د کردانو ۳۵ ملیوني نفوس

16.10.2019kordan med smuk pige
د ایران، ترکیې، عراق او سوریې په هیوادونو کې اباد دی چې په خپل ټول تاریخ کې یې د خپل ځان لپاره ځانګړی دولت نه دی جوړ کړی چې دا هغه ارمان دی چې د دې قوم د تیرو شویو ټولو مشرانو په زړونو کې پاتې دی دوی یواځې واړه واړه امارتونه جوړ کړي دی لکه مرواني امارت او بدرخاني امارت.
کردانو د اسلام د دویم خلیفه حضرت عمر رضی الله د خلافت په دوره کې اسلام ومانه او دا سیمه د مسلمانانو له لورې فتحه شوه چې له هغې مودې راهیسې دوی د نورو عربو قبیلو په څیر ژوند کوي.
کردان په خپل تاریخ کې ډیرې ویاړمنې څیرې هم لري لکه صلاح الدین ایوبي او شیخ الاسلام ابن تیمیه چې تاریخ پوهان دواړه کردان بولي.
عثماني خلافت د شپاړسمې میلادي پیړۍ په لومړیو کې کردانو ته له دې امله ډیر امتیازات ورکړي وو چې دوی د شیعه صفویانو په وړاندې جنګیدل خو د ۱۹۱۴م او ۱۹۱۸م کلونو ترمنځ د عثماني خلافت د کورنیو ستونزو پرمهال کردانو هم د نورو عربانو په څیر د عثماني خلافت پر ضد په توطیو او دسیسو جوړولو پیل وکړو.
تیر ۱۰۰ کلونه کردان د امپراطوریو په خدمت کې
په ۱۹۱۸ م کال د محمود حفید برزنجي په مشرۍ د عثماني خلافت پرضد کردانو، د برطانویانو سره د مرسته وکړه او د عثماني خلافت په ضد یې د لواء السلیمانیه په نوم ملیشې جوړې کړې چې دې لواء ډیر دوام ونکړو او په ۱۹۲۲م کال کې دا ملیشې له منځه لاړې.

کردان د عثماني خلافت پرضد د بریتانویانو په خدمت کې

د برزنجي په مشرۍ کردانو د بریتانويانو سره مرسته وکړه چې بریتانویانو له کردانو سره د یوه ځانګړي دولت د جوړولو وعده کړې وه خو په د ۱۹۲۳م کال د جولاي په ۲۴مه کردان هغه مهال بریتانویانو په سپین میدان پریښودل چې کله د سویټزرلینډ په لوزان ښار کې د لوزان تړون لاسلیک شو.
لوزان تړون د لوزان په ښار کې د لومړي نړیوال جنګ د متحدینو او د ترکیې ترمنځ لاسلیک شو چې له مخې یې د یونان او بلغاریې سره د ترکیې پولې معلومې شوې او هم د قبرص، عراق، شام په سیمو د ترکیې دعوه لغوه شوه. د لوزان په تړون سره د سیفر تړون لغوه شو هغه تړون چې کردانو ته پکې د ځانګړي دولت وعده ورکړل شوې وه.
د لوزان تړون وروسته کردانو د برزنجي په مشرۍ بیا وسله وال مقاومت پیل کړو چې تر ۱۹۳۱م کال پورې یې دوام وکړو.
کردان د بریتانویانو له لورې پنځه ځله د جګړې په میدان کې خوشي تشي پریښودل شول.

کردان د ایران په ضد د روسانو په خدمت کې

د ۱۹۳۲م کال څخه د کردانو د وسله وال مقاومت مشري احمد او مصطفی برزنجي په غاړه واخیسته چې له اوږدو جګړو وروسته یې په عراق کې د اربیل او بادینان سیمو واک ترلاسه کړو. دا ځل روسانو د کردانو سره ژمنه وکړه چې دوی ته به ځانګړی دولت جوړوي، کردانو د ایران په خوا کې هم ګڼې سیمې لاندې کړې. روسانو د محمد رضا پهلوي سره ستونزې درلودې او کردان یې هڅول چې ځانګړی دولت اعلان کړي دوی به یې مرسته وکړي هماغه ؤ چې په ۱۹۴۶م کال د جنوري په ۲۲مه قاضي محمد د روسانو په مرسته د ټولو کردانو لپاره د جمهوري مهاباد په نوم ځانګړی دولت اعلان کړ.
د ایران شاهي دولت د روسانو سره د تیلو یو تړون لاسلیک کړو چې په بدل کې به یې روسان د کردانو له ملاتړه لاس اخلي چې همداسې وشول روسانو کردان په سپین میدان کې پریښودل او د ایران شاهي دولت د کردانو په وړاندې جګړه پیل کړه او مهاباد جمهوریت ۱۱ میاشتې وروسته ونړیدو، قاضي محمد د ایران د مهاباد په سیمه کې په عام محضر کې اعدام کړل شو.

کردان د عراق پرضد د اسرائیلو په خدمت کې

بارزانیانو په ۱۹۴۸م کال کې د اسرائیلو د لومړی لومړي وزیر ډیویډ بن ګوریون سره اړیکې جوړې کړې، اسرائیلو غوښتل چې خپله ختیځه پوله په کردانو وساتي چې اسرائیلو د کردانو د جنګیالیو روزنه پیل کړه او د اسرائیلو موساد به کردي جنګیالي په څرګند ډول روزل او بیا به یې کردي سیمو ته لیږل.
د ۱۹۵۸م کال د کردي انقلاب وروسته د عراق حکومت د کردانو سره په یوه تړون کې د کردانو حقوق ومنل او په ۱۹۷۰م کال یو بل تړون چې د صدام حسین او کردانو ترمنځ لاسلیک شو، کردان په عراق کې په رسمي توګه ومنل شول خو کردانو بیا هم د اسرائیلو له ملګرتیا لاس وانخیست او د صدام د نظام په وړاندې یې د اسرائیلو سره لاس یو کړی وو.
د اسرائیلو او کردانو ترمنځ اوسنی اړیکې هم له هماغه وخته پیل شوی دی. د اسرائیلو ۷۵ سلنه تیل د کردستان څخه دی او اسرائیل په کردستان کې لوی لوي شرکتونه لري.
وروسته د کردانو د دوو مشرانو جلال طالباني او مسعود بارزاني ترمنځ د واک پر سر جنګ رامنځ ته شو چې ترمنځ یې د دواړو لورو څخه زرګونه کردان ووژل شول.

کردان د عراق پرضد د خمیني په خدمت کې

په ۱۹۸۰م کال د صدام حسین او ایران ترمنځ جګړه رامنځ ته شوه چې خمیني د جلال طالباني او مسعود بارزاني ترمنځ جوړه وکړه او دواړه یې وهڅول چې د عراق په خلاف د دوی ملګرتیا وکړي. کردانو د ایران په ملګرتیا د عراق په وړاندې جګړه پیل کړه چې په ۱۹۸۸م کال کې صدام حسین د کردانو د حلبجه په ښار د کیمیاوي وسلو برید وکړو او زرګونه کردان یې ووژل.
د ایران او عراق په جګړه کې کردانو یواځې له ایران څخه مرسته نه ترلاسه کوله بلکې له اسرائیلي دولت څخه یې هم مالي او تسلیحاتي او د روزنې مرسته ترلاسه کوله ځکه اسرائیل له صدام حسین څخه ډیر په ویره کې وو.کردان د عراق پرضد امریکایي ائتلاف په خدمت کې

په ۱۹۹۱م کال امریکایي ائتلاف د کویت د ازادولو لپاره په عراق برید وکړو او عراقي ځواکونه مجبور شول چې کویت پریږدي هغه مهال بیا هم د کردانو مشر مسعود بارزاني د امریکایي ائتلاف مرسته وکړه او کردان یې د امریکایانو په څنګ کې د عراق په ضد وجنګول هغه مهال په زمکنۍ جګړه کې د عراقي ځواکونو د ماتي لوی لامل د کردانو مقاومت ؤ.
امریکایانو کردانو ته وعده ورکړې وه چې د کویت له ازادۍ وروسته به د عراق، ترکیې او ایران په منځ کې دوی ته ځانګړی دولت جوړوي خو د صحراء له معرکې وروسته بیا هم کردان د ائتلافیانو له لورې صدام حسین ته په سپین میدان پريښودل شول چې د عراق د نظام له لورې یې په زرګونه کسان ووژل شول او ملیونونه له خپلو سیمو وتښتیدل.
صدام حسین غوښتل چې د طالباني او بارزاني ډلې په بشپړ ډول له منځه یوسي او ټول جنګیالي یې له یوې مخې ووژني خو فرانسې مداخلې وکړه او د عراق په شمال کې یې د عراقي ځواکونه هوایي پروازونه بند کړل چې ورسره کردي جنګیالیو د ارام ساه واخیسته.
په ۱۹۹۴م کال د طالباني او بارزاني ډلو ترمنځ بیا جګړه پیل شوه چې تر ۲۰۰۳م کال پورې یې دوام وکړو او پکې زرګونه کردان ووژل شول.

کردان دویم ځلي د امریکایانو په خدمت کې

په ۲۰۰۳م کال بش په عراق بریدونه پیل کړل او د کردانو دواړې ډلې د امریکایانو له لورې منظمې کړل شوې د صدام حسین په خلاف یې زمیني جګړه پیل کړه په افغانستان کې د نظار شورا د جګړه مارانو په څیر کردان هم د صدام په وړاندې په جګړه کې د امریکایانو لپاره ډیر مؤثر تمام شول او د شمال له لورې ټوله زمکنۍ جګړه کردانو په مخ یوړه.
په ۲۰۰۵م کال امریکایانو اراده وکړه چې د عراق د سمبالچار پاؤل بریمیر څخه واک عراقیانو ته ولیږدوي، په عراق کې پارلماني ټاکنې اعلان شوې د عراق په پارلماني ټاکنو کې د کردانو د طالباني ډلې ۷۷ څوکۍ وګټلې چې طالباني د عراق لپاره مؤقت دولت تشکیل کړو او نوموړی د همدې دولت مشر شو او مسعود بارزاني بیا د کردستان د اقلیم مشر وټاکل شو چې بارزاني به د کردستان ټولې چارې د مرکزي حکومت څخه په جلا ډول پرمخ وړې.
له عراق څخه د امریکایي ځواکونو د وتلو وروسته کردان بیا په سپین میدان پریښودل شول تر هغې چې په عراق کې داعش راڅرګند شو او خپلې ریښې یې سوریې ته هم وغوځولې.

کردان د داعش په وړاندې دریم ځلي د امریکایانو په خدمت کې

په ۲۰۱۴م کال چې کله داعش د خلافت اعلان وکړو، امریکایي ځواکونه سوریې ته راننوتل او د کردانو په سیمو کې یې لویې لویې نظامي اډې جوړې کړې.
کردان دا ځل په سوریه کې یواځې د داعش په وړاندې نه بلکې د ټولو ښي اړخو ډلو په وړاندې جګړې ته رامخکې شول.
ترکیه چې د ناټو غړی هیواد دی او د امریکایانو متحد دی، څو ځله یې ناټو او امریکا ته د کردانو له خوځښتونو شکایت وکړو خو امریکایانو ترکیې ته تل ډاډ ورکاوه چې د ترکیې په ضد به له کردانو سره مرسته ونه کړي.
په سوریه او عراق کې د داعش له ماتې وروسته ټرمپ وغوښتل چې له سوریې خپل ځواکونه وباسي، چې دا دی کردان دا ځل ترکیې ته په سپین میدان پریښودل شول.

کردان ولې له تیر تاریخ څخه عبرت نه اخلي؟

کردان له پیړیو ډیر تکړه جنګیالي لري چې همدې ټکي له تیرو سلو کلونو راهیسې د امپراطوریو پام د دوی لور ته راګرځولی دی، اروپایان او امریکایان له هماغه وخته د دوی ځوانان خپلو هیوادونو ته بیایي او هلته یې د لویدیځ په فکر روزي چې خپلو ټولنو ته له راتګ وروسته ورته د امریکایانو او اروپایانو ملګرتیا په هره بیه قبوله وي.
کردان د عراق، سوریې، ایران، ترکیې هیوادونو کې ویشل شوی دی او دوی په دې ټولو هیوادونو کې اقلیت بلل کیږي چې لویدیځ هیوادونه کوشش کوي چې کردان په دې سیمې کې د یوه جنګي ابزار په توګه د تل لپاره وساتي.
که کردان د اروپا او امریکا له دغو روزل شویو ټامیانو څخه ځان خلاص کړي شاید په راتلونکې کې د خپل تاریخ د مسلسل تکرار سره مخ شي کنه کردان به په راتلونکې کې هم د نیابتي جګړو کرایه شوی جنګیالي وي.

والسټریټ ژورنال له طالبانو سره دخلیلزاد یوه بله پټه معامله افشا کړه

والسټریټ ژورنال له طالبانو سره دخلیلزاد یوه بله پټه معامله افشا کړه
منبع : تاند   تاریخ: 10/14/2019
یکشنبه، دمیزان ۲۱مه – امریکايي والسټریټ ژورنال ورځپاڼې، افشا کړه چې زلمي خلیلزاد اسلام آباد ته په خپل وروستي سفر کې له طالبانو سره دانس حقاني، امریکايي استادانو او نورو بندیانو دتبادلې ترڅنګ دسولې دمذاکراتو په بیا پیل هم خبرې کړې دي. ورځپاڼه وايي، زلمي خلیلزاد دملګرو ملتونو د ۷۴مې عمومي غونډې په څنډه کې دیو شمېر هېوادونو له مشرانو سره هم په دې اړه خبرې کړې دي چې څنګه دسولې خبرې بیا پيل شي؟ خو له ملا برادر سره یې په اسلام آباد کې مخامخ دا خبره رایاده کړې ده.

ورځپاڼه وايي، خلیلزاد او طالب مشر ملا برادر په دې لیدنه کې داعتماد دبیا جوړونې، دتاوتریخوالي دراکمولو او زندانیانو دتبادلې په تړاو مهم بحثونه کړي دي. ورځپاڼه وايي، تېره اوونۍ دټرمپ دا څرګندونې چې په افغانستان کې یې حضور دامریکایانو لویه اشتباه ده، ددې ټکي څرګندويي کوي چې دواړه لوري بیا مذاکراتو ته روان دي.

ورځپاڼه دامریکايي سرچینو له قوله لیکي چې طالبانو خلیلزاد ته وړاندیز کړی چې دافغان حکومت له زندانه دې انس حقاني ورخوشې کړي، دوی به دامریکايي پوهنتون دوه استادان ورخلاص کړي. دا هغه ټکی دی چې دامریکا دبهرنیو چارو وزارت تراوسه پټ ساتلی او نه یې وه څرګنده کړې چې خلیلزاد له طالبانو سره دخبرو دبیا پیل لپاره کتلي دي. په همدې حال کې نن ولسمشر ټرمپ یو وار بیا ویلي چې نور باید بې پایانه جګړې ختمې شي او دوی له افغانستانه وتل غواړي.

                 

پاکستان ته دخطر یو بل زنګ
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 10/14/2019

 ۱۳ اکټوبر ۲۰۱۹ – یو شمېر پاکستاني څېړونکي وایي، اوس هم خطر شته دی چې دپاکستان نوم له خړ لېست څخه تور لیست ته داخل کړل شي. سرچینې وایي، پاکستان حکومت که چېرته دترهګرو پر ضد کوټلي ګامونه پورته نکړي، نو ښایې له خړ لېست څخه یې نوم تور لېست ته هم ډېر ژر ورسېږي، خو نن دپاکستان دخزانې مشر عبدالحفیظ شیخ ویلي، هڅه کوي د(ایف ای ټي ایف) له خړ نوملړ څخه دخپل هېواد نوم وباسي.

