د مهمو خبرونو ويديو

استاد حصین دومره ستر و چې په خپل کور کې هم نه ځایېده 

نورالحق ن. څلی
د هر چا لپاره د یوه منلي او ګران انسان مړینه ډېره ترخه او غمجنه پېښه وي . خو د یو نیم انسان مړینه بیا سړی داسې ویرژلی کوي چې څومره وژاړې درد دې نه سپک کېږي . ته وا چې آسمان رالوېدلی دی . ته وا چې د فکر کولو ، لیدو او ویلو توان دې له لاسه ورکړی دی . که رښتیا ووایم د استاد شاه محمود حصین د مړینې خبر پر ما دغسې حالت راوستی دی .
مرګ هغه پور دی چې هر څوک یې باید پرې کړي . مرګ حق دی خو د استاد حصین مرګ په آسانه زړه ته نه لوېږي . ولې ؟ په رښتیا چې د داسې یو چا مرګ زغمل ګران کار دی چې خپل ټول ژوند یې د هېواد د استقلال ، ملي ګټو ، د ټولنیز عدالت د ټینګښت ، د ظلم او استبداد د له منځه وړلو لپاره مبارزه کړې وي . د داسې یو چا یو ناڅاپه غلي کېدل او د پخوا برخه یې ګڼل ګران او دردونکی دی چې نه یواځې پخپله د هر ظالم ، مستبد او اشغال پر ضد کلک او برالا درېدلی وي ، بلکې د خپلو ملګرو او هېوادوالو د هڅولو او الهام سرچینه هم اوسېدلی وي .
استاد حصین دومره ستر شخصیت و چې په څو لیکنو د هغه د فکر ، کړنو ، ویناوو ، لیکنو ، لارښوونو ، مبارزې او قربانیو په اړه خبرې نشي کېدلی . دلته د یوې بېلګې په توګه غواړم له یوه واقعیت څخه یادونه وکړم .
راځئ چې هغه رژیمونه پر ځای پرېږدو چې دی ( حصین ) یې سیاسي مخالف و خو د هغه ګوند د واکمنۍ په کلونو کې چې ده یې غړیتوب درلود ، حصین دوه ځلې په اعدام محکوم شو . کلونه یې په زندان ، دوامداره استخباراتي تعقیب ، سکنجو ، بېکارۍ او زورونو کې ژوند وکړ . دوه زلمي ورونه یې برلاسې څارګرې دستګاه ترور کړل . خو دغو ټولو ناخوالو ارواښاد حصین لا ټینګ کړ . دغه واقعیت دا جوتوي چې استاد حصین دومره ستر و چې آن په خپل کور کې هم نه ځایېده .
درنو دوستانو او ګرانو ملګرو ! د هر بني آدم لپاره مرګ یو طبعي پای دی او هیڅوک ورڅخه خلاصېدی نشي . خو د استاد شاه محمود حصین په شان انسانان نه مړه کېدونکي او تلپاتې وي . د دغسې سترو انسانانو لپاره له مرګ سره یو نوی پړاو پیل کېږي ، د یوې مودې لپاره ورته « ارواښاد » او « یاد دې یې تلپاتې وي » ویل کېږي او په پای کې د هغوی د لا ستر کېدو ژوند پیل کېږي . دا له دې امله چې د دغه شان سترو انسانانو په مړینې سره د هغوی ملګري او هېوادوال د دوی مبارزې ، قربانۍ او ستر انساني ارمانونه لا ښه درک کوي او درناوی یې کوي .
هو ! ستر انسانان باید مړه شي خو مرګ د هغوی نوم نشي وژلی . مرګ یوه ژوند ته پای ورکوي خو اړیکو ته پای نشي ورکولی . مونږ له استاد حصین سره ارماني اړیکې لرلې نو دغه برخه پر خپل ځای پاتې ده . په دغو سختو شېبو کې چې دا اندېښنه لرو چې د استاد حصین تشه به څنګه او په څه ډکه کړو . ښه دا ده چې د یو موټي کېدو او یوالي کار او مبارزې ته لمړیتوب ورکړو .
ارواښاد حصین صاحب ! د یادونو درنې او خوږې شېبې دې تل تاندې او په ویاړلي مزار دې ډېوې بلې اوسه .
‎نورالحق نبي زاده څلی‎s foto.

يوځلانده ستوری پریووت

14.10.2017Hassin
خبره دهغه ځلانده ستوري څخه ده چې ټول هدفمند ژوندیې په افغانستان کې دزیارکښ انسان دنیکمرغۍ اوټولنیزعدالت دټینګښت په موخه تیرکړ اوپدې لاره کې یې هرڅه منلي و، نه یې زندانونو کلکه اراده ورماته کړه ، نه څوکۍ اومقام دهغه په بغاوت ډوله چیغو اولیکنو کې نرمش راووړ اونه دهیواد وروستیو توفانونواوکډوالۍ دهغه په عزم ، اراده اوژمنتیاکې بدلون راووست. هغه نه سوراشغال ته لبیک ووایه نه توراشغال ته. هغه ستر افغانستان ته دتنګ قومي اوژبني تړاوونوله کړکۍ نه کتل. داځلانده ستوری ارواښاد شاه محمودحصین دی. حصین چې په رښتیا حصین وپه ۱۳۶۰ کال کې مې دهغه سره دنوموړي په کورکې له نږدې معرفت پیداکړ که څه هم دهغه دپوهې ، دژبې فصاحت، لوړمنطق ،اصولیت ،ژمنتیا اودناخوالوپه وړاندې په مبارزه کې دپایدارۍ په اړه ډیرڅه اوریدلي و همدالامل و چې زه باید هغه له نږدې ووینم. کله چې لومړی ځل د نوموړي فقیرانه کورته ورننوتم دمیلمنوپه کوټه کې یې دلسوتنوڅخه زیات کسان ناست وو اوماله ځانه سره وویل چې په اړین وخت کې نه یم راغلی اوفکرمې وکړ چې ښایي کوم ځانګړې مراسم دي چې دومره خلک دلته راټول شوي دي. زه هم کیناستم دناستو کسانو سره دپیژندګلوۍ وروسته حصین خپلوخبروته دوام ورکړ چې هغه دواکمن ترینګړي وضعیت په ارزونه اوپدې وضعیت کې د وطنپاله ګوندیانو اوپه تیره خلقیانو په وطني او ملي مسئولیتونوڅرخیدې. ددې خبروپه اوریدوسره مې دآرامۍ احساس وکړ چې ما دحصین صاحب کوم پروګرام یا ځانګړي مراسم ندې اخلال کړي بلکه حصین دیوه دولتي اوقومي مشرپه شان دخپلو ملګرو، همکارانو یا خپلوعزیزانو ته ددوی دمسئولیتونواودندوپه اړه څرګندونې کوي. کله چې ما دولتي دنده ترلاسه کړې یو ځل دیوه ګوندي – دولتي مشرکورته ورغلی یم چې زما اودماسره ملګري پرته بل څوک هلته نه ترسترګوکیدل خودارواښادحصین په کورکې هرځل لږترلږه پنځه – شپژتنه موجودوو. داسې ورځ نده شوې چې زه دده کورته ورشم اودی په کورکې نه وي اویا څوتنه ورسره ناست نه وي. البته زه دجمعې په ورځو دده لیدواوزیارت ته ورتلم. دده په کورکې داګڼه ګوڼه دوخت په چارواکو ښه نه لګیده اوهماغه و چې دمختلفولارو لکه دوظیفې څخه ګوښه کول، دوژنې سؤقصد ، زندانونوته اچول ،ممنوع القلم اعلانول ، دواکمن ګوندڅخه اخراجول ، ددوووروڼو ترور،غوښتل د حصین صاحب خوله او د کوردروازه ور وتړي خوپدې ناولي کارکې پاتې راغلل.
زه به تل دخپل یوه دوست سره په میاشت کې یویا دوه ځله دقدرمن حصین کورته ورتلو ترڅو دهغه څخه دهیواد دحالاتو دڅرنګوالي خبرشو، اوکله به چې ما یا هغه دحصین صاحب کورته دورتلو اراده درلودله په ټوکوبه مویوبل ته ویل چې دارقام اوفاکټونو دخاوند کورته به څه وخت ورځو. ځکه چې حصین صاحب هیڅکله هم دشخصي خبرواترولیوال نه و. هغه دهیواد د واکمن جګړه ئیز وضعیت څخه ځوریده چې دوخت په تیریدوسره خرابیده او پکې ککرۍ ماتیدې اوهیوادویجاړیده. حصین صاحب دوضعیت داسې انځور کاږلو چې ته وایي د هیواد برحاله زعیم دی اواړونده ادارواوسازمانونو دده په واک کې ټول اړین معلومات ایښې دي. نوموړي دهرې ځانګړې مسئلې اوستونزې د بیانولواودخپلوڅرګندونوداثبات اوسموالي په موخه ارقام ،فاکټونه اودلایل راوړل.
حالات بدل شول دمجاهدینو دواکمنۍ په ټینګیدو سره چې په هیوادکې دځمکې پرسرمحشر جوړشو دهیوادڅخه دتیښتې نوی ډله ئیز پړاو پیل شوچې ددې پړاو غوڅ اکثریت کډوال دمترقي افکارو خاوندان و چې حصین اوزه ددې سترلښکردوه لالهانده لارویان وو چې برخلیک مودوه مختلف هیوادونه شول خویوبل موبیا هیڅکله ونه لیدل البته اړیکې موټلیفوني اویا دایمیل له لارې وې. کله به ماخپلې کمزورې لیکنې هغه استثنایي ویب پاڼې ( استقلال ) ته ورلیږلې چې هغه یې اداره کوله. ده هم پدې ویب پاڼه کې خپلې په زړه پورې علمي ، سیاسي اوتاریخي پخې لیکنې چې دملغلروحیثیت یې درلودخپرولې چې دوطنپالنې اوآزدخیالۍ پرمحور څرخیدې. هغه چې دهرډول ستم اوبیعدالتۍ په وړاندې قلم چلولی اودریدلی دی په هماغه کچه یې دوطن دبشپړې خپلواکۍ دترلاسه کولو په موخه خپله پوهه اوانرژي مصرف کړې ده چې پخپله ویب پاڼه داستقلال ددرناوۍ اوبرم نه ډک نوم ایښودل دحصین صاحب پرآزادخیالۍ اووطنپالنې دلالت کوي. هغه چې په وروستیو کې د مرګ په بسترپروت و کله چې دلیکلو کوچنۍ توان موندلی دی بیایې هم یوه لیکنه کړې ده. دحصین صاحب غوره ځانګړتیا پدې کې وه چې هغه دهرتوطئه ګر، عوامفریب او مستبدپه وړاندې لکه زمری اوغردریدلی دی چې داسې کسان ډیر لږ ترسترګوکیږي. حصین صاحب دهرانسان په توګه نیمګړتیاوې هم لرلې خوهغه داوبودڅاڅکوپه شان دهغه دمثبتواوغوره ځانګړتیاو په پرتله په لوی سمندرکې دلیدووړنه وې. له بده مرغه نن داکتوبر په ۱۳ دورځې په دووبجو اواته ویشت دقیقویوه دوست دحصین صاحب دمړینې خواشینونکی تریخ خبرراکړ چې په اوریدویې ناببره زماله سترګولپه لپه اوښکې تویې شوې اوله ځانه سره مې وویل چې یوځلانده ستوری پریووت. هغه لا ځوان و، هغه دلیکلواوویلوپوره وړتیا لرله ، هغه بایدڅوکاله نورهم ژوندکړی وای خپلوخلکوته یې دافغانستان ددښمنانود افغاني ضد نخښو،دسیسواودهغوی دګوډاګیانو په هکله ډیرڅه ویلي او لیکلي وای ، خومرګ بیوخته دا دهیوادستره علمي پانګه دتل لپاره واخیستله. زه دحصین صاحب دیوه ملګري په توګه د حصين صاحب دغمجنې مړینې له امله دهغه درنې کورنۍ ، ملګرواودوستانو ته د ډاډګـيرنې اوخواخوږۍ ژور مراتب وړاندي کوم ، کورنۍ ته ئي د جميل صبر او زغم استدعا کوم.
دګران شاه محمودحصین اروا دي ښاده او ياد یې تل ژوندی وي

سیستم مافیایی درافغانستان

 

میرعنایت الله سادات

سالهاست که فساد اداری ، دولت افغانستان را در میان دول فاسد جهان ، به مقام اول ارتقاء داده است . درین ارتباط گاه گاهی ازجانب حکومت ، هوشدار هایی داده شده و کمسیون هایی هم  بخاطر مبارزه علیه فساد ساخته میشود . ولی نتیجه ای عملکرد انها ، محسوس نیست . چرا ؟ ؟ ؟ علت در کجاست ؟ چرا علی الرغم اعتراضات ملت افغانستان و تهدید های کشور های کمک کننده ، مبنی بر قطع کمک های شان ، این پدیده ای شوم هنور هم درحال قوت یابی است ؟

پاسخ به این سوال ، وابسته از دستیابی به اسناد و ارقام دقیق است . تا پس از بررسی همه جانبه ، در برابر این سوالات ، جوابات روشن ارائه شده بتواند . اینکه چه وقت این امکان  مساعد میشود  نمی توان پیش گویی کرد.

اما نباید تا آن زمان منتظر ماند که زمینۀ دست یابی به این همه اسناد و اوراق برای محققان فراهم شده بتواند . تا فرا رسیدن آن روز ، همین حالا می توان محتوای این پدیده را فی المجموع وبطور کلی مورد دقت و تحلیل قرار داد. متکی برهمین روش ، نوشته ای حاضر درحدود امکانات دست داشته ، نگارش یافته و کوشش میشود تا علل ، ابعاد واثرات این پدیده ، شناسایی و مورد مداقه قرار بگیرند .

با دیدن کلمه ای “مافیا” در عنوان این مقال ، شاید اخبار و فلمهای مافیایی در کشور های مشخص که خاستگاه اولی این پدیده بودند ، درذهن انسان تداعی شود و ارتباط این ساختار درافغانستان, با همان کشور ها ، جستجو گردد . در حالیکه واقعیت به گونۀ دیگر است . شبکه ای مافیایی با مساعد شدن فرصت ها و بمیان آمدن زمینه ها ، می تواند مبتنی بر عوامل موجود درهر یک ازکشورها ، بطور جداگانه  بمیان آید. هدف گروه های مافیایی ، کسب ثروت بوده  که برای حصول و حفاظت آن ، آنها تلاش میورزند ، تا قدرت را در اختیار داشته باشند.

