“بهارِ دره‌ی زندان”

Anwar Zafari 
‎غرزی لایق‎s foto.

سليمان لايق

 

دلم ز عشق جهانگير آهوان خاليست
خُمِ شكسته ز بد مستى نهان خاليست
بهار ميرسد اما سپيده‌ى سحرى
زسِحركارى رنگينِ خاوران خاليست
چنانچه باد سبكبالِ دره‌هاى بلند
ز تندى تپش نبض آسمان خاليست
به بزم سينه‌ى صحرا جهان لاله شگفت
ولى ز گرمى خون دلاوران خاليست
ز تاج دره‌ى زندان و صخره‌هاى بلند
كبوتران همه رفتند و آشيان خاليست
نبردگاه سمنگان و تختِ رستم زال
ز رخش جنگى و نيروى رستمان خاليست
ز پايمردى رندان كه داستان‌ها رفت
خرابه‌هاى هريوا و باميان خاليست
بيا و آتش زردشت را به بلخ ببين
اجاق مرده و تا مغز استخوان خاليست
نه رود بستر طغيان نه ابر مادر سيل
كه خاك و آتش و باد و هوا از آن خاليست
كبود پيراهن افسانه گوى چرخ كهن
سرود تازه ندارد ز باستان خاليست
به كوه مينگرم كوه را نه مى ماند
به سنگ مينگرم ز آتش نهان خاليست
به دره مينگرم مرده ناوه را ماناست
ز باد سركش و توفان بى امان خاليست
به شهر مينگرم شهر نى كه گورستان
ز تابشِ خِرَد و فٓر آدمان خاليست
زمين چو دخمه‌ى مرگ و زمان چو گور اميد
جهان ز خند‌ه‌ى جانبخش مى كشان خاليست
حريم ميكده‌هاى كهن چو عرصه‌ی مرگ
ز آيتِ نَفَسِ گرمِ عارفان خاليست
نه لطف فيض صبا و نه شور شام شراب
سبو شكسته، مغان رفته، بوستان خاليست
گواه ذلت و مرگ است پهنه‌هاى وطن
كه از تلاش و غريو مبارزان خاليست
چو آن نهنگ كه از ضربه‌هاى پيهم آب
به صخره خورده ز تاب و تب و توان خاليست
و يا چو كشتى توفان رسيده‌ى واژون
دَگَل شكسته، رَسَن رسته، بادبان خاليست
اگر ز جوهر انسان تهى شود دلِ خاك
جهان فسانه‌ى مرگ است و بيكران خاليست
در آن ميانه چو رندانه بنگرى به جهان
خيال‌ها همه بادست و اين جهان خاليست
كجاست تازه نفس لولىِ جهان آشوب
كه بزمِ كهنه ز غارتگر جوان خاليست
دلم به كره‌ى بى آفتاب ميماند
كه از درخشش نور نوآوران خاليست
مرا به بال تو سوگند اى كبوتر عشق
كه عرصه‌هاى وفا تا به كهكشان خاليست
بيا به محفل عصيانگرانِ بند گسل
كه خُمِ باده‌ى پيرانِ بدگمان خاليست
بيا مرا و جنون مرا و شعر مرا
به جرقه‌هاى جوان ده كه ديگدان خاليست
سخن كه شعله از آن سركشد فسانه مخوان
همينكه ديگ نه مى‌جوشد از همان خاليست
مرا تلاطم و آشوب و زنده گى آموخت
طريق عشق يكى است و از گمان خاليست
قسم به جاد‌ه‌ى خونينِ شعرِ شامگهان
كه راه سرخ همانست و از زيان خاليست
غرور و كبر ستمگر شود فسانه‌ى مرگ
هنوز دست و دماغ ستمكشان خاليست
ضمير زنده گى اندر تلاش ايجاد است
گمان مدار كه اين ساحه جاودان خاليست
فريبِ جادوىِ وقتِ گريز پا نه خورى
كه جايگاه تو در صدر داستان خاليست
به هوش باش خداوندِ كار و محنت و رنج
زمان ز آن تو شد مشتِ ديگران خاليست
“به جيب توست اگر خلوتى و انجمنيست
برون ز خويش كجا ميروى جهان خاليست”
منم فدايى آتش پرست آزادى
همانكه معبد بيگانه گان از آن خاليست
منم كه در دلِ شب‌هاى سهمگين و مهيب
لبم ز كرنش و مدحِ ستمگران خاليست
سرود منكه ز جان نبرد مى خيزد
ز نااميدى و آهنگِ ناتوان خاليست
لبم به شيشه دلم مست عشق غارتگر
تنم تنور هوسها ولى چنان خاليست
كه گر زمين و زمان مى شود تسل نه شود
از آنچه ميطلبد شيشه‌ى زمان خاليست
چو لب به عشق گشايى به جنگ امكان خيز
طريق شكوه نبايست و از بيان خاليست
كه گفت آنكه در شور و عشق را بستند؟
كه گفت آنكه گلستان ز گلخرخان خاليست؟
كه گفت آنكه دگر ليلى نيارد چرخ؟
كه گفت وادى مجنون ز دلبران خاليست؟
كه گفت عربده منعست و محتسب آزاد؟
كه گفت شهر ز غوغاى لوليان خاليست؟
كه گفت سينه‌ى داغان و شعله خيز وطن
ز پايمردى يك نسل قهرمان خاليست؟
كه گفت در دل اين روزگار وحشت وخشم
ستاد و سنگر خلق از نبرده گان خاليست؟
كه گفت عالم زاينده و كبير جهان
ز اوج گيرى توفان بى امان خاليست؟
بران به پيش، قدح نوش و سركشى آموز
قطار گير كه يك مهره كاروان خاليست