په پاکستان کې دای ایم ایف پخوانی استازی ندیم الحق رسنیو ته ویلي، چې پاکستان ښایي دایف ای ټي ایف ځینې شرایط پوره کړي وي خو دترهګرو پرضد یې مبارزه کې کومه ښکاره لاسته راوړنه نه لري. هغه زیاته کړې پاکستان دهغو ترهګرو په نیولو کې هم پاتې راغلی دی چې نړۍ یې غوښتنه کړې و. څه وخت وړاندې دپاکستان لومړي وزیر عمران خان هم خواشینې ښودلې وه او ویلي و چې که مونږ دترهګرو پرضد ګامونه پورته نکړو نو ښاېې تور لېست کې مو دهېواد نوم راشي چې دا به ډېر بد تاثیر او اغېزه وکړي.

  •  (ای ټي ایف ) تېرکال دنا قانونو او ترهګرو دمالي سرچینو په وچولو کې په ناکامه راتللو سره سمدستي پاکستان دترهګرو په خړ لېست کې شامل کړ او بیا یې پاکستان ته دیو چانس په توګه (۱۱) سپارښتنې ورکړې وې که چېرته یې پوره کړې وې، نو پاکستان به دخړ لېست څخه ووځي، خو اوس یې امکان شته چې تور لېست ته هم ورسېږي.

په هغو سپارښتنو کې دا هم شامل دي چې پاکستانی حکومت دې په پاکستان کې د ۱۲۶۷ او ۱۳۷۳ ترهګرو او دهغوي دملاتړو پرضد بندیزونه عملي کړي. ای ټي ایف پرپاکستاني حکومت فشار راوړی دی چې په ترهګرو دې اسانتیاوي بندې کړي، مالي ملاتړ دې ورته ختم کړي او په بشپړه توګه دې ترې دملاتړ لاس واخلي.

بلخوا پاکستان ادعا کوي چې دترهګرو پروړاندې دوی کوټلي ګامونه اخیستي دوی وایې پاکستان دترهګرو مالي سرچینو دوچولو اؤ دناقانونه پیسو دلیږد مخنیوي دپاره یې یو شمیر عملي ګامونه اخستي خو بیاهم په دې لېست کې شامل دي. خو اېف ای ټي اېف پاکستان تراوسه پورې په خړ نوملړ کې ساتلی او وایي، که سپارښتنې يې پوره نه شوې نو په همدې اکتوبر په میاشت کې به پاکستان بلې درجې (تور نوملړ) ته ورګوزار کړي.

دیادولو دی پاکستان په نړيواله کچه هغه هېواد دی چې په خورا سپين سترګي دترهګرو تمويل کوي او هيڅ نړيوال قانون او مقررات نه مني.

 

ملل متحد افغان ها را به پشتیبانی از تکمیل شدن پروسه انتخابات فراخواند
منبع : دویچه ویلی   تاریخ: 10/14/2019
یوناما اعلام کرده است که کمیسیون های انتخاباتی اقدامات ”بی شمار” ضد تقلب را روی دست گرفته اند. این سازمان از مه دست اندرکاران انتخابات می خواهد که قبل از هرگونه اظهار نظر درک کامل از روند شمارش آرا داشته باشند.
هئیت معاونت سازمان ملل متحد ( یوناما) روز یک شنبه با نشر اعلامیه ای از کمیسیون های انتخاباتی، احزاب سیاسی، حکومت، کاندیدان و حامیان آنان خواسته است تا به حمایت از روند انتخابات، با توجه به جدول اعلام نتایج و تکمیل شدن پروسه انتخابات تعهد کنند. این سازمان از تمامی دست اندرکاران انتخابات افغانستان خواسته است تا پیش از هرگونه ابراز نظر درک دقیقی از روند شمارش آرا داشته باشند. در بخشی از این اعلامیه آمده است: «همه افراد ذیدخل مسئولیت مشترک در اعتباردهی به انتخابات دارند.» 
سازمان ملل متحد با خوش بینی از کمیسیون های انتخاباتی افغانستان نگاشته است که این کمیسیون ها اقدامات زیادی را برای جلوگیری از تقلب روی دست گرفته اند. اعلامیه می افزاید: «ملل متحد دریافته است که مقامات انتخاباتی افغان اقدامات بی شمار ضد تقلب را جهت تضمین شفافیت روی دست گرفته اند.» 
یوناما از تمامی مردم افغانستان می خواهد تا در صورت مشاهده تقلب مسؤلیت مدنی شان را ادا نموده و به کمیسیون شکایت های انتخاباتی شکایت کنند. سازمان ملل متحد هم چنان از نهاد های عدلی و قضایی خواسته است تا در صورت موجودیت مدارک معتبر باید به گونه فوری تحقیقات را آغاز نموده وچهره هایی را که مسؤل شناخته می شوند، بازداشت و مورد پیگرد قانونی قرار دهند. 
                     
احتمال شته چې پاکستان سبا دترهګرو هېوادونو تورلیست کې راشي
منبع : تاند   تاریخ: 10/14/2019
یکشنبه، دمیزان ۲۱مه – ټاکل شوې چې له ترهګرۍ څخه دمالي ملاتړ دمخنیوي نړیوال سازمان یا فاینانشل اکشن ټاکس فورس (FATF) سبا دوشنبه تور لیست ته دپاکستان دغورځولو په تړاو وروستۍ پرېکړه اعلان کړي. دا په داسې حال کې ده چې تازه له ترهګرۍ څخه دمالي ملاتړ دمخنیوي نړیوال سازمان اسیايي څانګې ویلي، پاکستان له ترهګرۍ څخه مالي ملاتړ نه دی درولی او نه یې هم دتورو پيسو دمینځلو په مخنیوي کې ناکام شوی دی، چې له کبله یې ډېر امکان شته چې پاکستان له خړ لیست څخه تور لیست ته وغورځول شي.

له ترهګرۍ څخه دمالي ملاتړ دمخنیوي نړیوال سازمان تېر ۲۰۱۸ کال کې پاکستان خړ لیست ته غورځولی و، خو ورسره یې ۲۷ ماده ییزه اخطاریه هم ورکړې وه چې د ۲۰۱۹ کال تراکتوبره پورې دې ځان په شرایطو برابر کړي ګني تور لیست ته به یې واچوي. اوس دغه سازمان وايي، پاکستان تراوسه په دغو ۲۷ مادو کې یوازې ۶ مادو باندې عمل کړی دی، تر دې چې پاکستان په تخنیکي برخه کې هم له ۴۰ امتیازونو څخه یوازې ۱۰ امتیازونه ترلاسه کړي دي. خو بلخوا پاکستان چې تر سخت فشار لاندې دی، دا مهال یې سترګې چین ته ډېرې ور اوړي ترڅو یې په تور لیست کې راتلو مخه ونیسي.

پاکستاني لومړي وزیر همداراز دملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې له ترکیې او انډونیزیا څخه هم غوښتنه کړې ده چې تور لیست ته یې دنوم داضافه کېدو مخه ونیسي. که پاکستان دفاینانشل اکشن ټاسک فورس په تور لیست کې راغی نو دا هېواد به په نړیوال اقتصادي ډګر کې له سختو بندیزونو سره لاس و ګرېوان شي، ځکه پاکستان منلې ده چې خړلیست کې دنوم راتلو له کبله یې اقتصاد سخته ضربه لیدلې ده.

                          

واشنگتن تایمز: حالا زمان درست برای خروج نیرو‌ها از افغانستان نیست
منبع : رادیو آزادی   تاریخ: 10/14/2019
واشنگتن تایمزروزنامه امریکایی واشنگتن تایمز به این پرداخته که حالا زمان درست برای خروج نیرو‌ها از افغانستان نیست. به نوشته روزنامه، دونالد ترمپ رئیس جمهور امریکا تصمیم اخیر را برای لغو دیدار محرمانه با نماینده‌ گان طالبان در زمان درست گرفت.

در ادامه آمده که با توجه به نفوذ روزافزون چین و روسیه در منطقه و هم چنان افزایش تشنجات امریکا با ایران، حضور ایالات متحده در افغانستان بیشتر از هر زمان دیگر مهم شده است. اما دونالد ترمپ روز پنج شنبه در سخنرانی به هوادارانش در شهر مینیاپولیس امریکا گفت، زمانش فرارسیده تا نیرو‌ های این کشور از افغانستان و سوریه، به خانه‌ های ‌شان باز گردند. واشنگتن تایمز می ‌نویسد، ایالات متحده تاریخ تاسف بار از تنها گذاشتن نامناسب منطقه در دهه نود میلادی را به خاطر دارد. هنگامی که به دنبال جنگ افغانستان با قشون سرخ، خلای قدرت به میان آمد و باعث شکل گیری گروه طالبان شد.

به نوشته روزنامه، طالبان افغانستان را به یک محل پرورش تروریزم مبدل ساخته اند و در کنار این تهدید‌ات تروریستی از گروه داعش و شبکه القاعده تا هنوز در افغانستان و آسیای میانه وجود دارد. بناءً نویسنده واشنگتن تایمز استدلال می ‌کند که خروج فوری و تنها گذاشتن افغانستان در وضعیت فعلی، گروه‌ های شورشی و تروریستی را تقویت می ‌کند و آنها از این عملکرد امریکا به عنوان پیروزی بزرگ یادآوری خواهند کرد.

  • وال ستریت ژورنال

روزنامه وال ستریت ژورنال، در مطلبی به جنگ ناتمام افغانستان تمرکز کرده. این مطلب را دگروال گاری گریش یک افسر متقاعد امریکا نوشته است. این افسر نظامی می‌ نویسد، به باور او جنگ ویتنام برای ایالات متحده درس داد که پس از این در جنگ ناتمام و بی‌ پایان دخیل نشود به خصوص در کشور‌ های که به گفته او، با مودل ‌های دموکراتیک تطابق ندارند. وال ستریت ژورنال می‌ نویسد، افغانستان کشوری است که تاریخ فرهنگ‌ ها و اقوام متنوع دارد.

هفتم اکتوبر یعنی دوشنبه گذشته از آغاز حملات هوایی امریکا بر رژیم طالبان در افغانستان ۱۸ سال سپری شد. ایالات متحده در این جنگ نزدیک به دو هزار و چهارصد نظامی اش را از دست داده و حدود یک تریلیون دالر مصرف کرده است. حلقات مختلف در ایالات متحده به این باور اند که باید به این جنگ پایان داده شود، اما پنتاگون و قصرسفید هر گونه بیرون شدن امریکا از جنگ افغانستان را مربوط به وضعیت می‌ دانند و تا هنوز هیچ‌ گونه تاریخی را برای بیرون کردن نیرو‌ ها از افغانستان تعیین نکرده اند.

د لایق صیب نويیمې زیږد کلیزې ته ډالۍ

 

 

پښتنې میندې دې پاڅي زوی د ې راوړي

د لایق پشان یو ستر زوی د افغان

هسې زوی چې ویاړ، شمله د ټول ملت وي

ویاړ د ووړ وي، ویاړ د زوړ وي ویاړ د ځوان

که څه ویاړ دی، پیرزوینه یا لورنه

په ریښتیا سره يې لایق دی سلیمان

د ده شعر د زړه غږ دی د زیارکښو

د کارګرو، کسبګرو د د هقان

یوه شپېلۍ ده چې درو منځ کې غږیږي

د پونده وو، د شپنو د زړه داستان

پښتنې میندې دې هم خوښې وي کور کې

چې لایق لري د زړونو ترجمان

ټول شعرونه يې له یوه سره ترپایه

یو غورځنګ دی یو پاڅون دی یو ټکان

هر کلام يې یو صحنه د معرکې ده

له دښمن سره د لاس و د ګریوان

هر مصرع يې یو ترسیم دی یو انځور دی

د دښمن په کور د کاڼو د باران

یو تصویر دی چې ماهر عکاس اخیستی

له دښمن څخه چې تښتي له میدان

هر یو بیت يې تر ایرو لاندې سکروټه

د چوپتیا تر شا په لاره دی توپان

یوه چیغه د ازاد ملت د خولې ده

یو هیبت دی، زلزله ده یوهیجان

یوه کوکه ده، مقام له اسرافیله

هسې کړنګ دی، ته وا وچاودید اسمان

یوه څړیکه د تاریخ له پرهارو ده

یوه کړیکه ده د لروبر افغان

یو فریاد دی د مظلوم زړګي له تله

یو غبرګون دی د ظالم په لور هر ان

یوه کرکه له وحشت او بربریت ده

یو نفرت دی مقابل کې د شیطان

یوه مینه ده وروری ده خلکو منځ کې

یو دوستي سراسري ده د انسان

هر یو شعر يې په ښکلا تر نورو ښکلی

خزانه یې د ښکلاوو ده دېوان

یو ډېوه ده چې به تل مدام بلیږي

ترې جاریږي به د شعر پتنګان

یو شغله ده چې رڼا به يې ابدي وي

یو لمبه ده جګه شوې تر اسمان

هسې ګل دی چې به تل بڼ کې تازه وي

نه يې باد شي رژولی نه خزان

هر غزل به یې په زړونو کې خوندي وي

څو چې یو پښتون ژوندی وي په جهان

زمانې که موږ ته تېر وخت خوشال راکړ

ستر لایق زموږ د وخت دی خوشال خان

شعروزمه خیالونه

ملګرو ملتونو په ۷۴ مه عمومي مجمع کې د ملي امنیت سلاکار ډاکټر حمدالله محب د وینا متن

