د انقرې غونډه، د جبل السراج تړون په هېنداره کې!

 

د زنبق څلور لارې ترهګریزې پېښې چې د ۶۰۰ تنو په شاوخوا د کابلښار ولسي وګړي پکې شهیدان او ټپیان شول او د ملي امنیت ادارې يي پل له اسلام اباده وګاڼه، په کور دننه ځینو سمتي او قومي ډلوته چې د مرکزي حکومت د نوم بدۍ او ناکامۍ لپاره، له هغې هم په کمین کې ناست دي، زرین چانس ور په برخه کړ.

دغو سمتي ډلو چې اسلامي جمعیت، د محقق په مشرۍ د اسلامي وحدت څانګه او د عبدالرشید دوستم ډله يي په سر کې لاسونه غورځوي او څرخي، لومړی يي کابلښار کې نیمه وسلوال، سوټیمار او کوتکمار لاریون پیل کړ. کله چې لاریون د دوی په نهیلۍ واوښت او کابلښاریانو ورته شا کړه، دوی د تحصن خیمي په عامه لارو او سرکونو ودرولې. وروسته چې تحصن هم د دوی د زړه غوښت پایله؛ یانې د کابلښار بیا تالان، چور او ګډوډي رامنځته نه کړه؛ سرخېلان يي د نورو هېوادو د پلازمېنو په لور وڅښېدل!

د BBC د تازه خبر له مخې چې وايی«ملي اسلامي جنبش، جمعیت اسلامي، حزب وحدت اسلامي مشران چې تر ډېره ځانونه د درو لویو قومونو (ازبک، تاجک او هزاره وو) مشران ګڼي او د بې اتفاقۍ او اتفاق دواړو ښکاره مخینه هم لري، یوځل بیا د ترکیې انقره کې د جنرال دوستم د زوی کوژدې مراسمو کې سره راغونډ شوي چې د خپلو سیاسي چارو د مخته وړلو او د افغان ولسمشر محمد اشرف غني لخوا د هغوی د ”فشار او ګوښه کولو” پر وړاندې یوه ټلواله جوړه کړي. ښکاري یوازې یو شی د ولسمشرۍ د لومړي مرستیال جنرال دوستم، د بلخ والي عطاء محمد نور، د اجراییه رییس د مرستیال محمد محقق، د بهرنیو چارو د وزیر صلاح الدین رباني او د مخکېني ولسمشر د مرستیال احمد ضیاء مسعود د راغونډېدو لامل شوي چې هغه په عامه ژبه ”بده ورځ” ده.»

د دوستم د زوی د کوژدې مراسمو کې د ګډون لپاره انقرې ته تللی

د خندا وړ دا ده چې له ضیا مسعود پرته، چې نوموړی هم تر پرونه پورې د دولت لوړپوړی چارواکی وو، یاد کسان ټول اوس هم د دولت لوړپوړي چارواکي دي.

که د جوزجان د پخواني والي ښاغلی احمد ایشچي د ډبولو او سپکولو پېښه نه وای چې یوه جنايي قضیه ده او په هر حال دوستم يي باید ځواب ووايی، جنرال دوستم به نن هم د ولسمشر لومړی مرستیال وای.

صلاح الدین رباني چې د ولسي جرګې لخوا رد شوی، نن هم د ولسمشر غني په حکم د بهرنیو چارو د سرپرست وزیر پتوګه دنده ترسره کوي او عطامحمد نور هم د ولسمشر په فرمان د بلخ  والي دی.

په دولت پورې د دوی د تورونو په اړه چې خپله هم د دولت برخه دي، د ولسمشرۍ ماڼۍ ویاند شا حسین مرتضوي وايي:

”لومړی په کابینه، امنیت شورا او ارګ شورا کې د ملي یووالي د حکومت د مشرانو، وزیرانو او د خپلواکو رییسانو په ګډون حضور لري. یو کس په انفرادي ډول په هېڅ مسله کې پرېکړه کوونکی نه دی. ولسمشر یوازې د رهبرۍ او ډلبندۍ رول ادا کوي. ټولې هغه نیوکې چې دوی یې رسنیو کې کوي، که په تخصصي ډول د میز پر سر کښېښودل شي، یا خپل وړاندیزونه او مشخصې حل لارې وړاندې کړي، ستونزې په سمه توګه حلولی شي. هغه که له سیاسي اړخه وي یا قومي او ګوندي، د تصمیم نیونې بنسټونو کې جوړښت متوازن دی.”

اوس پوښتنه دا ده که دوی مرکزی حکومت نه مني او د حکومت تګلار ورته د منلو نه ده، باید له موجوده چوکیو استعفا ورکړی. د حکومت په وړاندې د اپوزیسیون دنده له دوی چا نه ده اخیستې. خو داسې نه شي کېدای چې دوی دې هم په دولت کې وي او هم دې د دولت پر ضد لاریونونه په لاراچوي، د تحصن خیمې دې دروي، ګډوډۍ او انارشۍ ته دې لارهواروي او د نورو هېوادو په پلازمېنو کې دې د دولت په وړاندې توطيې طرحه کوي!

که د دغو تنظیمونو سرخېلان بیا د ۱۹۹۲ کال پشان د جبل السراج د تړون غوښتنې په سر کې لري پخواني خوبونه ویني او په انفره کې د هغو لپاره جرګه شوي وی، باید وپوهیږي چې نن نه هغه پخواني افغانستان دی او نه هغه پخوانی حالات!

د جبل السراج تړون څوغوښتنې په لاندې ډول وې:

«ائتلاف شمال قبل از انکه نیروهای نظامي خودرا وارد کابل نماید، در همایشی که در جبل السراج با شرکت احمدشا مسعود آمر شورای نظار، عبدالرشید دوستم قومندان فرقه ۵۳ دولت، سید منصور نادری رییس شاخه ای اسماعلیه، نمایندګان حزب وحدت اسلامی وشماری از افراد ارشد نظامی برګزار کردند، ائتلاف خودرا «شورای عالی جهاد افغانستان» نام ګذاشته، رییس ان احمدشا مسعود ومعاونین آن حاجی محمد محقق وعبدالرشید دوستم تعین کرده روی اجندا از قبل مشخص شده فیصله نمودند:

ــ حکومت دوکتور نجیب الله سقوط داده شود.

ــ ریاست و دولت آینده به احمدشا مسعود، صدارت به عبدالعلی مزاری، وزارت دفاع به عبدالرشید دوستم تعلق ګیرد.

ــ اداره مشترک نخست در شمال تشکیل ګردد، متعاقبآ اقدام نهای در کابل صورت ګیرد.

ــ تعداد افراد مسلح شورای نظار و حزب وحدت اسلامی زیر پوشش قوای «دوستم»در کابل جابجا شود.

با عقد این پیمان در واقع تنظیم های هفګانه ای مقیم پیشاور که سال ها به خاطر تصاحب قدرت دولتی می جنګیدند، به بیرون از حصار قدرت پرتاب شده بودند.»

«جنګهای کابل، د جنرال سید عبدالقدوس لیکنه، ۲۱۸ ــ ۲۱۹ مخونه »

خو نن هغه تېر حالات نه دي پاتي. د دوستم ډله د دوستم په جنايي جرم او د ایشچي په سپکولو سره ټوټې شوې، اسلامي جمعیت هم تنظیم کې د پنجشیریانو د برلاسۍ په لامل څو ټوټې شوې، عبدالله عبدالله او عطامحمد نور یو د بل په وړاندې په سنګر کې سره پاخه ناست دي او د اسلامي وحدت غټه او غوړه ټوټه د خلیلي او یورش په مشرۍ د دولت برخه ده.

د اسماعلیه سید منصورنادري ډله د دولت ملګرې ده، اختلاف او اپوزیسیون ته اړتیا نلري.

اوس د جبل السراج تړون په پایلو ټول افغانان پوهیږي او هیڅوک به بیا د هغه تکرار ته زړه ښه نه کړي. دا د جبل السراج تړون وو چې پایله کې يی کابلښار کنډواله او لوټې لوټې شو. ۷۰ زره کابلیان د نظارشورا له تیغه تېر شول. د کابلښار او هېواد په هره کوڅه، کلي او بانډه کې د جهادي تنظیمونو بېلا بېلې ډلې سره ښکر په ښکر شوې. د اسلامي جمعیت مشر برهانالدین ربانی د القاعده مشر بن لادن افغانستان ته راوباله او د افغانستان تابعیت يي وربخښښ کړ. د طالبانو راتګ ته يي لارهواره کړه او القاعده افغانستان ته رادننه شوه. د افغانستان زړه او پخه اردو تس نس شوه؛ وسلې او مهمات يي پاکستان او نوروګاونډیو هېوادوته وچلېدل؛ هېواد چور، لوټ او تالا شو!

ایا له دومره ترخو کلونو او وختونو وروسته بیا هم افغانان تیار دي چې د جبل السراج غوندې یو بل تړون په انقره او یا کوم بل ښار کې د یادو تنظیمونو او زړو کفنکشانو په لاس، پر ځانونو پلی کړي؟

نه هیڅکله نه!

۲۰۱۷ کال د جون ۲۹ مه

سرلوڅ مرادزی

 

په خوله روژه ورک شهید ، یتیم ماشومان اود افغانانواختر

 

محمد انور ولید : ۱۳۹۶ لمریزکال ـ د چنګاښ لومړۍ نېټه

د افغانستان مسلمان ملت یوداسې ملت دئ چې د اسلام راوړلولرغونتوب یې (۱۴۰۰) کالونوته رسېږي .اوبرصغیر(د لوی هندوستان لویې وچې ) ته همدغوافغانانود اسلام مبارک دین رسولی . سلطان محمود غزنوي ، داتا ګنج بخش ، میرویس نیکه اوشاه محمود ، لوی احمد شاه بابا اوشاه زمان ، حسن ابدال اونورافغانان یې سترې نمونې دي چې له برکته یې د آسیا سوئل ختیزې خواته نن آن ترمالیزیا اواندونیزیا پورې ، لوېدیځ ته ترمشهد اونېشاپورپورې ، اومنځنۍ آسیا ته د قفقاذ ترسردرو پورې د اسلام د مبارک دین لمن پراخه شوې اونن یې له امله (۱۱۰۰۰۰۰۰۰) مسلمانان په یادو سیمو کې د تو حید کلمه  وایي . خوتاریخي لرغونتوب یې تر(۵۰۰۰) کالوهم وراوړي .

