د بهرنیو پوځونو د وتلو خیل او هو‌‌‌‌‌‌ډ لرئ  الله دې خیر درکړي، خو دا مو ونه ویلې چې د پاکستان، ایران، د طالب د نورو ‌‌‌‌‌‌ډلو  او داعش د پوځي عدم مداخلې او وژنې نه د ممانعت تضمین به څوک ورکړي؟ 

هو مونږ پوهېږو او زه باور لرم چې ستاسې یو څه هلې ځلې ددې موجب شوي چې د اسلام دښمنان په افغانستان کې خپلې برنامې په خلاصه او ارته توگه عملي نه کړي، افغان  کابل حاکمیت او شاوخوا راټولو افغانانو ته  څه نا څه اعتناء وکړي او دا حالت څه نا څه ستاسې له برکته دی. خو ستاسې دا هسې  عامې ګ‌‌‌‌‌‌ډې و‌‌‌‌‌‌ډې نسخې، خبرې او منطق ستاسې قوت، ستاسې د کارو منطق او د نسخو صحت نه ثابتوي، ملت یې ستاسو د ټوپک پرته درسره نه مني او تاسې هسې ځان ته دوکه ورکوئ او هسې ځان خوشالوئ

مشره گمان کوئ چې چېرې هلته کوم کلي کې د  ړوند  او کوڼ، اما ساده او صادق طالب سرباز او په وطن اواسلام مېن مجاهد چې له دنیا، دهغه له مَکر، حیلې او دوکه خبر نه دی، ناست یې او د هغه سره بحث او خبرې کوې

الله تعالی دې تاسې او مونږ ټولو ته هدایت وکړي.
په یاد ولره چې شکر د الله (ج)دی چې الله تعالی مونږ ته بصیرت راکړای او ستاسې  د خبرو شپږ اړخه او که میالغه ونکړم، ستاسې ما فې الضمیر دې (ان شاء الله تعالی) چې سنجولای او لکه پرانیسته کتاب ذې لوستلای شو

نو هسې خوشې ځان ته برائت مه ورکوئ او باور ولره چې اوس تاسې د افغان تراژیدۍ د ادامې یو لا مل یاست

دا ځکه درته لیکم چې مې په روستیو اتلسو کلو کې په دې تأکید او پراخ تبلیغات کړي چې تاسې د افغانستان د سیاسي ستیج یو جز یاست او تاسې سره باید مذاکره او معقوله مصالحه وشي

هو تاسې د افغانستان د سیاسي ستیج جز یاست، نه کُل

په یاد ولرئ او له الله  پاکه ووېریږئ چې 

خودکشه، او انتحاري اعمال مو اسلامي بنسټ او اساس نه لري

له مسلمانه د توبې فرصت اخلئ، 

بې گناه انسانانو ته د انتحاري عمل په وجه چې تاسې استشهادي بولئ، ضرر رسوئ او دا د اسلام د احکامو خلاف عمل دی.

 صحیح حدیث دی چې څوک چې حتی  د مسلمانانو سره متعهد کس  ووژني نو د جنت بوی به  تر لاسه نه کړي

 د بې ګناه انسان قاتل ته د ابدي دوزخ وعده الله (ج) ورکړې او د اسلام دین کې د هر تخلف جزا او حتې د صریح کفر جزا حتما قتل او وژل نه دي. د اسلامي عالم کار دی چې حتی د علني مرتد سره تنویري کار وکړي. هغه چې مسلم دی او م‌ؤمن نه دی د هغه کار او محاسبه الله ( ج) سره ده! ‌

د اسلامي حدود تطبیق په اندکترینه شُبه ساقطيږي او تاسې دلته د الله له حده تېری کوئ

غدر او عهد شکني مو هم شته

د اسلام ستر پيغمبر  محمد الرسول الله خپل ځای ناستی غوره نه کړ او دا کار یې اسلامی امت ته پریښود