1.10.2019Moheb i FN
بسم الله الرحمن الرحیم
د ناستې ښاغلی رئیس، د ملګرو ملتونود سازمان محترم سرمنشي، درنو استازو، سفیر صاحبانو، ښاغلو او آغلو! ویاړم، چې نن په دې مهمه ناسته (پلټ فارم) کې ستاسو درنو همکارانو او شریکانو پر وړاندې ولاړ یم او د خپلو هیوادوالو استازیتوب کوم.
بله د ویاړ خبره داده، چې یوازې دوه ورځې وړاندې شاوخوا درې میلیونه افغانانو د ترهګرۍ له ګواښونو سره خپل ژوند په خطر کې واچاوه او د افغان ځوانې ډیموکراسې په څلورمه دوره ولسمشریزو ټاکنو کې یې رایه ورکړه.
د هغو کسانو په منځ کې، چې رایه یې ورکړه نارینه، مېرمنې او آن لا داسې سپین ږیري شامل و، چې ښايي دا یې د ژوند وروستۍ رای اچونه وه. همدارنګه داسې ځوانان هم په کې و، چې نوي د رای اچونې سن ته رسيدلي او دا یې د ولسمشر ټاکلو لومړۍ تجربه وه. په ټاکنو کې داسې کسانو هم رایه واچوله، چې معلولان و او د رای اچونې تر مرکزه تګ ورته آسانه نه و.
زموږ په ولسمشریزو ټاکنو کې داسې کسانو هم برخه واخیسته، چې د لاس ګوتې یې د ۲۰۱۴ کال په ټاکنو کې د طالبانو لخوا پرې شوې وې، خو دوی بیا هم راووتل او رایه یې ورکړه.
مونږ یوازې د ولسمشر د ټاکلو لپاره رایه ورنکړه، بلکې ډیموکراسۍ ته مو رایه ورکړه، اساسي قانون ته مو رایه ورکړه، سولې ته مو رایه ورکړه، آزادۍ او ملي حاکمیت ته مو رایه ورکړه، هوساینې او وصل ته مو رایه ورکړه او د افغانستان اسلامي جمهوریت ته مو رایه ورکړه.
ګرانو هیوادوالو! زه تاسو ته د رایې کارونې له حقه د استفادې له امله مبارکي وایم او له ټولو مسلکي او زړورو افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو څخه مننه کوم، چې ددې حق د ساتلو لپاره یې هڅې وکړې. زمونږ ۷۰ زره زړورو ځواکونو ددې تاریخي بهیر په لړ کې د خپلو هیوادوالو ساتنه وکړه. د افغان ځواکونو د مسلکیتوب له امله د د ښمن ډېری او آن لا ټول هغه بریدونه، چې په دې ورځ یې زموږ د ملکي هیوادوالو د په نښه کولو لپاره پلان کړي و، دفع کړل.
زه ددې لاسته راوړنې له امله د نړۍ وګړو ته هم مبارکي وايم او له تاسو هر یوه مننه کوم. نړیواله ټولنه په ځانګړي ډول د ناټو غړي هېوادونه په تېرو دوو لسیزو کې زموږ ترڅنګ ولاړ و او موږ ته یې ددې زمینه برابره کړه، چې هیواد مو له جګړې راووځي، بیا ورغول شي او د یوه نوي افغانستان په اړه فکر وکړو، داسې افغانستان، چې په اسلامي ارزښتونو او افغاني عنعناتو ولاړ او د تل لپاره له خونړۍ ماضي ژغورل شوی وي.
تاسو هغه مهال د یوې افغان ډیموکراسۍ په اړه زموږ د لیدلوري د عملي کېدو په برخه کې ستره او ارزښتناکه پانګونه وکړه او آن مو خپل نارینه او ښځینه د مرګ له خطر سره مخامخ کړل، چې ډیموکراسي زموږ په هیواد کې یوازې یوه مفکوره وه، خو اوس تاسو د هغې سرمایه ګذارۍ مثبتې پایلې ګورئ، چې د پالیسیو، اقداماتو، بنسټونو، اصولو او آن لا خلکو په بڼه را څرګندې شوې دي. مونږ، د افغانستان نننيو ځوانو رهبرانو د ولسواکۍ هغو اصولو او ارزښتونو ته غېږ پرانېستې، چې د ملګرو ملتونو سازمان یې پر بنسټ تاسیس شوی دی.
ښاغلی تیجاني محمد باندي! اجازه راکړئ، چې د ملګرو ملتونو د ۷۴ مې عمومي ناستې د ریاست پر څوکۍ ستاسو د ټاکنې له امله مبارکي ووایم. مونږ د هغو موخو د پراخې دایرې ملاتړ کوو، چې ددې عمومي غونډې په اجنډا کې تعقیبېږي او د سولې او امنیت له پرمختګ، د زده کړو د کیفیت له ښه والي، د بې وزلۍ د له منځه وړلو او اقلیمي بدلونونو ته له رسیده ګي څخه عبارت دي. مونږ همدا ډول د عمومي مجمع د پخوانۍ مشرې ماریا فرنیندا اسپینوسا له هڅو او مشرتابه هم مننه کوو.
ښاغلی رییس،
زموږ ولسمشر جلالتمآب محمد اشرف غني دوه کاله وړاندې د ملګرو ملتونو په ۷۲ مه غونډه کې پر همدې ځای د هغو ابهاماتو په اړه پوښتنې را پورته او خبرې وکړې، چې نړیواله ټولنه ننګوي او اړتیا لیدل کېږي، چې د حل لپاره یې ټول په ګډه پر وړاندې ودرېږو. له هغې مودې را پدېخوا افغانانو په خپل هېواد کې یو څه ډېر ډاډ رامنځته کړی دی.
موږ افغانان د ولسواکۍ او سولې لپاره پر خپله ژمنه ولاړ یو. افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو د یوه مسلکي او استوار بنسټ په توګه دا ثابته کړې، چې زمونږ له ډیموکراتیک بهیره ساتنه کولای شي او نړیواله ټولنه هم له دې بهیره د ملاتړ په برخه کې له افغان ولس او دولت سره په خواکې ولاړ دي، خو لاهم د هغو کسانو د موجودیت له امله، چې د سولې پر وړاندې ولاړ دي ابهامات موجود دي.
طالبانو او د هغوی بهرنیو ملاتړو ته له همدې ځایه د افغان ولس یو پیغام لرم: له موږ سره د سولې په بهیر کې یو ځای شئ، کنه پر وړاندې به مو جګړه جاري وساتو. لکه څنګه، چې زما همکارې او په ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازې عادله راز تېره اوونۍ په همدې ځای کې وویل زه هم وایم، چې په دې جګړه کې بریا زموږ ده.
ښاغلی رییس،
زه دلته یوازې له وظیفوي لحاظه د خپل ولس استازولي نه کوم؛ بلکې زه د هیواد له هغه مطلق اکثریت څخه یو یم، چې شاوخوا ۶۰ سلنه وګړي جوړوي او د خپل ژوند شاوخوا درې نیمې لسیزې مې په جګړه کې تېرې کړې دي. زمونږ همکارانې سفیر صاحب عادله راز او سفیره رویا رحماني هم د هغه نسل یوه برخه ده، چې په جګړه کې زېږېدلي او لوی شوي دي.
مونږ نوی افغانستان یوو!
افغانستان دا مهال تر بل هر وخته ډېر د ځوانانو د هیلو پر اساس اداره او مخته ځي. د وروستیو شلو کلونو لاسته راوړنو مونږ ته دا فرصت راکړی، چې خپلې هیلې پر یوه قوي باور بدلې کړو. مونږ د هغې سولې د راوستو لپاره پر خپلو وړتیاوو باور لرو، چې ټول عمر مو یې هیله درلوده. مونږ په دې اړه له وړاندې زیات ګامونه پورته کړي، خو لا هم اوږده لار په مخکې لرو. راتلونکي ګامونه په موږ افغانانو پورې اړه لري.
د ولسمشرۍ ټاکنو پایلې، چې هر څه وي، خو یو شی واضح دی، چې سوله د دولت لومړیتوب دی او وي به، چې اوس حکومت ته د خلکو د یو ځل بیا رایې ورکولو له امله به نوره هم تقویه شي.
سولې ته د رسېدو لپاره راتلونکی ګام به هم د لومړي هغه په څېر د افغانانو لخوا پورته شي. د ۲۰۱۸ کال په فبروري کې جمهو رییس محمد اشرف غني طالبانو ته له قید او شرط پرته د سولې د مذاکراتو وړاندیز وکړ، چې تر اوسه هم پر خپل ځای دی. د همغه کال په جون میاشت کې، چې افغانانو د اختر ورځې نمانځلې درې ورځنی سرتاسري اوربند وشو، چې هېچا یې فکر نه کاوه. دې کار افغانانو ته یو نه ماتېدونکی ډاډ ورکړ، چې سوله ممکنه ده او په ډاګه شوه، چې حکومت له خپلو وسله والو مخالفانو سره د مخامخ خبرو اترو وړتیا لري.
ولسمشر محمد اشرف غني په نوامبر میاشت کې د سولې لار نقشه وړاندې کړه او یو مذاکراتي ټیم یې اعلان کړ. افغانستان د ۲۰۱۹ کال له پیل سره له افغانانو سره د سراسري مشورې له لارې د سولې لارې ته دوام ورکړ.
په دې اړه افغان مېرمنې تر بل هر چا د ډېر امتیاز مستحقې دي، ځکه تر بل هر چا وړاندې د هیواد په کچه د سولې د اجنډا پر محوریت را ټولې شوې. په فبرورۍ کې د افغانستان له ۳۴ ولایتونو څخه ۱۵۰۰۰ مېرمنو د سولې د توافقنامې پر شرایطو بحث وکړ او د هغوی له ډلې ۳۰۰۰ تنو یې په کابل ښار کې له دې اجنډا د ملاتړد اعلان لپاره ناسته وکړه.
حکومت په اپریل کې د سولې تاریخي ملي مشورتي لویه جرګه را وغوښته، چې د سولې په هوکړه لیک کې یې د خلکو پر غوښتنو بحث او مشورې وکړې.
پورته یاد شوی هر نوښت داسې یو ستر ګام دی، چې مشري یې افغانان کوي او یوې ټول شمولې، پایداره او با عزته سولې ته زمینه برابروي او لا ډېر خوځښت رامنځته کوي.
موږ په داسې حال کې، چې په دې اړه د یوه بل ګام پورته کېدو ته تیار یو، ژمن یو، چې سوله باید پایداره، همه شموله او باعزته وي. افغانان د لانورې وینې بهېدنې د مخنیوي په موخه په بېړني ډول د اوربند غوښتونکي دي، هغوی غواړي، چې د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ د سولې خبرې وشي او غواړي، چې اسلامي جمهوریت د ملت او دولت د بنسټ په توګه باقي پاتې شي. مونږ نه یوازې د خپلو لاسته راوړنو د خوندیتوب غوښتونکي یو، بلکې د هغه اساس د ساتلو غوښتنه هم کوو، چې د موجودو لاسته راوړنو د لا ډېرېدو او غوړېدو امکانات برابروي.
مونږ په دې اړه د هغو نړیوالو شرکاو له همکارۍ مننه کړې او ښه راغلاست مو ورته ویلی، چې د سولې د تامین په برخه کې زموږ له اصولو سره مطابقت لري او د افغانانو په مشرۍ یې د سولې له پروسې ملاتړ کړی. سوله زمونږ مشترک هدف او ترهګري زمونږ ګډ دښمن دی او نباید د سولې په یوه غیر واقعي استعجالیت کې ترهګر پیاوړي کړو.
زه غواړم له نړیوالو شریکانو او ملګرو مننه وکړم، چې زمونږ د سولې د هڅو ملاتړ یې کړی دی د هغو له جملې د امریکا متحده ایالات، اروپايي ټولنه، جرمني، ناروې، سعودي عربستان، متحده عربي امارات، اندونیزیا، ازبکستان او نور هیوادونه.
دا مهال افغانان د نړیوالې ترهګرۍ پر لومړۍ کرښه جنګېږي، چې د نورو هیوادونو خلک په سوله کې ژوند وکړي، خو دا باید له یاده ونه باسو، چې سوله یو دایمي وضعیت نه دی، بلکې دوامدره ارزیابۍ او پاملرنې ته اړتیا لري، چې شریک اړخونه یې په ګډه پر غاړه اخلي او ارزښتونه سره شریکوي. هغه ترهګر، چې افغان ځواکونه ورسره جګړه کوي، مونږ او ټولې نړۍ ته ګواښ دي.
ترهګري په همغې کچې، چې یوه مفکوره ده، د تاوتریخوالي یو ډول هم دی. مونږ باید د ترهګرو د ملاتړو افکارو د تفکیک لپاره، هغه که هر ځای وي، په ګډه کار وکړو. د صفر زغم تګلاره، چې هر ځل یې یادونه شوې، نه باید نوره د بحث موضوع وي، بلکې باید په داسې یوه کار بدل شي، چې اقدام ته ضرورت لري. مونږ په سیمه کې غوڅو اقداماتو او ژورې همکارۍ ته اړتیا لرو.
له ترهګرۍ سره مبارزه کې اړتیا ده، چې د ټولیز امنیت د پیاوړي کولو داسې چاره رامنځته شي، چې د ترهګرو جرمي فعالیتونو ته پراخه پاملرنه وکړي او د هیوادونو ترمنځ د هغوی د تګ راتګ، سرباز ګیرۍ او د هغوی د تمویل د هغو سرچینو په اړه، چې ددوی جرمي او وژونکې بقا ته لار پرانیزي پام ونیسي.
له ترهګرۍ سره مبارزه د امریکا له متحدو ایالتونو او ناټو شریکانو سره زموږ د ګډ کار بنسټ جوړوي، چې افغانستان هغه ته په بشپړ قوت سره ژمن دی. زه ټولو پوځیانو او د هغوی کورنیو، نه یوازې افغان ملي امنیتی او دفاعي ځواکونو بلکې، د مختلفو هیوادونو سرتېرو ته، چې زموږ له ځواکونو سره اوږه په اوږه جنګېدلي او خپل سرونه یې قربان کړي همدردي وړاندې کوم. موږ افغانان به کله هم ستاسو قربانۍ هېرې نکړو او منندوی مو یو.
ښاغلی رئیس!
لکه څنګه، چې د عمومي غونډې له بحثونو څرګنده شوه، ترهګري او منازعه نړۍ ته د متوجه نننیو ګواښونو یوازنۍ بېلګې نه دي؛ بلکې د اقلیمي بدلونونو اغېزې او انساني بحران هم هغه لومړیتوبونه دي، چې افغانستان هره ورځ ترې متضررېږي. دغه ننګونې کولای شو یوازې د نړیوالو همکاریو د یوه نوي میزان او هستې په مرسته له منځه یوسو. که چېرې ددې ننګونو د له منځه وړلو غوښتونکي یو او هیله لرو چې د تل پاتې ودې اهداف تر لاسه کړو، باید له شخصي ګټو ور هاخوا لیدلوری ولرو.
افغانستان ددې ژمنو په عملي کولو کې د ملي پراختیا د اجنډا له اصولو او د پایدارې ودې له موخو سره په تطابق کې پانګونه کړې ده. دا اهداف د افغانستان د سولې او انکشاف په ملي اډانه او د ملي لومړیتوبونو په پروګرامونو کې ځای لري.
له هغه ځایه، چې د افغانستان اقتصاد اوس هم اکثرا پر کرنه ولاړ دی، ځکه يې د اقلیمي بدلونونو له امله ډېر زیانونه زغملي. اوږده وچکالي زمونږ خلکو ته د ژوند او مرګ موضوع جوړه شوې ده. یو زیات شمېر خلکو مو خپل کورونه پرېښي دي او په شدیده بې وزلۍ کې ژوند کوي. دا هغه مسله ده، چې مونږ اوس هم ورته د اوږدمهاله حل لارې موندلو په لټه کې یو او په ورته وخت کې زیانمنو شویو کسانو ته بېړنۍ بشرپاله مرستې هم رسوو.
د تېرې اوونۍ په سرمشریزه کې د نړۍ مشرانو د اقلیمي بدلونونو په اړه پر داسې استعجالیت ټینګار وکړ، چې ددې خطر د زیانونو د کمولو لپاره نویو اقداماتو ته اړتیا پېښوي. موږ به دا مهم بحثونه د اقلیمي بدلون په راتلونکي کنفرانس کې، چې راتلونکی ډسمبر په چیلي هیواد کې جوړېږي دوام ورکړو.
ښاغلی رئیس،
غواړم خپلې خبرې د ملګرو ملتونو د تعهد په محور څرخیدونکي یوه پیغام باندې، چې راتلونکي ته ګوري راونغاړم. له کنډوالو د افغانستان د راوتلو سفر او دوامدار پرمختګ د ملګرو ملتونو او څو اړخیزو همکاریو د اهمیت شاهد دی.
افغانستان سږ کال د خپلې خپلواکۍ سلمه کلیزه ونمانځله. ددې پېړۍ په وروستیو دوو لسیزو کې تاسو له موږ سره مرسته وکړه، چې ولسواکۍ رامنځته کړو، چې اوس یې مونږ پر قوي بسټ په ډاډ سره ولاړ یو او د پر ځان بساینې، هوساینې او سولې پر لور حرکت کوو.
نوی افغانستان په سیمه کې د همکاریو، وصل او انکشاف په مرکز د اوښتو په حال کې دی. د استانبول پروسې په شمول، د آسیا زړه او د افغانستان په اړه د سیمه ییزو اقتصادي همکاریو کنفرانس د افغانانو هغه نوښتونه دي، چې له وړاندې یې اقتصادي ګټې رامنځته کړي او د سوداګرۍ، د توکو تحرک، او په ټوله سویلي او منځنۍ آسیا کې يې د خلکو او فکرونو لپاره نوې پولې پرانېستې دي.
مونږ اوس ویلی شو، چې د افغانستان ولسواکي یو بریالی داستان و، چې نه یوازې په افغانانو، بلکې موږ او تاسو ټولو پورې تړاو لري.
ښاغلی رئیس،
هو! وخت زموږ د پرمختګ شاهد دی، خو وخت لاهم موږ ته درد راکوي. افغانان د خپل هر هېوادوال په مرګ ځورېږي، زمونږ لپاره هره هغه شېبه د غم ده، چې یو افغان خپل ژوند په کې له لاسه ورکوي.
زموږ ماموریت د داسې یوې سولې رامنځته کول دي، چې د ټولو افغانانو درد ته د پای ټکی کېږدي. یوازې په سوله کې هر افغان کولای شي د هغې ډیموکراسۍ آزادي او او فرصتونه تجربه کړي، چې موږ یې د راوستو لپاره ډېرې قربانۍ ورکړې دي. هېڅ افغان تر هغې سوله ییز او ازاد ژوند نه شي لرلای، چې ټول افغانان دسولې شاهدان ونه اوسي. دا هغه ورځ ده، چې موږ ژوند او کار ورته کوو او پوهېږو، چې داسې یوې ورځې ته د خپلو نړیوالو دوستانو او همکارانو په مرسته رسېدلای شو.
دا هغه ورځ ده، چې مونږ یې یوازې هیله نه لرو، بلکې باور پې لرو.
مننه

عمران خان، له ولسمشر ټرمپه وغوښتل چې له طالبانو سره خبرې بیا پیل کړي

منبع : تاند   تاریخ: 9/24/2019

د پاکستان صدراعظم عمران خان پرون (دوشنبه) د امریکا د متحدو ایالتونو له ولسمشر ډانلډ ټرمپ سره تر کتنې مخکې له طالبانو سره د امریکا د خبرو د بیا پیلېدو غوښتنه وکړه.