با پیدایش یک گروه مخفی جنایت پیشه در اواسط قرن نزده  در شهر “سیسل” ،  اصطلاح “مافیا” برای بار نخست درکشور ایطالیا ظهور کرد  وسپس از آنجا به گوشه و اکناف جهان خبر ساز شد.

مشابهه این شبکه ، چندین دهه بعد تر در ایالات  متحده امریکا ، تشکیلات  پر قدرت و بی سابقه مافیایی ، بر مبنی علت خاص ظهوریافت.

پس از آنکه ، دولت مرکزی قانون منع فروش مشروبات الکلی را در سال 1920 به تصویب رسانید. گروه های تبهکار، از انفاذ این قانون جدید، سوء استفاده نموده و از کشور های همسایه ، مشروبات الکلی را بطورقاچاق وارد ایالات متحدۀ امریکا کردند. بخاطر  تقاضای زیاد به مشروبات ، آنها متاع قاچاقی شآنرا به قیمت بلند عرضه کرده و ازین مدرک ، ثروت های هنگفتی به دست آوردند. افزایش ثروت ، توأم با مقابله علیه دولت وتشدید رقابت با شبکه های دیگر مافیایی بود. لذا هر یک آنها ، بمنظورمحافظت ترافیک و فروش مشروبات قاچاقی شان ، دسته های مسلح خود را ایجاد نمودند. این امکانات به آنها فرصت داد تا درمحیط ماحول خویش ، روش دوگانۀ تخویف و تطمیع را در پیش بگیرند .شبکه های متشکل شدۀ مافیایی با همین دو روش در داخل نظام رخنه کرده و اثرات ناگواری را براوضاع امنیتی برخی از شهرها ، در ایالات متحدۀ امریکا بمیان آوردند .تأثیرات تخریبی و منفی این پدیده بر عرصه های مختلف زندگی امریکائی ها ، سالها بعد ، از جانب رسانه ها بررسی گردیده است که فلمهای ساخته شده ای هالیوود درین ارتباط خیلی بازگو کننده اند.

گرچه دولت مرکزی امریکا ، بعد ازیک دهه ، قانون منع مشروبات الکلی را پس گرفت . ولی شبکه های ایجاد شدۀ مافیایی ، قدرت شان را در عرصه های پردرآمد دیگر جابجا کرده و به این ترتیب به نقش مخرب شان درجامعه ادامه دادند .

با معرفی مختصرپیدایش و ظهور شبکه های مافیایی در اروپا و امریکا ، اکنون می توان مشابهت ها و وجهه مشترک میان گروههای فساد پیشه درافغانستان وشبکه های خارجی مافیایی را به آسانی دریافت

 

چگونگی پیدایش شبکه های مافیایی در افغانستان :

درافغانستان ، گروه های قاچاقبرومؤلدین مواد نشه آور، درگذشته هم وجود داشت.ولی امکانات آنها محدود بوده و در آن سطح قرارنداشتند که دردولت نفوذ کرده ویا دسته های مسلح داشته باشند. آنها درمیان جامعه بحالت منزوی زیست میکردند. تریاک در بعضی محلات دور افتاده و آن هم درمحدودۀ تقاضای مستهلکین محلی زرع میشد. همینطور ، چرس به پیمانۀ کوچک در ولایات مختلف کشت میگردید  . تا آنکه سیاحین خارجی ، منحیث متقاضیان جدید ، به آن علاقه گرفته و در دهۀ شصت میلادی هنگام بازدید شان از شهرهای بزرگ افغانستان، این ماده را استعمال میکردند. در دیگر عرصه ها ،  مانند دستبرد معادن ، سؤاستفاده از پروژه های انکشافی ، تورید ادویۀ غیر مجاز ، خرید و فروش اسلحه و امثال آن ، فساد در سطح انفرادی وآن هم به پیمانۀ خیلی کوچک قرار داشت .

اما جنایات سازمان یافته و بمیان آمدن شبکه های مافیایی ، توأم با شدت گرفتن جنگ سرد و مبدل ساختن افغانستان به کانون تشنج ، آغاز یافت. این شبکه ها در عرصه های مختلف بوجود آمدند که بایست هریک آن بطور جداگانه بررسی شود .

 

1- تسلیح و تمویل مخالفین دولت از طریق دو کشور همسایۀ افغانستان :

با سقوط رژِیم شاهی (1973) کار تسلیح و تمویل مخالفین دولت جمهوری افغانستان ، در پاکستان آغاز شد. این پروسه پس از رویداد هفت ثور 1978 ، توجه و علاقمندی هردو ابرقدرت آنوقت را در امر تقویۀ دولت و مخالفین آن بالا برد . سقوط رژیم شاهی و بمیان آمدن ج . ا . درایران ، به تشنجات آغاز یافته ، دامن زد . این وقت است که گروههای استفاده جو در زیر شعار های مذهبی بدور تمویل کنندگان عملیات های مسلحانه ، علیه دولت افغانستان حلقه زده بودند.

آنها فهرستی از ضرورت های همقطاران شانرا به  پول و اسلحه ، به سردمداران خارجی خود ارائه میکردند. اما اکثر این خواسته ها ، بیشتر از واقعیت ، پیش کش شده و مبالغه می بودند . ولی تمویل کنندگان نمی خواستند با افشاء مبالغه های مراجعین شان ، همکاری آنها را از دست بدهند . به این ترتیب , خود به خود , زمینه ای آن بوجود میآمد ، تا گروههای استفاده جو ، از تفاوت درآمد و مصارف عملیات ها,  نفع برده و آنرا به حسابات شخصی خویش منتقل سازند. فروش سلاح های بدست آورده ، دریافت معاش جنگجویان خیالی و اخاذی های گوناگون دیگر، آنها را مالک ثروت هایی هنگفتی ساخت .  همین  سؤاستفاده ها ،  در طی یکنیم دهه ، آنها را به جای و جایگاه های بخصوص زیر نام رهبر و قوماندان رسانید.

با هجوم شبکه های تنظیمی به سال 1992 در شهرها و ازهم پاشی ادارۀ دولت ، زمینه های چور و چپاول دارایی های عامه و افراد ،  مساعد تر شد و این چهره ها ، افراد مسلح تحت کنترول خودرا بیش تر از پیش در قالب شبکه های مافیایی درآوردند. گرچه با تسلط طالبان ، عرصۀ تاخت و تاز آنها محدود گردید . تا آنکه با سقوط  طالبان و جابجا شدن قوتهای ناتو ،  نفس تازه یافتند .

 

2- دریافت قرارداد های خارجی از طریق نفوذ در ادارۀ دولت :

این بار، کمک های باد آوردۀ خارجی بدون گذار از فلتر های پاکستان ،  به افغانستان سرازیر شد. دولت های کمک کننده ، با میانجگری ادارات دولتی و یا بطور مستقیم ، قرارداد ها را با اشخاص وشرکت های افغانی و خارجی بستند . با  بکار برد هردو راه و طریق ، دولتهای خارجی  به چهره های معلوم الحال و آشنایان سابق خود فرصت زیاد دادند.این زمینه سازی سبب شد  ،  تا بخش های بزرگ از کمکهای انکشافی به افغانستان ، در اختیار آنها قرار بگیرد. به این ترتیب چهره های مو رد نظرامداد دهندگان ، امکان آنرا بدست آوردند تا قسمت اعظم این کمک ها را بالوسیلۀ شبکه های مافیایی شان دزدیده وصاحب ملکیت های افسانوی در داخل وخارج شوند . دادن قرارداد ها به این چهره ها ،هدفمندانه بود . گفته میشود که با این کار ، دول کمک کننده ، می خواستند تا یک طبقۀ سرمایدار وابسته به خود شان را درافغانستان عقب نگهداشته شده ، بوجود آورند. تا مانند گذشته از گروههای سنتی (قومی و مذهبی ) وابسته نباشند . به افادۀ خود آنها ، ایشان میخواستند که “ملت سازی” کنند. بی اعتنا به این اصل که “ملت سازی” رسالت خود یک ملت بوده و بدست خارجی ها ساخته شده نمی تواند .آنها نمی فهمیدند که بعوض این مشی پنهانی شان ، سیستم مافیایی تقویت می شود .واقعیت این است که بخش اعظم این پولها ، به خارج انتقال یافته و به حسابات همین دارو دستۀ مافیایی در جاهای مورد نظرسرمایگذاری شده است.

 

3- دستبرد معادن

سنگهای قیمتی افغانستان از قدیم الایام شناسی شده بود . مصری ها در مجسمۀ چشمان “آختاتون ” و ملکه “نفریتست” از لاجورد افغانستان ، استفاده کرده اند. افغانستان بخاطر کوهستانی بودنش ، دارای ذخایر متنوع میباشد. 1400 نوع سنگ معدنی درین کشور شناسایی شده است.

پس از انقلاب صنعتی ، کاوشگران غربی در لباس های مختلف و چهره های گوناگون ، تلاش به شناسایی و کشف معادن افغانستان کردند . در حالیکه خود افغانها با شیوه های عنعنوی ، تنها به استفادۀ بعضی سنگهای قیمتی علاقمند بودند. تا اینکه درآغاز دهۀ پنجاه قرن گذشته ، شعبات مختلف در وزارت معدن ایجاد شد . تا به کمک مشاورین خارجی ، معادن افغانستان را بصورت دقیق شناسایی نمایند .

پس از مبدل شدن افغانستان به کانون تشنج ، مخالفین دولت  ابتداء به استخراج خودسرانۀ معادن در پنجشیر ، جگدلک ، بدخشان و نورستان مبادرت ورزیدند. آنها احجار قیمتی ( زمری ، لاجورد ،یاقوت ، لعل و طلا) را  به پاکستان برده و به قیم نازل بفروش میرساندند . به این ترتیب معادن افغانستان ، مورد دستبرد اشخاص و گروههای مافیایی قرار گرفت .  این سرقت تا حال  ادامه دارد . گروههای مافیایی بخاطر تسلط  برآن معادن که در دسترس دولت نیست ، باهمدیگر شان برخورد های خونین مینمایند . اگر این معادن در ساحۀ تحت کنترول طالبان باشد ، شبکه های مافیایی از یکطرف به آنها باج داده و از جانب دیگر به کمک عمال نفوذی شان در دولت ، زمینۀ انتقال این احجار را به خارج از کشور فراهم میسازند .

زورمندان فاسد در ادارۀ دولت از یکطرف به قاچاقبران احجار قیمتی مساعدت میکنند و از جانب دیگر برای بستن قرارداد های غیرعادلانه و  ضد منافع ملی افغانها ، با کمپنی های خارجی ، تلاش میورزند . ایشان با استفاده از تعریف ” سیستم اقتصاد بازار آزاد” در قانون اساسی  ، قرارداد های استفاده از معادن را با اشخاص و کمپنی هایی عقد مینمایند که همیشه در چپاول معادن نقش داشته اند.

اخیرا” وزارت معادن، 450 قرارداد استخراج معادن را در 34 ولایت افغانستان روی دست گرفته است که تا کنون 86 قرارداد آن به امضاء رسیده است . معادن افغانستان ثروت ملی شهروندان کنونی و نسل های آینده ای  این سرزمین است و باید مطابق به منافع ملی آنها استخراج گردد .نه اینکه در اختیار غارتگران قرار گرفته و با عقد قرارداد های اسارت بار، مشکلات عدیده ، برای نسلهای آینده  به ارث گذاشته شود .
4- غصب ملکیت های عامه و خصوصی

طبق اظهارت وزیراسبق انکشاف شهری تا سال 2008 ، بیش از سه ملیون جریب زمین از جانب زورمندان غصب شده بود . طبعی است که این رقم در سالهای بعدی افزایش یافته است .مسئولین کمسیون نظارت ولسی جرگه  بر اعمال حکومت ، شمار غاصبین این زمین ها را در سال 2013 به تعداد پانزده هزار نفر شناسایی نمود. اما از افشای اسمای آنها به رسانه ها ابأ ورزید. زیرا درین فهرست بلند پایه های دولت و وکلای ولسی جرگه نیزشامل بودند .

غصب زمین ، شامل ملکیت های خصوصی و عامه بوده و ناتوانی دولت سبب میشود که این زمین ها دوباره به مالکین اصلی آن مسترد نشود. همین ناتوانی باعث میشود که  مقامات دولتی ، حتی به غصب ملکیت های دولت در داخل پایتخت ، پایان داده نتوانسته اند .

جعل اسناد و مدارک برای غصب ملکیت های دولتی و رسمیت بخشیدن آن بالوسیلۀ شبکه های مافیایی در ادارات قضایی کشور، ایجاد شهرک های رهایشی و اعمار ساختمان های بلند منزل در مناطق مختلف توسط زورمندان ، گره بزرگی است که گشودن آن آسان نیست.

پرسش اساسی این است که آیا دولت فعلی می تواند ، داد مردم و دولت را از مافیای زمین بستاند و حق را به حقدار بسپارد ؟ در پاسخ به این سوال چنین معلوم میشود که دولت با صدور فیصله ها و اعلامیه ها ، سیاست ” تسکین دهی” را در پیش گرفته است. تا وقتی که عمال مافیا در دولت جابجا باشند ، نمی توان امیدوار بود که دولت قاطعانه عمل بتواند.

 

5- قاچاق مواد مخدر

روابط ذات البینی میان قاچاق مواد مخدر و بی امنیتی در کشور را همه ارباب ذی صلاح داخلی و خارجی میدانند.آنها خوب میدانند که جلوگیری ازین پدیدۀ ضد بشری ، رسالت هر انسان با وجدان است. ولی متأسفانه ، عملکرد مقامات مسئول در رابطه به زرع ، انتقال و توزیع مواد مخدر، در افغانستان و سطح جهانی ، نه تنها قاطعانه نیست بلکه سوال بر انگیز هم میباشد. بر طبق اطلاعیۀ  سازمان ملل متحد ، همین اکنون 30 ملیون انسان از اختلالات ناشی از استفادۀ مواد مخدر در جهان رنج میبرند واز جمله  190 هزار آنها ، زندگی شان را سالانه از دست میدهند.