د انسان او بیا مسلمان او بیا ملا او عالم وژل او هغه هم د مسجد او روژې وخت او دا چې د پاکستان مرتد پوځ پسې خبرې کوي او د افغانستان او افغان مسلمان ملت آواز پورته کوي او داچې ستاسې له کبله دادې  د افغانستان خاوره د پاکستاني اغزن سیم او دروازو له لارې پنجاب قبضه کوي، ستاسې نه بښل کیدونکو تخلفاتو او ګناهونو لست چې نور هم اوږد دی، په ښکار وجود لري او تاسې ځان ته برائت نه شې ورکولای

که دا جنایات نه کوئ او تاسې پسې تهمت دی، چې ممکنه خو ده، نو په کلکه اړتیا شته چې تاسې باید دا بلافاصله په ‌‌‌‌‌‌ډاګه ووایاست. ستاسې انکار ستاسې مسوولیت کموي اما برائت نه درکوي

وامتازوا الیوم ایها المجرمین

ایمان لرم چې الله( ج) به مو مواخذه کړي او دا مواخذه. شدیده او سخته ده!

 ایمان لرو چې دا ورځ حتماً راتلونکې ده

  نړۍ، افغان ملت او تاسې خپله پوهیږۍ چې ستاسې څنګ کې او یا تاسې د داعش، د طالب نورو ‌‌‌‌‌‌ډلو، پاکستاني ملېشو، ایراني فاطمیون او زینبیون، د مخدره موادو مافیا، د ب ۵۲ په
زور،  زور او زر ته رسېدلې مافیا او …په افغانستان او سیمه کې وجود لري او د ددې جغرافیې یوې برخې باندې تسلط لري. نو ستاسې ادعاوې چې د افغانستان ۷۰ فیصده زمکه مو تر تسلط لاندی،  ستاسې ناتواني او نادرسته ادعاوې او درواغ ثابتوي. سفارښتنه کوم  چې داسې شاخداره درواغ مه وایاست.

له بلې خوا که تاسې د افغانستان په ۲۰ فیصده خاوره  هم تسلط لرئ او په ۵۰ سلنه د عملیاتو امکانات لرئ او یا سل تنه سرباز لرئ نو په کار ده چې تاسې سره مذاکره او مفاهمه وشي او د وطن او خاورې، د مسلمان  او انسان وژنې مخنیوی وشي!

په ‌‌‌‌‌‌ډاګه وایم چې زه د کابل د ادارې او حکومت سره کوم تړاو نه لرم او نه د هغوی کس یم، سیاسي مستقل څېړونکی، اسلام، افغانستان او خپل ملت او ایمان ته متعهد يم.  که غواړې چې ځان پوه کړې ماته زنگ شه چه  زه درته نور تفاصيل هم دركړم او په جزئياتو  دې پوه کړم . په هغو خبرې دې پوه کړم چې ستاسې د وړاندې شوي منطق په تناسب هم وي

هغه مسايل درته تشريح كړم چې ستاسې سر پرې لا خلاص نه دی او سر به مو خلاص شي!

تاسې لمړی او  اول دا  خبره  روښانه کړئ چې تاسې په افغانستان کې د حاکمیت د ایجاد میکانیزم  څوک او څنګه تحقق مومي!

اولويتتونه كوم دي او د ملت نقش هغه کې؟ 

تر څو دغې پوښتنې درسته ځواب نه شې دا نورې خبرې دې هسې د وقت ضایع کول دي.  