عمران خان وویل، د افغانستان شخړه بالاخره باید د سیاسي خبرو له لارې حل شي.

عمران خان، چې د ملګرو ملتو په عمومي اسمبلۍ کې د ګډون لپاره نیویارک ته تللی او هیله لري چې له ولسمشر ټرمپ سره به وویني، د بهرنیو اړیکو شورا ته په خبرو کې وویل«زه وروسته له ولسمشر ټرمپ سره وینم او هغه ته به ووایم، وګوره پوځي حللار نشته. که تاسې په ۱۹ کلونو کې بریالي شوي نه یاست، په ۱۹ نورو کلونو کې هم نه شئ بریالي کېدای.»

عمران خان په دې اړه څه ونه ویل چې ولې یې د طالبانو مشرانو ته په خپله خاوره کې پناه ورکړې ده.

پاکستان هیله لري چې بالاخره به امریکا دې نتیجې ته ورسېږي چې په افغانستان کې نه بریالۍ کېږي نو ښه دا ده چې پر امریکا او نوره نړۍ د تروریستي حملو د مخنیوي لپاره د افغانستان کنټرول اسلام اباد ته وسپاري.

د امریکا د بهرنیو اړیکو په شورا کې له عمران خان څخه د طالبانو د قوت په اړه پوښتنه وشوه، ده وویل«فکر نه کوم چې طالبان به ټول هیواد (افغانستان) ونیولی شي. زما په نظر په جګړه کې به ولاړ حالت رامنځته شي.»

د یکشنبې په ورځ د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد په نیویارک کې له عمران خان سره ولیدل.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر شاه محمود قریشي، چې له عمران خان سره د امریکا په سفر کې ملګری دی، وايي:

«خلیلزاد د امریکا او طالبانو د خبرو په اړه خپل تحلیل وړاندې کړ.»

ټرمپ تراوسه پورې له عمران خان سره نه دي لیدلي خو د پاکستان د سخت سیال هند له صدراعظم سره یې نه یوازې کتلي بلکې خورا تود هرکلی یې کړی دی. دا هغه څه دي چې پاکستان یې په وړاندې خورا حساس دی.

امنیت شورا د طالبان لخوا د زرګونه قومي مشرانو او علمي کادرونو د وژنې مستند لېست خپور کړ
منبع : تاند   تاریخ: 9/24/2019

د ملي امنیت شورا په افغانستان کې له ۲۰۰۳ څخه تر ۲۰۱۹ پورې د طالبانو د ولسي مشرانو، ملکیانو د وژنې او جنایتونو پېښې مستندې کړي او دا هر څه یې د یو کتاب په ډول خپاره کړي دي.

د دې کتاب د مخکتنې د مراسمو په څنډه کې د ملي امنیت شورا ویاند کبیر حقمل تاند ته وویل، په دې کتاب کې د ټولو هغو ملکي کسانو په تړاو د پېژندنې اسناد راټول شوي چې قومي مشران، علمي کادرونه، دوکتوران، ماستران، انجینران، روغتیايي کارکوونکي، ښوونکي، خبریالان، دولتي مامورین او په نورو عام المنفعه کارونو باندې بوخت کسان وو، خو طالبانو په دغو کلونو کې په هدفي ډول وژلي یا یې تښتولي او وژلي یي دي.

ده زیاته کړه«په دې کتاب کې د هر وژل شوي نوم، د پلار نوم، ولسوالي، کلی، دنده، د زده کړو درجه، د وژل کېدو څرنګوالی، ځای او نېټه په مستند ډول د اسنادو او شواهدو په اساس لیکل شوی دی.»

 د کبیر حقمل په خبره دا مستند کتاب یې ځکه خپور کړی چې د طالبانو جنایتونه تاریخ ته پاتې شي او له راتلونکو نسلونو پټ نشي: «هدف مو دا دی چې دا جنایتونه نور باید پټ پاتې نه شي او د خلکو له ذهنونو ونه وځي.»

د امنیت شورا ویاند زیاته کړه د دغې کتاب یوه یوه کاپي به  ټولو بشري نړیوالو او کورنیو بنسټونو، کورنیو او نړیوالو محاکمو، ملګرو ملتونو او هاګ د جنګي جرمونو محکمې ته وسپارل شي او غوښتنه به ترې وکړي چې د طالبانو د دغو جنایتونو پوښتنه وکړي او له هغوی سره د بې ګناه وګړو د وژنې حساب و کتاب وشي.

 د امنیت شورا دفتر وايي، د زرګونه جایتونه په نوم د دغه کتاب نورې برخې به هم خپرې کړي: (( موږ پر خلکو ځانګړې فورمې ویشلې دي چې د طالبانو په لاس د وژل شویو خپلوانو کره معلومات له موږ سره شریک کړي، تر څو د طالبانو جنایتونه مستند کړای شي.))

خو د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد بیا په یو ټویټ کې ویلي، په تېرو اتلسو کلونو کې طالب وسله والو د ده په وینا هغه منحوسې او منفورې څېرې وژلې دي چې امریکايي ډول ته نڅېدل: (( د اسلامي امارت مجاهدینو هیڅ ازاد او بې پرې افغان نه دی وژلی، د جنایتکارانو او امریکايي غلامانو وژل فریضه ده چې زموږ تاریخونه به پرې وویاړي.))

 دا په داسې حال کې ده چې پر طالبانو د تر ټولو زیاتو ملکي وژنو ملامتیا ور اچول کېږي، څه موده وړاندې راپورونه خپاره شول چې طالبانو په تېرو پنځلس کلونو کې د ډیورنډ کرښې دواړو غاړو ته له ۳ زرو څخه زیات قومي مشران وژلي دي.

سه سرباز خارجی در تیر اندازی یک پولیس در کندهار زخم برداشته اند
منبع : تلویزیون آریانا   تاریخ: 9/24/2019

ماموریت حمایت قاطع در اعلامیه ای می گوید عصر امروز (دوشنبه، ۱ میزان) یک پولیس نظم عامه به سوی کاروان نیروهای خارجی در ولایت کندهار تیر اندازی کرده است.

اعلامیه می افزاید که در این تیر اندازی سه سرباز خارجی به صورت سطحی زخم برداشته اند و حمله کننده در تیر اندازی متقابل این نیروها کشته شده است

 پیشتر منابع به آریانا نیوز خبر داده بودند که بالای نیروهای خارجی در میدان هوایی شهر کندهار تیراندازی صورت گرفته است.

گروه طالبان مسولیت این رویداد را به عهده گرفته و ادعای وارد کردن تلفات بلند به سربازان خارجی را کرده اند.

دطالبانو دامربالمعروف مشر ټاکنو کې له ډاکټر عبدالله څخه ملاتړ وکړ
منبع : تاند   تاریخ: 9/24/2019
دوشنبه، دمیزان اوله: وروسته له هغې چې دکابل میشتو طالب مشرانو یوې ډلې پرون دراتلونکو ټاکنو لپاره داشرف غني ملا ور وتړله، نن دطالبانو دوخت دامر بالمعروف مشر او دافغانستان داسلامي انقلاب ګوند مشر، مولوی قلم الدین مهمند دثبات او همپالنې له تیم څخه خپل ملاتړ اعلان کړ.

دثبات او همپالنې ټیم تایید کړه چې له مولوي قلم الدین سره څو نور پخواني طالب چارواکي هم دهمپالنې ټیم ته ورغلي او له عبدالله عبدالله سره یې په لیدنه کې له هغه څخه دبشپړ ملاتړ ډاډ ورکړی دی. مولوي قلم الدین دطالبانو دالمپیک کمېټې مشر هم پاتې شوی دی او موده مخکې یې ادعا کړې وه چې دکرکټ لومړنۍ افغان لوبډله هم ده جوړه کړیده.

                    

عکس العمل حکومت افغانستان در پیوند به سفر هیئت طالبان به چین
منبع : رادیو آزادی   تاریخ: 9/24/2019

حکومت افغانستان در اشاره به سفر یک هیئت طالبان به چین می ‌گوید، سفر های این گروه به کشور های دیگر نتایجی را نخواهند داشت که مردم انتظار آن را دارند.

ناجیه انوری سخنگوی وزارت دولت در امور صلح شام دیروز (یکشنبه ۳۱ سنبله) به رادیو آزادی گفت، طالبان بجای سفر به کشورهای دیگر باید با حکومت افغانستان گفت‌وگو کنند. او افزود: ”گشتن به خانه های دیگران نتیجۀ نمی‌دهد. برای دریافت راه حل، افغان‌ها باید با هم بنشینند” سهیل شاهین سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر در صفحه توییترش نوشته که ملا عبدالغنی برادر معاون گروه طالبان ریاست یک هیئت نُه نفری را به دوش دارد که به چین رفته است.

بعد از لغو گفت‌وگوها میان امریکا و طالبان یک هیئت این گروه در شانزدهم سپتمبر به ایران و یک هیئت دیگر در همان تاریخ به روسیه رفته بود. سفر هیئت طالبان به چین سومین سفر این گروه به کشورهای منطقه است. سهیل شاهین گفته است ملا برادر دیروز (یکشنبه) با دینگ شیجون نماینده خاص چین برای افغانستان در پکن دیدار کرد. به گفته شاهین، گفت‌وگوهای دو جانب روی مذاکرات انجام یافته میان امریکا و طالبان متمرکز بود. شاهین نوشته است، شیجون توافق امریکا با طالبان را راه مناسب برای حل صلح آمیز معضله افغانستان خوانده است.

حکومت چین و سفارت چین در کابل تا حال در مورد این سفر طالبان به پکن چیزی نگفته اند. هیئت طالبان در حالی به چین رفته است که حکومت افغانستان در گذشته از چنین سفر های طالبان انتقاد کرده بود. صدیق صدیقی سخنگوی رئیس جمهور افغانستان در عکس العمل به سفر اعضای طالبان به مسکو گفته بود که طالبان آدرس صلح را گم کرده‌اند. او در صحبت با رادیو آزادی گفته بود که طالبان گاهی به مسکو می‌روند و گاهی به جای دیگری اما آدرس اصلی صلح افغانستان، مردم و دولت این کشور است.

در این حال انتظار خادم یک آگاه امور بین‌المللی می ‌گوید، با در نظرداشت نفوذ و قدرت چین شاید طالبان به سخنان مقامات چینی گوش دهند و می‌خواهند با این کشور رابطه داشته باشند. او افزود: ”سیاست جهانی و عظمت جهانی با پول صورت می ‌گیرد، با اردو امکان پذیر است، با دیپلوماسی منطقوی و تجارت صورت می‌گیرد که چین همه این‌ها را دارد. پس رهبری طالبان به هیچوجه از سخن چین نمی‌گذرد.”

آقای خادم گفت، اگر امریکایی ‌ها از افغانستان خارج شوند قوه دوم که در منطقه باقی می‌ ماند چین است و شنیدن به چین طالبان را به این کشور نزدیک می ‌سازد. به گفته انتظار خادم، چین برای اجرای پروژه‌ های بزرگ منطقوی اش نیاز به یک افغانستان با ثبات دارد و به همین سبب با طالبان گفت ‌و گو می‌ کند.

طالبان بعد از آن سفرها به کشورهای منطقه را آغاز کردند که گفت‌وگوهای نُه ماهه شان با امریکا از سوی ترمپ لغو اعلان شد. ترمپ این اقدام را در پاسخ به یک حمله انتحاری طالبان اتخاذ کرد که در آن یازده غیرنظامی افغان و یک سرباز امریکایی کشته شدند. طالبان در پاسخ به این اقدام ترمپ هشدار تشدید حملات را دادند ولی به از سرگیری مذاکرات هم تمایل نشان دادند.

               

ازبکستان لس کاله نور هم دافغانستان برېښنا تامینوي
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 9/24/2019
۲۲ سپټمبر ۲۰۱۹ – دافغانستان دمالیې وزارت دسرپرست او دازبکستان دانرژۍ وزیر ترمنځ دبرېښنا دتامین نوی تړون لاسلیک شو، چې لمخې به یې ازبکستان افغانستان ته دلسو کلونو لپاره هر کال په ساعت کې ۶میلیارد کیلوواټه برېښنا ورکوي. دمالیې سرپرست وزیر همایون قیومي ددغه نوي تړون په اړه ویلي، چې ازبکستان دنورو هېوادونو او همداراز دپخوانیو تړونونو په پرتله دا ځل پرافغان لوري په ډېره ټيټه بیه خپله برېښنا پلوري، چې په دې توګه به دبرېښنا په برخه کې زموږ لګښتونه ډېر کم او تر ۶۰۰ میلیون ډالرو به سپما ولرو.دقیومي پروینا، دغه تړون دراتلونکو لسو کلونو لپاره دی او همدارنګه دبرېښنا دلېږد او نورو تاسیساتو دجوړولو لګښت هم ازبکستان په غاړه اخېستی دی. همدارنګه دازبکستان دانرژۍ وزیر هم ویلي، چې دراتلونکو لسو کلونو په اوږدو کې ازبکستان دافغانستان برېښنا تامینوي او دهغه اړوند خدمات به هم وړاندې کوي. بلخوا دازبکستان دانرژۍ وزارت مرستیال شیرزاد حاجي یف هم ویلي، چې دازبکستان دانرژۍ وزارت له افغانستان سره دبرېښنا نوی تړون لاسلیک کړ، چې لمخې به یې ازبکستان دغه هېواد ته دلسو کلونو لپاره هرکال په ساعت کې ۶میلیارد کیلو واټه برېښنا ورکوي.»

دنوموړي پروینا، دغه برېښنا به موسمي نه وي، بلکې دټول کال په اوږدو کې به افغانستان ته ورکول کېږي.
نوموړي همدارنګه زیاته کړې، چې په ۲۰۱۹ کال کې دبرېښنا دعرضې حجم په ساعت کې له ۶۲ میلیون کیلو واټ څخه تقریباً تر ۲.۶ میلیارد کیلو واټ پورې زیاتوالی موندلی دی.

دا تړون په داسې حال کې کېږي، چې څو ورځې وړاندې وسله والو طالبانو په بغلان او کندز ولایتونو کې دازبکستان او تاجکستان دوارداتي برېښنا څلور ستنې په بمونو والوزولې، چې له امله یې تر یوې اوونۍ پورې کابل او یوولس نور ولایتونه بې برېښنا وو. تېرمهال به په کابل کې دژمي په موسم کې برېښنا کمېده، خو دسږ کال په پسرلي او وروستیو میاشتو کې دې ستونزې خلک له لوی سرخوږي سره مخ کړي و.

                 

غني: پرډېورنډ معامله نه ده شوې
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 9/24/2019
۲۲ سپټمبر ۲۰۱۹ – افغان ولسمشر محمد اشرف غني هغه څرګندونې په کلکه رد کړې، چې ګڼې دملي یووالي حکومت له پاکستان سره په ډېورنډ کرښه معامله کړې ده. ولسمشر غني چې تېره شپه یې دشمشاد په نوم له یوه ټلوېزیون سره مرکه کوله وویل، چې په ډېورنډ کرښه هېڅ ډول معامله نه ده شوې، او په دې برخه کې څوک یوه کرښه لیکل څه هم نه شي موندلی. ښاغلي غني ټينګار وکړ، چې ډېورنډ کرښه دافغان ولس پورې اړه لري او پرته دولس له مشورې او پرېکړې هېڅوک په دې برخه کې کوم اقدام نه شي کولي.

