پوهندوی شیما غفوری

 

اگر تاجکم من ، و یا پشتونم

وگر مسلم هستم، و یا مضنونم

اگر نام نامی و یا مکنونم

بدان چون خمیر من وتو یکیست

تفاوت کجاست بین دو ده و بیست

 

اگر از بدخشان و یا کابلم

ز هرات و بامیان و یا زابلم

اگر در کنر یا فراه شاملم

بدان چون خمیر من وتو یکیست

تفاوت کجاست بین دو ده و بیست

 

اگر شاه پرست بوده، یا بت پرست

اگر شرق و یا غرب بودش سر پرست

چنان غوطه خورده ز دستی به دست

که فرقی نمانده ست چو در  قرن بیست

تفاوت کجاست بین دو ده و بیست

 

بیا تا همه اتحادی کنیم

برای تفاهم جهادی کنیم

گذشت و سخاوت و دادی کنیم

بدان چون خمیر من وتو یکیست

شود مشترک راه فردای زیست

جون ۲۰۱۹

 

 

 

ای د نړې خلکو

د هنر غېرت شعر

2019زکال ناروی

د منظور پښتين اوازه

د ژوند حق غاړي ممتازه

د علي د مور فرياده

کشمکش موکړه اغازه

دايپي د غرو شهبازه

اوای دنوي دور اغازه

افغان ولس درباندی نازه

د پښتون وطن سربازه

د بولان پر پروازه

دچترال شپېلي اوسازه

ستاوطن ستا ملاتړ کې

اوسويډن ستا ملاتړ کې

افغانان ستا ملاتړ کښې

زه هم ستا په ملاتړ کښې

مال مې ستادی  سر مې ستادی

دا ياران دبدو ورځو دي تر شا لکه پولاد دي

دامو دی دا کنږ دی دا شمشادی

د شهيد وطن بچيه

د علي د مور اوازه

د خيبر د ښار سانده

په لښکر ددرځو بينازه

د منظور پښتين اوازه

مال موستادی سر موستادی

ای د نړې خلکو

په غوږونو کڼواو په فکرونو او سترگو ړندو ملتونوتاسو په وينو د لړلي افغان پښتون ولس غږ اوريدلی شی کنه !ای زمکې اواسمانه تاسو په خپل غېږ کې د يوه مظلوم ولس افغان ملت چېغې ولی نه اوری!

څلوښت کاله !نه له دی هم زيات داژدهارعمر برابر افغان ملت د خپلو وينو په ډڼډ کې تر ستوني ډوب ولاړ دي ايا څلوېښت کاله ،ياد د ترور داژدها ر دعمر کمه موده ده چی تاسو نړېوال زموږ غږونه،چېغی ،فريادونه، کوکاری، ژړاگانۍ اوساندی نه اوری؟د ترور اژدهار د يو سرلوړي او تاريخي ملت نامداره او بی مرگه زامن هره ورځ تر خپل خونړې کومي تيروي»تاسو ړانده نړېوال دا نه ويني؟تاسو دلربر افغان داور د لمبو په څېر سوزيدلی چيغې نه اوری؟او تاسو ړانده لا د ترور اژدهاپه لباس غوليږې!

دا د منلنگ په لباس کې د ترور پلنگ دی نو ځکه يې د بياد پاره پښتون ولس ، د منظور پښتون ولس د علي وزيرمحسن داوړ ولس دارمان لوڼې اود خړکمره د شهيدانو د سرو وينو تر څڅېدو وروسته دا لړزيدلي او را پاڅېدلي پښتون غورځنگ تر لا سختو مرگونو گذارونولاندې راغلي دي.

هو نړېوالو ستاسو په مرسته او ملاتړ د ترور اژدها خبيث او ايبليس پاکستان زموږ وروڼه او خويندی  ،سپين ږيري بوډاگان او  ځوانان له ژونده محروموي او تري تم کوي!

او ای د نړی خلکو موږ تاسو ته د عدالت پوښتنه کوو چی تاسود عدالت او انسانيت په نوم څه پېژنی او کنه؟تاسو وانه اوريدل چی څو ورځی د مخه دافسانوي ملالۍ د خور وړانگۍ لونې مېړنې او غېرتي ورور د هندوکش د غره په څېر دنگ د سولی او جنگ د ډگر اتل ارمان لوڼې په رڼا ور ځ د مېړنو د ليکو ويست او ژوند يې پاکستاني دهشتگر پوځ خپل دوزخي نس ته ورواچاوه !