تراعرابووروسته د آسیا ډېروبرخوته د اسلام دین خپله افغانانورسولی دئ . په سوئلي آسیا کې د شرک اوبت پرستۍ لومړني بتان هم افغانانومات کړي اود منځنۍ آسیا د الحاد اوبې د ینۍ دروازې هم افغانانو وردړې وړې کړې دي . د اسلام پنځه اوصول ( کلمه ، لمونځ ، روژه ، زکات اوحج ) هم ترنورولومړی افغانانوعملاً پرځان منلي اوعملي کړي دي . دا په دې معنا چې افغانان په اسلام راوړلو کې هم ترنورولومړیتوب لري اوپه اداري اوسیاسي چوکاټ کې ترنورولرغونتوب لري .

د اسلام درېیم رکن ( روژه ) هغه بدني عبادت دئ چې د افغانستان اونورې نړۍ مسلمانان یې په خورا اخلاص اوښه نیت سره پرځای کوي . افغانان هرکال دالله تعالی دغه فرض په ټولوحواسوکنټرولولوسره ځکه اداء کوي چې د افغانانوایمان ددوی په زړونوکې ځای نیولی دئ . افغانان په لاس او ژبه چاته زیان نه رسوي . افغانان تل د حقُ الله اوحقوق العبادوترمنځ تعادل برقرارساتي . افغانان نه خپل ځان وژني اونه نور، ځکه چې افغانان پردې پوه دي چې دوی ته اسلام د دوی د خپل ځان اونورود وژلواجازه نه ده ورکړې .

له همدې امله د افغانانودیني ائمه ووهېڅکه هم حتی په نورو مشکوکومسلمانوهېوادوکې هم جهاد روا نه دئ بللی اونه یې د هغو هېوادو بې علمه تنکي ځوانان ځان وژنواوځانمرګي بریدونوته هڅولي دي . نه یې پرمسلمانونو باندې خپلې دروازې تړلې دي اونه یې څوک په خپأله خاوره کې ربړولی اوتعذیب کړي دي . بلکې خپله ډوډۍ یې که څه هم په خپله خود کفاء نه دي ، له نوروسره د خپل خدای ورکړی افغاني غیرت اوایماني مکلفیت له مخې شریکه کړې ده .

افغانان نه چاته توطئه جوړوي اونه کومه پلمه ، بلکې د ژوند په ټولواموروکې د اسلام سپېڅلي دین ، وضعي دستوراونړیوالومقررو، کګنونسیونونواونورمونوته په عادلانه توګه پابند اوژمن دي . افغانانونه د چا کوروران کړی ، نه یې د چا سړک ، پل ، پلچک او بندونه ورته وران کړي ، نه یې د چا عالم ، معلم ، ډاکټر، متعلم ، حکومتي مأمور، ناموس اوماشوم وروژلی ، نه یې په جومات او تکیه خانوکې دعبا د ت پرمهال څوک وژلي ، نه یې د چا پرخاوره تېری اوډله ئیزبریدونه کړي، خوله خپل ځان څخه دفاع ددوی خپل خدای ورکړی قانوني حق دئ . د کلسا پاپ په افغانستان کې دغه پردۍ جګړې اود افغانانونا حقه وژني ناروا ګڼي ، خود افغانستان د ګاونډیانوملا نماګان یې د خپلو استخباراتي فتواګانوله مخې روا بولي ، په داسې حال کې چې فساد ، فتنې ، لواطتونه ، زناوې ، اونورې لا دینۍ په خپله همدوی کې ډېرې دي چې په اصل کې جهادپرهمد وی باندې روا دي .

 پاکستان زموږ په خاوره کې له موږ څخه دغلاکړیوخامو یورانیموکنجاړې واچولې ، چې ددوی پردغه جنایت سره به د هغه ځای خاوره د هغه ځای له ټولو ژوندیو موجوداتو( انسان ، حیوان اونبات ) سره تر( ۲۵۰۰ ) الی(۵۰۰۰ ) کالو پورې جنګېږي ، یعنې هلته به انسان، حیوان اونبات ټول ترهمد وره کالو پورې ناقص الاعضاء وي . همداسې روسانواونوروایتلافي ځواکونوهم په افغانستان کې څه کمی ونه کړ، هرچا په خپل نوبت په افغانستان کې خپل کېمیاوي،بیولوژیکي اوذروي وسلې وآزمویلې . ډېری افغانان یې شهیدان ، ښځې یې کونډې اواولادونه یې یتیمان اوبې سرپرسته کړل .

ددوی هرموټربم اومادربم که هغه د ځمکې له لارې استعمال شوی یا د هوا له لارې ددوی بشپړ اخترؤ، خود افغانانوله پاره هره لحظه تل پاتې دغم ، اوښکواوجنازوویراوماتم دئ . په افغانستان کې ائتلافي ځواکونه هم لګیا دي افغانان وژني اوخپلې وسلې استعمالوي اوګاونډیان هم د بهرنیانو په پوره مالي اوپوځي ملاتړپه افغانستان کې د ترورېزم پروژې رهبري کوي اوپرمخ یې وړي . د افغانستان حکومت که لږ مثبت خواته د کوم ملي ګام پورته کولوتشه اراده وکړي ، نوبیا امنیت ورته ګډوډ کړي اوافغان حکومت خپلوغوښتنوعملي کېدوته اړکړي .تاسووګورۍ تېر کال د هوا شناسۍ بم ، له هغه لږ وړاندې د شاه شهید بم ، ورپسې پرریاست ده باندې د موټربم حمله ،بیا د سر دار محمد داؤد خان پر روغتون د پلان شوې حملې برید ، بیا پرشاهین قول اردو باندې برید ، او په دې وروستیو کې د ذنبق څلورلارې کې د موټربم چاودنه اود ځینو سفارتونو لمسونې ټول هغه څه دي چې افغانان اوافغان حکومت دواړه یې دغم په ټغرباندې کښېنولي دي .

دازموږدګاونډیانوروژه،داهم دائتلافي ځواکونوله افغانستانه ملاتړاوداله پاکستان سره دټالیب اوټرېرېزم په پلمه په میلیاردونوډالرمرستې ؟؟؟ !!!…….

دا څنګه روژه او دا څنګه اختردئ چې څوک پکې بوتلې په سر اړوي ، څوک په کې جشنونه کوي ، خو په افغانستان کې هره ورځ یا جنازې دي ، یا د خپل شهید سرته د هغه پنډه خېلخانه ولاړه وي ، څوک په خپل مړه جسد پسې لا لهانده او سرګردانه ګرځي ،څو ک د پوډرو په خماراو نشه کې غرق دي ، اوڅوک د خپل شهید پلار، زوی اولادرکه خاوند د راتلو په تمه شپې ورځې شمېري او یتیمه لورکۍ او ماشوم بچي ته د اخترد جامو راوړلو په تمه تسلیت ورکوي چې ګواکې په خوله روژه اولادرکه شهید یې یتیم ماشوم ته د اختر جامې راوړي ، خو خبرنه دي چې د افغانستان او دین دښمنانو هغه داسې سره پیل کړې چې شهید به د قیامت په ورځ له خپل یتیم ، خپلې کونډې اوخپلو خپلوانو سره ګوري . الله دې نورزموږ ملت ټول په ګنډلي ګرېوان له دغې سیمه ئیزواونړیوالوفتنو اوتوطئو څخه خلاص کړي ، آمین ثم آمین . 

د ترهګرۍ د روان جنګ په اړه يو څو کرښې خپل نظر وليکم:

درنو دوستانو له آر ټي څخه د يو مهم ژباړلي مطلب تر وړاندې کولو دمخه غواړم
د ترهګرۍ پر ضد د روانې جګړې له پيله , پاکستان, انګلستان او امريکا په گډه, له آمو تر اباسينه د افغانانو بشپړه ځپنه په پام کې لري. د ديورند کرښې په لره غاړه کې, د ترهګرو لپاره پټنځايونه د دوي د استخباراتو په خپلمنځي همکارۍ کې برابريږي, تر څو هلته د پښتنو پر ضد د روان وحشت او دهشت لړۍ دوام ومومي. له امو تر اباسينه په هره سيمه کې ترهګري د دوي لخوا تنظيم شوې ترهګري ده. د سنجول شوي ترهګريز وحشت او دهشت يوه موخه د محکومې پښتونخوا په څېر د آزادو قبايلي سيمو محکومول او په ټوله پښتونخوا کې د آزادۍ د غږ خاموشول دي. دا يوه دولتي ترهګري ده, ځکه چې ترهګرپال دولتونه يې تر شا ولاړ دي.
د پورتنۍ ادعا د ثبوت لپاره بيلګې زياتې دي, دلته د دوه يا درې بيلګو په يادونه بسيا کوم:
ــ هغه مهال چې د ملا عمر مرستيال, ملا برادر او څو تنه ملګري يې, له کابل سره سولې ته چمتو شوي وو هغوي په پاکستان کې ونيول شوو. د رسنيو خبرونه دا وو چې هغوي سي آي اې او آي اس آي په ګډو عملياتو کې گرفتار کړل او په بنديخانو کې يې شکنجه کړل. دا په داسې حال کې چې په کوټه او پيښور کې د طالبانو شوراګانو شتون درلود او لري يې.
ــ دوه يا درې کاله مخکې د لطيف محسود په نامه, په اصطلاح, د پاکستاني طالبانو د رهبرۍ يو غړی د افغانستان له دولتي مقاماتو سره د کتنې لپاره کابل ته روان و چې امريکايي کوماندو له افغاني لوري څخه په لوګر کې په زور سره ترلاسه او پاکستان ته يې تسليم کړ.
ــ پاکستان ترهګرو ته د پنجاب په ايالت کې پوځي روزنه ورکوي او په پښتونخوا کې ورته پټنځايونه برابروي. وايي چې لاهور ته نږدې په مريدکي نومي ځاي کې د ترهګرو د روزنې تر ټولو لوي مرکز شتون لري او همدارنګه ويل کيږي چې په هريپور کې ايبټ اباد ته نږدې د ترهګرو د عملي تطبيقاتو لپاره له پخوا راهيسې تو نلونه جوړ دي. بن لادن هم په ډرامه يي توګه اسلام اباد ته نږدې په ايبټ اباد کې ونيول شو.
دا مهال د ټرمپ اداره غواړي چې د پاکستان له پوځي ادارې سره د پخوا په شان همکاري ته دوام ورکړي. په دې مانا چې ترهګر به په پنجاب کې روزل کيږي, په پښتونخوا کې به ځاي پر ځاي کيږي, افغانستان ته به يې د جنګ لپاره استوي او ځينې به يې د استخباراتي ادارو په همآهنگۍ کې د امريکا بې پيلوټه الوتکې بمباروي او پنجاب به د خلکو د تيرايستنې لپاره د بې پيلوټه الوتکو د بمباريو پر سر له امريکا سره د زرګري مخالفت نارې وهي.
اوس ژباړلي مطلب په لاندې ډول وړاندې کيږي:
آر ټي ــ نېټه: 22.06.2017 د گرينويچ وخت 19:02