نوموړي ددې پوښتنې په ځواک کې که ولسمشر شي دډېورنډ داعیه به راپورته کړي که نه وویل، چې افغانان خپل تاریخ نه هیروي او خپل قدرت ته انتظار کوي. ولسمشر په دغه مرکه کې دا هم وویل، چې که پاکستان دافغانستان په اړه خپلو تګلارو کې بدلون راونولي او دکابل له دښمنۍ لاس وانخلي نو دجنوبي آسیا ترټولو فقیر هېواد باندې به بدل شي. دهغه په وینا پاکستان له سخت اقتصادي بحران سره مخ او اتیا زره میګاواټه بریښنا ته اړ دی او دا له افغانستان سره په دښمنۍ نه شي ترلاسه کولی. ولسمشر غني ټینګار وکړ، چې پاکستان اړ دی دافغانستان او سیمې په تړاو دجګړې دهڅونې پالیسي بدله کړي، ځکه دسیمې ترټولو لوی اقتصادي فرصتونه به یې له لاسه و وځي. ولسمشر له ګاونډیو هېوادونو سره پر ښه ګاونډیتوب، متقابلو ګټو او احترام دټینګار ترڅنګ وویل، چې آسیا دصنعتي کېدو په حال کې ده، او دسیمې هېوادونه باید له دغه فرصت څخه ګته واخلي.

دغنی په خبره دا چې افغانستان دمنځنۍ آسیا زړه او یو څلور لاری دی نو دې هېواد کې سوله او ثبات نه یوازې دسیمې دهېوادونو دسولې او ثبات لپاره ګټور دی، بلکې داقتصادي پرمختګ لپاره یې هم یو ښه بستر دی. ولسمشر غني وروسته له هغې دډیورنډ کرښې په تړاو خپلې څرګندونکې وکړې کله چې پرون دپاکستان دبهرنیو چارو وزارت ویلي وو، ډیورنډ کرښه یوه پېژندل شوې رسمي کرښه ده او افغانستان یې باید په رسمیت وپېژني. خو افغان حکومت لا له وړاندې هم ویلي وو چې ډېورنډ درسمي کرښې په توګه نه پېژني.

دپاکستان دبهرنیو چارو وزارت ویلي وو، چې دافغان حکومت دغه ډول څرګندونې چې وایي ډیورنډ درسمي کرښې په توګه نه پيژنو دافغانستان دسولې پرروان بهیر او هڅو هم ناوړه اغېز وکړي. خو دولسمشر ویاند صدیق صدیقي دتېرې پنجشنبې په ورځ هم په یوه خبرې غونډه کې ویلي وو: «دډېورنډ کرښه هېڅکله موږ په رسمیت نه پېژنو. ددغې کرښې په اړه باید دافغانستان خلک تصمیم ونیسي، نور څوک دډېورنډ په اړه دتصمیم نیولو صلاحیت نه لري.

                

کراکر: گفت‌ و گو با طالبان در غیبت حکومت افغانستان اشتباه بزرگ بود
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 9/24/2019

راین کراکر، سفیر پیشین ایالات متحدۀ امریکا در افغانستان می ‌گوید که گفت ‌و گوی واشنگتن با طالبان در غیبت حکومت افغانستان، یک اشتباه بزرگ بود.

آقای کراکر در یک گفت ‌و گو با «فاکس نیوز» می ‌گوید که حکومت افغانستان باید در گفت ‌و گو های امریکا و طالبان دخیل باشد، چون به باور او غیبت نماینده‌گان حکومت افغانستان، حکومت کابل را غیرمشروع نشان می ‌دهد. وی در این باره می‌ افزاید: «بخاطری ‌که اگر ما با طالبان گفت ‌و گو می‌ کنیم و حکومت افغانستان دخیل نباشد، ما مشروعیت حکومتی را زیر سوال می ‌بریم که ما برای سال‌ ها از آن به قیمت خون و دارایی حمایت کردیم.»

به گفتۀ کراکر طالبان می ‌کوشند تا قدرت را بدست بیاورند، اما امریکا نباید فکر پیروزی به این گروه را بدهد. سفیر پیشین امریکا در افغانستان، هم‌ چنان می ‌افزاید که اگر طالبان حاضر به معامله نیستند، باید انتظار کشید تا زمانی که آن‌ ها برای این کار حاضر شوند. کراکر در سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲ به عنوان سفیر امریکا در افغانستان ایفای وظیفه کرده ‌است. این دیپلومات پیشین امریکا تأکید می‌ کند که طالبان هیچ ولایتی را در افغانستان در اختیار ندارند: «ما نباید در این فکر باشیم که بازندۀ جنگ هستیم؛ ما [بازنده] نیستیم و نه هم حکومت افغانستان [بازنده] است. افغانستان ۳۴ ولایت دارد، شما می ‌دانید چند مرکز این ولایت در تصرف طالبان است؟ هیچ کدام شان!»

او هشدار می ‌دهد که نباید بار دیگر افغانستان به کسانی سپرده شود که فاجعه‌یی را برای امریکا خلق کنند: «به یاد دارید که افغانستان بزرگ ‌‎ترین فاجعه را در تاریخ امریکا برای ما داد، ما نمی ‌خواهیم که دوباره به کسانی افغانستان را واگذار نماییم که این فاجعه را برای ما به بار آورده بود.»

در اوایل ماه جاری میلادی دانلد ترمپ، رئیس‌ جمهور امریکا گفت ‌و گو ها با طالبان را ملغا کرد و گفت که گفت ‌و گو ها با طالبان مرده‌اند.

هغه شپږ هیوادونه چې د تورپوستکو خلکو د مرییتوب له لارې یې ځانونه زیات شتمن کړل

 Slavari i usa14.9.2019

۱ / د امریکا متحده ایالتونه
دغه هیواد د نورو د غلامونې (مرییتوب) له لارې اقتصادي ځواک وموند، سوېلي برخه یې په شتمنه سیمه بدله شوه او د والسټریت مامله ګرو د مریانو (غلامانو) په سوداګرۍ کې خپله نیکمرغي وموندله.

په یادو مامله ګرو کې، جی.پي. مورګان چیس، نیویارک لایف او د لیهمان برادړز شرکتونه شامل دي چې نیویارک ښار یې د غلامانو د سوداګرۍ په حساب د نیویارک ستره ښاري اداره وګرځوله. د اټکل له مخې د امریکا متحده ایالتونو د غلامانو له جبري کار څخه د سل(۱۰۰) تریلیونو ډالرو په ارزښت پانګه ترلاسه کړه.
۲ / انګلنډ
برتانیې د ۱۷۶۱ ــ ۱۸۸۰ (ز) پورې ۱،۴ میلیونه افریقایي بندیان د غلامانو په توګه وپلورل چې ۹۶،۵میلیونه ( د نن ورځې په حساب نږدې ۱۳ میلیارده) ډالر یې د غلامانو له سوداګرۍ څخه زېرمه کړل. برتانیې لدې لارې ډېرې مهمې مؤسسې جوړې کړې لکه، لندن بانک او بارکلي. د غلامانو سوداګري د برتانیې د صنعتي انقلاب اصلي کتلیست ګڼل کيږي.
۳/ فرانسه
فرانسې د ۱۷۸۰ لسیزې په پاي کې ۱،۶ میلیونه افریقایان ویسټ اینډیز ته ولېږدول. د فرانسې مستعمره، سینت دومینګو (هایاتي)، د ویسټ اینډیز پر ډېره شتمنه سیمه او په امریکا کې د اروپايي اجناسو لپاره پر حیاتي بندر بدله شوه. د غلامۍ پر بنسټ ولاړ د بورې (شکرې) تولید د فرانسې د ملي بودیجې مهمه سرچینه شوه.
۴ / هالنډ
د لویدیځ هند هالنډي شرکت The Dutch West India Company په ۱۸۶۱ کې د غلامانو د انحصاري شرکت په توګه پرانیستل شو. د غلامانو د لېږد ۲۵٪ بیړۍ په امستردام کې جوړیدلې. زیاتره اومه توکي چې مریانو تولیدول په هالنډ کې پخېدل او د دغه هیواد د ۱۷ پیړۍ يانې طلایي عصر سرته رسونې, د امستردام کانالونه او مشهور ښاري مرکز يې تمویلول.
۵/ پرتګال
پرتګال لومړنی اروپايي هیواد و چې د اتلانتیک د غلامانو په سوداګرۍ کې دخیل شو. دغه هیواد ۴،۵میلیونه افریقایان سوېلي امریکا ته د غلامانو په توګه صادر کړل او د انسانانو د سوداګرۍستر اروپايي هیواد شو. پرتګال په برازیلي مستعمرو کې د بورې، سروزرو او الماسو د تولید په کار کې د تورانو له زبېښاک (استثمار) نه استفاده کوله. دغه هیواد له سرو زرو څخه د وسلو او نساجي توکو په رانیولو کې ګټه اخیستله او باروک (Baroque په ۱۷ ــ ۱۸ زېږدي پیړیو کې ښکلي ودانیز او هنري سبک ـ ژ) یادګاري ودانۍ یې جوړولې.
۶/ هسپانیه
هسپانیا په امریکا کې د بومي خلکو تر ټولوژنې وروسته، د خپلو مستعمرو د ادارې لپاره، د غلام کړی شویو افریقایانو په کار متکي شوه. د غلامانو له اجباري کار څخه ترلاسه کیدونکې ګټه یې د پانګې زېرمه کولو او د جنګونو د تمویل لپاره لګوله. د دغه هیواد بندري ښارونه وغوړیدل او د اجناسو ستره سوداګري یې رامنځته کړه. د هسپانیې د انګورو او زیتونو باغونو
او همدارنګه د وسلو او څرمنو صنعت پراختیا وکړه.
ژباړن ــ علیمي

جمهوررئیس غني: د صنایعو او کانونو خونه د دولت اساسي شریک دی

منبع : ولسمشرماڼی دفتر   تاریخ: 9/16/2019
د افغانستان د اسلامي جمهوریت جمهوررئیس محمداشرف غني نن ماښام د صنایعو او کانونو خونې له رهبري پلاوي او استازو سره وکتل.
په دغه کتنه کې چې په چهارچنار ماڼۍ کې وشوه په پیل کې د صنعت او سوداګرۍ وزارت سرپرست اجمل احمدي وویل، نن د صنایعو او کانونو مدیره پلاوي ټاکنې ترسره شوې چې په کې د مدیره پلاوي ۲۱ نوي او د ولایتي بورډ ۷۸ غړي انتخاب شول.
نوموړي د صنعت سکتور د اصولو او ارزښت په اړه څرګنده کړه، د صنایعو او کانونو خونې د مدیره پلاوي او ولایتي بورډ د غړو د ټاکنو موخه په هیواد کې لا زیاتې اقتصادي ودې ته زمینه برابرول دي.
وروسته د صنایعو او کانونو خونې رئیس شېرباز کمین زاده په خپلو خبرو کې د صنعت او سوداګرۍ ودې ته د جمهوررئیس د پاملرنې مننه وکړه او وې ویل، په صنعت او سوداګرۍ وزارت کې د برابرو شویو اسانتیاو او اصلاحاتو څخه خوښ یوو.
کمین زاده په خوست ولایت کې د صنعتي پارکونو د ځمکې د نه وېش، پکتیا صنعتي پارک د ستونزو او په کندهار او ننګرهار ولایتونو کې د برېښنا انرژۍ د کمبود په برخو کې د صنعتکارانو ستونزې بیان کړې.
جمهوررئیس غني د دوی د خبرو له اورېدو وروسته دوی ته د صنایعو او کانونو خونې د شفافو او بریالیو ټاکنو مبارکي ورکړه او وې ویل، د صنایعو او کانونو خونه د دولت اساسي شریک دی.
هغه پر دې په ټینګار چې د سوداګرو او صنعتکارانو پر وړاندې ټولې ستونزې به حل شي وویل، ستاسې له فعالې ونډې او مشارکت پرته افغانستان اتکا ته نشي رسېدلای.
جمهوررئیس وویل، موږ غواړو افغانستان په اقتصادي زونونو ووېشو چې د صنایعو او کانونو خونې به په زونونو او ولایتونو کې په اقتصادي وده کې کلیدي رول ولري.
د هیواد جمهوررئیس له امنیتي او دفاعي ځواکونو څخه په مننې څرګنده کړه، د افغانستان د لاجوردو کانونه په مطلق ډول د دولت په ولکه کې راغلل. هغه د هیواد له صنعتکارانو وغوښتل چې د صادراتو معیار او کیفیت تشخیص او تطبیق کړي.
جمهوررئیس غني وویل، پنځوس سلنه اوسپنه په خپله تولیدوو اوهیواد ته د وسپنې په وارداتو کې کمبود راغلی دی.
صالح: انتقال قدرت از طریق کودتا و تفنگ‌سالاری صورت نخواهد گرفت
منبع : تلویزیون آریانا   تاریخ: 9/16/2019
امرالله صالح، معاون نخست، دسته انتخاباتی «دولت‌ساز» می‌گوید که انتقال قدرت از طریق کودتا و تفنگ‌سالاری صورت نخواهد گرفت.
آقای صالح، در یک گردهمایی انتخاباتی در ولسوالی نجراب ولایت کاپیسا همچنان اظهار میدارد که ایجاد حکومت موقت در کشور خواست یک حلقه توطئه‌گر است و اکنون تنها راه انتقال قدرت برگزاری انتخابات است.
آقای صالح، میگوید: “نگذاریم که یک حلقه کوچک دسیسه‌گر بروند به‌عنوان، موقت، سرپرست، کودتا، تغیر، این و آن صلاحیت را از مردم بگیرند و ۱۵ نفر غیرانتخابی که معلوم نیست از کجا این ها نماینده‌گی میکنند توطعه کنند”.
در همین حال، آقای صالح در پیوند به گفت‌وگوهای صلح می‌گوید که با طالبان صلح خواهند کرد اما صلحی که در آن منافع مردم افغانستان حفظ باشد.
آقای صالح می‌افزاید: “هر زمانیکه این گروه بخواهد در آغوش مردم بیاید ما با استفاده از قانون اساسی، استفاده از جمهوریت و از حوصله بزرگ مردم افغانستان با ایشان صلح میکنیم، طالب به منافع یک گروه و منافع آی اس آی میجنگند ما به منافع یک ملت فکر میکنیم”.
با این همه باشنده‌گان در کاپیسا می‌گویند که حکومت مرکزی در چند سال گذشته به ولسوالی‌های این ولایت توجه نکرده و انتظار دارند که حکومت جدید در بازسازی و حل مشکلات مردم در این ولایت توجه کند.
گزارشگر: خالد نیکزاد
طالبانو بغلان کې د برېښنا ۳ پایې په بمونو الوزولي
منبع : تاند   تاریخ: 9/16/2019

د افغانستان د برېښنا شرکت وايي، یکشنبه د ورځې ۱۱ بجي د بغلان ولایت د بلک میرزاد حسن په سیمه کې د تاجکستان د وارداتي برېښنا درې پایې په ماینونو الوزول شوي دي

برېښنا شرکت وايي، چې د یادو پایو د تخریب له امله د کابل په ګډون پر مرکزي، جنوبي او جنوب ختیځو ولایتونو باندې برېښنا قطعه شوې ده.

د برېښنا شرکت ویاند وحیدالله توحیدي رسنیو ته په استول شوي خبرپاڼه کې ویلې چې، دغه پایې نن د وسله والو مخالفینو لخوا په بمونو الوزول شوي دي چې د یادو پایو له لارې ۲۲۰ کیلو ولټه برېښنا انتقالېدل.

ښاغلي توحیدي همدا راز ویلي د دوي تخنیکي ټیم هڅه کړي چې دغه ستونزه حل کړي، خو د سیمي د ناامنۍ له امله یې کارمندان نه دي توانیدلي او په سیمه کې وسلوالو هم ددې اداري تخنیکي ټېمونو ته د کار اجازه نه ده ورکړې.