ايا تاسو د نجيبه تر نقيبه چيغئ وانه اوريدلی ؟يو ځل  تاسو ورشی د پښتون وطن کاڼي بوټي وپوښتی ؟يو ځل ورشی کنه زموږ له غرونو څپانده سيدونو د کنړ، هلمند ،آمو ،اباسين دافغان پښتون په وينو له سرو موجونو وپوښتی چی هلته څه تيريږي ؟هو د ترور اژدها غواړی يو ژوندی او تاريخي ملت ژوندی وخوری!بيانو ستاسو وار رازي.

ولی تاسو زموږ د با با فخر افغان باچاخان چيغی وانه اوريدلی؟تاسو د پښتنون د کربلا د بابړی د خونړۍ تراژدۍ خبر ياست؟که دا وار مو زموږ د ځوان مسيحا زموږ د ځوان مشر د خوشحال خان د پښتون قوم د نوي مير ويس خان منظور پښتين غږ وانه اوريدلو !نو بيا را ټيټ  کړی خپل ددموکراسی او ټولنيز عدالت په نوم پورته شوي بيرغونه را وغورزوی دا درواغو د شرم او ننگ بيرغونه!

او همدا ډول لدغه معتبر تريبيون پر افغان پښتون ټبر غږ کوم حی ولی القاعده، داعيشي او طاليبي بنسټپالنۍ تر تور بيرغ لاندی د پاکستاني پوځ داستخباراتو د(اي ايس اي» د جهنمي سازمان چجه گيرو ته په خپله سيمه او وطن کې د پښې دايښودلو ځای ور کوی؟څه شول او چيرته دي د شيرشا زمري دميړنو لوديانو لمسيان، څه شول د ميرويس خان تدبير او مېړانه اود لوی احمد شاه د پانی پت حماسی؟

څه شوی د خپلواکۍ د باني او اتل شاه امانالله خان تر مشری لاندی په ټل واڼه او ارناوه کې پر انگريزي اشغالگرو باندی د زمري ميرزمان خان بريدونه او تاړاکونه !

هو پښتنو زلمو ځوانانو د منظور پښتين تر قيادت لاندی د راپاڅېدلي غورځنگ ليکي ټينگی کړي يو موټی او متحد د علي وزير زخمي وزيرد مور ساندی بيځوابه مه پيرږدی د بلوڅو د خپلواکې غوښتونکو وطنپرستانو سره له گډ سنگره د پاکستاني پوځي نظام د ملا تير ور مات کړی ،

ژوندی او بريالی دی وي د پښتون ژغورنۍ غور ځنگ

پاکستاني پوځيان د پښتون ژغورنۍ غورځنگ مشران او پلويان هر څومره ژر له زندانه ازد کړي