اسلام اباد د امريکا د بې پيلوټه الوتکو (ډرون) بريدونه ددارنګه رپوټونو په منځ کې غندي چې وايي ټرمپ په پاکستان کې داسې نور بريدونه په پام کې لري.
پاکستان پر خپل قلمرو باندې د امريکا د ډرون بريدونه د داسې رپوټونو په منځ کې سخت انتقاد کړل چې وايي د ټرمپ اداره به دارنګه عمليات, په ګاونډي افغانستان کې, د طالبانو د مهارولو لپاره پراخ کړي.
واشنګټن داسې ګڼي چې پاکستان, افغان طالبانو او نورو اسلاميستو جنګياليو ته چې د امريکا له ملاتړه د برخمن کابل حکومت پر ضد جنګيږي, پناه ورکړې ده. اسلام اباد دا ادعا په پرلپسې توګه ردوي. په دې وروستيو کې امريکايي مقاماتو ويلي دي چې شونې ده چې د ټرمپ نوې افغان پاليسي د پاکستان په قلمرو کې د ډرون پر زياتو بريدونو مشتمله وي. د پاکستان د بهرنيو چارو د وزارت نطاق وويل چې اسلام اباد د پاکستان پر قلمرو د دارنګه بريد غندنه کوي. نفيس زکريا وويل, ” زموږ دريځ دادی چې د ډرون د بريدونو اغېز منفي او د پاکستان پر ملي حاکميت تيری دی. ” خو وياند زياته کړه, ” پاکستان له امريکا سره خپلو اړيکو ته اهميت ورکوي. ”
څرنګه چې په افغانستان کې د امريکا د ترهګرۍ ضد جنګ شپاړسم کال ته ننووځي, رپوټونه وايي چې د ټرمپ اداره به په هغه هيواد کې, د ويجاړيدونکي امنيتي حالت سره د مقابلې په هڅه کې چې طالبانو او نورو افراطي ډلو په کې پرمختګ کړی دی, د امريکا پر افغان سياست نوې کتنه وکړي. رويټر د امريکا د لوړپوړو مقاماتو له قوله وايي چې سپينه ماڼۍ به له پاکستان سره پر اړيکو زيات ټينګار وکړي. رسمي مقام د نوم نه يادونې په شرط وويل, ” موږ واقعا هيڅکله په څرګنده توګه د پاکستان پر وړاندې خپله ستراتيژي نده مشخصه کړې. ستراتيژي به په ډېره روښانه توګه ووايي چې موږ په مشخص ډول له پاکستانه څه غواړو. ”
د امريکا نورو مقاماتو شک ښکاره کړ چې ګنې ” د مکافاتو او مجازاتو مخلوط ” به اسلام اباد د امريکا د غوښتنو پر وړاندې ځواب ويونکی کړي. خو رپوټ وايي, سره لدې به هم واشنګټن پر اتومي وسلو له سمبال پاکستان سره, که څه هم نيمګړی پارټنر وګڼل شي, ګډ کار وکړي.
په پاکستان کې د امريکا د ډرون جنګ, په 20044 کال کې, د بوش په اداره کې پيل شو. د بريدونو کچې د اوباما په دوران کې چټکه وده وکړه او په 2010 کې د ډرون بريدونه اوج ته ورسيدل.
په پاکستان د ډرون بريدونو احصائيه له يوې منبع تر بلې منبع په جدي ډول تغيير مومي. د 20166 کال د فبرورۍ په مياشت کې د امريکا نظامي رسمي ارقام, د 12 کالو په موده کې, د سر زيان 3058 ښيي چې په دغه شمېر کې 286 ملکي وګړي او 274 ”نور ” شامل دي. د تحقيقاتي ژورناليزم دفتر د اټکل په حساب, په ياده موده کې, د بې پيلوټه الوتکو په بريدونو کې, له 2497 څخه تر 3999 پورې خلک وژل شوي دي چې 200 يې ماشومان وو.
د ډرون بريدونه د افغان اوږدمهالي جنګ اړينه برخه ده. په دغه اوونۍ کې د پنتاګون د 66 مياشتني خپور شوي رپوټ له مخې, د امريکا ستراتيژيستان وايي چې په نږدې راتلونکې کې سولې ته د افغانستان د رسيدنې وړاندوينه کيدونې نه ده. رپوټ چې سرليک يې ” په افغانستان کې د امنيت او ثبات زياتوالی ” دی, خبرداری ورکوي چې هيواد د 20 شورشي او ترهګري شبکو له ” پرلپسې گواښ ” سره مخامخ دی چې د امريکا د دفاع وزارت ” په نړۍ کې د افراطي او ترهګرو ډلو د ډېرې لوړې کچې تمرکز ” ونوموه.
ژباړن ــ ع. عليمي

ايا د ناټو او امریکایانو موجودیت اړین دی که نه؟

15.6.2017USA anriber på Afghanistan
په سیاسي او ټولنیزو محافلو کې د خبرو اترو په رڼا کې ویلو شو چې په افغانستان کې د ناتواو امریکایانو د شتون او ملاتړلپاره لاندې نظرونه موجود دي:
۱ـ هغه ګروپونه چې د ګاونډې هیوادونو او نورو بهرنیانو په حمایت د افغانستان د حکومت په مقابل کې جنګیږي، دوی او د دوی سیمه ایز حامیان په دی خوشالیږي چې د ناتو او امریکایانو قوتونه چې څومره ژر دافغانستان نه ووځي او د افغانستان حکومت په سیاسي، پوځي او اقتصادي لحاظ کمزورې شي، دا د دوی په خیر دی او ژر به قدرت ونیسي.
۲ ـ دویمه ډله چې نه غواړي نظام سقوط وکړي، خو غواړي چې هر څه د دوی په کنترول کې وي. د زیاتو نا امنیو له امله د دی ډلو ژوند اوګټي اوس یوڅه اندازه په خطر کې دي. دا ډلې د لنډغرانو او اقتصادي مافیایې کړیو پورې تړلي دي چې په حقیقت کې همدوی دا حکومت فلج کړیدی. دوی په دی عقیده دي چې دنیاوال باید د دوی امنیت وساتي او هم دوی ته پریمانه پیسي ورکړي او په دی توګه به دوی خپلو مزو او چړچو ته دوام ورکوي. دوی هم د بهرنیانو په شتون اعتراض کوي چې ولي د دوی د شومو اهدافو لپاره امنیت نه ساتي او یا د دوی نه په دوامداره توګه حمایت نه کوي.
۳ ـ درېیمه ډله هغه کسان دي چې په Conspiracy Theory یا د شک په تیوریو عقیده لري. دوی د ناتو او امریکایانو شتون ته په افغانستان کې د شک په سترګه ګوري. دوی ولس نور هم په حکومت او د ناتو په شتون شکمن کوي. په دی ډله کې هغه کسان شامل دي چې په عقیدوی لحاظ د مسلحو ډلو سره تړاو لري اما په سیاسي لحاظ په ظاهره د نظام حمایت ګر ځانونه ګڼي. پخوانې چپي ډلې هم په دی ګروپ کې شاملي ډي.
۴ ـ څلورمه ډله په دی فکر دي که دوی رسمي دندې ونه لري او یا د لوبې لوبغاړي نه اوسي نو د بهرنیانو شتون او هم د نظام بقا د دوی لپاره مهمه نه ده ځکه دوی د حکومتي دندو په غیر ژوند نشي کولي. په دې ډله کې زیادتره د تیر حکومت پلویان شامل دي چې اوس رسمي دندې نه لري. دا ډله چې په هر محفل کې ګډون کوي د ولس ذهنیت د حکومت په کارونو او د ناتو په شتون باندې بې باوره کوي. کله چې د دی ډلې افرادو ته کومه چوکۍ ورسیږي، نو بیا د ماشومانو په شان غلي شي خو بیا هم د حکومت لپاره مضر دي ځکه دوی هم نه غواړي چې ښه کسان سیستم ته داخل شي.
۵ ـ پنځمه ډله عام ولس دي چې هغوي هم ګنګس دي چې دا څه لوبه روانه ده چې ولئ امنیت نه ښه کیږي او ورځ تر بلې د دوی ستونځي زیاتیږي. دوی وایې دا د بهرنیانو موجودیت نو بیا د څه لپاره دی چې امنیت نشي راوستلای؟ دوی هم د ناتو او امریکایانوپه شتون اعتراض کوي.
۶ ـ اخرې ډله په دې فکر ده چې د افغانستان حالت لکه د ICU یا عاجل واټ د مریض په توګه دی او اکسیجن ورته چالان دی که بهرني کومکونه او د بهرنیانو شتون نه وي، دا نظام ډیر ژر سقوط کوي، داخلي جګړې پیل کیږي، د سیمې هیوادونه به بیا د نوېیمې لسیزې په شان خپل ګوډاګیان حمایه کوي او د دی بدبختیواو رقابتونو تاوان به د افغانستان ولس ورکوي.
د پورته نظرونو په وضاحت سره ویلو شو چې څوک د نظام او سیستم بهبود غواړي او څوک د نظام او سیستم په تضعیفه کولو کې مهم رول لري. افغانان باید په پټو سترګو د هغه ګروپونو او ډلو ملاتړ ونه کړي چې د نظام په تضعیفه کولواو د سیستم په فلجولو کې رول لري. د نظام په تضعیفه کولو، د جنګ په دوام ، انارشي او داخلي جګړو کې د اکثریت افغانانو ګټه نشته دی. جنایي مافیایي او ترورستي کړې د خپلو شومو اهدافو لپاره هغه وخت ښه فعالیت کولې شي چې نظام ضعیفه او انارشي وي. زما په اند په لنډ او اوږدمهال کې افغانستان د نړیوالو کمکونو او سیاسي حمایت ته اړتیا لری ترڅو په خپلو پښو ودریږي او د سیمه ایزو هیوادونو د نفوذ نه ځان خلاص کړي. په اوږدمهال کې دا د افغانانو پورې اړه لري چې د نظام جوړولو روحیه په ځانونو کې پیدا کړي او د حکومت نه حمایت وکړي. حکومت ته هم پکار ده چې د خپل دوام لپاره ملت ته رجوع وکړي او د څو محدودو معامله ګرواشخاصو او ګروپونو د انحصار نه باید ځان خلاص کړي. د نظام مسوولیت زیاته برخه د حکومت په غاړه ده چې په خپلو کړونو کې تغیر راولي. که دا کار ونه کړي، که هرڅومره کمکونه راشي بیا هم افغانستان به د ستونځو سره مخامخ وي.