ستاسې موجوده مواضع په هر قیمت د سېاسي قدرت د رسېدو هڅې دي، ستاسې دا اعلانات چې تاسې هغه پخواني خلک نه یاست او اوس نورو ته هم برخه حق ورکوئ. خو دا مو ونه ویلې چې تاسې ته ددې حق ورکولو مسوولیت او صلاحیت چا درکړای چې تاسې یې بیا نورو سره تقسیموی

ستاسې دا مواضع افغانستان او دغه کړېدلي ملت  ته با عزته سوله نه شي راوړلای

نور تفاصیل به هم درکړم  که زنګ شې

مننه 

تیلفون مې دادی:

۰۰۴۴ ۷۸۸۶۴۷۴۶۳۸

داکتر سعیدی

په پاکستان کې پښتانه فعالين سړکونواو ميدانو ته د وتلو تياري نيسي له پاکستاني پوځ سره د پښتنو سوله اييزحضور نورله امکانه وځي

2.6.2019Ali wazir 1
د مسکو چاپ «نېزاويسيمايا ګزيته»« независимая газета» د مې د 30 نېټې ګڼه کې لاندې مطلب خپور کړیSherhasanدی. ژباړه يې دلته او اصل يې په لينک کې ولولئ.

اندرې سېرېنکه « د نېزاويسيمۍ ګزيتې(ن.ګ.) ځانګړی خبريال »