حقیقت وجود

 

از هزاران درهزاران نطفه یک واحد منم

در میان صد هزارانِ دیگر یک هم تویی

دیگ ارث من ز اجدادِ بسی جوشیده است

قطره ای از چشمه ساران نیاکانم تویی

خون خالص، خون نا خالص همه جعل و فریب

آیت زیبای انسانی منم و هم تویی

ما همه زنجیر هستی را تجسم داده ایم

رنگ و شکل حلقه ها بی معنی اند، آدم تویی

نسل دیگر جوش دیگر دارد و ساز دیگر

نه ابد من زنده ام ، نهِ هم مدام الدم تویی

 

پوهندوی شیما غفوری

۱۸/۲/۱۳

پاڅیږه وطنه!”

 
‎غرزی لایق‎s foto.

سليمان لايق

زړه دی د پولادو که منګولی دی د زغرو
مټــــی ابدالی که د رزمونو د سنــــګرو
وڅنډه لمـــــــن لـــه دی قاتـــــلو ږیرورو
پاڅیږه وطنه!
[]
پاڅیږه چی اور در باندی بل دی او ایره سوی
مال غوندی لیلام سوی په پردیو اجاره سوی
ژوند درکی ویده سو، د مرګونو هـــــدیره سوی
پاڅیږه وطنه!
[]
پاڅیږه چی ژوند دی مسخره شو د غلام
ورک دی شو د بل په مرامــونــو کی مرام
کفر ته غلام شوی په نامه کی د اسلام
پاڅیږه وطنه!
[]
اور دی لګیدلــی په واټـونـو او ښــارونــو
وینی دی بهیږی لـــه هر رګ نه په جامونو
ته شوی یو ګډوری د معصومو ارمانونو
پاڅیږه وطنه!
[]
نـــوی اســلام راووړ د پتـــرلو عــربــانـــو
دین یوه ټیکه شوه د بی لاری آخوندانو
کفر تاوان شوی په سوچــه مسلمــانانو
پاڅیږه وطنه!
[]
راغله جهادیان د تا تالان ته په لښکرو
لار وهی کابل ته ستا د مړیو په ککرو
ښځی رانه واخیستی عربو او غجرو
پاڅیږه وطنه!
[]
تیغ د احمدشاه په پنجابی غلام ګرو شو
جام د سکندر په جواری کی لاړه دو شو
زموږ ښکلی کابل په انګریزی لنچرو لو شو
پاڅیږه وطنه!
[]
وچی شوی په خوله د ماشومانو کی سندری
وشـــلیدی د میندو په ککـــو کـــی مرغــــلری
حـق کـی د افغـــــان شو د دنیــــا زړه دبـــری
پاڅیږه وطنه!