ایا افغانستان به تجزیه شی؟

 

لیکونکی : شاهین باز

دافغانستان جغرافیوی موقعیت داپه ګوته کوي چې تل دقدرتونو ترمنځ دزورارموینی میدان ګرځیدلی دی اوافغانان په مختلفو مقدسو نومونو دوسیلي په توګه کارول شوي دي چې دغه لړۍ تراوسه پوري دوام لري په یوه مرحله کې برتانیه اوروسیه اوپه ادامه یې امریکا اوروسیه له یوبل سره نیغ په نیغه دډګرمیدان ته راودانګل چې تراوسه پوري دغه جریان ادامه لری البته دومره وشول چې شوری اتحاد په جنګونو مصروف شو مصارف یې زیات شول لکه ننۍ امریکا نو دامریکا په مقابل کې عقب نشیني وکړه تنه یې پریښوده اوشاخونه یې له ځان څخه جداکړل چې دجداشویو شاخونو رهبری دهماغه کمونست ګوند رهبری شورا دغړو په اوږو شوه اویوې سختي مبارزي کولو له پاره یې اوږده دمه وکړه اوخپل ځان یې په اقتصادي پلوه قوي کړ په دغه مرحله کې امریکا فکرکوه چې ګویا کې لوبه مو و ګټله  نو بیلابیل منورنه یې اجراء کړل اوپه ټولو منورونوکې بریالی نشول اودغه جګړه تراوسه پوري ادامه لري .

دامریکي اقتصادي وضعیت ته په کتوسره دې پایلی ته رسیږو چې دوی عین دشوروی اتحاد اواخرو مرحلو په لړۍ کې قرار لري  ځکه چې دټرامپ راوستل دجمهور ریس په صفت داکوم تصادفی حادثه نوه بلکې دایو جوړشوی پرګرام په دې خاطروو چې دامریکی ستراتیژي جوړونکی دې پایلی ته ورسیدل چې موږ دروسي په مقابل کې ناکام یو نو داچې ډیره بې شرمی مو ځان ته نوي راوړی اود اوړو پوزه ځان له پاره جوړه کړو نو داسي یو شخص لکه ټرامپ ته اړتیا دی چې خپل سیاست ته په افغانستان اومنطقه کې باید بدلون ورکړو اومنطقوی هیوادنه په ګټوکې شریک کړو اواقتصادي برنامی پیاوړی کړو اودیوې مرحلي له پاره خپله بستره اوږده اوغورزو اودمه وکړو اوددې خبري ثبوت له پاره چې منطقوي هیوادونه په ګټو کې شریک کوي په شانګهای سازمان کې دپاکستان شمول په حقیقت کې دچین له خوا شوی دی اودهندوستان دروسی له پلوه شوی دی چې منطقه کې هرڅوک خپل خپل منافع تامین کړی اودغه کارامنیت ته اړتیالری اوچین بیهوده سرمایه ګذاری نه کوی نو امکان دې ولري چې پاکستان دحقانی شبکه چې نوم یې شته اونوره نشته دیته مجبورکړی چې دسولی په نوم په دولت کې شامل شی اودګلبدین حکمتیار په څیر یو توافق ته ورسیږی اونوره ماباقیا طالبان چې دپاکستان له لاسه وتلی معلومیږی دروسی په ښپوکې خپړي کوي اوهغوی په خپلو لاسونو کې نیولی اوامریکا داعش په لاسوکې لوبه وی دادقضی یو بعد دی دقضی بل طرف دادی چې امریکا حکمتیار په ډیر شان اوشوکت سره دولت ته راوست او داسی تبلیغات یې ورته وکړل چې ګویا کې دافغانستان راروان جمهور ریس همدغه دی نو په دربارباندی  خلک نه ځایږی اوهره ورځ دشمشاد له تلویزون څخه یې خبري خپاریږی اودده مصنوعی محبوبیت خلکوته ښول کیږی اوداسي یو بابو للی ترینه جوړ کړی چې ګویا کې هرکاره همدغه حکمتیاردی خو روس هم ددې په مقابل کې غلی نه کینی هغه هم خپل زورښایی چې ګوره یوه خیمه هم تاسو په زورنشی لری کولی پخوانی خوبونه خیال است ومهال  نو دلوبی اصلی لوبغاړی دغه قدرتونه دی چې دخپل غلامانو په وجود کې تظاهر کوي  خو سوال دادی چې ددغه وضعیت په نظرکې نیولو سره به افغانستان تجزیه شي لکه څرنګه ځینی تحلیل ګر وایې چې ((که داځل دافغانستان لوبه له میدان نه ووتله نو افغان اوافغانستان به دواړه نوي )) نه داسي نه دی یوه لویه اشتباه دی په دې مانا چې زموږ ځیني روشنفکره چې په جرمني امریکا اوکاناډا کې اوسیږی دوی یوې خوا طالب حرکت ته په رښتونی مانا دامریکی پرضد جګړه کونکی وایی اوددوی جګړی ته یو مشروعیت اواستقلال ورباښی اوله بلې خوا دافغانستان قضیه په خطرکې بولی چې ګویا کی تجزیه به شي په داسي حال کې چې طالب ،داعش امریکا دیوې سیکی دوه مخه دی دسرمایه داری نظام بستر په بنسټ پالنه کې نغښتی دی چې ډیر بحث ته ضرورت نشته دی اونه طالب اوداعش کوم مستقل حرکت دی دپردیو به لاسو جوړ شوی مصنوعی خوځښت دی چې دوسایلو په توګه کارول کیږی دغه وسایل کله نرم اوکله سخت شي نو یوې خواکه چیری دتجزی موضوع طرحه شی نوافغانستان نه تجزیه کیږی ترهغه پوري چې کردستان ،اوبلوچستان مستقل حکومتونه جوړه نشي اوکه ترکیه ،ایران اوپاکستان تجزیه شول نو هغه مرحله دافغانستان اوافغان شتون ترسوال لاندی خو څه چې دوینو ویالی به رواني شي نو په هغه مرحله کې دافغانستان تجزیه امکانات زیاتوی خو دغه هیوادنه دومره قوی دی چې مملکت یې نه تجزیه کیږی دایوه بې ځایه ویره ده  په اوسنیو ورځو کې وضعیت بدل شوی دی داچې څه پیښیږی ؟ په دې باندی دقضی اصلی لوبغاړی ډیر ښه پوهیږی موږ یوازی تحلیل کولی شو دغه تحلیل هم دخبرې جملي حیثیت لری چې دکذب اوصدق احتمال لري نو کله چې دامریکی دفاع وزیر اقرار پردې باندی چې دروس په مقابل کې ماتي خوړلی نه دطالب په مقابل لکه ځیني اشخاص دغه نظر لري اوغواړی چې سیاست ته بدلون ورکړی نو دشانګهای دهیوادنو سره په تفاهم اودګټوشریکولو پراساس به یو تفاهم ته رسیږی چې لا اقل خپل ځان له پاره داوړو پوزه جوړه کړی اوله بلې خوا یوه اوږده ساه راکاږی اوځان په اقتصادی لحاظ قوی کړی اوحالات په سړه سینه خلاجی کړی اوپروګرام ورته جوړ کړی داسی نه دی چې امریکا به له هیواد ښپي سپکي کړی بلکې څلورزره نوره عساکر هم راولی خو سوال دادی چې دغه روانه کشاله به په یو نفري سازمان ، پنځه کسیز حزب اوپه نوم جبهه چې غړي یی مستقل افراد دي حل شي ؟ نه دایو ژور علمي ،منطقي ،مترقی  اویا شبه مترقي تحلیل ته اړتیا لري اوهمدغسی دیوې  (مترقي یا شبه مترقی )لاري  پیداکول اړین دی چې په دغسی حساس ،موقعیت ، له استحباراتی ډکو منطقه ، دزور ازموینی میدان اوسنتی لرونکي خصلتونه اوبې باوری په درشل کې اختل شوی ذهنونه

فروپاشی جمعیت اسلامی عملاً آغاز یافته است؟

استاد ظریف امین یار

حزب جمعیت اسلامی افغانستان یکی از احزاب معتبر در افغانستان است. این حزب در جمله احزاب بنیادگرا در افغانستان دانسته می شود که با افکار اخوان المسلمین مصر توسط تعدادی از فارغین پوهنتون الازهر مصر چون غلام محمد نیازی، سید محمد موسی توانا، وفی الله سمیعی، محمد فاضل، عبدالعزیز فروغ، سید احمد ترجمان، برهان الدین ربانی و دیگران وارد افغانستان شد. جمعیت در سال ۱۳۳۶ در پوهنځئ شرعیات پوهنتون کابل توسط افراد مذکور تحت نام «نهضت جوانان مسلمان» تأسیس شد که با استعفای غلام محمد نیازی در سال ۱۳۵۱ رهبری به چنگ برهان الدین ربانی رسید.

جمعیت یکی از احزاب فعال در کشور بوده و در تاریخ معاصر افغانستان نقش برازنده داشته است. نقش سیاسی جمعیت را به طور اخص به سه مرحله می توان طبقه بندی نمود:
مرحله اول: قبل از جهاد بعنوان یک حزب بنیادگرا که از تفکر اخوان المسلمین متاثر بود
مرحله دوم: بعد از تجاوز اتحاد شوروی بر افغانستان و در دوران جهاد که بعنوان یکی از احزاب بزرگ جهادی در کشور مطرح بود و سهم فعال در جهاد علیه اتحاد شوروی داشت. در این مرحله جمعیت به قدرت رسید اما نتوانست از عهده امور حکومتداری فایق برآید و در نهایت کشور را به بحران و فاجعه عمیق سوق داد.
مرحله سوم: مرحله مقاومت و بعد از سقوط رژیم طالبان که بعنوان فعال ترین حزب افغانستان مطرح شد و با کمک آمریکا قدرت را بدست آورد.

در مرحله اول جمعیت اسلامی پيرو افکار ارتجاعی اخوان ‌المسلمین بود. در مرحله جهاد پیرو آمریکا و پاکستان شد و در مرحله سوم کاملاً بسوی آمریکا سقوط کرد. در کل این حزب در مبارزه ۶۰ سال خود فعال اما غیر متعهد به آیدیالوژی خود حرکت کرده است. جمعیت بعد از وفات استاد ربانی نتوانست رهبری را پیدا بکند تا از یک طرف سیاستمدار مدبر و بادرایت باشد و از جانب دیگر قابل قبول اعضای حزب جمعیت باشد و نیز بتواند جمعیتی که بعد از سقوط طالبان تشکیلات منظم خود را از دست داده بود آن را مجدداً انسجام دهد.