افغانستان در تولید تریاک ، سهم  بزرگ داشته و هنوزهم 90 فیصد تریاک جهان در این سرزمین کشت می شود . تولید مواد مخدر از سال 2002 به بعد در حال افزایش است . در سال 2016 مقدارموادمخدر تولید شده درافغانستان بصورت تخمین به 4800 تن ارتقاء کرد. مساحت زمین های تحت زرع تریاک ، طبق احصائیۀ سال 2014 به 224 هزار هکتار زمین میرسید. ولایت هلمند با زرع هشتاد هزار هکتاردر صدرجدول ولایات تولید کننده قرار دارد.

سوال اساسی این است که سرچشمه و ریشۀ تولید و توزیع مواد مخدر در اختیار کی است ؟ کی در عقب پردۀ این عمل ضد انسانی قراردارد ؟

اگرمافیای مواد مخدر از قدرت و نفوذ مؤثر در دولت افغانستان بی بهره می بودند ، به هیچ وجهه ، زرع مواد مخدر تا آن سطح ازدیاد نمی یافت که این کشور در سطح جهانی به مقام اول منسوب شود. ازهمین جهت ، شبکه های داخلی و خارجی مافیایی ، پیوسته تلاش می نمایند تا نفوذ شآنرا درادارات دولتی افغانستان حفظ نمایند. زیرا ازین طریق ، قاچاقبران را حمایه نموده و ترافیک مواد مخدررا درزیر نظر داشته می باشند. اوضاع نا امن کنونی ، زمینۀ مساعد برای قاچاق بران بوده و ازهمین جهت ، شبکه های مافیایی به حفظ حالت موجود علاقمند اند.

در محلات که زیر کنترول طالبان قرار دارند ، شبکه های مافیایی در زدوبند با آنها ، قاچاق شان را به پیش می برند . طالبان یک مقدار پول را بنام عشر و ذکات از آنها تحویل گرفته و مسیر انتقالات مواد مخدر را برای آنها باز نگهمیدارند.

اگر دولت افغانستان توان آنرا میداشت که ادارۀ دولت را ازوجود عمال شبکه های مافیایی تصفیه کرده و شرکای خارجی آنها را ، افشاء کند ، امروز این معضله حل شده می توانست .

 

نتیجه : چطور می توان این سیستم مافیایی را مضمحل ساخت ؟

اولین ارزیابی از بررسی مختصرعرصه های فوق الذکر، این واقعیت را بازگو مینماید که ضعف دولت و پرقدرت بودن شبکه های مافیایی ، علت و معلول همدیگراند . اگر یگ دولت ملی و قدرتمند وجود میداشت ، پیدایش شبکه های مافیایی در جامعه ناممکن می بود . همینطور هرقدر ، افراد و نیروهای ملی کمتردر دولت سهیم باشند ، به همان اندازه زمینه های جابجا شدن شبکه های مافیایی در ساختار دولت فزونی میآبد .

دولت شعار مبارزه با فساد را میدهد . اما فاسد های معلوم الحال را مؤاخذه و دستگیر نمی کند. آنها زورمند بوده و پایه های سیستم مافیایی را در افغانستان میسازند. مسئله ای کابل بانک ، مکتب های خیالی ، معلمان خیالی ، سربازان خیالی ، قرارداد های غیر قانونی با تیکه داران داخلی و خارجی ، همه و همه ، به ظاهر مطرح شد و امید هایی را از طریق رسانه ها زنده ساخت .ولی مراحل تفتیش و محکمۀ هیچ یک از مجرمین ، برطبق قانون تعقیب نگردید.

نفوذ پرقدرت مافیا در دولت ، عرصه را به دولتمداران اصلاح طلب تنگ ساخته ، قدرت تصمیم گیری و اجرائیوی آنها را نامحسوس میسازد. وضعیت موجود ، این آگاهی را به اصلاح طلبان بازگو میکند که : به عیوض نوشتن بر روی یخ و گذاشتن در زیر آفتاب ، با نیرو های مردمی و چهره های ملی همدست شده و این شبکه ها را به زودی قلع وقمع  نمایند.

تا حال رهبران حکومت ملی ، فقط و فقط با بکاربرد الفاظ زیبا کوشیده اند تا مردم را آرامش بدهند . اما مردم که ناهنجاری و چپاول را با گوشت و پوست خود احساس میکنند منتظر اقدامات عملی اند .

شبکه های مافیایی همزمان با ترویج فساد ، فرهنگ غارتگرانۀ خودشان را پخش میکنند . پیش از آنکه فرهنگ زیبا و کهن سرزمین ما ، آلوده با فساد شود ، باید جلو آنرا گرفت .

تسلط مافیا نمی گذارد که نیروی کار در جهت سالم اجتماعی بسیج گردد. زیرا مافیا ، نه تنها در دولت با نفوذ اند ، بلکه در سطح محلات نیز افراد و گروههای غیر مسئول و مسلح را در اختیار دارند . به این معنی که از قرارگرفتن ساختار های اقتصادی در استقامت پاکسازی و بازسازی جلوگیری مینماید.

همآنطوریکه در عنوان این مقال مطرح شده است ، می توان اینطور نتیجه گرفت : شبکه های پرقدرت مافیای در وطن ما طوری به هربخش و استقامت توسعه یافته  و آنقدر دردولت نفوذ کرده اند که حالا به سادگی می توان از یک ” سیستم مافیایی در افغانستان ” حرف زد.

پایان

په گوندي مشران ملنډې وهل

 

تېره ورځ مې خپل امېل پرانستلو چې گورم يو کتاب  راته استول شوی وو.

ليکوال ليکلي وو (دافغانستان د خلک دموکراتيک گوند جوړېدل اودله منځه تلل»

ليکونکې : عبدلسميع سرسام

2017هالينډ

ليکوال وړاندېنه کړې وه چې ما هېله درلوده چې د گوند پخواني يو شمېر مشران به د راتلونکي نسل لپاره ددی گوند جوړېدلو او له مينځه تللو لاملونه په ډاگه کړي خودا کار ونه شو ټول چوپ دي. دی زياتوي چې دا نوښت ما پلاس کې واخستلو او يوه رساله مې د لوستونکو لپاره چې په رښتېا او حقايقو ولاړه ده وليکله ، کله  چې ما دا کتاب په مينه لوستل پېل کړلو په لومړي سر کې مې شوق زيات شولو چې ليکوال به هغه څه را سپړلي وي چې تراوسه چا نه وي لوستلي  يا ليکلي  د گوند د تير تاريخ او پېښو په اړوند  ډېرو گوندي مشرانو پنډ پنډ کتابونه ليکلي دي  لکه مير صاحب کاروال ، دستگير پنجشيري ، قدوس غور بندي، اقبال وزيري، عثمان عمر، داکتر زيري، او نورو.

خو په تاسف چې ليکوال هم د لوستونکو تنده ماته نه کړه د کتاب ټوله موخه د گوند ديوشمېر مالوملحاله هغه گونديانو يا گوندي مشرانو پلوي کړی چي له رښتينولی او حقيقت څخه لېری مسايل ور ځای شوي دي.

د ليکوال ټول گوند ټولې برياوی او لاسته راوړنې د يو څو تنو د کار او فعاليت ثمره بولي دا نور بيا د ک.گ.ب جاسوسان او ډل بازان بولي د ليکوال د ليکلو څخه مالومېږي چې دی هم د هغه چا پلوي کوي کوم چې په تاسف چې د گوند دننه ټول ناوړه عملونه سرته رسولي ليکوال کوښښ کړې چې د مسوليت څخه خپل ملگرو ته برات ور کړي اوټول نا روا وی چې سرته رسيدلي مسوليت يې  د نورو پر اوږو بار کړي.

زما له نظره هر څوک اوس کتاب ليکي خو اوسني سياست پوهان داسی کتابونو ته ارځښت نه ور کوي ځکه چې دا ټول کتابونه له خپلی پوهې په برابر ليکي زه يو څو مستندې بېلگې ليم چې رښتنې واقعت څه وو

دپنځه ويشتم دسنبلی ليکوال زياتوي چې

دامين صاحب ژوندي پاتې کيدل ددې سبب شو چې ددوئ هغه پلان ناکام شي چې

امين او تره کی دواړه په يوه ورځ له منځه يوسي.

امين صاحب هوډ وکړ چه ګوند او سياسي بيرو له ټولو جرياناتو نه خبره کړي او

ډاکترصاحب شاولي چې په هغه وخت کې دګوند دريم شخص وه دپولينوم وړانديز

کوي په پولينوم کې دمرکزي کميټې او سياسي بيرو غړي شرکت کوي.

دوستانو :

لدې ليکنو نه يوازې مطلب دهغوحقايقو روښانه کول دي چه دشوروي استخباراتي

کړيواو دهغوئ دګوډاګيانو له خوا دخلقي ګوند په ضد مخته وړل شوې وه او دنوي

نسل دپوهاوي لپاره به دعبرت يو درس وي.

کله چې د ګوند د مرکزي کميټې پولينوم پرانستل شو، پولينوم د ارواښاد امين ټول

ګذارش واوريده. په ارواښاد امين مسلحانه حمله وغندل شوه، غلام دستګير

پنجشيري د دې پرځای چې د دواړو مشرانو تر منځ جوړ جاړی منځته راوړي، يوه

احساساتي بيانيه يې ورکړه چې کاش من عوض تړون زندګي قوماندان انقلاب ثور را

نجات می دادم. د ده احساساتي بيانيې په دې لګيدلي اور نو هم تيل وشيندل.

سناريو دپنجشيري سره يوځای جوړه شوې وه. ټول له پولينوم نه په ډيره مايوسۍ را

ووتل او يوازې د زيري او پنجشيري خوله له خندا نه ټوليده .

له همغې ورځې د خپګان يوه فضأ له ارواښاد امين نه شروع تر کوچني خلقي پورې په

ګوند خپره شوه.

تره کي صاحب په ډير احترام له حرمسرای نه کوټي باغچې يوړل شو. د حرمسرای او

کوټي باغچې تر منځ يواځې يو چمن پروت و.

د تره کي صاحب د خوب د خونې ټول لوازم هم يوړل شول او کوټي باغچه له پخواني

ځای نه يو څه مجهزه هم وه .

دهغو افسرانو له خولې چې د تره کي صاحب امنيت يې ساته، اکثره ماښامونه به

ارواښاد امين صاحب د تره کي صاحب ليدو ته هم ورتلو .

ناڅاپه تره کي صاحب ته سخته ناروغتيا پيدا کيږي. قدرمن فقير محمد فقير صاحب

چې په هغه وخت کې د جمهورې رياست اداري مسؤول او بيا وروسته د کورنيو چارو

وزير شو، پدې هکله داسې وايي :

کله چې تره کي صاحب ته د فلج ناروغي پيدا شوه، نو کورني ډاکتران او همدارنګه

شوروي ډاکتران مو راوبلل. ټولو نظر ورکړ چې په افغانستان کې يې علاج ناممکن

دی بايد شوروي ته انتقال شي. هلته يې تداوي کيږي. کله چې ارواښاد امين له

شوروي سفير تابيوف سره پدې هکله خبرې وکړې، کلک منفي ځواب يې ترې

واوريده او زياته يې کړه چې د هر خاين له پاره په شوروي کې ځای نشته. تاسو

پوهيږۍ او خپل مشکل مو !!!!

بايد زياته کړم چې پوزانوف هم پدې اعتراف کړی و چې تره کی صاحب زخمي و.

اوکورنيو متخصصينو دا احتمال هم له حقيقت نه ليرې ونه ګڼه چې د زهري مرمۍ د

کارولو په پايله کې چې هغه اسلحه يواځې په کابل کی د الفا له ګروپ سره وه، او د

کلاکوف په نامه ياديدله، زخمي شوی و.او دا اسلحه حرمسرای ته په پورته شوو

کسانو کې يوازېد ک.ګ.ب. له يوه شخص سره وه چې د دپلومات ترنامه لاندې يې په

شوروي سفارت کې دنده اجراء کوله او له ايوانوف، پوزانوف او بوګدانوف سره

يوځای پورته شوی وو. داځکه چې وزير زيرک هم په زهري مرميو لګيدلی و او د

36

تداوۍ لپاره نظر بند مسکو ته انتقال شو. له شپږم د جدي نه وروسته يې نظربند لمړی

صدارت او بيا دپلچرخي محبس ته راوست. په عاجل ډول پداسې حال کې چې ټپونه

يې روغ شوي نه وو، او د ډاکتر د کتلو اجازه يې هم نه وه ورکړې، په محبس کې عتيق

عالميار او نبی شنواري بنداژول او بالاخره يې په زخمي حالت اعدام ته يووړ، چې د

ټولو بشري قوانينو خلاف يو عمل و .

شهيد وزير زيرک په محبس کې ټولو زندانيانو ته ويلي و چې زه په زهري مرميو له

پورته خوانه په زينه کې وويشتل شوم .

دا چې پوزانوف وويل چې تره کی صاحب هم زخمي و، دا هم له حقيقت نه ليرې خبره نه

ده .

کومه سناريو چې بيا وروسته د ايوانوف او بوګدانوف له خوا د تياتر د نمايش نامې

په ډول د روم دامپراتور تيبرا د قتل چې د خپل ديني زوئ کايوس ګاليګوا له خوا په

بالښت او بړستن وژل شوی و، ټکي په ټکي نقل او جانداد، اقبال، ودود او روزي يې

د ثناريو لوبغاړي تعين کړل، زه پرې هيڅ باورنه لرم .

قدرمن فقير محمد فقير پدې هکله وايي چې جانداد، ودود، او اقبال د ټولو په مخ

کې اعتراف وکړ چې تره کي صاحب وفات شوی و. اوپه مونږ يې د ارواښاد امين د

بدنامولو لپاره دا سناريو ولوستله چې د هرڅه پړه په ارواښاد امين وغورځوي.

عبيدالله تلاش چې د انقلابي شوراڅارنوال و، هم په پلچرخي محبس کې اعتراف

کړی و چې دا سناريو د روسي مشاورينو له خوا پلان شوي وه.