پیښورـ برتهکال ۴-۹-۱۳۷۲

·

عبدالباری جہانی :

 

NAseer Ahmad Sapand
پښتون لاریون ته؛ زولنې ماتي سولې!
په محکوم پښتانه وطن کي، د پاکستان د ظالمانه چلند، ځپونکو افراطي او تروریستي پالیسیو، نسل وژنو او تباهیو تر سیوري لاندي مظلمومو پښتنو تر اویا کلنه خاموشۍ وروسته د حق غوښتني او ځان ژغورني ږغ پورته کړی دی! دا ږغ یواځي د محکومو پښتنو د ژغورلو نه بلکې د سیمي او انسانیت د ژغورلو او وحشت په وړاندي د درېدلو ږغ دی چي باید په ټوله معنی بدرګه سي.
په دې مناسبت د انساني ویښتیا یوه پنځونه درسره شریکېږي.
په درنښت
د پاڼي چلوونکی

زولنې ماتي سولې!

څرنگه اسمانه د انسان کمال دي ولیدی
څرنگه د رنگ له سمندره سپین وتلای سي

څنگه یې په زړه کی د آذر هدیره ړنگه کړه
څنگه د پېړیو غټ بتان را نړولای سي

گوره چی قسمت یې مهار کړی دی په ځان پسي
گوره د ازل زولنې څنگه ماتولای سي

څرنگه په تشو لاسو جنگ ته د زمان ورځی
څنگه د سکروټو په دریاب کی تېرېدلای سی

ودې لیده څرنگه نړېږي د غرور څلي
څرنگه ماڼۍ له تشو چیغو لړزېدلای سی

وگوره چی طلسم د پېړیو دړي وړي سو
وگوره تقدیر هم د تدبیر پر لاري تللای سي

څرنگه اسمانه پر سینه دي دا لیکلي وه؟
کله د ملا په کتابونو کی راغلي وه؟

دا به د تقاش په تصور کی گرځېدلي وه؟
دا به چا په خیال کی یا په خوب کی هم لیدلي وه؟

څنگه زرکلني د قدرت بنگلې ورانی سي
څنگه په شېبه کی نوي خوني پرې وداني سي

ځکه ملایکو د آدم پښو ته سجده کول
تا یې په خټین وجود کی خپل کمال اغږلی وو

ځکه د ابلیس غرور ته گوري د انگار څپې
ستا د نازولي له سجدې یې سر پېچلی وو

تا چی په خپل لاس خپله هینداره ورته وبخښل
تاته له دنیا تر لا مکان پوری ښاغلی وو

ته خو پوهېدې چی دي له خپله نوره ښکلی کړ
تا یې په خپل لاس په خپل قلم تقدیر لیکلی وو

ته خو پوهېدلې چی رڼا به کړي تیاره نړۍ
نور د حق د نوم یې په قسمت کی رسېدلی وو

شرنگ د زولنو به لړزوي د بنگلو څوکي
دلته کوم هوښیار سړي همدغه خوب لیدلی وو

څو چی دا نړۍ وي د هوښیارو به خوبونه وي
څو چی هتکړۍ وي د یوسف به تعبیرونه وي

لمر د بېرنگی به پر اسمان باندی ختلی وي
وړانگو د سهار به د تور تم گرېوان څیرلی وي

بل به تر سهاره په تیارو کی څراعونه وي
هېري به له زړونو اندېښنې د تورتمونو وي

نه به هیوادونه اولسونه بتخانې لري
نه به باداران په زندانو کی زولنې لري

نه به پر مظلومو څوک تېغونه چلولای سي
نه به په بې وسو کی آسونه ځغلولای سی

نه به د چا کلي نه ښارونه ورانولای سي
نه به په ښادیو کی غمونه اورولای سي

نه به دا جهان چاته دوږخ چاته جنت وي نور
نه به زورورو پر کمزورو وي بل کړی اور

لمر د عدالت به پر جهان باندی ختلی وي
یو خالق به تور او سپین او هر رنگ ته منلی وي.