هرچند بعد از فاجعه حکومت مجاهدین در افغانستان جمعیت اسلامی و سایر احزاب جهادی دیگر مورد اعتماد مردم باقی نمانده عملاً بسوی فروپاشی در حرکت شدند به آنهم کانفرانس بن برای جمعیتی ها برد بینظیر و آب بقا تلقی می شود. وقتی حکومت وحدت ملی روی کار آمد و در راس حکومت یک تکنوکرات آمد و دیگر استراتیژی آمریکا در قبال افغانستان نیز تغییر کرد(قبلاً حکومت اقلیت بالای اکثریت را ترجیح می دادند اما بعد از شکست ۱۶ ساله و ناکامی اقلیت ها در امر حکومتداری در افغانستان، امریکا بنظر میرسد سعی دارد تا حکومت را به مدیریت اکثریت واگذار کند تا اشتراک سیاسی و اجماع سیاسی سراسر بوجود بیایید)، جمعیت برای بار اول بعد از سقوط رژیم طالبان محکوم به شکست در عرصه سیاسی شد. ناگفته نماند که درآیت و مهارت داکتر غنی در فروپاشی و تقسیم جمعیت نیز مطرح است. داکتر غنی که متفکر دوم جهان است عملاً خود را سیاست مدار مدبر و پخته ثابت کرد. او تمام حریفان سیاسی خود را یکی بعد از دیگر از صحنه سیاسی به حاشیه راند. غنی را باید پذیرفت که واقعاً متفکر است !

همانطوریکه می دانید جمعیت در سالهای اخیر دچار درگیری و رقابت های درون حزبی شدید شد. همین رقابت های درونی حزب باعث شد که عبدالله عبدالله شورای نظاری و از جمعیتی های سرسپرده با تقلید از رییس جمهوری پیشین آمریکا آقای اوباما نام «تغییر و امید» را بر تشکل نوبنیادش نهاد اما نتوانست موفق شود. امرالله صالح ، جریانی را به نام «روند سبز» راه انداخته که با مصرف دالر یک تعداد جوانان و کودکان ناآگاه و مظلوم اینجا آنجا کمپاین های لوکس راه می‌اندازد اما عملاً جریان ناکام بنظر میرسد. یونس قانونی چیزی به نام «افغانستان نوین» ساخت، حزبی که در آن جز همان افکار بنیادگرایی جمعیت هیچ چیز «نوین» دیده نمی شود. او نیز در این جریان ناکام شد. احمد ضیامسعود با چند دیگر «جبهه ملی» را ساخت و با باد کردن دالر فعالیتش به چند گردهمایی جهت نمایش نیرو در اینجا و آنجا خلاصه شد.احمد ولی مسعود سرگرم سود جویی از «بنیاد احمد شاه مسعود» شد که بجز از تجلیل از روز مسعود دیگر کاری نتوانست کرد. اسماعیل خان در هرات «شورای مجاهدین» را ساخت و همراه با قسیم فهیم برای نصب افراد شان در پست های مهم و سودآور ولایت، ریاست، گمرک، قوماندانی امنیه و غیره در سراسر افغانستان شدند. استاد عطا مشغول ساختن امپراتوری در بلخ شد. تعدادی از جمعیتی ها نیز با استفاده از قدرت پول توانستند کرسی های پارلمان را بگیرند. در کل جمعیت اصلاً سالهاست به چند دسته تقسیم شده است و به ظاهر انسجام آن تحت یک حزب نیز دشوار بنظر میرسد.

وقتی غنی با یک اقدام شگفت انگیز و پرجسارت تفاهمنامه صلح را با حکمتیار امضا کرد و حکمتیار به کابل آمد، جمعیت عملاً روحیه خود را از دست داد. پذیرایی بی سابقه از امیر حزب اسلامی که بزرگترین حزب جهادی در کشور بشمار میرود بعد از سالها جنگ دربرابر آمریکا نه تنها جمعیت را لرزاند بلکه در حوزه سیاست افغانستان یک تحول بزرگ را بوجود آورد. هیچکس فکر نمی کرد حکمتیار هنوز هم در بین مردم به آن اندازه محبوب باشد. با آمدن حکمتیار مردم فکر می کردند معادله سیاسی تعادل پیداخواهد کرد اما وقتی عملاً ملاحظه کردند به این نقطه رسیدند که حکمتیار برنده قطعی میدان سیاسی در کشور خواهد بود.

صلح با حکمتیار عملاً جمعیت را بیشتر تقسیم نمود که بالاخره بعد از گفتگوهای و نشستهای زیاد سران جمعیت، جمعیتی ها خواستند یک سلسه تغییرات را در حزب بوجود بیاورند تا بتوانند با حزب اسلامی رقابت سیاسی کنند. هرچند بوجود آوردن وحدت نظر دربین سران جمعیت در شرایط کنونی دشوار بنظر میرسد اما انها ظاهراً سعی کردند یک توحید سیاسی را بوجود بیاورند. دید سران جمعیت این بود که باید کاری کرد که روحیه مردم دوباره احیا شود و بالای جمعیت اعتماد ابقا مردم گردد. آنها تجویز بزرگ کردن شورای رهبری جمعیت را کردند تا خود را بزرگتر نشان بدهند اما نا آگاه که یک اشتباه سیاسی بزرگ استراتیژیک را مرتکب می شوند.

دلایل فروپاشی جمعیت بصورت اخص قرار زیر است:

1. بزرگ کردن شورای رهبری نادرست است:
احزاب سیاسی مقتدر و بزرگ هیچگاه خواهان بزرگ کردن شورای رهبری خود نیستند. به هر اندازه که شورای رهبری کوچک باشد احزاب بیشتر می توانند به توحید برسند و از پرستیژ برخوردار باشند. بزرگ کردن شورای رهبری نه تنها که توحید نظر و اجماع را به مشکل مواجه می سازد بلکه عملاً ریسک فروپاشی و توطیه را دربین حزب فراهم خواهد کرد. جمعیتی ها می خواستند خود را بزرگ نشان بدهند درحالیکه یکی از ویژه گیهای احزاب موفق در جهان همواره کوچگ و متخصص حفظ کردن شورای رهبری آن است. چون جمعیت عملاً از ناحیه انحراف در شورای رهبری آسیب پذیر شده بود، بزرگتر کردن این شورا بنظر من یک اشتباه ستراتیژیک است.

2. جمعیت یک حزب قومی است:
اگر شما تشکیل شورای رهبری جمعیت را مطالعه کنید می یابید که جمعیت برعکس ادعاهایکه می کردند یک حزب قومی است بنظر میرسد. مثلاً در کل شورای رهبری ۲ هزاره وجود دارد و ۱۷ پشتون درحالیکه پشتونها جمعیت نیز اشخاص خریداری شده و از تفکر آزاد برخوردادر نیستند. به همین شکل ازبک، ترکمن و سایر اقوام افغانستان در جمعیت جای لازم را ندارند. بیرون شدن لیست شورای رهبری بزرگ جمعیت قومی بودن این حزب را عملاً ثابت کرد. این موضوع مشروعیت سیاسی و شهرت این حزب را صدمه میزند.

3. نبود کادر جوان در بین شورای رهبری جمعیت:
امروزه سیاست تغییر کرده است. اتکا بالای اشخاص و افراد دخیل در جنگ که عموماً پیشینه جنگسالاری را داشته اند و از سیاست مدرن آگاه نباشند ، اشتباه محض است. هرحزبی که در حال حاضر می خواهد موفق و پیروز باشد باید زمینه را برای ورود چهره ها و جوانان نخبه، فرهیخته، متخصص و نسبتاً لیبرال، فراهم کند. اتکا کامل بالای ارتوداکسهای جنگسالار نه به آمریکا خوشایند است و نه هم به مردم افغانستان بناً فاجعه آور خواهد بود.

4. نبود ظرفیت سیاسی در جمعیت:

بعد از وفات استاد ربانی که یکی از نخبه گان سیاسی در کشور بود، جمعیت از کمبود رهبریت با درآیت و بصیرت سیاسی می لنگند. اشخاصیکه در شورای رهبری جمعیت جاگرفته اند اکثریت آنها بی سواد، فاقد بصیرت سیاسی و آگاهی از سیاست نوین و چهره های ارتوداکس و حتی بدنام هستند. در وجود این ظرفیت امکان آن نمی رود که جمعیت امور حکومتداری داخل حزب را بصورت درست رهبری و تنظیم کند. بنابر این هیچ تظمین وجود ندارد که آنها بتوانند تصمیماتی عقلایی و درست را مبتنی بر وضعیت اتخاد نمایند. من عقلانیت سیاسی را در جمعیت امروزی زیر سوال تلقی می کنم به آنهم دیده شود که کنگره ارتوداکسها چگونه عملاً فعالیت می کند.

5. تغییر در معادلات سیاسی آمریکا وجهان:
بنظر میرسد آمریکا بالاخره بعد از ۱۶۶ سال جنگ در افغانستان به این نتیجه رسیده اند که حکومت اقلیت بالای اکثریت هرگز افغانستان را از بحران بیرون نخواهد کرد. از طرف دیگر ذهنیت های اسلام بینادگرا دیگر برای آمریکا و جهان جالب نیست و عملاً آمریکا را مواجه به جنگ نا تمام کرده است. بدین لحاظ امریکا دیگر بالای جمعیت اتکای مطلق نخواهد کرد بلکه آمریکا در تلاش خواهد بود که جمعیت را از بابت گرایشهای آن به روسیه از صحنه سیاست بصورت تدریجی براند. چند وقت پیش صدای آمریکا با یکی از جنرالان آمریکایی در مورد افغانستان مصاحبه کرد و از آن در باره بزرگترین اشتباه آمریکا در افغانستان پرسید که آن جنرال چنین جواب داد: بزرگترین اشتباه سیاسی آمریکا در افغانستان اتکای مطلق بالای اتحاد شمال بود. این اظهارات نشان می دهند که آمریکا به اشتباهات خود پی برده است و می خواهد در سیاستهای اداره نو خود آن را جبران کند. از سوی دیگر برای جهانیان نیز مادل و فورمول اقلیت بالای اکثریت قابل پذیرش نخواهد بود چرا که در هر کشوریکه عملی شد نه تنها ناکام بلکه فاجعه را بوجود آورد. در وضعیتی که جهان همواره دارد از جریانهای افراطی و بینادگرا متضرر می شود، در این حال حمایت از جمعیت برای جهانیان قابل پذیرش بنظر نمی رسد.