هنرغېرت  مالمو سويډن

2019زکال

اخترونه

اخترونه

اخترونه چی راځی راوړي خوندونه
هسی نه چی را تازه کاندی غمونه

اخترونو سره خوښۍ نوی کالی وی
خو زمونږ هیواد ته یی راوړل کفنونه

ګاونډیانو ته خندا او خوښي یوسی
خو افغان ته یی بارکړی وی دردونه

چی د بل کره ورځی هوس یی ډیر کړی
خو دلته وژنی د خوارانو هوسونه

ای ناصحه سوال کوم تفسیر یی غواړم
ایا برخی ازلي دي او لیکلی یی تقدیرونه؟

داسی وایی رحم خاص او قهر عام وی
پر ټول ملک یو رنګ نازل شی عذابونه

اوس چی ګورم قهر خاص دی پر خوارانو
خو دقهر لایق کړی خپل عشرتونه

چی د بل په وینو موړ وی خوشحال ګرځی
نو چا ور معاف کړل ددوی کړی ګناهونه

دچا سره کاندی لاسونه په نکریزو
چاته سرو وینو کی رنګ کاندی لاسونه

د جنت کیلیانی نورو ته تقسیم کړی
خو پخپله یی خوښ ندی جنتونه

رښتیا ووایه دا رنګ اختر د چا دی
کړی تازه د غم ځپلو بیا زخمونه

دسترخوان یی لکه تل خالی هموار وی
هغوی یی څه کوی چی خوری مدام آهونه

خدای لپاره دا د جنګ اواز خاموش کړۍ
نور په خپلو خلکو وکړۍ لږ رحمونه

خلک له هسی اخترونو نه بیزار دی
خدای دی راولی رښتيني اخترونه

څوک يې ؟

هنر غيرت
زه اختر يم اجازه ده ؟
نه ، زه روان يم هديرې ته
د خپل ځوان زوی مقبرې ته
هېر می نه دي سپين بيرغو
مې له ورور پرې کړه لاسونه
وروسته تور بيرغيان راغلل
غوڅول به يې سرونه
زما مشر ورور ته يې ښخ ول
د پنجاب ماډل بمونه
دلته هر چېرې خوره ده
يوه غوغا کرکجن غږونه
زمونږ د کلی ټول زلميان يې
په تکبير ذبح او حلال کړل
د ژوند هر څه يې خرڅ کړی
د مرګونو په دلال کړل
نو اختره رنګ دې ورک کړه
قدمونه دې ژر سپک کړه
راليږلی ته دې ورشه
او له مونږ په ګيلو سر شه
چې راستون يې کړم له کلی
هم مې ښار په کاڼو ولي
ورته ووايه چې وايي
اختر مړو ته نه ښايي
هم مو خپل په خپله وژنی
هم مو بل په خپله وژني
د افغان سره يې جنګ دی
پر ملالو يې غورځنګ دی
هم سنګر په وينو سوردی
هم ګودر په وينو سور دی
دلته يې جوړه کربلا ده
فتنه ټوله د ملا ده
د پردو سره نوکر دی
نس يې کندې نه ژور دی
مونږ ناپوهه او بی خبر
ملا خدای دی مقرر
ځه اختره له دې ځايه
زمونږ تپوس وکړه له خدايه
پای

الترناتیف

 

پوهندوی شیما غفوری

به هراندازۀ که از جانب یک قوم اتهامات و تحقیر ها اضافه می شود، به همان اندازه عکس العمل قوم دیگر نیز اوج می گیرد، که نتیجه آن تحقیر، توهین و بربادی هر دو قوم و بالاخره ملت افغانستان عزیز خواهد بود. بیاید هیچ قومی را توهین نکنیم و کشتی وطن را از این توفان مشترکاً نجات بدهیم.

آروزومندم اکثریت خاموش برای رفع سوء تفاهمات در این امر مهم کوشا تر گردند.

در جنگ و نفاق نه تو مانی ونه من

بی صلح و وفاق نه تو مانی و نه من

 

هر ضربه که بر قامت ملت آید

بی عیب و براق نه تو مانی و نه من

 

امروز همه یک سر و کرباس هستیم

از لاف وپتاق نه تو مانی و نه من

 

خون تن فرزند وطن یک رنگ است

از درز و شقاق نه تو مانی ونه من

 

سوزد همه تاریخ در این عصر جدال

در ناری اجاق نه تو مانی و نه من

 

بازآ که رۀ صدق و وفا پیشه کنیم

بی جنگ و فراق هم تو مانی و هم من.

۱۵ می ۲۰۱۹

با درد و دریغ به شهید مینه منگل تقدیم می نمایم:

پوهندوی شیما «غفوری»

شاخۀ بشکسته ام در دامنت مادر وطن

خون من آخر نمود تر دامنت مادر وطن

هر چه از فرهنگ همزسیتی فراوان گفته ام

مهره های عشق و دوستی با سخنها سفته ام

لیک هر حرف دل من نشتری بود در دلش

واژه های نغز من چون محشری بود در دلش

دشمن میهن سرود امروز ساز دیگری

بال من بشکست، هراسان کرد باز دیگری

دیده ها کور است  وگوش ها کر از دست نفاق

ای وطنداران خدا را همتی با اتفاق

می نهم با گریه سر در دامنت مادر وطن

می کنم خاک تو در بر دامنت مادر وطن

 

11.05.19

«پښتون»