٢٠٠٨-٦-١١
کاپي

F

 

د مينې کعبه

نور محمد غفوری

 

څوک به وایی چې شل نه ئې ته شپیته یې                           که هـر څه ئې ته ملهم زمـا د زړه یې

هره ورځ مې د خـوښۍ د آسمان لـمر یې                            هره شپه کې مې د لارې څراغ ته یې

که په سپینه ګیره بیـــا بیا انتــخاب کـــړم                            بیا له ټولو ښکلو، ښکلې راته ښـه یې

تــه د ګلو امــیـل نه یې چې شـیـتـــه شې             د سـرو زرو غاړکۍ یې تل تــازه یې

زمـــا عـشق کلـــه تـابع د زمــــانې شی                ها اول چې معشوقه مې وې هـغه یې

پــه لـیـدو د زمـا هـر ســلول رڼــــا شی                ته زما د ژوند شیبو ته لـــمرخاته یې

د هــیچــا مې بندګی قــــــبوله نــــکړه                 خو زما د عشق معبود ته مې کعبه یې

کابل- افغانستان

30.01.2018

 

دا څه حال دی؟

دلته مینه ورکه شوی
دلته وینه سپینه شوی
د متاع ارزښت لوړیږی
د انسان ارزښت ټیټیږی
زخمی دلته هر ځیګر دی
دلته هر زړګی پرهر دی
دلته هر کور کی غمونه
هره خوا اورم اهونه
دلته زر تعینونکی
دلته زور د حد ټاکونکی
دلته شر او شور حاکم دی
دلته هر حاکم ظالم دی
دلته مشر کشر نشته
هیڅ ارزښت د مشر نشته
دلته هر سړی سردار دی
دلته هر کمزوری خوار دی
دلته هر عالم هک پک دی
چی منطق دلته ټوپک دی
قانون دلته په ګونډو دی
قانون دلته په زارو دی
یا تدبیر د بدلون وکړۍ
او یو هوډ د سمون وکړۍ
یا ژوندی په مړو حساب شۍ
یا د جنګ اور کی کباب شۍ

زمادسنګر ملګریه !

 

محمد عیان عیان

22489990_719539858245343_3963221919962441269_n

زمادسنګر ملګریه!

********************

ستاپه سره سنګرباندی به سره کلان کتارشی

واړه سره تیري به دې خپل وطن نه جارشي

لاره چی دې غوره وه له ستونځنې ډکه وه

ډیریې ځورولې، هراشغال، که سوریاشین و

ګرده دوشمنان به دې اخیر دلته سنګ سارشي

*********************

اوزمونږ دسنګر ملګریه!

*********

پام چې وارخطا شې مرګی دژوندپایله ده

ستاغوندې سرتیروبه ګورتل ګل اوګلزارشي

تاوه قربان کړې ښه  ځوانې دولس لارکې

بیشکه چې لانورډیربه قربان په دغه لارشي

کلک لکه پولادوې چی څووارې ویلي شوی بیا کلک شوی

ژونددې بیاهم وقف ؤکه هره ورځ په دارشي

*********************

ویره ترهه نه وه ستا مغروکې له آزل ځنې

ستازړورتوب  به دې ملګروته معیارشي

ته هوښیارمؤرخ ،تکړه شاعر، کیسه لیکونکی وې

ډیرزیات فرهنګیان به دې مصروف په دغه کارشی

ته خوبختوروې خپله خاوره کې دې  کور شو

وایه اوس زمونږه چی مو قبر بل دیار شی

دلیکلونیټه یی : دهالیند په وخت دسهار پنځه بجی  26/7/1396 – 18/10/2017چی همدانن په یې ځناځه په خپل وطن کې خاوروته وسپارل شی

اروادې ښاده وي

نړۍ

 