6. دیگر سیاست آیدیالوژیک برد ندارد
احزاب همانند جمعیت اسلامی و دیگران وقتی برد دارند که در کل سیاست آیدیالوژيک برد داشته باشد. امروزه در تمام جهان سیاست وضعی موفق است و دیگر بنظر میرسد سیاست آیدیالوژیک مرده است. جمعیت با آیدیالوژي که عملاً برای افغانستان فاجعه بار بود دیگر در میدان سیاسی افغانستان برد نخواهد داشت. امکان دارد در مبارزه قومی یکتعداد محدود با این حزب هم نظر باشند. جمعیت در افغانستان وقتی می تواند کامیاب شود که اولاً ملی شود و بعداً سیاست خود را کاملاً وضعی بسازد. پس جمعیت نیازمند است تا از آیدیالوژی بسته و محصور برای چند تن بسوی آیدیالوژباز مبتنی بر خواستهای تمام جمعیتی ها و ملت بررود.

7. دیگر وقت امتیاز طلبی جهاد پایان یافته است
جمعیت اسلامی سالهاست از نام جهادی را که مردم برای خداوند کردند امتیاز آن را از مردم افغانستان می طلبند. حتی بزرگترین رهبران جمعیت نیز می گویند اگر ما جهاد نمی کردیم نام فرزندان تان حالا پسوند اوف می داشت. این نه تنها یک تفکر احمقانه است بلکه فهم سیاسی فاقد عقلانیت سران جمعیت را نیز نشان می دهد. مردم سالهاست زیر استبداد سلطه جهادی مجبور به امتیاز دهی شدند اما بنظر میرسد دیگر وقت امتیاز طلبی جهاد بدو دلیل گذشته است: اولاً آمدن حکمتیار است. حالا اگر جمعیت بگوید ما جهاد کردیم و برای ما امتیاز داد شود حکمتیار که بزرگترین حزب جهادی را رهبری می کند به ایشان موافق نخواهد بود سپس ادعا ها خنثی خواهد شد. دوم اینکه دیگر مردم نیز کافی بیدار شده اند و حاضر به باج دهی نیستند. امتیاز طلبی تحت نام فرمانده مسعود یا هم جهاد دیگر امکان پذیر نیست.

8. برچسپ های فاشستی بر جمعیت
چه بپذیرم یا نه جمعیت حمایت گر فاشیزم و تفرقه در کشور بوده است. نه تنها جمعیت بلکه اکثریت احزاب در افغانستان متاسفانه از دایره فاشیزم تا هنوز هم بیرون نشده اند. مشکل جمعیت این خواهد بود که اکثریت کشور پشتون است و جمعیت عملاً خلاف پشتونها مبارزه می کند در این حال بعید می دانم روزی برسد که جمعیت قدرت را توسط یک پروسه دموکراتیک بدست بیاورد.

9. اجندای نظام فیدرالی قابل پذیرش افغانها نیست
یکی از علتهای دیگر شکست وناکامی جمعیت مبارزه برای اهداف غیر قابل پذیرش در کشور است. مثلاً جمعیت می خواهد افغانستان دارای نظام فیدرالی باشد در حالیکه اکثریت مردم با این اجندای جمعیت نه تنها که مشکل دارند بلکه آن را تلاش برای تجزیه کشورشان تلقی می کنند.

10. جمعیت بجز از جهاد هیچ افتخاری دیگری را ندارد
اگر سوال شود که جمعیت بجز از امتیاز طلبی جهاد آیا کدام افتخار دیگر را نیز برای کشور و مردم خود دارد؟ بدون شک که پاسخ آن منفی خواهد بود. سران جمعیت چه در حکومت و چه در پارلمان و یا هم در میدان مبارزات سیاسی هیچ دست آورد ملموس را ندارند که ملت را قناعت داده بتوانند. من سالهاست شعار های جمعیتی ها را ملاحظه می کنم که بجز از جهاد کدام برنامه رفاهی و یا هم برنامه بیرون رفت از بحران کشور را از آنها نشنیده ام. برای مردم دیگر شعارهای جهاد که نتیجه آن جنگ، دهشت، وحشت و ناکامی و یاس بود هیچ ارزشی را ندارد. مردم می خواهند کشور از بحران بیرون شوند نه که امتیاز جهاد مردم را به رهبران جمعیت بپردازند، آنها می خواهند فقر و بیکاری و هزارها مشکل دیگر حاد کشور حل گردد. بناً دیگر شعار های میان تهی و پوپولستی بنام اسلام، جهاد وغیره در معادلات و مبارزات سیاسی معاصر در کشور جای ندارد.

11. تجربه استخدام جمعیتی ها در پست های دولتی فساد آورد بود
از داکتر عبدالله گرفته تا به قانونی، بسم الله خان، امرالله صالح، اسماعیل خان، فهیم، ضیا مسعود و صلاح الدین ربانی وغیره وقتی هرجمعیتی در پست و مسوولیت دولتی قرار گرفت، آنها نه تنها که ناکام بودند بلکه متهم به فساد بی پیشینه شدند. از یکطرف جمعیتی ها در تحصیل می لنگند از جانب دیگر تجربه امور حکومتداری راندارند. برای ملت اکنون واضح است که جمعیتی ها برای کشور چقدر تعهد خدمت دارند و آنها به چه اندازه ظرفیت کاری را دارند.

12. اعضای ارشد جمعیت متعهد به اهداف جمعیت نیست
تاریخ بعد از سقوط رژیم طالبان عملاً نشان داد که اعضای ارشد جمعیت هیچگاه متعهد به مرام و اهداف جمعیت نبوده اند. هر زمانی که فرصت برای شان مساعد شد، خلاف ارزشهای آن حزب برای بدست آوردن موقف یا هم سرمایه عمل کردند.

13. بیرون کردن داکترعبدالله اشتباه جبران ناپذیراست
بدون تردید داکتر عبدالله یکی از رهبران موفق جمعیت است. او نه تنها که باسواد و چیز فهم است بلکه سیاستمدار پخته هم است. من بیرون کردن داکتر عبدالله را از جمعیت یک اشتباه غیر قابل جبران می دانم. داکتر عبدالله هنوز هم بهترین گزینه برای جمعیت است.

14. نفوذ مافیا در جمعیت
براساس گزارشهای ارگانهای بین الملل و آمریکا یکتعداد از جمعیت ها حلقه مافیایی را در کشور تشکیل داده اند. آنها از قاچاق گرفته تا به ترور، مواد مخدر، فرار مالیاتی، تطهیر پول و دست داشتن به خارجی ها متهم هستند. حکومت افغانستان و آمریکا از این موضوع آگاه است و هروقتی باشد جمعیت از این ناحیه متضرر خواهد شد.

15. روابط کشورهای خلاف آمریکا با جمعیت
جمعیت اسلامی اگر بخواهد هم گرایشهای خود را به ایران، روسیه و پاکستان نمی تواند پنهان کند. روابط جمعیت اسلامی با پاکستان از رژیم داود خان آغاز می شود که استاد ربانی به پاکستان فرار می کند و زیر چتر سازمان سیاه استخباراتی پاکستان امرار زندگی می کند. گرایش جمعیت وقتی به روسیه نزدیک می شود که رژیم داکتر نجیب به سقوط نزدیک می شود. جمعیت و شورای نظار به تفاهم پنهان به جناح پرچم حزب دموکراتیک خلق افغانستان به هدایت روسیه کابل را تصرف می کنند. این یکی از علتهای جنگهای داخلی در کشور نیز می شود چرا که حکمتیار با این موافقه رضایت نشان نمی دهد. روابط با ایران از همان آغاز جمعیت بنابر قومی بودن اجندای جمعیت آغاز می یابد. چه بپذیرم یا نه تاجکهای جمعیتی افغانستان با ایران گرایش خاصی دارند. اینکه امریکا امروز از جمعیت فاصله می گیرد یکی از علتهایش روابط جمعیت با کشورهای خلاف آمریکا است.

16. فقدان رهبری
صلاح الدین رهبری آنقدر شخص ضعیف است که من متیقن هستم از عهده یک ریاست معمولی یک وزارت هم نمیتواند فایق بیرون برآید. در اینصورت ناممکن بنظر میرسد که او توانایی انسجام یک حزب تقسیم و تجزیه شده را داشته باشد. او چوکی را میراثی بدست آورده بنابر این شخصیت سیاسی و درآیت و بصیرت رهبری یک حزب بزرگ همانند جمعیت را ندارد. هرچند جمعیت یک و نیم دهه اخیر کاملاً غیر منسجم عمل کرده است اما در شرایط کنونی دیگر حرکت زیک زاگ و غیر منسجم خسارات زیاتی را ببار خواهد آورد و حتی به فروپاشی بیشتر حزب می تواند بیانجامد.

17. نبود اهداف و راهبرد

نه تنها جمعیت بلکه اکثریت احزاب سیاسی در کشور نه اهداف مشخصی دارند که پایبند آن باشند و نه هم راهبرد مدون برای رسیدن به ان اهداف تعیین شده در چارچوب پذیرفته شده حزب دارند. جریانهای در سیاست امروزه پیروز خواهند شد که استراتیژی مدون مبتنی بر اهداف هوشمند داشته باشند.

18. اعلامیه اخیر جمعیت را محکوم به شکست سیاسی خواهد کرد
حرکات و اظهارت اخیر جمعیت نه تنها که قومی بودن نگرش سیاسی این حزب را بازتاب داد بلکه این را نیز نشان داد که جمعیت هنوز هم حزب ملی و قابل اعتماد برای مردم نشده است. در اعلامیه اخیر جمعیت تلاش کرد با استفاده از فشارهای مدنی امتیازات سیاسی کسب نمایند اما معادله طوری دیگر تغییر کرد. وقتی جمعیت با همان بزرگی خود می آید و استعفای یک مشاور غیر اجرایی رییس جمهور را می طلبد در حالیکه کشور در وضعیت بحرانی قرار دارد و انتظار مردم از جمعیت جستجوی راه حل های منطقی برای بیرون رفت از بحران حاضر و همچنان حفظ اتحاد و اتفاق در بین مردم بود؛ نه تنها شکست سیاسی جمعیت بلکه یک تصویر ضعیفی و قومی را از جمعیت بازتاب می دهد. اظهارات ربانی در مورد تامین وحدت ملی مبتنی بر بودن جمعیت در ساختار حکومت کاملاً مسخره و بدرو از عقلانیت سیاسی بود. او به این اظهاراتش همه احزاب شریک در حکومت وحدت ملی را از خود دور کرد. انتقاد از نیروهای امنیتی از جانب صلاح الدین ربانی نیز برای ملتی که همه روزه قربانی می دهد خوشایند نبود و بوی حمایت مخالفین را می داد. در نهایت از شخصیکه عملاً در حکومت بعنوان یک وزیر ایفای وظیفه می کند، انتقاد کردن از وضعیت رقم خورده در حالیکه نماینده جمعیت در حکومت هنوز هم موجود و از حکومت حمایت می کند، قطعاً انتظار نمی رفت.