شهيد عبدالرحمن په هغه وخت کې د افغانستان د ځوانانو د خلقي سازمان معاون و،

هم اعتراف کړی و، چې د تره کي صاحب په مړينه زما پلار سخت وژړل .

قدرمن حبيب الرحمن حبيبي هم وايي چې د تره کې صاحب وفات په امين صاحب

باندې دومره ژور تاثير واچوه چې د دوه مياشتو په موده کې يې مکمل د سر ويښتان

سپين شوه .

د شوروي لپاره د تره کي صاحب ژوند او مرګ هيڅ ارزښت نه درلود ولې د امين

صاحب مرګ بايد حتمي تر سره شوی وای. دا چې د معجزې په ډول وژغورل شو، يو

چانس و .

دسرسام ليکنه تر چټياتو بل کوم ما نا نه لري ځکه چی د گوند غړي ماشومان نه وو او نه دي د ترکې زنداني کول او دامين لخوا د هغه هر وخت پوښتنه کول ما نا او مسخره ده زه يوه بېلگه وړاندېکوم :

داستان وحشتناک به شهادت رسيدن رهبر محبوب توده ها شهيد نور محمد تره کى توسط شاګرد وفادارش:

اسم من محمد اقبال ولد عبدالقیوم رتبه ام لومری بریدمن آمر کشف گارد خانۀ خلق و مسکونۀ پنجصد فامیلی خیرخانه مینه.
به تاریخ شانزدهم میزان سال ١٣٥٨ من به دفتربودم و میخواستم به طرف منزلم بروم. به همین دلیل ینفورم نظامی ام را نیز درآورده و لباس شخصی به تن کرده بودم. من منتظر بودم تا اگر کدام موتر از داخل خانۀ خلق [ ارگ ریاست جمهوری] به طرف شهر برود و من نیز بتوانم توسط آن خود را به شهر برسانم و از آنجا توسط بس های شهری به منزلم بروم. اما در این هنگام تیلفون دفترم به صدا در آمد. گوشی را برداشتم، جانداد قومندان گارد بود. او از من خواست تا نزد او در دفترش که در طبقۀ بالا قرار داشت بروم.
وقتی وارد دفترش گردیدم از این که با لباس شخصی نزدش رفته بودم معذرت خواستم. جانداد گفت: فرقی نمی کند، بیا و بنشین.
(روزی) نیز آنجا نشسته بود و متصل رسیدنم (ودود) هم آنجا آمد.
ـ (روزی) و (ودود) کی ها هستند؟
(روزی) آمر سیاسی گارد خانۀ خلق و رتبه اش لومری بریدمن است. همچنان (ودود) آمر مخابرۀ گارد خانۀ خلق و رتبه اش تورن است.
به هر حال جانداد رویش را جانب ما دور داده گفت ” همین طور مسایل است که چاغ میشه !”.
بعد از شنیدن این حرف های جانداد من با خود فکر کردم که ممکن کدام قطعه منتظره باشد و یا کدام جایی چیزی واقع شده باشد و یا هم امپریالیزم در کدام جایی به کدام توطئه دست زده باشد و این قومندان صاحب حالا میخواهد ما صاحب منصب ها را از این موضوع با خبر بسازد.
من از او پرسیدم که خیریت است؟
قومندان صاحب [جانداد قومندان گارد] گفت که نظر به امر کمیتۀ مرکزی بیروی سیاسی و فیصلۀ شورای انقلابی باید رفیق تره کی از بین برده شود و من به شما دستور میدهم که شما باید این کار را انجام بدهید. من گفتم: قومندان صاحب! وقتی کمیتۀ مرکزی، شورای انقلابی و بیروی سیاسی چنین فیصله نموده است باید در این مورد سندی نیز وجود داشته باشد. آیا چنین سندی وجود دارد؟
جانداد گفت: ” کم عقل ! شما چه سند میخواهید؟ پلینوم کمیتۀ مرکزی دایر شد و از شورای انقلابی کشیدیش. از کمیتۀ مرکزی خارج ساخته شد. او [تره کی] حالا یک آدم عادی است. در این مورد [ قتل تره کی] تصمیم گرفته شده و این طور نیست که این موضوع مخفی باشد”.
من برایش گفتم که پس در این صورت باید این خبر از طریق رادیو اعلام شود !
جانداد گفت ” اعلان میکنه، خو به یک شکل دیگه. حزب اسرار پنهانی هم داره، شما ای گپه شور داده نمیتانین. من برای شما امر میکنم که شما ای کاره اجرا کنین”.
جانداد در ختم حرف هایش به (روزی) وظیفه داد تا نزد لوی درستیز برود زیرا با او کار دارد. (روزی) رفت (ودود) نیز از آنجا خارج شد و من هم به دفترم در طبقۀ پائین برگشتم.
لحظاتی بعد جانداد دوباره مرا نزدش خواسته برایم پنجصد افغانی داده گفت ” ای پنجصد روپیه را بگی و برو هشت متر تکۀ سفید را در بازار بگیر و به شکل روجایی جور کو و پس پیش من بیا”.
من این کار را انجام داده دوباره نزد او برگشتم. روجایی را
بالای میزش گذاشتم و او آن را گرفته به داخل میزش گذاشت. در این هنگام (روزی) که با لوی درستیز ملاقات کرده بود نیز آمده به جانداد گفت که لوی درستیز میگوید: ” ایره [تره کی را] در پهلوی مرقد برادرش در اونجه دفن کنین، همونجه که پارسال برادر تره کی صاحب فوت کرده بود. در او وقت جانداد همرای شان رفته بود و [مرقد برادر تره کی را ] جانداد برای تان نشان میدهد”.
با شنیدن این حرف ها جانداد به (روزی) گفت که لوی درستیز اشتباه نموده است. زیرا سال گذشته در مراسم تدفین برادر تره کی او یعنی جانداد نه بلکه شخص لوی درستیز کرده بوده است و آدرس قبر برادر تره کی را نیز خود لوی درستیز باید بداند. بناَ او یعنی (روزی) باید بار دیگر نزد لوی درستیز برود و آدرس قبر را از او بپرسد. اما (روزی) بهانه آورد و از رفتن دوباره نزد لوی درستیز ابا ورزید. بناَ جانداد رو به من نموده گفت تا من نزد لوی درستیز بروم و آدرس قبر برادر تره کی را از او بگیرم.
من نزد لوی درستیز رفتم و او برایم گفت که قبر برادر تره کی در (قول آبچکان) در نزدیک سرک و در کنار یک درخت قرار دارد. حالا این وظیفه جانداد است که آنرا برای تان یافت کند.
وقتی نزد جانداد برگشتم و جریان را برایش تعریف کردم برایم گفت که او شخصاَ مصروف است و نمی تواند برود و قبر مذکور را پیدا کند. بناَ به من وظیفه داد تا این کار را انجام دهم. من هم به (قول آبچکان) رفتم. اما باوجود تلاش زیاد موفق به یافتن قبر برادر تره کی نشدم. بالاخره از دو تن ریش سفید های محل آدرس را پرسیدم و آنها قبر مذکور را برایم نشان دادند. من بعد از نشانی کردن قبر دوباره نزد قومندان گارد یعنی جانداد برگشتم و برایش از این موضوع گزارش دادم. جانداد برایم گفت ” در اونجه نفر های کام [سازمان استخبارات] موظف هستند و حالا اگر کسی سرت فهمیده باشه و موضوع افشا شده باشد، تو خودت از دست خود اعدام میشی !”.
من برایش اطمینان دادم که چنین چیزی اتفاق نه افتاده است.
من تقریباَ تا ساعت هشت و نیم شب در دفترم بودم. بعداَ جانداد مرا دوباره نزدش فرا خوانده گفت باید با (روزی) به یک جایی بروم.
(روزی) موتر (لندا وور) سفید رنگ را سوار شد و ما به طرف پل محمود خان براه افتادیم.
من از او پرسیدم که کجا میخواهد برویم؟ او برایم گفت که لوی درستیز برایش هدایت داده است تا به تپۀ شهدا رفته و از آنجا یک مقدار سنگ را همراه با تعدادی از سربازان به (قول آبچکان) نزد مرقد برادر تره کی باید انتقال بدهیم.
وقتی به تپۀ شهدا رسیدیم ما را به غند محافظ رهنمایی کردند و در آنجا چهار صاحب منصب که بیل و کلند با خود داشتند با ما پیوستند اما آنها از دادن سنگ به ما، معذرت خواستند. در این هنگام (روزی) به یادش آمد که چند روز قبل برای نوشتن شعار ها آهن های ضخیمی را به فابریکه حربی انتقال داده است. بناَ تصمیم گرفت تا به آنجا رفته به عوض سنگ چند پارچه آهن را با خود بگیریم. به هر حال بعد از بدست آوردن دو تختۀ کلان آهن از فابریکه حربی و گذاشتن آن در موتر (روزی) رویش را طرف من نموده گفت : “حالا باید همان قبر برادر تره کی را برایم نشان بدهی!”
بعد از آن که من قبر را برایش نشان دادم او به صاحب منصب های که با ما آمده بودند هدایت داد تا قبر را حفر کنند. بعد از آماده شدن قبر، ما افرادی را که با خود از غند محافظ آورده بودیم دوباره به محل وظیفۀ شان رساندیم و خود ما دوباره به خانۀ خلق آمده نزد جانداد رفتیم.
(روزی) برای جانداد از آماده بودن قبر و سایر ترتیبات اطمینان داد.
جانداد گفت ” بسیار خوب شما بروید به “اونجه” (ودود) نیز از قبل “اونجه” رفته است”.
من که از محل نگهداری تره کی اطلاع نداشتم از (روزی) پرسیدم که تره کی صاحب در کجاست؟
(روزی) برایم گفت “همینجه در کوتی باغچه اس “.
(روزی) موتر را در دهن دروازۀ کوتی باغچه توقف داده اول خودش و بعداَ من به داخل رفتیم.
(ودود) نیز آنجا بود. (روزی) ا ز (ودود) پرسید ” کجاس ؟”. (ودود) جواب داد ” همینجه، در اطاق “.
ما هر سه به طرف اطاق روان شدیم. درب منزل اول قفل بود. اما (روزی) کلید را با خود داشت و دروازه را باز کرد. نخست (روزی) به تعقیب او (ودود) و در اخیر هم من به طرف طبقۀ بالا روان شدیم. در آنجا نیز دروازه قفل بود. با وجود دق الباب کردن کسی در را بروی ما باز نکرد. اما (روزی) از طریق دیگری وارد اطاق شد. ما در بیرون اطاق صدای حرف زدن او با با تره کی را می شنیدیم.
پس از لحظۀ (روزی) ما را صدا زد تا به داخل اطاق برویم. وقتی داخل اطاق شدم تره کی را دیدم که چپن به تن داشته و به پا ایستاده بود.
(روزی) برایش گفت که ما آمده ایم تا تو را به جای دیگری ببریم.
تره کی صاحب از ما خواست تا بکس هایش را نیز با او بیآوریم.
اما (روزی) برایش گفت “شما اول با ما بیائید ما بعداَ بکس های تان را می آوریم”.
تره کی برگشت و یک بکس کوچ را باز کرده گفت ” در همی یک چهل و پنج هزار روپیه و یک چیزی زیورات اس. اینمی ره اگر اوشتک ها زنده بودند بری امی اوشتک ها بتین”.
(روزی) برایش گفت این ها را ما بعداَ روان می کنیم ولی حالا شما با ما بیآئید.
به این ترتیب نخست تره کی صاحب و به تعقیب آن (روزی) به طرف طبقۀ پائین روان شدند. زمانی که به طبقۀ پائین رسیدیم (روزی) تره کی را به داخل یک اطاق هدایت داد. من تا آن زمان نمی دانستم که (روزی) چه هدایت گرفته که چگونه تره کی صاحب را به شهادت برساند. در واقع در این هنگام قومندۀ ما بدست (روزی) بود. او ما را نیز به داخل اطاق طلبید. تره کی صاحب در آنجا ساعت بند دستی اش را باز کرده و همراه با کارت حزبی اش که آن را در جیب خود داشت به (روزی) داده گفت “اینها را به امین بدهید”.
(روزی) آنها را گرفته به کناری گذاشت. بعداَ روجایی را گرفته به من گفت ” دست هایشه بسته کو !
یک دستشه خود (روزی) بسته کرد و یک دست دیگرش را همی رفیق ودود هم کتی ما کمک شد”.
بعد از بستن دست های تره کی (روزی) به ما گفت شما همینجا باشید تا من در را ببندم.
در این هنگام تره کی صاحب از (ودود) خواست تا یک گیلاس آب برایش بیآورد. (ودود) به من گفت تا این کار را انجام دهم. من گیلاس را گرفتم و خواستم آب بیآورم که (روزی) بالایم صدا زد : چی میکنی؟
گفتم : تره کی صاحب آب میخواهد.
(روزی) گفت ” بیا حالا وخت آب نیست”. به اطاق برگشتم. (ودود) پرسید آب نیاوردی ؟ گفتم (روزی) نگذاشت.
این بار (ودود) گیلاس را گرفت و خواست آب بیآورد اما (روزی) او را نیز مانع شد.
روز های بعد وقتی من از (روزی) پرسیدم که چرا نگذاشتی برای تره کی آب بیاوریم گفت ” مه روا داری نداشتم که باز اگر آب می خوردن به تکیلف میشدن”.
بعداَ (روزی) به تره کی گفت که در روی بستر بخوابد. ” وقتی او روی بستر خوابید مرا لرزه گرفت. نمی توانستم حرکت کنم. (روزی) دهنش را محکم گرفت. پاهایش حرکت کرد. (روزی) بالای (ودود) قهر شد که پاهایش را بگیر!. (ودود) پاهایشه گرفت. اما باز هم حرکت میکرد. در این هنگام (روزی) به من گفت که : بگی ! زانویشه بگی که شور نخوره !. بعد از چند دقیقه دهنش را رها کرده بالشت را روی دهنش گذاشت و این بار وقتی رهایش کرد، تره کی صاحب جان داد”.