سليمان لايق

زه یو آواره، یو سرگردان او یو پښتون یمه
زه د ژوندانه د ویر شپیلۍ د غمو یون یمه
یو ځلې سکندر زما هیواد تر پښو لاندې که
بل وارې عربو بې کلتوره بې وطنه کړم
وروسته بیا چنګیز په ما د ظلم لمبې بلې کړې
بل ځلې تیمور بې هدیرې او بې کفنه کړم
زه هر جهانگیر او هر وحشي یو ځل ځپلی یم
زه هر بې وطنه خپل وطن کې ځورولی یم

څو ځلې نیولي باچهانو هندوستان په ما
زه د هر جابر د هوس لار کې وژل شوی یم
څو واره له ډال او له خنجر او کمربند سره
یا رانیول شوی یا په نورو پلورل شوی یم
ما چې چاته تاج او سلطنت او واک ورکړي دي
زه بیا د هغه په لاس بندي یا شړل شوی یم
زما په ځیگر یشي زمانې لک پرهارونه دي
زما له خولې وتلي میلیونونه فریادونه دي

زما په مټ عربو ملتونه لاندې کړیدي
زما په زور بابر پراخ ملکونه رانیولي دي
زما په یون محمود د سومنات بتکده ماته کړه
زما په تیغ څوک مړه، څوک سلطنت ته رسیدلي دي
ما ته مګر تورې لوږه، تنده، بدبختي راوړه
ډیر ځله مې یوې گولی ډوډۍ پسې ژړلي دي
څوک چې فاتح شوي زه ېې وره کې درولی یم
دا زما تقدیر دی زه تل وږي ګرزیدلی یم

نه نه زه غلط شومه ما څوک لاندې کوی نشي
ما د چا قوت بربادوی او څملوی نشي
ما په غلامي کې له دې وروسته څوک ساتی نشي
ما له خپلې لارې اړوی او ګرزوی نشي
ما څوک په ګولیو او اورونو ماتوی نشي
اوس ستر ملتونه څوک خوړی او هضموی نشي
ما څوک خښوی، محوکوی او ورکوی نشي
زه اوس د پیړیو له خوبونو را ویښېږمه
لږه دمه راکړه آزادی چې در رسېږمه

نور د چا لپاره ستر ښارونه ورانومه نه
وینې بهومه نه او چا ته څه گټمه نه
یوه کونډه کومه نه او بل یتیمومه نه
دوست خپه کومه نه، دښمن خوشحالومه نه
بیا د چا لپاره خپل بچي حلالومه نه
بې له خلکو تر چا سر قربانومه نه
ماته غوږ کې نوي حوادثو څه ویلي دي
ما د دې استاد درسونه ټول په زړه منلي دي

زړه خو هغه زړه وي چې جذبه د آزادي لري
سر خو هغه سر وي چې هوا د سربازي لري
مټې هغه مټې چې توفیق د آبادي لري
زه هغه ملت یم چې ننګونه او مردي لري
تندر او توفان لري، بریښنا او ترږمي لري
لاره د نجات لري، ماڼو لري بیړی لري
زه د توفانونو په زانگو کې روزل شوی یم
زه د زمانې سختو څپیړو ازمویلی یم

یو شی سره یو شی ای غریبو پښتنو وروڼو
ای زما پښو لوڅو او ښبنو او غوبنو وروڼو
ای زما بدمرغو، دربدرو، لیونو وروڼو
ای زما د پرون د بې وسیو د اسرو وروڼو
ای زما د هیواد د سباوون د عظمتو وروڼو
ای د انقلاب د غورځنګونو د څپو وروڼو
پاتې مو لا مخې ته دارنه درانه مزلونه دي
غرونه دي، کوهي دي، بې حسابه ګړنګونه دي
_________________________________