19. عدم اعتماد مردم بالای جریانهای جهادی
مردم افغانستان باوجودیکه جهاد پرور هستند از احزاب جهادی چنان صدمه دیده و خسته اند که دیگر نمی توانند به راحتی بالای آنها اعتماد کنند. ناتوانی جمعیت اسلامی و دیگر احزاب جهادی در دهه۹۰ کشور را عملاً به یک بحران عمیق سوق داد که جبران آن هنوز هم دشوار بنظر میرسد. اگر مجاهدین افتخارات جهاد را حفظ می کردند و یک حکومت انتخابی تشکیل می دادند نه طالبان ظهور می نمودند و نه هم امروز ملت در گرو سیاستهای آمریکا و کشور های غربی و منطقوی قرار می گرفت. در اینصورت اعتماد مجدد بالای احزاب جهادی بعید بنظر میرسد.

20. شورای انسجام جمعیت گامی نخست برای فروپاشی جمعیت است
بعد از اعلامیه جمعیت اسلامی افغانستان به نمایندگی ربانی، شورای انسجام جمعیت عملاً دست به کار شده و از اعلامیه جمعیت اعتراض می ورزند. آنها صریحاً با موضع گیری اخیر جمعیت مخالفت خود را اعلام کردند. این موضوع نشان دهنده آغاز فروپاشی جمعیت اسلامی است و من فکر می کنم، جمعیت اسلامی به با این سیاستهای نادرستش به چندین شعبه تقسیم خواهد شد. به آنهم دیده شود که وضعیت حاضر را سران جمعیت چگونه مدیریت خواهند کرد.

21. نبود وحدت نظر در جمعیت اسلامی
اگر یک نظری بر آیدیالوژی، تفکر و اظهارات اکثریت سران جمعیت بیاندازید، پیدا خواهید کرد که وحدت نظر در بسیاری موارد، بین سران جمعیت اسلامی وجود ندارد. مثلاً بعنوان تازه ترین مثال فقدان وحدت نظر، می توان اظهارات امیر اسماعیل خان را ملاحظه کنید. امیر گفت که حکومت ناکاره است باید بسوی انتخابات زودهنگام برویم ، درحالیکه موضعگیری و خواستهای جمعیت متفاوت بود. به همین ترتیب هر یکی از سران جمعیت تحلیل و موضعگیری های مختص خود را مبتنی بر وضعیت سیاسی دارند.

22. تک بازی های سران جمعیت
یکی از نکات ضعف جمعیت اسلامی تک بازی های سران آن است. شما اگر بعد از سقوط رژیم طالبان کارکرد های جمعیت اسلامی را بعنوان یک حزب بررسی کنید پیدا می کنید که آنها دچار تک بازی سیاسی بجای حرکت تیمی هستند. تک بازی کردن سران جمعیت یکی از مشکلات حاد جمعیت اسلامی بشمار میرود.

براساس دلایل فوق و صدها دلیل دیگر به صراحت می توان گفت روزهای صعود جمعیت پایان یافته است و جمعیت عملاً در معرض فروپاشی بسر میبرد. من فکر می کنم در سالهای آینده جمعیت بیشتر از امروز تضعیف خواهد شد و امکان فروپاشی کامل نیز بعید نیست. جریانهای قومی همانند جمعیت دیگر مردم را نمی توانند به نام اسلام فریب دهند و اجندای دیگر هم ندارند، جای در سیاست امروزی جهانی نخواهد داشت. یگانه راه بقای جمعیت انجام یک مهندسی جدید حزبی خواهد بود. اولاً باید حزب از اجندای قومی بیرون شده بر محور اجندای ملی استوار شود. ثانیاً حزب باید مبنای فلسفه وجودی خود را تعویض کرده بر محور سیاست های وضعی بچرخد و ثالثاً جمعیت اسلامی بالای چهره های ارتوداکس و بدنام توام با تفکر افراطی و بینادگرا نه بلکه بالای نسل جوان و فرهیخته اعتماد و سرمایه گذاری کند. بالاخره رهبری جمعیت باید از دایره میراثی بودن آن بیرون و انتخابی شود. و در نهایت تفکر جنگ باید به تفکر قلم و مبارزات دموراکتیک مبدل شود. در غیر آن فروپاشی جمعیت غیر اجتناب پذیر خواهد بود.

امین یار
کابل
۷ جون ۲۰۱۷

افغان ننګیالی!

 

دغه لیکنه څه مهال وړاندې هم په بل نوم خپره شوې وه، اوس يي بیا د ښاغي اتمر په ملاتړ کې خپروم:

ننګیالي دي چې یادیږي

په سندرو یا په ویر

خوشال بابا

لږ مهال وړاندې افغان ولسمشر اشرف غني ویلي وو، که څوک غواړي سیاست زده کړي، لیري سفرونو او نورو ځایونو ته يي اړتیا نشته، بلکې له لغمان څخه يي زده کولای شي. ریښتیا هم لغمان ولایت د سیاستپوهانو، تاریخپوهانو، لیکوالو او شاعرانو ټاټوبی او د پوهنې په بېلا بېلو څانګو کې هېواد ته د ښوونکو، استادانو، قاضیانو، اداري کادرونو او مخورو سپينږیرو او مشرانو لویه او بډایه زیرمه ده.

که ډېر وړاندې لاړ نه شو، د هېواد د ملي امنیت سلاکار ښاغلی حنیف اتمر له لغمان ولایت څخه د اوسني پیر په سیاسي او امنیتي ډګر کې یوه داسې څېره یادولای شو. همداراز که لږ مخکې هېواد او افغان ولس ته د ښاغلي اتمر زیار او کړاو یوخواته پرېږدو، له ۲۰۰۱ کال راهیسې کله چې د نړیوالو پام بیا افغانستان ته راوګرځید، ښاغلي اتمر لومړی د ولسمشر حامد کرزي او اوس د ولسمشر غني په پیر کې په ټولو امنیتي او سیاسي هڅو کې وتلی ځای لري.

اتمر د ولسمشرحامد کرزي په کابینه کې د کلیو د بیا رغونې او پراختیا، د ښوونې او روزنې او وروسته د کورنیو چارو د وزیر پتوګه ښه ځلېدلی او د دغو وزارتونو په چارو کې يي بریالی وزیر بللای شو. که څه هم لومړی داسې څرګندېده چې ښاغلی اتمر په امنیتي چارو کې پراخ لاس لري، ځکه چې پخوا يي په دې څانګه کې د پاموړ خدمتونه ترسره کړې، خو وروسته په نورو برخو کې هم نوموړی ښه وځلید او نن يي د امنیتي چارو ترڅنګ په سیاسي ډګر کې هم د هېواد وتلې څېره ګڼلای شو.

امریکا سره د امنیتي تړون په لاسلیک ځینو کسانو انګېرله، ښای ښاغلي اتمر چې د هېواد په یوه مهم امنیتي او سیاسي پست کې دنده لري، د هېواد نورو مشرانو سره په سلا، په یو اړخیزه توګه لویدیځ او امریکا ته مخ اړولی وي او داسې دریځ د افغانستان په تړاو د نړیوالو لویو هېوادونو لکه روسیی او امریکا ترمنځ انډول ویجاړوي او هېواد ته نه جبرانېدونکی تاوان پېښوي، خو روسيي ته په وروستي سفر کې د نوموړي دا څرګندونه چې روسیه د افغانستان یو ستراتیژیک شریک دی، رامنځته شویو اندیښنو ته وړ ځواب ګڼلای شو.

روسيي د دې سفر په ترڅ کې افغانستان سره په نورو برخو کې هم د همکارۍ ژمنه کړې ده.

د ولسمشر غني او حنیف اتمر داسې هلې ځلې او دریځ چې غواړي افغانستان د لویو ځواکونو، د سیمې او ګاونډ هېوادونو ترمنځ د سیاسي، امنیتي او نورو ګټو د ټکرپرځای سوله یزې همکارۍ ته وهڅوي او افغانستان سره د اړیکو په تړاو د دوی ترمنځ یو انډول رامنځته شي، څو له دې لارې د افغانستان ملي ګټې هم خوندي پاتې وي، د تایید او ستاینې وړ دي.

اتمر د روان عیسوي کال د مارچ په ۱۷ مه، په ماسکو کې د هغه هېواد له بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف او د ملي امنیت سلاکار نیکولای پاترو شیف سره ولېدل. نوموړی د روسیي له سپوتنیک خبري اژانس سره په مرکه کې وايی«موږ هیله لرو چې افغانستان به د نورو کلیدي لوبغاړو په شمول د امریکا او روسیې لپاره د همکارۍ پلېټ فارم وي ځکه چې موږ ټول غواړو چې کابل د تروریزم او مخدرو مواد پر ضد په جګړه کې بریالی شي او سولې ته ورسېږي. موږ باور لرو اوس هغه وخت راغلی چې افغانستان د مشارکت په میدان بدل کړو، نه له یو بل سره د ټکر پر پلېټ فارم.»