د پاکستان په خيبر پښتونخوا ايالت کې د «پښتون ژغورنې» احتجاجيه غورځنګ چې قوت يې هره ورځ مخ پر زياتېدو دی ، مشرانو يې له اسلام آباد څخه غوښتي دي چې له شمالي او جنوبي وزيرستان څخه دې د پاکستانې پوځ ټول قطعات وباسي.
په دغو اداري واحدونو کې چې اوسېدونکې يې په اساسي ډول پښتانه دي ، ټولنيز سياسي حالات په دې وروستيو کې د پاکستاني پوځيانو د ناوړه کړنو له کبله ډير ترينګلي شوي دي . «د پښتون ژغورنې غورځنګ » ( (PTM پلويانو همدارنګه خبر ورکړی دی چې د روژې دمبارکې مياشتې په پای کې به په خېبر پښتونخوا کې پراخو احتجاجيه مظاهرو ته راووځي. د نېزاويسيمۍ ګزيتې (ن.ګ.) سرچينې خبر ورکوي چې د اپوزيسيون ټولو ګوندونو ددغه احتجاج ملاتړ کړی دی او د پاکستان په ټولو غټوښارونوکې دمدني عدم اطاعت مظاهراتو ته تياری نيول کيږي.
په پاکستان کې دوه ګونی سياسي بحران په سرعت شدت مومي. لومړی، «د پښتنو بحران» د روان کال د مې په ۲۶ هغه وخت راوپاريد چې پاکستاني پوځيانو په شمالي وزيرستان کې د«پشتون ژغورنې غورځنګ» ( (PTM په بې وسلې مظاهره کوونکو ډزې وکړې. لکه څنګه چې زموږ ورځپانې «ن. ګ.» خبر ورکړی و ، د«پشتون ژغورنې غورځنګ» څو سوه فعالين چې د پاکستان دځانګړو امنيتي ځواکونو له خوا د بشر له حقوقو د سرغړونې او د ملکي وګړو د ځورولو په وړاندې يې احتجاج کړی و د «خړ کمر» کنترول پوست ته نږدي پاکستاني پوځيانوپه ډزو وويشتل. د مختلفو سرچينو د خبر له مخې له ۱۸ تر ۲۳ کسان وژل شوي او ترشلو زيا ت زخميان دي، خو د تلفاتو او زخميانو دقيقه شمېرنه تر اوسه ځکه ناممکنه ده چې تر پېښې وروسته پاکستاني حاکميت ژر ترژره په شمالي وزيرستان کې نظامي حالت اعلان کړی او د انترنټ او تلفون اړيکې يې پرې کړې دي. ځايي خبريالان چې هڅه کوي د مې د ۲۶ نېټې د تراژيدۍ او تر هغې راوروسته پېښو رښتينی حالت روښانه کړي تر تعقيب او تهديد لاندې دي.
د «ن. ګ.» د سرچينو د خبر له مخې د «خړ کمر» پوستې ته نږدې پر احتجاجي مظاهرې تر ډزو وروسته پاکستاني قواوو د ملي اسامبلۍ دوه وکيلان او د «پشتون ژغورنې غورځنګ» مشران «علي وزير» او «محسن داوړ» نيولي دي. دا خبره معلومه ده چې دواړه وکيلان تر اوسه بنديان دي. ويل کيږي چې «محسن داوړ» شديد زخمي دي.
د « پشتون ژغورنې غورځنګ» يوې فعالې « ثنا اعجاز» زموږ خبریال ته په انترويو کې وويل : «سره له دې چې علي وزير او محسن داوړ ساده خلک نه دي، موږ په هر صورت د هغوی د ژوند او روغتيا په هکله انديښمن يو. د هغوی کورنۍ هم اندېښمنې دي، په ځانګړي ډول د علي وزير مېرمنه ډيره انديښنه کوي، ځکه چې علي وزير د شکرې ناروغي لري، سږي يې هم ناروغ دي ، هغه دوامداره علاج او ځانګړې دوا ته ضروروت لري».
د ثنا اعجاز په خبره « وکيل علي وزير او هغه کورنۍ د خپلو قربانيو له وجې په ټول وزيرستان کې پراخ شهرت لري»: « دا اول کال او اول ځل نه دی چې علي وزير او د هغه کورنۍ په وزيرستان کې د جګړه مارو او دهشتګرو د موجوديت په وړاندې د دوی د غوځ مخالف دريځ له وجې له سختو کړاونو سره مخ کيږي. له دهشتګرو سره د مخالفت له وجې علي وزير دخپل پلار، ورور، کاکا او تره زامنو په شمول د خپلې کورنۍ ۱۷ کسان له لاسه ورکړي دي. د هغه کورني بزنس او روزګار د دهشتګرو او پوځيانو له دواړو خواوو له منځه يوړل شو».