ښاغلي توحیدي همدارنګه زیاته کړي، چې وړمه ورځ په کندز ولایت کې هم د وسله والو مخالفینو لخوا د برېښنا د یوې پایې د تخریب له امله پر شمالي ولایتونو د ازبکستان د وارداتي برېښنا انتقال بند شوی دی
دا په داسې حال کې ده چې پرون هم د بغلان په ډنډي شهاب الدین سیمه کې هم د وارداتي برېښنا یوه پایه ویجاړه شوې وه.

په شمالي کې د وارداتي برېښنا پایې پر داسې مهال ویجاړېږي، چې بغلان او کندز په دې وروستیو کې د وسله والو طالبانو د لویو بریدونو شاهد وه.
طالبانو تر دا مهاله په دې اړه څه نه دي ویلي

کمیسیون انتخابات: تمامی مواد حساس انتخابات به ولایات فرستاده شدند
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 9/16/2019

کمیسیون مستقل انتخابات، روز (یک‌شنبه، ۲۴سنبله) اعلام کرد که تمامی مواد حساس انتخاباتی به ۳۴ ولایت کشور انتقال یافته‌اند.

مسؤولان این کمیسیون، می‌گویند که روند انتقال این مواد از مرکز ولایت‌ها به ولسوالی‌ها نیز آغاز شده‌است.

روند انتقال مواد حساس انتخاباتی به ولایت‌ها به تاریخ هشتم ماه جاری هجری خورشیدی، آغاز شده بود و قرار بود دو روز پیش پایان یابند.

پیش از این، کمیسیون مستقل انتخابات، اعلام کرده بود که روند انتقال مواد حساس انتخاباتی از مرکز ولایت‌ها به ولسوالی‌ها از بیست و دوم ماه سنبله آغاز و تا پنجم ماه میزان ادامه خواهد داشت.

اعضای کمیسیون انتخابات، اما اکنون می‌گویند که دربارۀ رسیدن این مواد به ولسوالی‌های ناامن تا کنون از سوی نیروهای امنیتی به کمیسیون مستقل انتخابات اطمینان داده نشده‌است. 

رحیمه ظریفی، عضو کمیسیون مستقل انتخابات در این باره گفت: «وقتی مکتوب رسمی از نهادهای امنیتی دریافت کردیم که از ۵۳۷۳ مرکز در این ولسوالی‌ها شما نمی‌توانید مرکز باز کنید، متأسفانه که این یک چلنج امنیتی است و مردم افغانستان هم می‌دانند شما و ما هم… در آنجاها دیگر خدای نخواسته اگر انتخابات نشود که نمی‌توانیم بگوییم که انتخابات نمی‌شود، اما در آنجا مرکزها باز نخواهند شد. اما مواد آن در مرکز ولایت‌ها قرنتین می‌شود.»

وزارت امور داخله، اما اطمینان می‌دهد که ۷۲ نیروی امنیتی و دفاعی در حال تأمین امنیت چهل و نه هزارو چهل و دو مرکز رأی دهی استند و هیچ مشکل امنیتی در این مرکزها وجود ندارد.

نصرت رحیمی، سخن‌گوی وزارت داخله گفت: «در جریان انتخابات و بعد از انتخابات مرکزها تأمین امنیت خواهد شد. ما تدابیر امنیتی داریم، در حدود ۷۲هزار نیروی امنیتی و دفاعی و کشفی برای این روند تاریخی توظیف شده‌اند.»

با این حال، نهادهای امنیتی می‌گویند که قرار است مواد حساس انتخاباتی هشتاد و نُه ولسوالی در کشور بدلیل تهدیدات امنیتی از راه هوا فرستاده شوند – کاری که از سوی نهادهای ناظر مشکل خوانده می‌شود.

یوسف رشید، رئیس بنیاد فیفا اظهار داشت: «در ولسوالی‌های که هنوز جنگ جریان دارد و هنوز هم در خطر استند یک تشویش است که انتقال مواد با مشکل روبرو خواهد بود. دوم این‌که مساله استخدام کارمندان است و این‌که چقدر مرکزها بسته خواهند ماند هنوز ارقام دقیق وجود ندارد.»

پیش از این، کمیسیون مستقل انتخابات گفته بود که در روز انتخابات ریاست‌جمهوری – ششم ماه میزان – ۵۳۷۳ مرکز رأی‌دهی باز خواهند بود، اما اکنون نهادهای امنیتی می‌گویند که در حدود یک هزار این مرکزها به علت تهدیدهای امنیتی باز نخواهند شد.

دفاع وزارت: ټاکنې کیږي ،طالبان دې هسې ځانونه نه وژني
منبع : تاند   تاریخ: 9/16/2019

د ملي دفاع وزارت ویاند روح الله احمدزی وایي حکومت ټاکنو ته بشپړه امادګي لري او طالبان دي په بریدونو هسې ځان نه ذلیل کوي.

ښاغلي احمدزي چې نن یې په کابل کې له کورنیو چارو وزارت ، د ټاکنو خپلواک کمیسیون او د محلي ارګانونو له خپلواکي اداري سره په یو ګډ خبرې کنفرانس کې خبرې کولي، راتلونکو ولسمشریزو ټاکنو ته بشپړه امادګي وښودله.

دی وایي طالبان که هر څومره هڅه وکړي خو په هیواد کې د ملي پروسو مخه نشې نیولائ ، او که دوي د کومي توریستي پېښې هڅه وکړي نو افغان امنیتي ځواکونه به سخته او غاښ ماتوونکې ماته ورکړي .

بل لورته د کورنیو چارو وزارت هم په خلکو غږ کوي چې له خپلو افغان امنیتي ځواکونو سره همکاري وکړي تر څو د طالبانو او نورو وسلوالو ډلو د ناوړه پېښو مخنیوی وکړي.

د ټاکنو خپلواک کمیسیون هم راتلوونکو ولسمشریزو ټاکنو د تیاریو خبرداری ورکوي او وایي چې ټولو ولایتو ته د ټاکنو اړوند مواد رسیدلي دي.

ټاکل شوي د ۱۳۹۸ کال د ولسمشرۍ ټاکنې د رواني میزان میاشتي په ۶ نیته ترسره شي.

که څه هم ددې ټاکنو د مخنیوي او ځنډ راپورونه وخت نا وخت خپاره شول خو له طالبانو سره د افغان سولې د خبرو له رد وروسته دغه ولسمشریزي ټاکنې باوري او کیدونکې شوي .

عبدالله: اشرف غنی از «مرکز توحید» برای کمپاین کار می‌گیرد
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 9/16/2019

عبدالله عبدالله، نامزد انتخابات ریاست‌‎جمهوری، محمد اشرف غنی، نامزد دیگر انتخابات ریاست‌جمهوری و رئیس‌جمهور کنونی را متهم می‌سازد که از تمام امکانات دولتی در پیکارهای انتخاباتی‌اش کار می‌گیرد.

آقای عبدالله که امروز (یک‌شنبه، ۲۴سنبله) در میان هوادارانش در ولسوالی ده سبز کابل سخن می‌زد، افزود که رئیس‌جمهور غنی از مرکز توحید، جایی‌که برای هماهنگی نیروهای دولتی برای پیکار در برابر هراس‌افگنان ایجاد شده‌است، به والیان و ولسوالان در کشور برای پیکارهای انتخاباتی‌اش دستور می‌دهد.

عبدالله افزود: «امروز از مرکز توحید ویدیو کنفرانس گرفته می‌شود، والی صاحبان محترم خوش خدمتی می‌کنن،د ولسوال صاحبان را می‌خواهند، باز ولسوال صاحبان مردم را می‌خواهند، باز مردم را می‌گوید که جمع شوید و بیائید که رئیس‌جمهور با شما گپ دارد.»

عبدالله عبدالله، در بخش دیگر از سخنانش، ادعا کرد که دستۀ انتخاباتی «دولت‌ساز» به رهبری اشرف غنی، برای برنده شدن در انتخابات ریاست‌جمهوری به مردم پول توزیع می‌کند: «دستۀ انتخاباتی دولت‌ساز، به هر وکیل پنجاه هزار دالر می‌دهد، ما خود گرفتیم، چون پول نیاز داریم اما با او خو نمی‌رویم.»

آقای عبدالله که رئیس‌اجراییه حکومت نیز است، اشرف غنی را متهم ساخت که با زور و تهدید می‌کوشد پشتیبانی مردم و سرمایه‌گذاران را درانتخابات بدست آورد: «یک تعدادی از مجبوریت تن دادند به این گپ؛ که یا پول برای کمپاین [بدهید] یا بزنس تان را بسته می‌کنیم، خودت را به څارنوالی روان می‌کنیم و این‌ها این مسایل دیگر قابل قبول نیست برای مردم افغانستان.»

عبدالله هشدار داد که پس از این، اجازه عملی‌شدن فرمان‌های به گفتۀ او غیرقانونی و مرتبط با پیکارهای انتخاباتی را به اشرف غنی نخواهد داد.

پیش از این، عبدالله عبدالله، حکم رئیس‌جمهور غنی دربارۀ بررسی‌ اتهام‌های مقرری سلیقه‌یی در وزارت خارجه را به تعلیق در آورده است.

این درحالی است که پیش از این نامزدان دیگر انتخابات ریاست‌جمهوری، رئیس‌اجرائیه و رئیس‌جمهور را که هردو نیز نامزد این انتخابات استند، متهم به سو استفاده از امکانات دولتی در پیکارهای انتخاباتی کردند.

هفتۀ پیش، دستۀ انتخاباتی عبدالله عبدالله با همه‌گانی کردن در حدود پنجاه مورد سند دربارۀ استفاده از امکانات دولتی از سوی اشرف غنی در پیکارهای انتخاباتی از او خواست که دیگر از این امکانات کار نگیرد.

با این همه، صدیق صدیقی، سخن‌گوی رئیس‌جمهور در پیوند به گفته‌های امروز عبدالله عبدالله این‌گونه عکس العمل نشان داد: «مرکز توحید، یک دفتر مهم امنیتی برای سرقومندان اعلی است و تنها برای امور امنیتی استفاده می‌شود و هیچگاهی از این دفتر برای سایر امور استفاده نشده و این اتهام‌‎های آقای عبدالله کاملأ بی اساس است.»

قرار است انتخابات ریاست‌جمهوری تا دوازده روز دیگر (ششم ماه میزان) برگزار شود. در این انتخابات، هفده تن به شمول عبدالله عبدالله، رییس‌اجراییه حکومت و محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهور کنونی نامزد استند.

د کشمیر او جمو خلک: «عمران خانه دروغ وايې، له دې ځایه وځه!»
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 9/16/2019

د پاکستان لومړی وزیر عمران خان د کشمیر مظفرآباد ته له تلو سره سم، د هغه ځای د خلکو له اعتراضونو سره مخ شو، ټول په یو غږ پورته شول او د نوموړي پرضد یې شعارونه ورکول.

عمران خان تېره جمعه د کشمیر مظفرآباد ته تللی و او غوښتل یې هلته د ځايي خلکو د راجلبولو په موخه یوه لویه غونډه ترسره کړي.

د هندوستان ټایمز د خبر لمخې، عمران خان ادعا وکړه، چې هند په کشمیر او جمو کې پرځايي خلکو ظلم کوي، خو د نوموړي دا ادعا د ځايي خلکو لخوا رد او د نوموړي پر ضد په یو غږ را پورته شول او د هغه ضد شعارونه یې ورکول.

هندوستان ټایمز لیکي: «کله چې عمران خان هلته لاړ او هند یې د ځایي خلکو په ځورونه تورن کړ؛ نو ځايي خلک هم په یو غږ راولاړ شول او د نوموړي ټولې خبرې یې دروغ وګڼلې او پرضد یې دا شعار ورکاوه چې «عمران خانه ته دروغ وايې، له دې ځایه ورکېږه» او همدارنګه ویل یې چې تا هر وخت دروغ ویلي او له موږ سره ستا دروغو زیات ثبوتونه شته دي.»

ځايي خلکو په خپلو تندو شعارونو سره د عمران خان پروړاندې خپل اصلي احساسات څرګند کړل او نوموړ ته یې وښودله چې دوی خپل دوست او دښمن پېژني.

هندوستان ټایمز وايي، چې ځايي خلکو همدارنګه په خپلو شعارونو کې ویل، پاکستان په جمو او کشمیر کې همېشه د بشري حقونو له نوم ناوړه ګټې پورته کوي؛ خو نور به یې موږ دې ناوړه عملونو ته پرې نه ږدو.

همدارنګه دوی پاکستان په دې هم تورن کړ، چې دغه هېواد په اصل کې د دوی پروړاندې د اوبو جګړه پرمخ وړي او زیاتوي، چې د جمو او کشمیر اوبه د پاکستان لویو ښارونو ته ځي او دوی استفاده ترې کوي.

په دې وروستیو کې د هند ځینو رسنیو دا راپور هم ورکړی و، چې پاکستان د جمو او کشمیر په سیمو کې د ترور ځینې ګروپونه او ډلې هم فعالې کړې دي، چې له دې څخه د اسلام آباد ناوړه او شومې موخې څرګندېدلای شي.

هندي رسنۍ دا هم وايي، چې د عمران خان له لوري د کشمیر د پیوستون غږ په اصل کې د ګډوډۍ او ناامنۍ غږ دی او په دې سره غواړي چې په سیمه کې ناامني او ګډوډي رامنځته کړي.

د یادونې وړ ده، چې د پاکستان لومړي وزیر عمران خان د تېرې چهارشنبې په ورځ(د سپټمبر ۱۱مه) ویلي و، چې نوموړی د کشمیر مظفرآباد ته ځي او هلته به لویه غونډه نیسي؛ خو دا غونډه د ځايي خلکو له لوري ګډوډه شوه او د نوموړي پرضد یې داسې شعارونه ورکړل، چې بېرته ستنېدو ته یې اړ کړ.

هندي چارواکو د جمو او کشمیر مسئله هروخته یوه داخلي مسئله بللې او وايي چې پاکستان په دې برخه کې هېڅ موضعي دریځ او ځای نه لري.

دوی وايي، چې پاکستان له دې مسئلې څخه د مرزي ترورېزم د ترویج او فعالولو لپاره استفاده کوي.

روح الله زهیر

د جرمني دفاع وزیره: افغانستان یوازې مه پرېږدئ، طالبان بیا پر خلکو وحشتناک حالات راوستل غواړي
منبع : تاند   تاریخ: 9/16/2019

د جرمني دفاع وزیرې کرمپ کارن خبرداری ورکړی که بهرني ناټو ځواکونه له افغانستانه ووځي، نو طالب جنګیالي به یو وار بیا پر دغه هېواد حاکم شي.

اغلې کارن زیاته کړې که چېرته داسې وشي نو د نړۍ او سیمې امنیت ته به جدي ګواښونه متوجه شي.

د جرمني د دفاع وزیره چې راتلونکې کې شاید د مسیحي دیموکرات ګوند د مشرې په توګه د انګیلا میرکل ځایناستې هم شي وايي، که طالبان بیا واک ته ورسېدل نو افغانستان کې به د ښځو د حقونو پایمالېدو تر څنګ یو ځل بیا بد شرایط راستانه شي: (( که موږ په افغانستان کې له خپل مسوولیته اوږې وڅنډو، دغه هېواد کې به ډېر وحشتناک وضعیت حاکم شي،  بیا به دښځو سنګسار او اعدام وي، د زور ودونه او له زده کړو به د نجونو محرومیت بیا دوام پیدا کړي.))

جرمني دا مهال په افغانستان کې ۱۳۰۰ سرتېري لري چې د ناټو په چوکاټ کې له افغان ځواکونو سره ګډ کار کوي خو ماموریت یې د ۲۰۲۰ کال په مارچ کې پای ته رسېږي.

دغه هېواد د افغان سولې په برخه کې په دې وروستیو کې د افغاني مذاکراتو د کوربه توب لپاره هم سینه ډبولې ده.