ډېر مخیزه جګړه څه ډول جګړه ده ؟

 

لیکوال نورالحق ن. څلی

ډېر مخیزه ( ترکیبي ) جګړه هغې جګړې ته وایي چې د یوه په نښه شوي هېواد یا اولس پر ضد د جګړې ټول مالوم ډولونه لکه : منظمه ، غیر منظمه ، ترهګري ، مالوماتي ، استخباراتي ، پټه ، اقتصادي او سایبري جګړې سره ګډوله او وکارول شي . په بله وینا ډېر مخیزه جګړه په حقیقت کې د یوې وسلې په توګه د ګډوډۍ د تیورۍ کارونه ده .
ډېر مخیزه جګړه یوه نظامي ستراتیژي ده . دغه اصطلاح د رواني پېړۍ په پیل کې د یوې علمي اصطلاح په توګه وپېږندل شوه .
کله چې یو هېواد د دښمن د ځمکنیو ، هوایي او سمندري ځواکونو تر یرغل لاندې راشي ، په دغه صورت کې هر څه د لیدو وړ او ښکاره دی ، یواځې دې پرېکړې ته اړتیا ده چې څرنګه او د کومو وسایلو په مټ یې دفاع وکړي . خو کله چې یو هېواد د دښمن د ځانګړو ځواکونو ، ترهګرۍ ، استخباراتي ، مالوماتي ، پټو او سایبري یرغلونو لاندې راشي او دغه یرغلونه په پرلپسې توګه کلونه او لسیزې دوام وکړي ، دلته د دفاع مسئله ډېره ګرانه ، پېچلې ، خونړۍ او له ډېرو ناڅرګندتیاو سره مخامخ کېږي .
دا چې ولې د ډېر مخیزې جګړې مخته بیوونکی دغه شان جګړې خوښوي لاملونه یې دا دي : د لګښت له پلوه ارزانه تمامېږي ؛ جګړه تر ډېرو کلونو پورې د جګړې اصلي مخته بیوونکي ته نه منسوبېږي ، نو ځکه د مسئولیت او کسات اخیستلو پوښتنه نه رامنځ ته کېږي ؛ له دې چې دغه جګړه نابرابره ده او همزمانه په بېلا بېلو برخو کې روانه وي او په یوه وخت کې ډېرې ستراتیژیکې نښې تر ګوزار لاندې راځي نو د مانور کولو او د نویو موخو د غوراوي آسانتیاوې ډېرې وي ؛ او وروستی لامل یې دا دی چې په نښه شوی هېواد تر مرګوني ګوزار لاندې راځي ، ټولې انساني ، اقتصادي او فرهنګي سرچینې یې زیانمنې کېږي .
د ډېر مخیزې جګړې قانون حکم کوي چې په ، په نښه شوي هېواد کې باید داسې لانجې وپنځول شي چې هویتي ټکرونه رامنځته کړي . ښکاره خبره ده چې هرومرو د هر هېواد په ټولنیز او سیاسي جوړښتونو کې داسې حساس فکتورونه شته چې زیانمنېدونکي دي ، لکه : توکم ، دین یا مذهب ، اداري پولې ، ټولنیزې – اقتصادي نا انډولتیاوې ، جغرافیایي ځانګړتیاوې ، ژبې او داسې نور .
د دغو هویتي ټکرونو د رامنځته کېدو اصلي موخه دا ده ، تر څو دې ته لار هواره شي چې د په نښه شوي هېواد حکومت ، په لمړي ګام کې وسولول او عیار ؛ ورپسې رژیم کې بدلون راشي او په پای کې د خپلې خوښې رژیم وتپل شي .
لکه څرنګه چې لیدل کېږي ، ډېر مخیزه جګړه داسې نه ده چې پایلې یې د څو ورځو ، اوونیو او یا میاشتو په ترڅ کې محسوسې شي . دا جګړه یوه اوږده پروسه ده او وخت یې نشي ټاکل کېدای خو د دغې جګړې مخته بیوونکی کابو تل ګټونکی وي .
رسنۍ ، ټولنیزه میدیا ، کنفرانسونه ، ورکشاپونه ، کاذبې مدني او سیاسي ټولنې ، د فساد بابونه او انجیوګانې د دغې جګړې کارنده وسلې ګڼل کېږي . په حقیقت کې جګړه د همدغو پورته یادو وسلو په کارولو پیل کېږي . کله چې دلته د انجیوګانو په اړه خبرې کوو ، موخه هغه انجیوګانې نه دي چې یواځې په بشري فعالیتونو بوختې دي او هر څه د میلمه پال دولت په اجازه او له هغه سره په همغږۍ کې تر سره کوي .
پورته یاد بنسټونه او پدیدې په نښه شوی اولس تر یرغل لاندې نیسي او ورو ورو هغه نظریې خپروي چې د ټاکل شوو موخو رسېدو ته اړین شرایط برابر کړي . ناسم ، اړول شوي او د پوښتنې وړ فاکتونه په پراخه پیمانه تبلیغېږي .
په دغه بهیر کې اجیر سیاستوال ، څېړونکي ، د نظر خاوندان او علمي څېري د ګټورو احمقانو په توګه وخت نا وخت د ستیجونو پر سر ځلیږي . دغه کسان په خپلو خبرو ، ویناوو او لیکنو کې د راروانو هویتي ټکرونو پېښېدل حتمي بولي او حالات داسې انځوروي چې ته وا پرته له منلو یې بله چاره نشته .
موخه دا ده چې په خلکو کې داسې یوه انګېرنه را پيدا شي چې سیاسي وضعیت نازک دی او یو څه باید پېښ شي . کله چې د په نښه شوې ټولنې د سیاسي فعالینو د یوې کوچنۍ برخې ذهنیت بدل شي ، نور نو د پنځول شوو سیاسي کېسو منل پیل شوي دي . دلته ده چې په نښه شوی اولس نه یواځې خپل هویتي بېلوالی مني بلکې د هرې هغې ایدیالوژۍ په وړاندې هم بې تفاوته کېږي چې د ډېر مخیزې جګړې مخته بیوونکی یې د لوبې په پای کې د برلاسۍ او تپلو تکل لري .
د کورنۍ جګړې ، کودتاګانو ، رنګارنګ انقلابونو او د وسله والو پاڅونونو هڅونې ، د ملي او وطنپالو څېرو او سیاسي ځواکونو ځپنې ، بدنامونې او خنثی کونې او همدا شان د سبوتاژ او ورانکارۍ کړنې د ډېر مخیزې جګړې دودیز وسایل دي. اساسي موخه د ګډوډۍ پنځول دي ، دا چې دغه موخه د کورنۍ جګړې ، کودتا ، انقلاب او یا کومې بلې لارې په مټ تر لاسه کېدای شي مهمه خبر نه ده .
په هر حال ، اوس راځئ چې د پورتنیو مالوماتو په رڼا کې د خپل هېواد د وروستیو څلورو لسیزو غمیزه راوسپړو . دا یو څرګند حقیقت دی چې شوروي اتحاد زمونږ پر خاورې تېری وکړ او خپل جاسوسان یې پر افغانستان باندې وتپل . د دغه تجاوز او اشغال پر ضد زمونږ د اولس مقاومت د ستایلو وړ او د تاریخ له غوښتنې سره سمه کړنه وه .
دا چې د امریکا متحده ایالات په خپله یو ځبر ځواک و او د شوروي اتحاد سره یې د نړۍ د وېش پر سر سیالي کوله ، نو ځکه دا بېخي طبعي خبره ده چې په دغه وخت کې د امریکا او په افغانستان کې د شوروي اشغال ضد مقاومت ګټې او موخې سره د یوې لنډې مودې لپاره نږدې وې . خو امریکا له افغانانو سره هغه څه وکړل چې تاریخي عادت او نه بدلېدونکی سیاست یې دی .
امریکا د افغانانو د سر او وینې په بیه خپل سیال او دښمن زخمي زخمي او مات کړ . پر دې یې هم بسنه و نه کړه ، له هماغه پیل راهیسې یې د افغان اولس د مرییتوب او نابودۍ په موخه يې خپله ډېر مخیزه جګړه پیل ، پړاو په پړاو یې پلې او اوس یې خبره دې برید ته رسولې ده چې پایښت یې تر سوال لاندې راولي .
لکه څرنګه چې جوته ده ، د افغانستان پر ضد د امریکا ډېر تومنیزه جګړه اوس خپل وروستي پړاو ته رسېدلې ده .
دا چې د دغې لعنتي امریکایي جګړې په بهیر کې د افغانانو پر ضد کوم جنایتونه تر سره شول ، فکر کېږي چې یادونې او پوهېدو ته یې د سید جمال الدین افغان په شان استعداد لرلو ته اړتیا نشته . بله دا چې د دغې لیکنې په لمنې کې هم نه ځایېږي . یواځې دومره اړتیا ده چې د ډېر مخیزې جګړې هغه ځانګړتیاوې چې د دې لیکنې په پیل کې یادې شوې له امریکایي سیاستونو او کړنو سره تطبیق شي .

امریکا و افغانستان

 

 

بصیرهمت

 

ترجمه و تدوین از :منابع معتبر روزنامه ها و مجلات انگلیسی و امریکایی

قبل از همه ،جهت آگاهی بیشتراز  وضع امنیتی افغانستان ، بهتر خواهد بود به راپور”سیگار” مراجعه نماییم. راپور” سیگار “،که در اوایل سال 2017 به نشر رسید، وضع امنیتی افغانستان را چنین خلاصه میدارد:

“وضع امنیتی در افغانستان ،روز تا روز بد تر شده ودر طی یکسال  اراضی تحت کنترول دولت از 72% به 57% رسیده است و در حدود 57 تا 60 % اراضی این کشور تحت کنترول دولت است .طی همین 12 ماه، به تعداد 6785 تن از نظامیان افغان، شامل اردو و پولیس، کشته و بتعداد 11777تن دیگر از این قوتها زخمی شده اند.بر اساس همین راپور ،دولت افغانستان بر 233 ولسوالی کنترول دارد و طالبان 41 ولسوالی را تحت کنترول و نفوذ خویش دارند. در 133 ولسوالی دیگر برخورد، حمله و دفع حمله جریان دارد. حوادث خونین روزمره، کابل را به جهنم برای ساکنین آن تبدیل نموده است و  از 10 تن جوانان این کشور 4 تن بیکار اند . ”

مولوی هبت الاه ، رهبر طالبان در بیانیه ای اخیرش بمناسبت عید قربان ، از حاکمیت این گروه بر نصف افغانستان سخن گفته و از موضع حاکمیت بیشتر بر افغانستان یاد نمود و از موسسات خیریه و غیر دولتی و سرمایه گذاران دعوت نمود که در مناطق  “تحت حاکمیت” این گروه کار و سرمایه گذاری نمایند .و بر انها اطمنان داد که طالبان امنیت انها را تضمین می نمایند.

بعنوان نمونه هلمند را در نظر بگیریم :

در هلمند که امریکایی ها و بخصوص انگلیسها، مدت بیش از دو دهه حضور وسیع داشتند ،اکنون طالبان درهر ساحه  این ولایت حضور دارندو دید طالبانی در هر ساحه زنده گی مردم محسوس است . بر اساس اظهارات ساکنین محل در این ولایت به تعداد 2000مدرسه طالبان موجود است و با کمک تجاران و ثروتمندان اعمار مساجد و مدارس ادامه دارد واین مساجد و مدارس به مراکز تبلیغات دینی طالبان تبدیل گردیده

اند . در مقابل  ،مکاتب دولتی از شاگردان خالی اند .

ولسوالیها و  قریجاتی که  در این ولایت قوت های امریکایی و انگلیسی طی دو دهه حضور وسیع و فعال داشتند و خونین ترین نبرد ها در این منطقه جان هزران تن را گرفت، حالا در عمل به استثنا هسته های تشکیلاتی دولتی در مرکز وولسوالی ها، هلمند تحت کنترول طالبان است . منطقه باباجی ،که بزرگترین مرکز فعالیت هوایی انگلیسها بود، حالا بدست طالبان قرار دارد. ولسوالی مارجه که در سال 2010 هزاران تن از نظامیان امریکایی و انگلیسی و افغان جنگ تهاجمی خونینی را براه اندختند ،حالا در کنترول طالبان است.

در موسی قلعه ،طالبان در عمل دولت خود را دارند. در لشکرگاه ،مرکز هلمند، طالبان در اطراف شهر لشکرگاه حضور وسیع و دایمی دارند. و با فیر راکت بر موسسات دولتی امنیت را برهم میزنند.

دونالد ترامپ ،طی کمپاین انتخاباتی اش ،بار ها بر پالیسی خارجی روسای جمهوری پیشین امریکا انتقاد نموده و اظهار میداشت که دولت وی “وظیفه پولیس بین المللی ”

رابعهده نخواهد داشت و در امور داخلی کشور ها مداخله نخواهد نمود و پالیسی تلاش بر ای تغیر رژیم ها را در کشور های مختلف امر نادرست میخواند .مگر بنا بگفته خودش گفتار های تبلیغاتی در عقب تربیون های کمپاین انتخاباتی با تصمیم گیری در قصر سفید و بخصوص زمانیکه در عقب میز “دفتر بیضوی”تکیه کنی متفاوت خواهد بود.

یقینا رییس جمهور جدید امریکا،زمانیکه بر قصر سفید قدم گذاشت ، تا کنون ،طی مدت کوتاه کاری اش، بر خلاف انچه که بر مردم امریکا و جامعه جهانی وعده داده بود ، عمل نموده است . چنانچه:

استعمال “مادر بم ها ” در ننگرهار ، تخریب کامل بیز هوایی سوریه که با فیر ده ها راکت مخرب  صورت گرفت ، نادیده گرفتن معاهده امضا شده هستوی میان ایران و ایالات متحده بشمول اروپا، و تهدید دوامدار ایران متعهد به اجرای این پیمان ،و بلاخره تیره گی روابط میان کره شمالی و قصر سفید که  ادامه این تشنج منطقه جنوب اسیا را به یک جنگ تباه کن خواهد کشاند و اعزام قوتهای جدید ،انهم تا مدت نامعلوم به افغانستان ،عملکرد های رییس جمهور جدید امریکا در سطح جهانی تا کنون است.