د «ن. ګ.» د سرچينو په قول د مې تر ۲۶ وروسته د پښتنو فعالينو احتجاجونه په پېښور، سوات، ميرانشاه، مداخېلو، بنو او ډير نورو ښارونو کې ادامه لري. پاکستاني پوځيان هر ځاي د مظاهرو په وړاندي د وسلو د استعمال تر کچې سخت چلند کوي اوله دې کبله د «پښتني احتجاج» د برخه والو قرباني مخ په زياتېدو ده. داسې معلومات هم شته چې د مظاهرو تر سرکوبولو وروسته پاکستاني پوځيانو د مظاهرو زخمي فعالين له ځانه سره خپلو قرارګاوو ته وړي دي . د «ن. ګ.» سرچينې زياتوي چې : « ددغو خلکو برخليک غمجنونکی دی. د«PTM» د يوه مشر عبدالله ننګيال په وينا په مداخېلو کې همداسي وشول . پوځيانو زخمي مظاهره چيان له ځانو سره خپلوقشلو ته يوړل چې وروسته هره ورځ يو زخمي ژوند له لاسه ورکاوه. ځکه دغه پوځيان روغتون نه لري او هلته له زخميانو سره طبي مرسته نه شته. د مثال په ډول همدا نن د مې 30 پوځيانو په مداخېلو کې د دوو زخمې شوو مظاره چيانو مړي خپلو خپلوانو ته ورکړل. په عين وخت کې پوځيان دغو قربانيانو هرې کورنۍ ته د مړو د تکفين او تدفين لپاره دوه سوه زره روپۍ ورکوي او له هغوی څخه غواړي چې خپل مړي حتا د جنازې له لمانځه پرته خپ و چوپ خاورو ته وسپاري» .
د «ن. ګ.» سرچينې وايي چې د پاکستاني پوځيانو بې رحمانه چلند په پښتنو کې د نفرت څپه وزيږوله :« له همدې کبله پښتنو پتيلې ده چې د روژې په پای کې د جون له ۶ وروسته د ښارونو سړکونو او ميدانونو ته ووځي او دا هم ممکنه ده چې د مې د ۲۶ نيټې پر خلاف دا ځل سوله اييز احتجاج په غیرسوله اييزه نښته بدل شي».
د «پشتون ژغورنې غورځنګ» مشران نن ورځ هڅه کوي چې په خيبر پښتونخوا کې د پېښو د احتمالي منفي پرمختګ مخه ونيسي. له همدې کبله د اسلام آباد په وړاندې د هغوی غوښتنه راپورته شوې ده چې د پښتنود عذاب او پارولو د اصلي عامل په توګه دې ژر تر ژره له وزيرستان څخه د پاکستان پوځي قطعات وباسي او د هغوی ځای دې د ځايي پوليسو ټولګيو ته ورکړل شي. داسې ښکاري چې په پښتنو کې د پاکستاني پوځ سوله اييزحضور نور ممکن نه دی.
په پاکستان کې «پښتني بحران» نن د دوهم « پراخ ملي بحران» پر بستر انکشاف کوی، چې د عمران خان د کابينې د ټولنيزې اقتصادي پاليسۍ د ناکامۍ له وجې رامنځته شوی دی. «د نړيوال بانک د شپږ ميليارده ډالرو قرض د حتمي شرط په توګه» ددغه بانک تر کنترول لاندې د عمران خان پيل شوي اصلاحاتو پاکستانۍ پيسه په بيساري ډول بې ارزښته کړې ده. که څه وخت دمخه يو امريکايي ډالر په۱۰۰ روپۍ و، نن دادی په ۱۵۰ روپۍ دی. دغه خبره په خپل نوبت د خوراکې او مصرفي موادو د قيمتونو د لوړېدو باعث شوه، د معاشونو او ټولنيزو اعانو ارزښت او په عمومي ډول د اکثريت خلکودژوند سطحه ډيره راټيټه شوه. په پاکستاني ټولنه کې د مرکزي حکومت په وړاندې د خلکو نارضايت په سرعت سره زياتېدونکی دی، د هغه سياست د هيواد داوسيدونکولپاره ډير قيمتي تماميږي.
دپراخ ملي ټولنيز بحران په دغه زمينه کې د مې په ۲۶ تود شوی «پښتني بحران » کولی شي د غټې سياسي چاودنې د چالانوونکي ميکانيزم رول ولوبوي. او له امکانه لرې نه ده چې دغه چاودنه به نه يوازې په پاکستاني پښتونستان کې پراخ ولسي پاڅون رامنځته کړي، بلکې په ټول پاکستان کې به عمومي احتجاج راپورته کړي او لا به د عمران خان د حکومت د سقوط باعث شي. په پاکستان کې د اپوزسيون قواوې همدا اوس د «پښتني بحران» په زمينه کې د اسلام آباد د حکومت او هغه تر شا د مهم سياسي قوت په توګه د پاکستاني پوځ د سياسي تګلارې په وړاندې خپل نارضايت ښکاره کوي. اوس ددغه اپوسيون مرکز د پاکستان ملي پارالمان دی. هلته همدا اوس د اپوزسيون دهغو ګوندونو تر منځ د نږدې کېدو مشورې روانې دي چې د ملې اسامبلې د وکيلانو په وړاندې د پوځيانو له اختناق څخه ناراضي دي.