وسیه، چین و آلمان خواهان از سرگیری مذاکرات امریکا با طالبان شدند

ر
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 9/12/2019

در پی توقف گفت‌وگوها میان امریکا و طالبان، کشورهای روسیه، چین وآلمان خواهان از سرگیری این گفت‌‎وگوها استند.

نماینده‌گان همیشه‌گی این کشورها در سازمان ملل متحد، راه حل سیاسی را یگانه راه برای پایان دادن به جنگ در افغانستان می‌دانند و می‌گویند که به باید گفت‌وگوهای صلح هرچه زوتر آغاز شوند.

لی‌جویی، نمایندۀ همیشه‌گی چین در سازمان ملل در این باره گفت: «چین از ایالات متحده و طالبان می‌خواهد که پیش‌برد مذاکرات را ادامه دهند و توافق نامه را اجرایی سازند. ما از تمامی جناح‌ها به شمول طالبان در افغانستان می‌خواهیم که منافع ملی و منافع مردم افغانستان را اولویت دهند و از این فرصت تاریخی برای راه اندازی مذاکرات استفاده کنند.»

کریستوف هاسگن، نمایندۀ همیشه‌گی آلمان در سازمان ملل نیز افزود: «با وجود ملغاسازی یا برهم خوردن گفت‌وگوهای امریکا با طالبان، ما باید وضعیت امروز را با سال گذشته مقایسه نماییم؛ سال گذشته هیچ نشانه‌یی از روند صلح نبود، اما امروز چشم‌انداز یک روند واقعی صلح وجود دارد.»

از این میان، واسیلی نبنزیا، نمایندۀ همیشه‌گی روسیه انتظار دارد تا تعلیق در مذاکرات امریکا با طالبان با تآخیر دراز مدت روبه‌رو نشود: «ما از تعلیق گفت‌وگوها میان امریکا و جنبش طالبان ابراز تآسف می‌کنیم. نتیجۀ مثبت این گفت وگوها زمینه‌ساز روند صلح وآشتی ملی و راه حل سیاسی صلح‌آمیز در افغانستان شده می‌توانست. ما باور داریم که این گفت‌وگوها میان امریکا و طالبان با تأخیر دراز مدت روبه‌رو نشوند.»

گفت‌وگوها میان امریکا و طالبان، چهار روز پیش از سوی دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا متوقف شد. طالبان و امریکا در حدود ده ماه در حال مذاکره بودند و روی یک توافق‌نامه، در اصول، به توافق رسیده‌ بودند.

قرار بود پس از امضای توافق نامه میان امریکا و طالبان، گفت‌وگوهای صلح میان حکومت افغانستان و طالبان آغاز شوند.

سازمان ملل متحد بر آغاز هرچه‌ زودتر مذاکرات میان جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان تأکید می‌ورزد.

تدامیچی یاماموتو، نمایندۀ خاص سرمنشی سازمان ملل در افغانستان که از اوضاع سیاسی و امنیتی این کشور به شورای امنیت سازمان ملل گزارش می‌داد، گفت: «جنگ تنها از راه گفت‌وگوهای رو در رو میان مردم افغانستان حل شده می‌تواند. این گفت‌وگوها باید فراگیر باشند و از همه لایه‌های جامعه افغانستان نماینده‌گی کنند. پس مهم است که گفت‌وگوهای رو در رو میان جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان به زودترین فرصت ممکن برگزار شوند.»

در این میان، عادله راز، نمایندۀ همیشه‌گی افغانستان در سازمان ملل خواهان برگزاری یک انتخابات معتبر ریاست‌جمهوری در افغانستان شد.

عادله راز افزود: «با وجود همه تهدیدها و چالش‌های امنیتی، مردم افغانستان برای برگزاری و شرکت در انتخابات مصمم استند. ریختن هر رأی یک باردیگر ارادۀ مردم ما را به ادامۀ سفر به سوی ثبات، دیموکراسی و به‌روزی بازتاب خواهد داد.»

پیش از این، طالبان تهدید کرده بودند که از برگزاری انتخابات در افغانستان جلوگیری خواهند کرد.

نمایندۀ سازمان ملل متحد، تهدید طالبان را در برابر انتخابات ناپذیرفتنی می‌دانند و هشدار می‌دهد که هرگونه حمله بر مرکزهای رأی‌دهی و شرکت کننده‌گان انتخابات نقض روشن قوانین جهانی خواهد بود.

طالبانو ته د ټرمپ نوی خبرداری
منبع : د امریکا غږ   تاریخ: 9/12/2019
ولسمشر ټرمپ له طالبانو سره د سولې خبرې لغوه کړې

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر دونالډ ټرمپ وسله والو طالبانو ته خبرداری ورکړ چې پر ضد به یې بریدونه روان وي.

ښاغلي ټرمپ د چهارشنبې په ورځ د سپتمبر د یولسمې په بریدونو کې د وژل شویو کسانو د یاد په مراسمو کې وویل ”موږ څو ورځې مخکې د سولې خبرې پلان کړې وې خو کله چې خبر شوم چې هغوې (طالبان) زمونږ یو ډیر پیاوړی سرتیری چې د پورتي ریکو وګړی و له ۱۱ نورو بې ګناه خلکو سره ووژلو، دا خبرې مې لغوه کړې. په تېرو څو ورځو کې مو خپلو دښمنان سخت وځپل او دا ځپل به روان وي.”

ولسمشر ټرمپ خبرداری ورکړ که یې پر هېواد هغوې بیا برید وکړ، ” هر چېرې چي وي، پسې ورځو او ځپو یي”. ښاغلي ټرمپ ونه ویل چې آیا له طالبانو سره د خبرو د بیا پیلولو امکان شته که نه، خو څو ورځې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پمپیو ویلي وو که ” طالبان خپل کړه وړه ښه کړي او پر خپلو ژمنو ودریږي،” ښايي خبرې بیا پیل شي.

په همدې حال کې طالبانو له امریکا غوښتي چې د خبرو د ځنډولو په اړه هغوی ته معلومات او وضاحت ورکړي. په قطر کې د طالبانو د دفتر ویاند سهیل شاهین ویلي دي چې په رسمي ډول یې له امریکا د دغو مذاکراتو د ځنډولو علت پوښتلی دی.

د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د حکومت یولوړپوړي چارواکي مولوي قلم الدین امریکا غږ ته وویل چې په دې اړه وضاحت غوښتل د طالبانو حق دی. د افغانستان د سولې په چارو کې د امریکا ځانګړي استازي له طالب استازو سره شاوخوا نهه میاشتې خبرې وکړې چې په افغانستان کې د متحدو ایالتونو تر ټولو اوږدې جګړې ختمولو لپاره د حل لارې چارې ولټوي.

ښاغلي خلیلزاد ویلي وو چې له طالبانو سره د موافقې په درشل کې دي، خو ولسمشر ټرمپ دا هر څه لغوه کړل. نن امریکایان د ۲۰۰۱ د سپتمبر د یولسمې په پېښه کې د شاوخوا ۳۰۰۰ وژل شویو کسانو یاد تازه کوي.

له دغه برید وروسته امریکا د ترهګرۍ پر ضد نړیواله جګړه اعلان کړې وه چې په نتیجه کې یې د طالبانو نظام نسکور شو او په دغې جګړې کې لسګونه زره افغانان هم ووژل شول او ژوبل شول.

لوی څارنوالی بررسی‌‌ها درباره توهین سرپرست وزیر حج و اوقاف را آغاز کرد
منبع : تلویزیون آریانا   تاریخ: 9/12/2019

بررسی قضیه برخورد فزیکی ملا تره‌خیل محمدی، با سرپرست وزارت ارشاد، حج و اوقاف از سوی لوی څارنوالی آغاز شده است.

جمشید رسولی سخنگوی لوی څانوالی، می ‌گوید که این دوسیه را در یک نامه از سوی ریاست جمهوری دریافت کرده اند و متعهد اند تا آن را به ‌گونه بی ‌طرفانه بررسی کنند.

آقای رسولی، میافزاید: “قضیه ادعا سرپرست محترم ارشاد حج واوقاف امروز طی نامه ای از جانب ریاست دفتر مقام عالی ریاست جمهوری به لوی څارنوالی افغانستان رسیده است موضوع تحت کنترول څارنوالی قرار گرفته است څارنوالی اطمینان میدهد که قضیه را در سایه احکام قانون بی طرفانه و عادلانه مورد بررسی قرار خواهد داد و در نتیجه تحقیقات هرکسی در پیوند به این قضیه ملزم و مسوول شناخته شد و قانون بالایش تطبیق شدنی است.”

در همین حال، شماری از حقوق‌دانان با نگرانی از موجودیت فرهنگ معافیت در کشور می‌گویند که برخور حکومت با همچون قضیه‌ها سیاسی و سلیقه‌یی است.

مطابق ماده ۵۶ قانون جزایی کشور به مجرد طلاع از ارتکاب جرم حتی اگر از سوی رسانه‌های جمعی باشد حکومت و نهادهای عدلی و قضایی مکلف به بررسی آن اند که در برخی موارد، نقض همین کود جزایی قانون دانان را نگران کرده است.

وحید فرزه‌یی، یک تن حقوق‌دان، در این باره می‌گوید: “همیشه حکومت وحدت ملی قبل از کارزار های انتخاباتی و بعد از کارزار های انتخاباتی همیشه با قانون  برخور سیاسی کرده اند برخورد اینها با قضیه آقای ملا تره خیل و وزیر محترم حج و اوقاف یک نوع برخورد سیاسی است.”

از سویی هم، کمیسیون حقوق بشر شماری از نهادهای مدافع حقوق اتباع بارهای بار معافیت در برابر قانون و در همچون دوسیه‌ ها یا هم قانون‌شکنی را در کشور یک فرهنگ می‌دانند که از سوی حکومت نقض تکراری در این مورد صورت گرفته است.

عبدالسبحان مصباح، یک حقوق‌دان دیگر، اظهار میدارد: “حکومت در قضایایی که آنها حکام هستند آنها مردمان با نفوذ هستند همواره برخورد سلیقوی کرده اند یعنی در قضایایی بسیار داغ که ما میبینم عدالت قربانی شده است.”

این در حالی است که وزارت ارشاد، حج و اوقاف اخیراٌ اعلام کرده است که عبدالحکیم منیب، سرپرست وزیر این وزارت، در حالی مورد تحقیر، توهین و برخورد فزیکی این افراد قرار گرفته است که از چندی به این سو، حکومت مبارزه‌ی جدی در برابر فساد و زورمندان را آغاز کرده است؛ حالا دیده شود که از بررسی‌های اخیر دادستانی که نسبت به این پروند چه چیر روشن می‌شود.

ټرمپ افغان طالبانو ته سخت خبرداری ورکړ
منبع : تاند   تاریخ: 9/12/2019

د امریکا ولسمشر ټرمپ د سپټمبر د یوولسمې په تړاو جوړو شویو مراسمو کې طالبانو ته یو وار بیا ګواښ کړی چې سخت بریدونه به پرې جاري وساتي، خو که امریکا ته یې ګواښ متوجه کړ، داسې کار به ورسره وکړي چې تر اوسه یې دوی په اړه فکر هم نه وي کړی.

ده افغان طالبانو ته تازه خبرداری ورکړ او ویې ویل چې د دې ډلې پر ضد بریدونه به دوام وکړي.

ولسمشر ټرمپ د ۲۰۰۱ د سپټمبر د ۱۱ د حملو په یادغونډه کې وویل«موږ څو ورځې پخوا د سولې د خبرو نېټه ټاکلې وه. ما هغه مهال دا خبرې فسخه کړې چې پوی شوم چې دوی د پورتوریکو یو ستر سرتېری او ۱۱ نور بېګناه انسانان وژلي دي.»

د ده اشاره د کابل د پنجشنبې د ورځې حملې ته وه.

ښاغلي ټرمپ همداراز وویل«په وروستیو ۴ ورځو کې موږ خپل دښمن تر بل هر وخت زیات ځپلی او دا کار (ځپنه) به دوام وکړي.»

ده دا هم وویل«که دوی په هر علت بیا زموږ هیواد ته راشي، موږ به هر هغه ځای ته پسې لاړ شو چې دوی هلته وي او له هغې قوې څخه به د دوی پر ضد کار واخلو چې امریکا تر دې پخوا هیڅکله نه ده استعمال کړې. زه حتي د اتومي قوې خبره نه کوم. دوی به هیڅکله داسې شی، چې موږ به یې پر ضد وکاروو، نه وي لیدلی.»

 ټرمپ په خپلو خبرو کې له طالبانو سره خبرې یو وار بیا ختمې شوې یادې کړې دي.

ټرمپ د روانې اوونۍ د یکشنبې په ورځ له طالبانو سره د سولې خبرې، چې وروستي پړاو ته نژدې شوې وې، پای ته ورسولې.

سازمان ملل خواهان آغاز مذاکرات میان حکومت افغانستان و گروه طالبان شد
منبع : رادیو آزادی   تاریخ: 9/12/2019
تدامیچی یاماموتو نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان

نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان می‌گوید وقایع اخیر در افغانستان نشان داد که پیدا کردن یک راه حل سیاسی به بحران افغانستان تا چه حد مهم می‌باشد.

تدامیچی یاماموتو روز گذشته (سه‌شنبه) در اجلاس شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت: ”تلاش‌های یک سال گذشته در افغانستان بسیار امیدواری‌ها را برای دورنمای صلح در افغانستان ایجاد کرده بود و هنوز هم یک نکته برای همه واضح است که حل بحران افغانستان بدون مذاکرات مستقیم، همه جانبه و فراگیر نا ممکن است.”

او تأکید کرد که این بسیار ”مهم و لازمی” است که بزودترین فرصت مذاکرات مستقیم میان حکومت افغانستان و گروه طالبان آغاز شود.

یاماموتو افزود: ” کوشش‌های زیاد در این راستا انجام شده و این کوشش‌ها یک فرصتی دسترسی به مذاکرات مستقیم بین افغان‌ها را در آیندۀ نزدیک فراهم ساخت، اکنون این کوشش‌ها نباید متوقف شوند.”

تدامیچی یاماموتو گفت به بسیاری افغانها از سرتاسر این کشور گوش داده و امید و ترس همزمان را در میان آن‌ها مشاهده می‌کند.

او افزود: ”تجربه‌ها از مذاکرات صلح گذشته در سرتاسر جهان نشان داده‌ وقتی که تصور یک مذاکرات موثر به حقیقت تبدیل می‌شود چالش‌ها و مشکلات هم بیشتر می‌شود. مرحله نهایی که راه را برای مذاکرات بین‌الافغانی باز می‌کند دشوارتر می‌شود و به معامله حساس نیاز دارد و در این مرحله به همکاری همه ما ضرورت است.”

نشست برخی از اعضای جامعه مدنی با نماینده های طالبان در دوحه. Doha on July 07

به گفته یاماموتو، مذاکرات غیر رسمی اخیر بین نماینده‌های جامعه افغانستان و طالبان در مسکو و دوحه فرصت را برای صحبت در مورد بسیاری از مسایل حساس فراهم نمود، مسایلی که برای صلح مهم می‌باشند.

او گفت امیدوار است که این تجربه دوام کند و مذاکرات عمیقتر شوند و یک نتیجه مثمر به بار آورند.

یاماموتو گفت که می‌خواهد بر این نکته تاکید کند که ”مذاکرات صلح باید خشونت را کاهش دهد و در نهایت آتش‌بس حاصل شود.”

او همچنان در مورد افزایش تلفات ملکی در افغانستان چه در حملات طالبان و چه هم در حملات هوایی اظهار نگرانی کرد.

تدامیچی یاماموتو نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان در رابطه به تلاش‌های انتخابات ریاست جمهوری این کشور گفت: ”در ۲۸ سپتمبر (ششم میزان) انتخابات ریاست جمهوری افغانستان برگزار می‌شود و کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایات انتخاباتی کارهای خود را انجام داده و آمادگی ‌های لازم گرفته اند.