چـا تـه فـردوس د خوشحالـيو عشرتو نړۍ ده
د چــا لــپــاره جــهـــنــم د عـــذابـــو نــړۍ ده
د اور لـمبـو کې مظلومـان سوځي بهيږي ويني
د ظـلـم کـور د رڼــو اوښــکـو تـويـوو نـړۍ ده
پخوا پـه سـتـرګـو د ظالم کې د حـيـا پرده وه
اوس شـرم تـلـلـی د زورواکـو لـيـونـو نـړۍ ده
لـه دريم جـهـانـه پـرونـي پـيـوسـتون کډه کړې
پـه کـې پـيـريان ځـالې کوي د واهــمو نـړۍ ده
د نـاپـيــيـلـو هـيـوادونـو مـفـکـوره ورکـه شـوه
مستو سـتـرځواکو تـه د سر د ټـيـټـوو نـړۍ ده
تــرهــگــري جـــوړه ده د چــا نـاولـو لـوبـو لـره
انـســــان وژنـــه د جــنــت د خـپـلـوو نــړۍ ده
اوس جـهـالـت وسـيـلـه کـيــږي د مـوخـو لپاره
شيطان تــه ښکلې د ځـانـمـرگو مدرسو نړۍ ده
د آسـيـا د زړه سـکـتــه کې خـپـلــې گټې غواړي
دا د لاسـبـرو ويـنـو څـښـونـکو وحشتو نړۍ ده
يـو پټ خـيـرن لاس د افغان ملي سنگر ورانـوي
بې کچې چـاغـه د تـعـصـب او نـفــرتـو نړۍ ده
پـيـښـور کـوټـه کې هـويت لـه پـښـتـنـو تښتوي
سـاده پـښـتـون غـلامـوي د تـوطــئــو نــړۍ ده
پنـجـاب غـاصب د پښتانه کور پر تـوپـونـو ولي
وايـي چـې دا مـې د لـعـلـونـو خــزانـو نـړۍ ده
د تـرهـگـرۍ د دسـيـسې دام کې افـغـان نـښـتـی
ځـکـه لـه امــو تـر ابـاسـيـن د هــديـرو نــړۍ ده
“عليمي” پوه به شي راويښ به شي که دا ونشي
ويــده ورکــيــږي دا د ويــښــو ولـســو نــړۍ ده
عظم الدين عليمي

اته کاله مخکې ليکنه (کابل ــ 07/11/2009)

 

 