Bilden kan innehålla: 1 person

عزل

د کوم ښکلي د ازاره تماشه شوم؟
تيندکونه خورم په لاره، تماشه شوم
زه د چا؟ او څه لپاره تماشه شوم؟
يو ځل نه دى، څو څو واره تماشه شوم
ښه، اشرف المخلوقات دې کړم، مننه!
د اعلى مخلوق باداره، تماشه شوم!
اى زما د زړه اواز اورې که نه!؟
اى زما پروردګـاره!!  تماشه شوم
”شېخه” څه شوې؟ ميخانه کې نسکور پروت يم!
خير دى راشه کنه ياره! تماشه شوم
هله ساه مې پکې تنګه، تنګه کېږي
هله بيايه مې له ښاره، تماشه شوم
ډېر ارزان مې سر بولۍ ته غورځېدلى
ته رانغلې خريداره؛ تماشه شوم
په هېواد به مې بيا ښکلې شېبې راشي
بدې شپې ورپسې شماره، تماشه شوم.
#هېواد
د کوم ښکلي د ازاره تماشه شوم؟
تيندکونه خورم په لاره، تماشه شوم
زه د چا؟ او څه لپاره تماشه شوم؟
يو ځل نه دى، څو څو واره تماشه شوم
ښه، اشرف المخلوقات دې کړم، مننه!
د اعلى مخلوق باداره، تماشه شوم!
اى زما د زړه اواز اورې که نه!؟
اى زما پروردګـاره!!  تماشه شوم
”شېخه” څه شوې؟ ميخانه کې نسکور پروت يم!
خير دى راشه کنه ياره! تماشه شوم
هله ساه مې پکې تنګه، تنګه کېږي
هله بيايه مې له ښاره، تماشه شوم
ډېر ارزان مې سر بولۍ ته غورځېدلى
ته رانغلې خريداره؛ تماشه شوم
په هېواد به مې بيا ښکلې شېبې راشي
بدې شپې ورپسې شماره، تماشه شوم.
#هېواد

سوگند دهمت

سوگند دهمت

 

هرچه از وحدت فرا رفتیم  رسوا تر شدیم

خاک پای دشمنان و نوکرِ نوکر شدیم

 

تاجک و پشتون و ازبک بر سر هم کوفتیم

گوییا با زورگویی قوم والاتر شدیم

 

ما به تاریخ بلند قرن ها چسپیده ایم

چون حبابی در هوا بی ریشه و بی سر شدیم

 

پنجه های دست هر یک جای خود را حایز است

هر کدام از هم جدا گشته بی لشکر شدیم

 

بم گذاری ها در  مکتب خراب ما نمود

دین را آتش زده بی مکتب و منبر شدیم

 

بت تراشیدست هر قوم بهر تعظیم خودش

بت پرستی پیشۀ ما شد بی جوهر شدیم

 

نام نیک  میهنم لیلام پول و جاه گشت

کی وطن آباد شد، بلکه همه چاکر شدیم

 

بهر نسل بعد سوگندات دهم ای هموطن

بهر وحدت کوشی، ورنه خاک ها بر سر شدیم

شیما «غفوری»

ماربورگ  ۱۲اکتوبر ۲۰۱۸

”بهارِ دره‌ی زندان”

Anwar Zafari 
‎غرزی لایق‎s foto.

سليمان لايق

 