د «ن. ګ.» د سرچينو د خبر له مخې په ملي اسامبلۍ کې د پاکستان د پيپل پارټۍ وکيل قمر نويد د مې په ۲۸ د ملي اسامبلۍ په عمومي غونډه کې د وزيرستان د وکيل علي وزير د بندي کولو پر ضد وينا وکړه: « هغه وکيلانو ته « د ملي اسامبلې د داخلي چارو د اصولو او کړنلارې» ۱۰۳ او ۱۰۵ ماده ولوستله. هلته ويل کيږي چې د پارالمان رئيس بايد د پارالمان د کوم وکيل د نيول کېدو په صورت کې خبر وي او هغه په خپل نوبت د پارالمان وکيلان د مسئلې له جريان او پرمختګ څخه خبر کړي».
ثنا اعجاز « ن. ګ.» ته وويل چې تر نن ورځې د اسلامپالو ګوندونو په شمول د پاکستان ټولو سياسي ګوندونو د پاکستاني پوځيانو له خوا پر علي وزير او د «PTM» پر نورو فعالينو بريد او د هغوی بندي کول غندلي دي. عوامي نشنل پارتۍ له خپلو پلويانو هيله کړې ده چې د زخميانو پوښتنه او د بنديانو ملاتړ وکړي. د پاکستان مسلم ليګ د نوازشریف څانګې استازي د ملي اسامبلۍ په غونډه کې غوښتنه وکړه چې د خړ کمر په پېښه کې د پوځيانو د زور زياتي د څېړلو او د حقايقو د راسپړلو لپاره دې پارالماني هيئت وټاکل شي. د پاکستان دنشنل پارټي سناتور رضا رباني ددغې ستونزې د سياسي هوارۍ په باب څرګندونې وکړې، چې دولت دې د «PTM» له فعالينو سره د سياسي ډيالوګ له لارې د «خپل پاکستاني ملت د خپکانونو» مسئله هواره کړي. د لاهور چپې جبهې هم د علي وزير بنديتوب وغانده او د هغه د ژر خوشې کيدو غوښتنه يې وکړه. لنډه داچې دپاکستان حاکم ګوند «تحريک انصاف» پرته، دپاکستان نورو ټولو ګوندونو د پښتنو د سوله اييز سياسي تحريک ملاتړ وکړ. د «ثنا اعجاز» په قول « د پاکستان د بشر د حقوقو کميسيون هم هيله څرګنده کړې ده چې د مې د ۲۶ نېټې دپېښو د څېړلړ او د حقيقت د پيدا کولو لپاره دې ژر تر ژره پارالماني کميسيون جوړ شي» .
د «ن. ګ.» د منابعو په قول « د روژې په پای کې په پاکستان کې د سياسي ترينګلتيا نوې څپه ضرورې راتلونکې ده: « لاتر اوسه ددغه سوال مخه خلاصه ده چې په کومو حدودو کې به دغه تريګلتيا شکل ونيسي- ايا دابه په پارالمان کې د سياسي ګوندونو د همغږۍ په چوکاټ کې محدوده شي او که به نه يوازې د پښتني سيمو، بلکې د نورو لويو ښارونو لارو او ډګرونو ته ووځي او د احتجاج لوی اقدامات به له وسله والو قوتونو سره نښتو ته ورسيږي».
د «ن. ګ.» د معلوماتو له مخې په پاکستاني بلوچستان کې ګڼ شمير مدني فعالان د پښتون ژغورنې غورځنګ ملاتړ ته تيار دي. د سر چينو له قوله « په حقيقت کې د بشر له حقوقو تيرې او د پوځيانو د زور زياتي له نظره د بلوچستان حالات تر وزيرستان لا نور هم بد تر دي. نن په پښتونخوا او بلوچستان کې د پښتنو او بلوڅو د صبر کاسه ډکه ده. د هغوی په سينو کې د هغه ظلم ،ستم، شکنجو او سپکاوي د بدل اخيستلو قهر او غوسه په شدت مخ په زياتېدو ده، چې پاکستاني پوځيانو د ملکي سوله اييزو وګړو په وړاندې تر سره کړي دي. ددې احتمال شته چې يوازې په سوله اييزو حدودو کې دغه احتجاج ايسارول او کنترول به غير ممکن وي».