دونالد ترامپ در 2013 در تویتر خویش در مورد افغانستان  نوشت:

” مردم امریکا نباید برای رهبران احمق ما اجازه دهند تا توافقنامه ای را بامضا رسانند که ما را تا سال 2024 با تمام قیمت های که توسط امریکا پرداخت میگردد ، در افغانستان نگه دارد. ” . مگر در جریان اعلام پالیسی جدیدش ، دونالد ترامپ اعلام نمود که “ما در مورد ختم این جنگ موعد زمانی معینی را تعین نمیکنیم .” ما در موردتعداد قوتها نیز حرف نمیزنیم.”

دونالد ترامپ حین بررسی جنگ امریکا در افغانستان نظر مشاور ارشدش ،ستیف بابون را که مخالف اعزام قوتهای نظامی امریکا بخارج بود و در عوض خواهان  اعزام نیروهای امنیتی قرار دادی کمپنی “آب سیاه ” به افغانستان بود ( این نظر از جانب ایریک پرینس، بنیاد گذار کمپنی ” آب سیاه”نیز حمایت میگردید) رد نمود ،که این اختلاف میتواند یکی از علل برکناری مشاور ارشد وی نیز باشد ، در عوض رییس جمهور امریکا به ادامه ماموریت نامعلوم قوتهای نظامی و اعزام قوتهای اضافی امریکا  ،3500 تا5000 ،توافق نمود.

بسیاری تحلیلگران این ستراتژی اعلام شده قصر سفید را  یک ستراتژی کهنه و از بسا جهات مشابه همان ستراتژی بارک اوباما رییس جمهوری قبلی امریکا ،البته با تفاوتهای ، ارزیابی می نمایند و انرا نه ستراتژی ختم جنگ بلکه بهانه ای برای دوام حضور نظامی امریکا در منطقه میدانند.

در زمان اوباما ،قوتهای ناتو برهبری امریکا به 140 هزار تن رسید و در پهلوی این رقم درشت نظامیان امریکا، در حدود 117 هزار تن قرادادی ها و کارمندان ملکی امریکا درافغانستان فعالیت د اشتند . مگر تجربه حضور وسیع قوتها نشان داد که شکست شورشیان در گروپ های کوچک گوریلایی که  نا منظم میرزمند و حمایت وسیع هم از خارج دارند ، بوسیله نیروهای منظم، ولو تا دندان مسلح هم باشند ، خیلی ها دشوار است . اکنون چه تضمینی وجود دارد که  اعزام 4800 الی 5000تن از نیروهای اضافی که مجموع قوتهای امریکا را به 12400 تن میرساند،بتواند کارت پیروزی بدست ارد.

نتیجه پانزده سال جنگ و حضور قوتهای نظامی امریکا در افغانستان، تا کنون  برای امریکایی ها بیش از 2400 تن کشته وهزران تن زخمی و معلول و مبتلا به امراض روانی گذاشته است و اکثریت مردم امریکا با ادامه آن مخالف اند .  در انگلیس ،که 450 تن از برتانیایی ها جان شان را در افغانستان از دست داده اند، مردم این کشور ادامه  این جنگ را” کاملا ضیاع وقت” و “جنگ بی ثمر” میخوانند .

امریکایی ها در حالیکه میدانند که در این جنگ برنده نخواهند شد، مگر شکست را نیز قبول ندارند و بزودی هم اماده ترک این کشور نخواهند بود. مانند سایر بخش های جهان حضور نظامی امریکا انهم تا اینده نامعلوم، از برخی جهات به وضعیت کشورهای اسیای جنوبی می ماند .در کوریای جنوبی دوام  حضور نظامی امریکا از 1950 تا کنون نه تنها به ثبات سیاسی و امنیتی در این منطقه کمک نکرده بلکه بر عکس منطقه را بیشتر متشنج ساخته است .

حضور نظامی امریکا در افغانستان نیز مانند جنوب اسیا، با هدف جیو پولیتیک امریکا بخاطر جلوگیری از اتحاد یورو – اسیا، میان قدرت های منطقه چون چین، هند و روسیه  همراه است  واز همین لحاظ موجودیت دوامدار  بیز های نظامی امریکا  متصل سرحدات چین و روسیه، رویارویی در برابر توانمندی نظامی این دو قدرت که امریکا انانرا تهدید ستراتژیک میداند،ارزیابی میگردد.

در 1962 ، با نصب راکت های پتریو تیک امریکا در ترکیه، اتحاد شوروی با ایجاد بیز نظامی اش در کیوبا به عمل بالمثل دست زد و این عمل تهدیدی جدی بر امنیت امریکا ارزیابی و امریکا اماده یک جنگ رویاروی با اتحاد شوروی گردید و جهان در جریان چند هفته با تهدید یک جنگ تباه کن هستوی روبرو شد و تنها دپلوماسی و مذاکره توانست بر این تهدید خاتمه دهد.

واقعیت اینست که  ارتش امریکا هم اکنون نه تنها جغرافیای افغانستان را از طریق 6 بیز هوایی اش در کنترول دارد، بلکه بیز های هوایی اش در ساحات دارای اهمیت ستراتژیک متصل بر سرحدات چین، پاکستان، ایران ،ترکمنستان، ازبکستان و تاجکستان جغرافیای منطقه را  نیز در کنترول خویش قرار داده است. برخی تحلیلگران بر این باور اند که امریکا بحیث یک ابر قدرت جهانی می خواهد با استفاده از این فرصت ، حضور کنونی اش را با موجودیت بیز های نظامی اش در افغانستان و  در منطقه همچنان حفظ نماید و برای این منظور ادامه تشنج و بی ثباتی در افغانستان  و ادامه  بحران در این کشور ، بهانه ای خوبی برای حضور نظامی اش در منطقه است. واشنگتن نمیخواهد روسیه چین و ایران در جهت تامین صلح در افغانستان تشریک مساعی نمایند و با استفاده از نقش و اثرگذاری منطقوی شان سهم عملی گیرند.

تجربه یکنیم دهه جنگ بیانگر این واقعیت است که اعزام قوتهای اضافی و دوام حضور نظامی امریکا در افغانستان ، سرنوشت جنگ را  تغیر نخواهد دادوبه تامین  صلح و ثبات دراین کشور کمک نخواهد نمود .

امریکا اگر واقعا به تامین صلح در افغانستان باورمند است ، باید د ر پهلوی تقویه قوتهایش، در عرصه های اساسی ذیل که میتواند به تامین صلح و ثبات در منطقه کمک نماید گام های عملی و صادقانه بردارد:

– قصر سفید در مورد پاکستان پالیسی شدید و سختگیرانه ای را در پیش گیرد  . موضعگیری  دونالدترامپ در مورد پاکستان، در صورتیکه صرف زبان دپلوماسی نباشد، میتواند  در عمل در پالیسی پاکستان در مورد حمایت از تروریستان تغیری وارد نماید.

–  این  گفتار دونالد ترامپ که در صورتیکه  اسلام اباد از حمایت تروریستان دست بر ندارد”چیز های زیادی را از دست خواهد “، باید  عملی گردد.

–  فشار بر پاکستان  در جهت قطع کمک های ملیارد دالری  امریکا  بر ارتش و اقتصاد پاکستان و شدید تر از ان، شامل ساختن نام این کشور در ردیف کشورهای حامی تروریزم و حمله بر مراکز تروریستی در داخل پاکستان وارد گردد.

– جدا ساختن چین ، روسیه و ایران از پروسه صلح در افغانستان، کمکی به صلح نخواهد  نمود . در عوض باید تشریک مساعی و همه جانبه چین ایران و روسیه که بازیگران تاثیر گذار در منطقه اند جلب گردد. زیرا تشویق یکجانبه  هند در جهت  کمک نظامی و اقتصادی بیشتر  برای افغانستان باعث لغزیدن  بیشتر پاکستان در اغوش چین و روسیه خواهد  گردیدوپاکستان بیشتر از پیش در تقویه گروپ های تروریستی  فعال خواهد  شد.

نگرانی کشور های عضو بریکس از وجود گروه های همانند طالبان، داعش، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، تحریک اسلامی ازبکستان، شبکه حقانی، لشکر طیبه، جیش محمد، تحریک طالبان پاکستانی و حزب التحیر در منطقه، انانرا واداشت تا طی اعلامیه ای از روند مبارزه با شورشیان مخالف دولت افغانستان که در خاک پاکستان قرار دارند ،حمایت نمایند و برای دولت افغانستان و امریکا فرصت خوبی است تا از نفوذ و اثر بخشی روسیه ،چین و هند در امر مبارزه با تروریزم در این منطقه اسیا،بخصوص از اماده گی چین از روند مبارزه با گروپ های شورشی که در خاک پاکستان اند، در تامین صلح و ثبات در منطقه استفاده موثر بعمل آید.

– امریکا که  طی بیش از یکنیم دهه در مورد کمک به مردم افغانستان در جهت دولت سازی بهتر ،محو فساد ،انتخابات شفاف و نهادینه سازی پایه های اساسی دموکراسی ، تامین اتحاد بیشتر طیف های وسیعی از اقوام و قبایل و باز سازی اقتصاد افغانستان ناکام مانده است .اکنون ، در ستراتژِی جدید اعلام شده ریس جمهور امریکا که این ستراتژی را جنرالان امریکایی تدوین و از زبان ترامپ اعلام نمودند ، امریکا هیچگونه مسیولیت عملی را بخاطر دولت سازی و ملت سازی در افغانستان بعهده نگرفته بلکه وظیفه خویشرا به  محو تروریزم محدود ساخته است. ایا صرف با تکیه بر فشار نظامی میتوان ثبات را در منطقه تامین نمود .یقینا که امریست محال .باید در پهلوی همه مسایل نظامی و سیاسی،  در امر مبارزه با  فساد ، تقویه بنیاد اقتصادی دولت افغانستان ، تجهیر و اموزش بهتر قوای مسلح این کشور ، و ایجاد یک دولت که همه اقوام و قبایل افغانستان در آن عملا سهیم گردند و دولتی که مشروعیت خود را از شرکت وسیع مردم در نهاد های دولتی، چه در مرکز و چه در محلات،  بگیرد ، بکمک جامعه جهانی ازجمله سهمگیری کشور های ذینفع منطقه عملا اقدام گردد. پایان

 


 

 

 