دلم ز عشق جهانگير آهوان خاليست
خُمِ شكسته ز بد مستى نهان خاليست
بهار ميرسد اما سپيده‌ى سحرى
زسِحركارى رنگينِ خاوران خاليست
چنانچه باد سبكبالِ دره‌هاى بلند
ز تندى تپش نبض آسمان خاليست
به بزم سينه‌ى صحرا جهان لاله شگفت
ولى ز گرمى خون دلاوران خاليست
ز تاج دره‌ى زندان و صخره‌هاى بلند
كبوتران همه رفتند و آشيان خاليست
نبردگاه سمنگان و تختِ رستم زال
ز رخش جنگى و نيروى رستمان خاليست
ز پايمردى رندان كه داستان‌ها رفت
خرابه‌هاى هريوا و باميان خاليست
بيا و آتش زردشت را به بلخ ببين
اجاق مرده و تا مغز استخوان خاليست
نه رود بستر طغيان نه ابر مادر سيل
كه خاك و آتش و باد و هوا از آن خاليست
كبود پيراهن افسانه گوى چرخ كهن
سرود تازه ندارد ز باستان خاليست
به كوه مينگرم كوه را نه مى ماند
به سنگ مينگرم ز آتش نهان خاليست
به دره مينگرم مرده ناوه را ماناست
ز باد سركش و توفان بى امان خاليست
به شهر مينگرم شهر نى كه گورستان
ز تابشِ خِرَد و فٓر آدمان خاليست
زمين چو دخمه‌ى مرگ و زمان چو گور اميد
جهان ز خند‌ه‌ى جانبخش مى كشان خاليست
حريم ميكده‌هاى كهن چو عرصه‌ی مرگ
ز آيتِ نَفَسِ گرمِ عارفان خاليست
نه لطف فيض صبا و نه شور شام شراب
سبو شكسته، مغان رفته، بوستان خاليست
گواه ذلت و مرگ است پهنه‌هاى وطن
كه از تلاش و غريو مبارزان خاليست
چو آن نهنگ كه از ضربه‌هاى پيهم آب
به صخره خورده ز تاب و تب و توان خاليست
و يا چو كشتى توفان رسيده‌ى واژون
دَگَل شكسته، رَسَن رسته، بادبان خاليست
اگر ز جوهر انسان تهى شود دلِ خاك
جهان فسانه‌ى مرگ است و بيكران خاليست
در آن ميانه چو رندانه بنگرى به جهان
خيال‌ها همه بادست و اين جهان خاليست
كجاست تازه نفس لولىِ جهان آشوب
كه بزمِ كهنه ز غارتگر جوان خاليست
دلم به كره‌ى بى آفتاب ميماند
كه از درخشش نور نوآوران خاليست
مرا به بال تو سوگند اى كبوتر عشق
كه عرصه‌هاى وفا تا به كهكشان خاليست
بيا به محفل عصيانگرانِ بند گسل
كه خُمِ باده‌ى پيرانِ بدگمان خاليست
بيا مرا و جنون مرا و شعر مرا
به جرقه‌هاى جوان ده كه ديگدان خاليست
سخن كه شعله از آن سركشد فسانه مخوان
همينكه ديگ نه مى‌جوشد از همان خاليست
مرا تلاطم و آشوب و زنده گى آموخت
طريق عشق يكى است و از گمان خاليست
قسم به جاد‌ه‌ى خونينِ شعرِ شامگهان
كه راه سرخ همانست و از زيان خاليست
غرور و كبر ستمگر شود فسانه‌ى مرگ
هنوز دست و دماغ ستمكشان خاليست
ضمير زنده گى اندر تلاش ايجاد است
گمان مدار كه اين ساحه جاودان خاليست
فريبِ جادوىِ وقتِ گريز پا نه خورى
كه جايگاه تو در صدر داستان خاليست
به هوش باش خداوندِ كار و محنت و رنج
زمان ز آن تو شد مشتِ ديگران خاليست
”به جيب توست اگر خلوتى و انجمنيست
برون ز خويش كجا ميروى جهان خاليست”
منم فدايى آتش پرست آزادى
همانكه معبد بيگانه گان از آن خاليست
منم كه در دلِ شب‌هاى سهمگين و مهيب
لبم ز كرنش و مدحِ ستمگران خاليست
سرود منكه ز جان نبرد مى خيزد
ز نااميدى و آهنگِ ناتوان خاليست
لبم به شيشه دلم مست عشق غارتگر
تنم تنور هوسها ولى چنان خاليست
كه گر زمين و زمان مى شود تسل نه شود
از آنچه ميطلبد شيشه‌ى زمان خاليست
چو لب به عشق گشايى به جنگ امكان خيز
طريق شكوه نبايست و از بيان خاليست
كه گفت آنكه در شور و عشق را بستند؟
كه گفت آنكه گلستان ز گلخرخان خاليست؟
كه گفت آنكه دگر ليلى نيارد چرخ؟
كه گفت وادى مجنون ز دلبران خاليست؟
كه گفت عربده منعست و محتسب آزاد؟
كه گفت شهر ز غوغاى لوليان خاليست؟
كه گفت سينه‌ى داغان و شعله خيز وطن
ز پايمردى يك نسل قهرمان خاليست؟
كه گفت در دل اين روزگار وحشت وخشم
ستاد و سنگر خلق از نبرده گان خاليست؟
كه گفت عالم زاينده و كبير جهان
ز اوج گيرى توفان بى امان خاليست؟
بران به پيش، قدح نوش و سركشى آموز
قطار گير كه يك مهره كاروان خاليست