نه کوم وياړ پاتې افغان ته نه يې له چا سره سيالي ده
شـرمـېـدلـو شرمـولې د تـاريـخ تـېـره هـسـتـي ده
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
د واکــمــنــو شــمــلــه جـگــه د بــيــان پـــر آزادۍ ده
وايـي ښـه لاس تــه راوړنــه د غـربـي دمـوکراسۍ ده
هـر څوک هر څه شي ويلی بېلگه يې کمه پـه نـړۍ ده
خـپـل فـرهـنـگ ځـپـي بـې ډاره چــې آزاده رسنـۍ ده
پـه کـار نــه دي سـانـسـورونــه دا دوره د انـارشـۍ ده
د ملـت پـر اوږو نــاســتــه نـامـسـئــولـه شان ډلگۍ ده
ســرنــوشــت د ولـســونــو خـــواري فــقــر غـريـبـي ده
نه کوم وياړ پاتې افغان ته نه يې له چا سره سيالي ده
شــرمــېــدلــو شــرمـولـې د تاريخ تـېـره هستي ده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
دسـيـسـو کـړلـو رامـنـځـتـه د افـغـان هــيــواد نـيــواک
نـــاپـــوهـــي د افـغـانـانــو يـې لامــل ښـکـاره تـابـنــاک
خلک هک پک دي اريان پاتې نه يې زور نه يې څه واک
فضا ځـمـکـه يـې د بـل ده ورسـره نـشـتـه کـوم ځـواک
د دولـت مـخـالـفـيـن هـم عــمــل کـړی نـه شي خپلواک
پـه تـيـارو د جــهــالـت کـې يـې د ســتــرگـو لـيـد ناپاک
پـوهـېـدی نـه شـي چـې لاس کې د غليم يې رهبري ده
نه کوم وياړ پاتې افغان ته نه يې له چا سره سيالي ده
شـــرمــېــدلــو شـرمـولـې د تاريخ تـېـره هستي ده
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
ډېـر جـــوړ شــوي ســازمــانــونــه رنـگـارنـگـه مــدنــي
آراسـتــه څـيـرې پـه کـې اخـلـي مـعـاشـــونــــه ډالـري
نـاخـبـر لـه هـغـو وږو چــې نــه يـې کـور شتـه نه کالي
پـلــورل شــوې فـــابــريـکـې او کـارځــايــونـــه دولـتـي
بـېـکـارانـو تــه کـار نـشـتـه گـرځــي ســر تـنــدی وهــي
بې گـنـاه خـلـک هـمـېـش وژنـي هـم تـرهـگـر هم بهرني
پـټـه خـولـه د مــدنـي هـيـڅ نـه وازيـږي د گـونـگـي ده
نه کوم وياړ پاتې افغان ته نه يې له چا سره سيالي ده
شـرمـېـدلـو شـرمـولـې د تـاريـخ تـېـره هـستي ده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
د هـيـواد پـر شـتـمـنـيـو بـانـدې جـوړ د لـوټ غوبـل دی
مـخـنـيـوی د فـسـاد نـه شي دولـتي ماشين غل غل دی
د مافيا کاروان مست مست ځي کثافت دده مـنـزل دی
لـوڅ لـغـړ يې کـړ هـر چيرې که معدن دی کـه ځنگل دی
پـر جــرمــونــو بـنــديـز نـشـتــه زړور مـجـرم دغـل دی
سترگه يې نه سوځي له چا نه په رڼـا ورځ يې مزل دی
د تـپـلـي جـنـگ پـه غـېږ کې خـپلسري ده ورانکاري ده
نه کوم وياړ پاتې افغان ته نه يې له چا سره سيالي ده
شـرمـېـدلـو شـرمـولـې د تـاريـخ تـېـره هـستي ده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سـتـر نـفـاق يـې پر ځاي ناست دی اتفاق يې دی شړلی
د مـلـي گـټـو سـنـگـر دی نـن ځــانــي گــټــو نــيــولــی
قـوانـيـن تـش پـه نـامـه دي د زور ـ زر څښتن ښاغلـی
بس يـــوازې بــېــوســانـــو د قـــانـــون حـکـم مـنـلـی
انـضـبـاط او دسـپـلـيـن لـه دولـتـي چــوکــاټ وتــلــی
لـه آمــره اطـاعــت د مـــادون ورک ســر يـې خـوړلــی
“عليمي” د دې حــــالاتـــو دوام لــــويــــه تـبـاهــي ده
نه کوم وياړ پاتې افغان ته نه يې له چا سره سيالي ده
شــرمــېــدلــو شـرمـولـې د تاريخ تـېـره هستي ده
عظم الدين عليمي ـ کابل 07/11/2009

توپاني هوا

 

له قهره ډک آسمان مې خوځېدو تـه نه پرېږدي
کوڅه کې د دلـبـر مـې گـرځـېـدو ته نه پرېږدي
تـوپـان مـې لـه لاسـونـو تـښـتـوي چترۍ د امن
گـردونـه مې دوه سترگې غـړېـدو ته نه پرېږدي
خـړ خـړ سـرونـه ښـکاري د هـر چـا خبره گونگه
د تـالـنـدې کـړنـگـهـار مې اورېـدو تـه نـه پرېږدي
دا څرنگه هوا شوه په کې گام اخيستل گران دي
گـلان راتـه پـه بـڼ کـې غـوړېـدو تــه نـه پرېږدي
تيارو کې پتنگان ناست شمعې مړې دي د محفل
اســتــازي د تــورتـم يـې بـلـېـدو تـه نـه پرېږدي
پــه زړونــو کـې دنــنــه د نـفـرت د لـمــبــو زور
پـاشـلـي خـلـک بـيـا راغـونـډېـدو ته نه پرېږدي
د کـرکـې سـور انگار بـانـدې د تيلو شي پاشنـه
پټ لاس يې حرارت هيڅ سړېدو ته نه پرېږدي
له امـو تر ابـاسـيـنـه جنگ نيک فال گڼي اغيار
د گـټـې تـر حـصـول يې ختمېدو ته نه پرېږدي
د اوښـکـو د بــاران ويـالـې پـه مـخ د ښاپيريو
بـهـيـږي تـور ديـوان يې وچـېـدو ته نه پرېږدي
زخمي لـه مينې ډک د “عليمي” زړه ځکه چوي
بـيـلـتـون يې پـرهـرونـه رغـېدو ته نه پرېږدي
عظم الدين عليمې