vidiv

دافغانستان په اړه د ټرامپ د ستراتیژۍ ټکی په ټکی ژباړه

ا

22.8.2017Tramp i pentagon
زمونږ پیغلو او ځوانانو  چې  په افغانستان کې د بریالي توب لپاره قرباني ورکړي اوس یي باید مونږ آرمان پوره کړو او هغه آرمان چې د امریکا د پیل شوي ماموریت بریالي توب دی.
د سپټمبر یولسمي بریدونه په مستقیمه توګه له افغانستانه تر سره شوي وو.
په ۲۰۱۱ کال کې امریکایان له عراقه غیر مسولانه ووتل او زمونږ سرتیرو کتل چې هغه ښارونه چې دوي په خپلو وینو نیولي وو د ترهګرو لاس ته ولویدل.
مونږ انکار نه شو کولای چې افغانستان اوجنوبي اسیا کې مو خطرناک حالت په میراث پریښي.
زه چې کله ولسمشر شوم ډير پیچلی ماموریت راته وسپارل شو چې ډير ستونزي یي لری، خو زه وایم چې دا ستونزي به هواروم او په پآی کې به یي ګټو.
هغه ګواښونه چې مونږ ورسره مخامخ یو، په بارسولنا کې د تیري اونۍ بریدونه وښوده چې ترهګر په هیڅ قیمت د ماشومانو، ښځو او نارینه وو وژلو څخه لاس وانخلي.
ما په سعودی کې وینان کې وویل چې د ترهګرو منابع او شیطاني ایدیالوچي باید وچه کړای شي.
هغوي ترهګر، وژونکي او قاتلین دي چې وبه یي وبایلي.
مونږ باید د هغوي ریښي وچي کړو او خپلو سرحدونو ته یي پرینږدو او افغانستان کې به د عراق تیروتنه تکرار نه کړو.
امریکا په افغانستان او پاکستان کې واضح دي چې مونږ باید د ترهګرو ریښي وچي کړو چې دلته رانشي، مونږ باید په سیمه کې اتومي وسلي خوندي کړو چې د ترهګرو لاس ته ونه لویږي.
زمونږ ستراتیژي به په افغانستان کې په ډراماتیکه توګه بدله شي.
مونږ به د سرتیرو دشمیري په اړه و نه غږیږو ، مونږ به د بریالي توب په اړه وغږیږو او مونږ باید د امریکې دښمن ته خپل د وتلو مهای ویش اعلام نه کړو ځکه زمونږ دښمنان به زمونږوتلو ته منتظر اوسي.
ډیپلوماتیک اقتصادي او سیاسي لاري چاري به مونږ بریالي توب ته ورسوي.
یوه ورځ به سیاسي روغه جوړه طالبانو ته لاره ورکړي چې له سیاسي پروسي سره یوځای شي، مونږ به دوامداره توګه له افغان دولت او پوځیانو سره همکاري ته دوام ورکړو، دا د افغانستان د خلکو مسولیت دی چې خپله راتولنکي وټاکي او مونږ د هغوي ملګري یو نه دا چې افغانانو ته ووایو چې څرنګه خپل هیواد مشرتوب وکړي او څرنګه کار وکړي.
مونږ به په نوی ستراتیژي کې له پاکستان سره مونږ به پټه خوله پاتي نه شو چې طالبان له پاکستان فعالیت وکړي، پاکستان له مونږ سره له ملګرتیا ډیر څه تر لاسه کړي، خو دوي به د پاکستان ډیر څه له لاسه ورکړي که له ترهګرو څخه د اوس په څير ملاتړ وکړي.
د پاکستان خلکو ته هم له ترهګرو څخه زیان رسیدلي خو پاکستان ترهګرو ته پناه ورکړي چې زمونږ خلک وژني.
مونږ پآکستان ته ملیاردونو ډالر ورکړي او په عیني حال کي هغه ترهګر ساتي چې مونږ وژني او ژر تر ژره باید خپله تګ لاره بدله کړي او مونږ به و نه منو چې پاکستان خپل تعهدات پلي کړي او زمونږ د تلفاتو لامل نه شي.
د سویلي اسیا لپاره زمونږ ستراتیزي دا ده چې پاکستان باید له هند سره چې زمونږ ملګری هیواد دی روغه وکړي ځکه هند په افغانستان کې زمونږ ملګری دی.
مونږ له هنده غواړو چې په افغانستان کې له مونږ سره په اقتصادي همکاریو کې نوره هم مرسته وکړي  او پاکستان باید مسولانه برخورد وکړي.
د افغانستان په اړه د  ډونالډ ټرمپ د مخامخ  تاریخي وینا متن له خبریال څخه
د امریکې ولسمشر په یوه مخامخ وینا کې د افغانستان په اړه خپله ستراتیژي اعلام کړه.
په دغه ستراتیژۍ کې چې څو شیبي مخکي په مخامخ توګه له سي ان ان، ان بي سي، فاکس، رویټرز او کیو ان بي سي ټلویزیونونو څخه خپریده په افغانستان کې د امریکې د ماموریت پر دوام ټینګا وشو.
ټرمپ پر پاکستان فشار واچاوه چې نور د امریکا صبر د دې مانا نه لري چې خطمیدونکی نه دی.
ټرمپ وویل پاکستان باید د ترهګرو ریښي وچي کړي او دوي نور نه شي زغملای چې د پاکستان له خاوري سمبالیدونکي ترهګر په افغانستان کې امریکايي بچیان ووژني.
د ټرمپ د وینا مخامخ ژباړه چې زمونږ همکار میرویس جلالزي په مخامخه توګه لیکلي په لاندي متن کې لوستلای شي.
زما اداره ټول هغه وسایل په واک کې لرو چې دغه ستراتیژي پلي، او ژر تر ژره بریالۍ کړو.
مونږ ټولو امریکايي ځواکونو ته امر کوو چې ټولي هغه ترهګري شبکي ووژني او له مینځه یوسي چې دوي پر مونږ ترینه بریدونه کوي.
مونږ په سیمه کې خپلو پوځیانو ته نور صلاحیتونه هم ورکړل او هغوی اوس د عملیاتو پراخ صلاحیت لري هغه څه چې افغانستان کې د جګړې په کرښه کې امریکایي جنرالانو یي غوښتنه کوله.
مونږ  خپلو سرتیرو ته ټولي هغه وسلي په واک کې ورکوو چې دوي یي د بریالي توب لپآره غواړي.
بریالي توب اوس زمونږ دی،  زمونږ دښمنان ووژني، طالبانو منع کړي چې افغانستان ونیسي او پر امریکايي ځوکاونو  بریدونه وکړي.
مونږ له ناتو غواړو چې زمونږ د ستراتیژۍ ملاتړ وکړي او باور لرو چې و به یي کړي.
زمونږ متحدین باید نوري پیسي هم راکړي چې په دغه جګړه کې مخ ته یوسي.
د افغانستان لومړي وزیر ویلي چې افغانان د هغه دښمن پر ضد جنګیږي چې زمونږ دښمن دي نو له دې معلومیږي چې زمونږ هدف یو او ډیر مهم دی.
هغه مهال چې افغان ځواکونه سمبال شي نو زمونږ بوج کمیږي او مونږ هڅّه کوي دوي بریالي کړو.
مونږ په دې  سیمه کې په پوځي سرتیرو دیموکراسي پلي  نه کړو او دا پلان هم نه لرو  خو مونږ له خپل افغان متحدینو سره هڅه کوو چې ګډ دښمن محوه کړو.
مونږ له افغانستانه د خپلو سرترو د وتلو مهال ویش نه اعلاموو ځکه چې دا به زمونږ دښمن ته دا موکه ورکړي تر څو زمونږ تر وتلو پوري منتظر شي او کله چې مونږ له افغانستانه ووزو بیرته په دغه ملک ولکه ټینګه کړي.
نظامي ځوکاونه به افغانستان ته سوله رانه وړي خو د هغوي ستراتیژیک حضور به سیاسي روغي جوړي سره مرسته وکړي.
مونږ به له افغان دولت سره مرسته کوو او زمونږ ملاتړ به هغوي ته دسپين چک مانا و نه لري، افغان دولت باید د سیاسي، اقتصادي او پوځي برخو کې مسولیت پذیر او ځواب ورکونکی وي.
زمونږ حوصله نا محدوده نه ده، مونږ به خپلي سرتیري خلاصي ونیسو چې وګورو چې هغوي څه کوي او زمونږ هڅي به دوام وکړي.
امریکا به تر هغه پوري کراره کښیننني تر څو ترهګر مات نه شي. زما اداري په ملیادرونو ډالر په پوځي برخه کي لګولي او مونږ پوهیږو چې مونږ څوک یو او د څه لپاره جګړه کوو.
زمونږ د زرګونو سرتیرو مړي په ارلینګتون کې خښ دي او دا ښيي چې دوي زمونږ لپاره قرباني ورکړي لکه افغانستان غوندي هیوادنو کې، د یولسم سپټمبر له برید وروسته زمونږ سرتیري په داوطلبانه توګه افغانستان ته لاړل چې زمونږ دښمنان له مینځه یوسي.
مونږ به د دوي ارمان پوره کوو چې هغوي یي بیه پري کړي.
هري کورنۍ چې  خپل سرتیري په دغه ماموریت کې له لاسه ورکړی مونږ یي قدرداني کوو او د هغوي او د هغوي د کورنیو هڅي د دي لامل ګرځي چې ترهګر به مات کړو او دغه ماموریت به په قوت او افتخار پای ته رسوو.
میرویس جلالزی

د بابړې قتل عام: د ارواښاد عبدلولیخان لیکنه

 

چونکې زموږ ملګري به روزانه جېل ته راوستی شو، نو خبر ولګېد(راغی) چې د حکومت د دې ناروا، بې قانونه زور زیاتي او ګرفتاریو برخلاف بهر ملګري، په چارسده کې یوه احتجاجي جلسه کوي، خو اختر ته بنده( ځنډ) ده. چنانچه وروسته خبر راغی چې د اګست په ۱۲ دولسم به دغه احتجاجي غونډه کیږي. کله چې سرکار(حکومت) له دې غونډې خبرشو، نو چاپېره يي لاسونه واچول، د سر سر چې کوم ملګري ول، هغه يي ونېول چې دا جلسه ناکامیابه شي.

په ۱۳ د اګست خبر شوو چې د چارسدې په دغه غونډه د بابړې په مقام ګولۍ وچلېدې او په سلګونو نارینه او زنانه پکې شهیدان شول. د زخمیانو خو څه شمېر نه وو معلوم، ځکه اول خو هسپټالونو ته حکم وو چې زخمیان مه پریږدۍ، بیا ورته هدایت وو چې زخمیان پولیس ته حواله کړۍ، نو له دې وجې زخمیان پټ پاتې شول، ځکه چې قیدیان راتلل(بندي کېدل) او له دې نور تفصیل معلومېده.

د جلوس مشري زموږ د خدايي خدمتګارو د تنظیم سالاراعظم امین جان خان کوله، سالار صیب يي هم راورسوه (ونېوه)، سالار صیب نامعلومه شو. چارسدې ته ټولې لارې، سرکونه او پلونه پولیسو او ملیشو له مخکې نېولي وو. پر چا به يي چې شک راته، هغه به يي ګرفتارولو. چا سره به چې پنډوکي کې څه وردی(څه شی) وو، هغه به يي هم له نېولو مخکې ښه وواهه. دا هم حقیقت ته رسېدلې خبره ده چې دغسې د وردی رضاکاران يی په سیند لاهو کړي دي. خو له دې هر څه سره سره، په زرګونو خدايي خدمتګار د چارسدې پړانګو او بابړې ته ورسېدل، د جلوس لار وټاکل شوه، جلوس د غازي ګل بابا د جومات پر لار مقبرې ته روان وو چې هلته احتجاجي جلسه وکړي. د مقبرې په منځ کې جومات ملیشو نېولی وو او پر چت يي ماشینګڼونه لګولي وو. کله چې جلوس جومات ته ورنږدي شو، نو بې له څه خبرتا يي(warning ) يي له بره د ګولیو(ډزو) باران شروشو. د جلوس تر وړاندې یو زلمي سره قامي جنډه وه، هغه ولګېد، چې پرېوت نو جنډه ترې بل زلمي ونېوله، هغه هم ولګېد اوپرېوت، نو حکم وشو چې پرېوځۍ!

دا بې وسلې او د عدم تشدد په اصولو کاربند(روان) زلمي او بوډاګان پر مځکه پراته وو او د جومات له چتره پرې ګولۍ چلېدې، بلکې د دې شهادت هم شته چې ماټر(۱) بمونه راغورځول شوي دي. یو محشر خپور وو، جلوس ته چې کومې زنانه راغلې وې، هغوی رامنډې کړې، اکثرو پکې د زخمیانو خدمت ته لاس کړی، د میندو او خویندو د سر لوپټې کوزې شوې، د زخمیانو پټۍ ترېنه جوړې شوې. یو زلمي د یوې پیغلې په غیږ کې سا ورکړه، بل بوډا د بلې. بوډاګانو سرونه سرتور کړل، د خیر سوالونه يي کول، نورو زنانه وو د خدای قران پر سر نېولی، ملیشووالو ته يي رویونه (سوالونه) اچول چې ډزې بندې کړي. ما په خپلو سترګو په ګولیو سوري قرانونه لېدلي دي او هغه ننګیالي اوغیرتي پښتنې مې هم لېدلي دي، د چا په ګوګل چې نن هم له دغه سوري شويو قرانونو څخه د وتلې ګولیو نښې شته!

د بېدریغه او بې حسابه ګولیو چلولو اندازه له دې هم لګیږي، داسې زخمیانې زنانه هم وې چې هغوی په کلي دننه، د خپلو کوټو پر سر لګېدلې دي. د صحیح مړو اندازه به څوک ولګوي، اکثره مړي خلکو وتښتول(یووړل) او پټ يي کړل. حکومت خو صرف دومره وویل چې د پاکستان دوښمنانو او د هند وانو ایجنټیانو د ملک د تباهۍ منصوبه جوړه کړې وه، حمله يي کوله چې هغه د حکومت پر وخت اقدام ناکامه کړله. په دغه غونډه د ډزو په نتیجه کې (۲۵) پنځه ویشت تنه مړه دي(دلته ولیخان دا د حکومت په حواله وايی، زما زیاتونه)، خو په دغه قتل عام کې د موجودو خلکو د اندازې مطابق په سوونو ملګري مړه دي. قابو شپږ سوه تنه یادیږي، چونکې ملګري د مختلفو علاقو او لیرې لیرې ځایونو څخه راغلي ول، نو ځکه يي پوره اندزه لګول ګران ول.

وروسته سرکار وویل چې دوی(خدايي خدمتګارو) د هغې دفعې خلاف ورزي کړېده چې د ضلعې مجسټریټ(ادارې) لګولې ده. دا خو درواغ او ناروا ځکه دي چې هغه ورځو کې زموږ د ضلعې ډپټي کمشنر د تورو( د قوم نوم دی، زما زیاتونه) هدایت الله خان وو او هغه ما ته پخپله دا خبره کړېده چې له ما څخه نه چا تپوس کړی او نه ما دفعه ۱۴۴ لګولې وه. مړي خو مړي ول، هغه خو لاړل، خلکو تر خارو لاندې کړل، خو کومې کانې چې په هسپټالونو کې پر زخمیانو وشوې، داسې یو زخمي حباب خان د کالو خان ماته وې چې زخمیانو ته به يي په زخمونو کې سیخونه چخول، ورسره به پيغورونه وو. د مسلم لیګ شین پوشان( نشنل ګارډ) به د ډاکټرانو پر سر ولاړ وو، وې به يي ښه ده، خبره به دې بره ورسوو، او یا دا زخمیان وغورځوۍ بهر ته! حباب خان کاکا پخپله له یوه هسپټال نه بل ته او له بل نه بل ته، اخر د قبایلې علاقې پر لار په زخمي وجود پټ په پټه وتښتېد او هله يي سا ورکړه چې په افغانستان ولګېد(ورسېد)

د دې قتل عام په سبا پولیس او ورسره د مسلم لیګ نشنل ګارډ د خدايي خدمتګارانو پر کورونو سر شول، تالاشي يي اخیستلې چې ګنې تاسو خدايي خدمتګار او لا زخمیان په کورونو کې پټ کړي دي. د هغې په سبا یعنې د اګست په ۱۴ مه، د پاکستان د جوړېدو ورځ وه، جشن وو، باجې ــ ډول سرناوې، د مسلم لیګ مشرانو جلوسونه ویستل، بیم باجې يي غږولې او پر هغو لارو او کورونو يي دا باجې او ګډاګانې وروستلې چې د زلمو لا وینې هم نه وي چکه( غوټه) شوې او نه د دغو شهیدانو د تختې اوبه وچې شوې وې!

خو کله چې دغه مسلم لیګیان او د هغوی د ډنډه مار نشنل ګارډ د جشن او خوشالۍ، مبارکو او ګډېدو نه وزګار شول، نو بیا له پولیسو سره ملګري د خدايي خدمتګارو په ګرفتارولو او کورونو تالا کولو پسې ووتل. ماته یو خدايي خدمتګار پخپله خبره کوله چې کله زما د ګرفتارۍ لپاره پولیس راغلل نو بې تپوسه پر کور راوختل، ورسره د مسلم لیګ نشنل ګارډ هم وو، هغه وې زما د واده څو ورځې شوې وې، زما ناوې شور جوړ کړ، ما وې خیر دی، کور کې ګرځي، نو کور کې خو څاروي هم وي، سپي هم وي نو ته له هغوی کله ستر کوي، دا هم په دغه سپو او ډنګرو کې وشمېره. وروسته بیا خبرشوم چې د خدايي خدمتګارو له تالاشي کولو پس بیا د کورونو د تالاشي کولو وار راغی، نو چې هر څه دوی راټول کړل، نو تاڼه دار صیب ښځې ته وکتل چې د واده جوړه يي اغوستې ده، ورته يي وې دا هم وباسه. ناوې ورته وې چې زما خو دغه جامې وې چې تاسو یووړې نو څه واغوندم، وې له ګاونډیانو نه يي وغواړه. د ګاونډیانو زنانه وو دې ناوې ته جامې ورکړې، دې (ناوې) پولیسو ته وې چې تاسو له کوټې ووځۍ چې زه جامې بدلې کړم، خو د پولیسو افسر ورته وايی چې خاوند ته پرتوګ وباسې نو نن يي موږ ته هم وباسه!