همدارنګه ښاغلی اتمر په دې مرکه کې زیاتوي«زموږ د مشرانو ترمنځ په دوو ټېلفوني تماسونو او د نورو جګپوړو چارواکو په خبرو کې، موږ له امریکايي لوري څخه دا ډاډ ترلاسه کړ چې دوی د تروریزم پر ضد په جګړې او د ملي پخلاینې په برخه کې زموږ ګډو ګټو ته زیات پام لري. د امریکا متحدو ایالتونو په دې مسله کې خپله ژمنتیا تایید کړې ده. موږ باور لرو، خو دا پالیسي باید پر عملي اقدام او پروګرام بدله شي. د امریکا حکومت تازه کار پیل کړی او موږ ورڅخه د مشخصو وړاندیزونو تمه لرو، هماغه راز چې موږ له وړاندې څخه وړاندیزونه ورته کړي دي.تاند»

اتمر روسيي ته له سفر مخکې، د مارچ په ۱۷ مه لندن ته سفر درلود. لندن کې يي د پاکستان د لومړي وزیر د بهرینو چارو سلاکار سرتاج عزیز او د انګلستان د امنیتي چارو سلاکار مار لېل ګرانټ سره په داسې حال چې په پاکستان کې افغان سفیر ښاغلی عمر زاخېلوال هم حاضروو، د افغانستان او پاکستان ترمنځ  په اړیکو کې د وروستي تاوتریخوالي د هوارۍ لپاره خبرې وکړي. د دې خبرو منځپانګه که څه هم تر اوسه پوره څرګنده نه ده، خو ښاغلی زاخېلوال چې په خپله هم په دې خبرو کې شامل و، وايي«د دغو خبرو هدف دا و چې د تروریزم پر ضد د ریښتینې مبارزې لپاره د دوه اړخیزو همکاریو پر میکانیزم سلا وشي او دغه راز د دوو هیوادونو ترمنځ په دوه اړخیزو اړیکو کې د روان کړکېچ او بې باورۍ د پای ته رسولو لپاره پر اقداماتو موافقه وشي.BBC»

د دې خبرو یوه پایله دا کېدای شي د تور خم او سپين بولدک دروازې چې پاکستاني پوځیانو په یو اړخیزه توګه تړلي وې، نن د مارچ په ۲۱ مه بیرته پرانیستل شوې. نن پر دغو لارو په مسافرو سربېره، بار وړونکو ګاډو ته هم د اوښتلو رااوښتلو اجازه ورکړل شوه.

که څه هم ویل کیږي پاکستاني چارواکو د دغو لارو بیا پرانیسته د انګریزانو په دیکته او لارښوونه کړې چې شک پرې نه شي کېدای، خو په دې بریا کې د ډیورنډ د تپلې کرښې د کوزې غاړې پښتنو هلې ځلې او د پنجاب په وړاندې ټینګ دریځ، د افغانانو توند غبرګون او د ښاغلي اتمر او زاخېلوال وروستۍ هڅې له پامه نه شي غورځېدای!

خپلمنځي ګډې هڅې او د لیری پرتو هېوادو د همکارۍ دغوښتنې هنر او دا ټول سره یوځای کارول، کولای شي د هر سرتمبه ځواک لکه د پنجاب واکمنه کړۍ شاتګ ته اړباسي.

دلته یوه عجیبه پوښتنه هم رامنځته کېدای شي؛ پاکستان چې ځان مسلمان او ګاونډ هېواد بولي او افغانستان سره ګډه ژبه، ګډ کلتور، یو دین او یو مذهب لري؛ د خپلمنځي ستونزو د حل لپاره د مخامخ خبرو پرځای لندن ته پنا وړي او غواړي افغانستان سره د انګریز په مټ خپلې ستونزې وڅېړي، ایا دې هېواد ته د شرم وړ خبره نه ګڼل کیږي؟

حیراني هغه وخت لا زیاتیږی، سرتاج عزیز چې ویل کیږي په خټه پښتون او افغان دی، ښاغلي حنیف اتمر او ښاغلي زاخېلوال سره چې دوی هم پښتانه او افغانان دي، د خپلمنځي اړیکو لپاره د کابل او یا پېښور پرځای لندن غوره کوي او د پښتنو او افغانانو د تاریخي دښمن انګریز څخه د خیر او ښېګڼې تمه کوي!

د لندن په دې درې اړخیزه غونډه کې د ترهګرو پر هغه ۸۵ کسیز لیست او ۳۲ مرکزونو چې هلته د پاکستان په دننه کې ترهګر مېشت او پالل کیږي او مخکې پاکساني چارواکو ته سپارل شوی وو، هم خبرې شوي دي.

بلخوا د روان کال د مارچ په ۵مه، ښاغلي اتمر د اسیا په نولسمه امنیتي غونډه کې د ګډون لپاره چې د هند د دفاعي مطالعاتو د انستیتوټ لخوا جوړه شوې وه، هند ته سفر وکړ. دې سفر کې هغه د خپل هندي سیال ډاکټر اجیت کومار دووال او یو شمېر نورو هندي چارواکو سره د ترهګرو پر وړاندې د مبارزې په لارو چارواو د افغانستان او هند ترمنځ د سیاسي او امنیتي اړیکو په اړه خبرې کړې دي.

په کور دننه هم د امنیت په برخه او په تېره بیا د ښاغلي ګلبدین حکمتیار په مشرۍ د اسلامي ګوند سره د روغې جوړې په هوکړه لیک کې د ښاغلي اتمر هڅې د پام او ستاینې وړ دي.

په امنیتي او سیاسي ډګر کې د ښاغلي اتمر پراخ ګډون او هلې ځلې چې هېواد ته له ګڼو بریاوو سره مل دي؛ که یوخوا ډیری افغانان هغه تاییدوي او د شاباس وړ يی ګڼي، بلخوا په کور دننه يي د هغه مخالفین او حریفان  نه شي زغملای او وخت ناوخت د هغه په وړاندې سپورې ستغې وایي!

ښاغلی اتمر چې په دولت کې کوم اجراییوي پست نه لري او دهېواد د امنیت شورا سلاکار دی، دې  پست کې هم نوموړی، د نظارشورا او اسلامي جمعیت نه خوښیږي او د هغه د ګوښه کېدو غوښتنه کوي. د ښاغلي اتمر هېوادپال شالید، سیاسي وړاندلید او وړتوب ته په کتو؛ په پریکړو کې څرګند دریځ او په چارو کې برلاسی ایجابوي چې هغه ته په دولت کې یو لوړ اجراییوي پست ورکړل شي. د ښاغلي اتمر له پوهې، تجربي او وړتوب څخه لازیاته ګټه واخیستل شي.

په داسې حال کې چې د ده په وړاندې رنګارنګ کورنۍ او بهرنۍ چلوټې اوتوطيې غندو، له هغه څخه د ملاتړ په سنګر کې په کلکه ولاړ یوو!

د اتمر د مخالینو او دوښمنانو مخ تورغواړو او نوموړي ته په چارو کې لا بریالیوب او اوږد عمر غواړو.

د ۲۰۱۷ کال د جون ۶ مه

سرلوڅ مرادزی

په خواشینۍ سره باید زیاته کړم

چې په کوردننه اوله کوره بهر یو شمیر یاران د کابل تر سره شوي تظاهرات چې زړه بګنونکي غمېزې یې تر شا پرې ښودې، یو ملي او مدني خود جوشه خوځښت بولي . په خاصه توګه زموږ د فیس بوک یو شمیر ګروپونه !! که رشتیا ووایم زه خو هیڅ پوه نه شوم چې کوم حرکت ملي او کوم حرکت محلي … دی !؟ که د دوستانو منظور وروستۍ مظاهره وي ، نو اړینه وه چې ددې ګروپ په اصطلاح مشر یا دمشرتابه یوه کس خو لا اقل یو څه پرې لیکي وای ، تر څو موږ پرې قضاوت کړی وای ! په هرصورت زه به پرې یوه څه ولیکم : هر څه دمخه ددې درۍ واړو پېښو شهیدانو ته د فیردوس جنت، ټپيانو ته د بېړني روغتیا او دهغو غم ځپلو کورنیو ته د زغم ، غمرازۍ او تسلیت هیله کوم . ښه ، لومړۍ پېښه خو ټولو ته څرګنده ده چې د شکاره دښمن رذیلا اوشومه هڅه وه . راځئ په دوهمې پېښې د خپل خدای ، خپل ضمیر او خپل وجدان په حکم قضاوت وکړو ! په پيل کې زما څو پوشتنې زما ملي دوستانو ته متوجه دي . _ په غالب ګمان چې ټول به په بهر او له مودو _ مودو راهیسې په آزمایل شوو دموکراتیکو هیوادو کې هم ژوند کوئ ! که په همدې هیوادو کې د بېلګې په توګه انګلستان کې چې څو مرګونې پېشې هم ورکې وشوې، یوه ‌‌‌‌‌‌ډله خلک د پولیسو د اجازې پرته، دلندن ښار ته په تفنچو او مدرنو وسلو را دننه شي او د شاهي ماڼۍ په دروازو کې شاهي کورنۍ ، لوړي وزیر او نورو لوړ پوړو چارواکو ته له ټولو اخلاقي معیارونو پرته سپکې _ سپورې ووایي او ان تردې چې یوه ډله داسې وګماري، څنګه چې په ویدو ګانو کې یې ګورئ، کټ _ مټ لکه چې پړي یې شلولي وي او په مسلحانه توګه شاهي ماڼۍ ته د ننوتو په درشل کې وي تر څو د ماڼۍ مشر او مشر تابه وګواښي او یا یې له منځه یوسي ! نو زما ملي یارانو، تاسو ووایئ چې د لندن د پولیسو چلند به د هغو پر وړاندې څه ‌‌‌‌‌‌ډول وي !؟ زه د دولت استازیتوب نه کوم ، بلکې د خپلو زورېدلو او کړېدلو خلکو په استازیتوب وایم ، چې دا په ټوله مانا یوه بلواه او کودتا وه، چې بلواه ګرو او کودتاچیانو کټ _ مټ د طالب او داعش په شان د ځوانانو د پاکو او سپېڅلو احساساتو نه سؤې استفاده وکړه، هغوئ یې سپر وګرځول او غوښتل یې چې ددې وطن د قسم خوړونکو دښمنانو په لمسون خپلې ناولې موخې تر لاسه کړي! بیا هم زما مخاطب زما منلي دوستان دي !! د خپل ضمیر ، خپل وجدان او خپل خدای په حکم ووایئ چې ددې بلواه په اصلي محرکینو، ضيأ ، پدرام … څومره ‌‌‌‌‌‌ډا‌‌‌‌‌‌ډمن یاست چې د موجوده چارواکو دندې به دیوۍ ورځې له پاره هم لکه څنګه چې ادعا کوي ، ترسره کړي!؟ نن له نیکه مرغه د پېښې مستند او شکاره تصاویر د دولت پرځای، حتی ما او تاسو سره هم شتون لري ، چې څنګه زموږ د تنکیوځوانانو وینې وبهېدې ،‌‌‌ چاوبهول ، ولې یې وبهول ، د چاپه امر یې وبهول … !؟ ځانونه مه مأخوزه کوئ، ددې ژوبلو او وژنو تر شا ‌‌‌‌‌‌ډېر ناولي او کرغېړن لاسونه شتون لري ! د ولسمشر نه په کلکه هیله کوم ترڅو ددې پېښې محرکین چې د لمر په شان شکاره او بربنډ هم دي؛ هغوئ باید ‌‌‌‌‌‌ډېر ژر عدلي او قضایي اورګانونو ته وپېژندل شي او پېښه تر جدي څېړنې لاندې ونیول شي . اړینه او ضروري ده چې د څېړنو بشپر جریان ولس سره نقطه په نقطه شریکه هم شي ..