موږ سره په دې جېل کې کافي عالمان هم ول چې هر کار به يي د اسلام په ګز کچ کاوه، د بابړې د قتل عام په اړه به هغوی تپوس کاوه چې د خدای له کوره ګولۍ چلیږي، پر مسلمانانو چلیږي، مسلمانان زخمیان او شهیدان کیږي، زنانه پکې ویشتل کیږي، د خدای قران پک سوری سوری کیږي، نو دا کوم اسلام دی؟

ما به ورسره خندل، ما وې دا د جناح صیب مسلم لیګ اسلام دی چې ښکته له هندوستانه راغلی او د اسلامي نظام او شریعت د نفاذ ذمه وار وزیر يي جوګندرناټهه منډل دی چې نه یوازې هندو دی بلکې په هندوانو کې هم د نیچ ذات چوړې دی چې هندوان ورته پخپله اچهوټ(Untouchable) وايي، نو د داسې قاضي القضات به همدغه اسلام وي، نور به څه وي؟

د بابړې د قتل عام نه پس د قیدیانو زور ولګېد، هر ماپښین به چې ګاډی راغی، نو شېبه پس به د هرېپور جېلخانې ته د قیدیانو یوه مظبوطه ډله راورسېده. ورځ په ورځ د قیدیانو شمېر زیاتېده، بارکونه ډکېدل، د جېل د عملې رویه خو خپله به هم خرابه وه، خو هره هفته به لا قیوم خان خپله راته او لا به يي خپل وزیر جعفرشا میا صیب رالیږه. د جېل په ډاګ بنګله کې به يي شپه وکړه، ټول حال احوال به ي معلوم کړ، د جېل د بېل بېل افسر څخه به يي معلومات ترلاسه کول، د سختې او نورې سختې حکم به يي کاوه او هر یو سرکاري نوکر او ملازم ته يي دا څرګنده کړې وه چې د هر یوه واحد فرد د کارګزارۍ نه موږ ځان خبر ساتو(یو بل باندې جاسوسي کول خو د سرکاري افسرانو مشغولا وه)، نو قیوم خان به د جېل افسرانو ته وې چې ستاسو ترقي په دې پورې تړلې ده چې څونه خدايي خدمتګارو ته تکلیف ورکړۍ او دومره حد پورې دوی تنګ کړۍ چې دوی معافي وغواړي، په ضمانتونو کورونو ته لاړ شي او مسلم لیګ سره ملګري شي، پښتانه متل کوي « هوسۍ هسې هم ګړندۍ وه، لا ګونګري دې ورته واچول، نو بیا خو راپې مشې»

زموږ ملګري ټول د دې نوي ارډی ننس لاندې نظربند ول. د نظربندانو دوه ډلې وې. یو کلاس I او بل کلاس II چې د بي او سي کلاس برابر وو. موږ څو تنه يي د کلاس I په شمېر کورټین ته راوستلو او زموږ نور ملګري يي په کلاس II (یعنې سي کلاس کې) په نورو مختلفو علاقو کې راګېر کړل. یو بل سره د لېدو کتو اجازه نه وه. څوک به چې په جېلخانه راننوت، نو چې به ور سره هر څومره جامې وې او یا نور څه هغه به يي ترینه اخیستل. هسې خو د دې کلاس II نظربندانو په قانون کې جامې وغیره لیکلي ول خو نه ورته د جېل افسرانو خپلې جامې پرېښودلې او نه يي ورته سرکاري جامې ورکولې، کومې چې قانونآ د دوی کېدلې. اوړي کې خو ګوزاره کېده، سړي به له څادره لنګ واهه، جامې به يي وډبولې ، وچې به يي کړې ، خو چې ژمی به راغی، نو بیا خو نه په څادر کې ساعت تېرېده او نه جامې دومره ژر وچېدلې. د هرېپور وریځې او بارانونه او جړې پرې د پاسه. سرکاري صابون نشو ورکول کېدای، له بهره د هیڅ څيز اجازه نه وه، تر دې چې هغه د سي کلاس د اخلاقي قیدیانو چې کوم مراعات وو، یعنې په ملاقات کې صابون، ګوړه، نسوار وغیره ټول په خدايي خدمتګارو بند وو. بوډاګان به ناجوړه پراته ول، د دارو درملو يي تپوس نه وو. ډاکټرانو د وزیرانو له وېرې څوک په هسپټال کې داخلولای نه شو. هرېپور چونکې د وطن جېل وو او هر پېژندګلو خلک پکې وو، نو نورو اخلاقي قیدیانو کې به دې سیاسي وروڼو سره څه د صابون او ګوړې امداد کولو، نو هغې پسې به روزانه تالاشي راتله او چې هرشی به يي سیاسي قیدي سره وموند، نو هغه به يي ترینه واخیست.

د کلاس II د نظربندانو څه، چې زموږ د کلاس I د نظربندانو به هم هره ورځ تالاشي کېده. د جېل د خوراک دا حال و چې یوه ورځ چې د جېلخانو جرنیل صیب صاحبزاده په دوره راغی. اول خو يي تپوس وکړ، وې څه تکلیف؟ ما ورته وې چې جېلخانه کې تکلیف کوم ځای(چیرته) وي، بیا مې ورته یو ژېړ ټکری شان لاس کې ورکړ، ماوې صیب دا څه دی؟ جرنیل صیب ډېر واړوه راواړوه، خو هیڅ يي ونه پېژانده. ما نه يي تپوس وکړ، وې څه دي؟ ما وې بوی کړه، شاید له بوی څخه يي وپېژني، په دې هم کار ونه شو، ماوې صیب ټکری نه دی، دا زموږ د دې جېل ډوډۍ ده، ډوډۍ! ما ورته وخندل، ما وې که غاښ وباسي او د دندان ساز فیس دې د مخې نه کیږي، نو د دې ډوډۍ د ماتولو کوشش وکړه، ما وې پيشو ګان يي نه خوري. د جېل سړې ډوډۍ اکثره دا افسران راغونډوي خپلو غواوو، مېښو ته يي وړي.

نو ماوې جرنیل صیب دلته موږ سره بې شمېره بوډاګان دي، ځیني خو زما څه چې ستاسو له پلرونو هم مشران دي، نو چې هغوی به دې ډوډۍ سره څه کوي؟

هغه د جېل تکلیفونه او مصیبتونه یوخوا ملاقاتونه بند، خطونه بند، اخبارونه او رسالې بندې، یعنې د بدني او جسماني تکلیف سره نفساني تکلیفونه هم ورسولی شول. ولې د دې نه علاوه زموږ یو پنجابی عمربیګ ناروغه وو،هغه به هر مازیګر راغی، د جېل په چکر کې به کښیناست او زموږ ملګري به يي راوغوښتل او نورو ملازمانو مخکې به يي ورته تبلیغ کاوه او کوښښ دا وو چې مسلمانان يي کړي. نو په دې سلسله کې دومره مخکې لاړ، زموږ ملګرو ته يي وې چې تاسو به باچاخان پسې ځۍ، هغه خو هندوان دي. وې به تاسو نه يي خبر چې د ډاکټر صیب( ډاکټر صیب د باچا خان مشر ورور و) لور، مریم یو غیر مسلمان عیسوی کړی دی او د باچاخان زوی غني خان د یوې پارسڼې سره واده کړی دی. خیر هغه چې زموږ ملګرو به دغه داروغه ته څه وې، هغه دلته نشم لیکلای. خو هغه دومره کلک سترګی وو چې دا ډول تقریرونه يي د جېل ملازمانو ته په پرېډ کې کول. یوه ورځ زموږ احاطې ته راغی، ما ورته وې چې داروغه صیب ته چې د ډاکټر صیب او باچا خان د لور او زوی قصه کوي، نو که دا کوي کوه يي، خو چې زه هم درته ستا د لېډر ووایم. ماوې ستا لېډر جناح صیب د پنځه څلویښت ۴۵ کلونو په عمر کې خپل یو پارسي اشنا کره دېره وو، نو له هغه نه يي د هغه  د ۱۸ کلونو پیغله لور ولمسوله او له کوره يي وویسته او واده يي ورسره وکړ(۲). دغه دې یوه او بیا دا چې له دې مټېزې(هغه ښځې یا نجینۍ ته ویل کیږي چې د کوروالو له سلا او خبرتیا پرته له کوره له چا سره وتښتي، زما زیاتونه) څخه يي کومه لور وشوه، نو هغه لاړه، هغې پخپلسر یو عیسوي مېړه سره واده وکړ. نو ما دا وی د باچاخان او ډاکټر صیب د ټول ټبر دا قسمه خوبۍ ستا د لېډر په خپل ذات کې یوازې راغونډې شوې دي.

د داروغه صیب سره د جېل نور ملازمان هم ولاړ وو. نو ما وې داروغه صیب که پس له دې نه موږ خبر شو چې تا دا قسمه خبرې دلته قیدیانو او ملازمانو ته کړې دي، نو بیا به موږ هم مجبور یوو چې ستا د لېډر حالات هم بیان کړو. ایله داروغه صیب له دغې سپکې ویناو قرار شو.

د ګرفتاریو سلسله روانه وه، جېلخانې ډکېدلې، نویو قیدیانو به د حکومت د ظلم نوې نوې قصې له ځان سره راوړلې، د خدايي خدمتګارانو څځه ږیرې خره ییل، مخونه ورته تورول، پر خره سپرول او د پولیسو او نشنل ګارډ ورپسې چیغې وهل، لاسونه پړکول او چې څومره حکومت زور اچاوه، حالات د هغوی په اندازه نه قابوکېدل. نو سرکار وار په وار قدم پورته کاوه او نوره سختي يي پسې کوله. تر دې چې دا مو هم پکې واورېدل چې په صوابۍ کې يي زموږ ملګري بربنډ لغړ کړل(۳) او په کلي کې يي د ګرځولو نه پس بیا خپل کورونو ته همداسې بربنډ ننویستل چې د خپل کور زنانه میندې، خویندې ننګیندې او لوڼه يي وویني. د وحشت او بربریت حد نه وو، موږ به زهېرېدو او فکر اخیستي وو چې ولې د دې غیرتي پښتنو سره داسې کیږي؟ کله ناکله خو به زموږ زلمو باچاخان ته هم قهر راغی چې اخر دا دومره بې عزتي او سپکاوی به تر کومه پښتانه په چوپه خوله او د عدم تشدد پر لاربرداشت کوي!

ولې افرین شه پر هغو ننګیالو زلمو او بوډاګانو چا چې د دې هر یوه ظالم زیاتی، تالاکېدو هرڅه مقابله داسې په نره وکړه چې دنیا ورته حیرانه شوه. همدغه حال د هغو قیدیانو وو چې په جېلخانو کې پراته وو او ورسره غیرانساني سلوک کېده او ورته له ځناورو هم لاندې کتلی شو. قیوم خان دې چې په دې پوه شول چې د جېل دننه خلک خو په هیڅ قسم نه راتمیږي، ولې همغه شان په بهادرۍ، میړانه او اوچتو سترګو جېل تېروي، نو اول خو يي رنګارنګ افواګانې خپرې کړې چې دا خلک مشرقي پاکستان(ننی بنګله دیش، زما زیاتونه) ته لیږلی شي.کله به يي وې حکومت فیصله کړې د سر سر خلک ترینه پاڼسي کوي. کله به يي وې دا به ټول د اټک کلا ته راغونډوي. قیوم خان به تقریرونه کول، د څرمنو اسمانونه به يي ګړبول، وې چې قاضي صیب به دلته د صوبايي د بازار په چوک کې چانماري کوم، وغیره وغیره. چې دا ټولې خبرې يي ناکامه شوې، نو بیا يي چالانونه(لېږل) شرو کړل، قاضي عطالله خان او غني خان يي چالان کړل، مودو پس پته ولګېده چې د سیند حیدراباد جېل ته يي لېږلي دي. دا شان يي پسې امیرمحمد خان لالا او عبیدالله خان وویستل، پته ولګېده چې دوی د سندهه سکهرجهنمي جېل ته لېږلي دي. هر ماښام به یو نه یو خبر راته چې نن چالان تیار دی او سبا تیار دی!

ـــــــــــــــــــ

۱ ــ  د بابړې د خانضمیر کاکا په سپینو او پولونو کې د بم پتري ننوتي وو چې د خدايي بخښلي سره قبر کې یوځای دفن کړی شو.

۲ ــ جناح صیب دغه جینۍ سره د ۱۷ کلونو په عمر کې معاشقه جوړه کړه. پارسي اشنا يي خپه وو. له عدالت نه يي باقاعده حکم واخیست او د جناح او خپلې لور په ملاقات يي سرکاري بندیز ولګاوه. خو چې دغه جینۍ د اتلس کلونو شوه، نو خپل سپی يي په تخرګ کې ونېو او د پلار له کوره په اغوستو جامو کې ووته او جناح صیب سره لاړه. نو ماوې داروغه صیب دا تپوس به يي اوس ته وکړې چې که جناح صیب مسلمان وو او دا جینۍ پارسڼه وه، نو دوی چې سرکاري طور سره واده کاوه، نو څه طریقه يي استعمال کړې وه؟

۳ ــ د دغه ننګیالو د نومونو لیکل ماته د پښتو نه پرېوتي ښکاري، نو ځکه يي لیکل نه غواړم. د یو کشمیري(Sexual Pervert )جنسي قچر د خپلې بېعزتۍ د بدل اخیستو لپاره د غیرتي پښتنو سره دا عمل کولو. ( دلته د ولیخان منظور، قیوم خان کشمیری دی، زما زیاتونه)

باچاخان او خدايي خدمتګاري

د عبدلولیخان لیکنه

دوهم ټوک، ۱۲۵ ــ ۱۳۲ مخونه

یادونه:

لیکنه کټ مټ د نوموړي کتاب له متن څخه د بابړې د قتل عام د ۷۱ تلین په مناسبت راکاپي شوېده. البته په ډېرو لږو ځایونو کې د پورته افغانانو د لاپوهاوي په موخه ځینو ویینو(کلمې) کې لږ څه بدلون پېښ شوی دی. مننه

 

د ۲۰۱۷ کال د اګست ۱۲ مه

سرلوڅ مرادزی