به گفته او، مشاورین سازمان ملل یکجا با همکاران افغان خود کار می‌کنند تا این انتخابات شفاف، آزاد و عادلانه باشد.

به گفته او، ۹.۶ میلیون افغان برای انتخابات ثبت نام کرده‌اند.

اما نماینده خاص ملل متحد در جلسه شورای امنیت گفت که دو نگرانی وجود دارد، یکی امنیت و دیگرش حضور مردم در مراکز رأی‌دهی.

او افزود که تهدیدهای طالبان به مردم که در انتخابات اشتراک نکنند و تهدیدهای امنیتی دیگر شاید در راه رأی‌گیری مشکلاتی را ایجاد کند.

یاماموتو از طالبان خواست که دست از این تهدید‌ها بردارند و از حکومت تقاضا کرد که امنیت مردم را تأمین کند.

تهدید دیگری در راه انتخابات تقلب و بی‌نظمی می‌باشد. او در باره نقش کاندیداها در مرحله بعد از انتخابات هم گفت: ”مشکل‌ترین انتخاب برای کاندیداها و سیاستمداران بعد از انتخابات قبول شکست است، اما در یک پروسه دموکراتیک این بزرگترین قدم دولتمردی می‌باشد.”

یاماموتو گفت تلاش‌های تخنیکی و عملیاتی انجام شده‌ تا این انتخابات با اعتبار گردد.

او گفت که به تمام کاندیداها و طرفداران آنها مراجعه می‌کنند و از آنها تقاضا دارند که به این پروسه دموکراتیک احترام بگذارند تا یک نتیجه قابل قبول برای تمام مردم افغانستان بدست آید.

تدامیچی یاماموتو نماینده خاص سرمنشی ملل متحد برای افغانستان می‌گوید در حالی که تلاش‌ها برای تأمین صلح در افغانستان ادامه دارد میلیون‌ها افغان که در سرتاسر افغانستان از ادامه بحران صدمه می‌بینند نباید فراموش شوند.

به گفته او از جمله ۴۰۰ ولسوالی افغانستان در ۳۳۱ آن مؤسسات ملل متحد و سازمان‌های غیر دولتی کار می‌کنند، مخصوصاً در بخش زراعت و صحت.

تدامیچی یاماموتو گفت فکر کردن در مورد افغانستانِ بعد از صلح هم زود نیست و جامعه جهانی به کمک بانک جهانی در باره کمک‌های بعد از تأمین صلح هم در افغانستان کار را شروع کرده و کشورهای مانند بریتانیا در آن فعال می‌باشند.

نماینده خاص سرمنشی ملل متحد برای افغانستان در یک زمانی بر آغاز دوباره مذاکرات صلح با طالبان تأکید می‌کند که دونالد ترمپ رئیس جمهوری امریکا گفته است مذاکرات صلح این کشور با طالبان از بین رفته است.

رئیس جمهوری امریکا روز دوشنبه (۱۸ سنبله) به خبرنگاران گفت: ”تا جایی‌که مربوط من می‌شود، گفت‌وگوها منتفی است.”

دونالد ترمپ گفته است که طالبان فکر می‌کردند با اعمال خشونت آمیز موقف بهتر در مذاکرات بدست می‌آورند.

رئیس جمهور ترمپ سه روز پیش دیدار سری با نمایندگان سیاسی گروه طالبان و محمداشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در کمپ دیوید را لغو و مذاکرات صلح قطر را متوقف کرد.

د حج او اوقافو وزارت د سرپرست او ملا تره‌خېل قضیه تر لویې څارنوالۍ ورسېده
منبع : تاند   تاریخ: 9/12/2019

د افغانستان د لویې څارنوالۍ چارواکي وایي، د حج او اوقافو د سرپرست وزیر مولوي عبدالحکیم منیب او د ولسي جرګې د پخواني غړي ملا تره‌خېل محمدي ترمنځ د شوې لانجې دوسیه دوی ته رسېدلې ده.

د لویې څارنوالۍ ویاند جمشید رسولي رسنیو ته په استول شوې خبرپاڼه کې ویلي چې د حج اقافو وزارت د سرپرست او د ولسي جرګې د پخواني غړي ملا ترخیل قضیه لویي څارنوالۍ ته رسیدلې او د ښاغلي منیب قضیه به په جدي ډول وڅیړل شي.

د حج اوقافو وزارت سرپرست عبدالحکیم منیب ویلي وو چې تېره جمعه د ارګ په جومات کې ښاغلي محمدي او د هغه وروڼو ورته سپکاوی کړی او فزیکي حمله‌ یې پرې کړې وه.

تېره اوونۍ ولسمشرۍ ماڼۍ ویاند صدیق صدیقي رسنیو ته وویل چې ددې موضوع د څېړلو لپاره یو پلاوی ټاکلی.

اوس تازه د لویې څارنوالۍ ویاند جمشېد رسولي ویلي چې قضیه تر دوی رسیدلې او دا موضوع به په جدي ډول وڅېړل شي.

بل‌ خوا د ولسي جرګې پخوانی غړی ملا تره‌خېل ادعا کوي چې د حج او اوقافو وزارت سرپرست په خپل دفتر کې د دوی یو شمېر علماو او مؤکلینو ته سپکاوی کړی، خو اتهام‌ یې پر ده لګوي.

ملا تره‌خېل محمدي د ولسي جرګې په ۱۶مه دوره کې د کابل د خلکو استازی او د دغې جرګې د ۱۷مې دورې نوماند و چې د ټاکنیزو شکایتونو کمېسیون د غیر مسؤله وسله‌والو کسانو د درلودو په تور له لېست نه حذف کړ.

کشته شدن ده ها طالب مسلح به شمول چندین قومندان این گرو درتخار
منبع : باختر   تاریخ: 9/12/2019
ده ها طالب مسلح به شمول چندین قومندان این گروه در یک رشته حمله های هوایی درولایت تخار کشته شدند.
این طالبان درجریان یک شبانه روز اخیر در بخش هایی از ولسوالی خواجه بهاالدین هدف  قرار گرفتند.
یک مقام نظامی در تخار به آژانس باخترگفت که دراین حمله ها چهل طالب مسلح به شمول پنج قومندان این گروه کشته شدند و سی طالب دیگر زخم برداشتند.
به اساس گزارش ها بیشتر این طالبان درست لحظاتی پیش از آنکه بر بازار ولسوالی خواجه بها الدین یورش برند درحمله نظامیان یکی پی دیگری از پا در آمدند.

دراین حمله های هوایی به روستا نشینان محل و نظامیان آسیب نرسیده است.ختم/ابوی
کورنیو چارو وزارت د ټرمپ هغه ادعا تایید کړه چې په ۴ ورځو کې د ۱۰کلونو هومره طالبان ځپل شوي
منبع : تاند   تاریخ: 9/12/2019

د کورنیو چارو وزارت ویاند نصرت رحیمي چې نن یې په کابل کې خبریالانو ته خبرې کولې وویل ، چې موږ په تیرو څو ورځو کې د امنیتي ځواکونو په بریدونو کې دومره طالبان ځپلې، چې که دغه تر ۲ میاشتو همداسې دوام وکړي نو طالبان به هیڅ د سر پورته کیدو وس ونه لري .

دوی د امریکا د ولسمشر ډانلډ ټرمپ هغه ادعا نه رد وي چې، امریکايي پوځیانو په تېرو ۴ ورځو کې په افغانستان کې دښمن (طالبان) دومره سخت ځپلی چې په تېرو ۱۰ کالو کې یې نه و ځپلی خو دوی د افغان امنیتي ځواکونو یادونه کوي چې په خپله زړورتیا او دوام داره عملیاتو یې طالبانو ته درنه مرګ ژوبله اړولي.

وړمه ورځ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ دغه څرګندوني کړي وي چې له طالبانو سره یې هر ډول خبرې ختمې او طالبان به د جګړې له امله اوس وځپي.

تر دې ادعا یوه ورځ مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو له فاکس نیوز تلویزیون سره په مرکه کې ویلي و چې په تېرو ۱۰ ورڅو کې په افغانستان کې تر ۱۰۰۰ زیات وسله وال طالبان وژل شوي دي.

ښاغلی رحیمي ددې تر څنګ ددې یادونه هم کوي چې فعلاً د افغانستان په ۱۰ ولایتونو کې د طالبانو پر ضد جګړه روانه ده ،چې همدا نن یې هم له طالبانو د بدخشان کران او منجان او د تخار درقد او خواجه بهاوالدین ولسوالۍ نیولي دي.

نیروهای امنیتی ولسوالی و معدن کران و منجان را از طالبان پس گرفتند
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 9/12/2019

وزارت دفاع ملی، می‌گوید که در ادامۀ عملیات‌های نظامی در ولایت بدخشان، ولسوالی کران و منجان این ولایت نیز از طالبان پس گرفته شده‌است.

این ولسوالی، در حدود دوماه پیش بدست طالبان افتاده بود؛ اما به گفتۀ وزارت دفاع ملی، اکنون نیروهای دولتی بر این ولسوالی و نیز معدن معروف لاجورد کران و منجان، تسلط کامل دارند.

فواد امان، معاون سخن‌گوی وزارت دفاع ملی گفت که عملیات‌های نیروهای دولتی در بدخشان ادامه خواهند یافت: «عملیات‌ها تا زمانی ادامه پیدا خواهند کرد که طالبان به‌گونۀ کامل از بدخشان نابود شوند و به همین ترتیب، این عملیات‌ها گسترش داده می‌شوند و در سایر ولایت‌ها هم به همین شکل راه اندازی می‌شوند.»

نیروهای دولتی، به روز یک‌شنبۀ هفتۀ جاری، ولسوالی یمگان بدخشان را که در حدود پنج سال در دست طالبان بود، نیز پس گرفتند.

محمد نواب، سرپرست قومندانی پولیس یمگان می‌گوید که اکنون مردم به زنده‌گی عادی دراین ولسوالی برگشته‌اند: «توانستیم که این‌جا را بدست بیاوریم.  دیگر کدام مشکلاتی در این‌جا وجود ندارد و مردم به کار و بار خود برگشته‌اند.»

هم‌زمان با این، از ادامۀ عملیات‌های نیروهای دولتی و نبردها در ولایت‌های تخار، بغلان و فراه نیز خبر می‌رسد.

توفیق وحدت، عضو ولسی جرگه می‌گوید که طالبان بخاطر امتیازگیری در گفت‌وگوهای صلح و نیز تأمین هزینۀ جنگ شان، تلاش می‌کردند بخش‌های مهم کشور را بگیرند.

آقای وحدت در این باره افزود: «طالبان و حامیان شان تلاش می‌کردند تا نقاط بیشتری را در کشور تحت تسلط خود داشته باشند تا از آن آدرس، هم امتیازگیری خوب بکنند و هم این که مناطقی که عایداتی است و مرزهای مشترک با کشورهای همسایه دارد، آن مناطق را تحت کنترل خود داشته باشند و عواید داشته باشند.»

اما، دادالله قانع، عضو شورای ولایتی فراه می‌گوید که باید برای حفظ مناطق پس گرفته شده از طالبان، تدابیر خاص درنظر گرفته شود تا جنگجویان طالبان نتوانند دوباره آن محل‌ها را تصرف کنند: «هر منطقه و هر ساحه که تصفیه می‌شود، در آن‌جا باید نیروهای امنیتی ما یک قرارگاه قوی ایجاد کنند و یک کمربند شهری ساخته شود.»

در دو هفتۀ اخیر، شانزده ولسوالی در پنج ولایت کشور، گواه نبردهای سنگین بوده‌اند و در این میان، بخش‌هایی در این ولسوالی‌ها، میان نیروهای دولتی و طالبان دست بدست شده‌اند.

مودي: د ترهګرۍ اساس د پاکستان د جوړولو نظریې سره سم کیښودل شو
منبع : تاند   تاریخ: 9/12/2019

د هند لومړي وزیر د سپټمر د یوولسمې د بریدونو د اتلسمې کلیزې په مناسبت ویلي، ترهګري نړیوال ګواښ دی او له هغه د ترهګرۍ اساس کېښودل شو چا چې د پاکستان د رامنځته کولو نظریه وړاندې کړه.

نریندرا مودي ویلي، پاکستان په ډېر پټ ډول سیالکوټ، جمو او راجستان کې د جاسوسۍ کارونه مخته وړي او ترهګریزو کړنو ته چمتو والی نیسي، خو په وینا یې د ده حکومت په دې وروستیو کې د ترهګرو پر ضد کوټلي او جراتمندانه ګامونه پورته کړي دي.

دا په داسې حال کې ده چې څو ورځې وړاندې هندي استخباراتي ادارو ټول هېواد ته د تیارسۍ امر وکړ او زیاته یې کړه چې ۴ پاکستاني کمانډويي جاسوسان دغه هېواد ته په افغاني پاسپورټونو ننوتي دي

امریکا د طالبانو پر وړاندې نظامي عملیات ډېروي
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 9/12/2019

امریکایي قومندان جنرال کېنت مکینزي افغانستان ته سفر کړی دی او دلته یې له خپلو ځواکونو سره له نږدې لیدلي دي.

نوموړي د دې سفر پر مهال له خبریالانو سره په خبرو کې ویلي، دي چې طالبان له حد واوښتل نو امریکايي ځواکونه به ددوی پر ضد خپل عملیات ډېر کړي.

د کېنت په خبره امریکايي ځواکونه به عملیات ډېر او پراخ کړي او تر څنګ به یې پر خپلو جنګي پلانونو دقت کوي. هغه زیاته کړې دوی خپلې موخې تعقیبوي او تر دې دمه یې په چارو کې بریالي دي.

کېنت مکینزي زیاتوي، دمګړی د سولې خبرې په ټپه ولاړې دي نو امریکايي نظامیان به د خپلو پلانونو له مخې د وسله والو پر ضد خپلو جګړو ته ادامه ورکوي.

له دې وړاندې هم د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو ویلي وو، که طالبان په سمه توګه پرمخ ولاړ نه شي او پرخپلو ژمنو عمل ونه کړي، د امریکا ولسمشر ټرمپ به خپل فشارونه هېڅکله راکم نه کړي.

پومپیو وایي، که طالبان ځینې هغه مسائل لکه اوربند او له افغان دولت سره د خپلمنځي خبرو پیل عملي نه کړي، له دې ډلې سره به هېڅ ډول هوکړه لاسلیک نه شي.

ولسمشر ټرمپ د شنبې په مازدیګر اعلان وکړ، چې د طالبانو د بریدونو له کبله یې له دغې ډلې سره د امریکا د سولې خبرې درولې دي.

د امریکا ولسمشر ویلي و، ټاکل شوې وه چې په ډېوېډ کمپ کې د سولې په تړاو د طالبانو له مشرانو او له افغان ولسمشر سره لیدنه ولري؛ خو په کابل کې د طالبانو د وروستي برید له امله یې، چې د یوه امریکايي سرتیري په ګدون ۱۲ تنه پکې ووژل شول، دغه لیدنه لغوه او د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې روانې خبرې وردولې.

بل پلو طالبانو هم د ولسمشر ټرمپ د پرېکړې په تړاو اعلامیه خپره کړه او ویې ویل، چې طالبان د سولې خبرو ته ژمن دي.

طالبانو په خپله خپره شوې اعلامیه کې ویلي، چې د دغې ډلې اصلي غوښتنه دا ده، چې بهرني پوځیان په بشپړ ډول له افغانستانه ووځي او د لږو بهرني ځواکونو وتل زموږ لپاره د منلو نه ده.

بلخوا افغان حکومت وایي، د سولې په روانه پروسه کې د رامنځته شوي خنډ لامل د افغانانو پر وړاندې د وسله‌والو طالبانو روانه جګړه او تاوتریخوالی دی.

افغان حکومت وایي وایي، چې رښتینې سوله هغه وخت راتلی شي چې طالبان افغان وژنه بس کړي، اوربند ته غاړه کېږدي او له افغان دولت سره مخامخ خبرو ته حاضر شي.

2001(ز) کال د اکتوبر په مياشت کې د 52 ــB او نورو الوتکو د بمبارۍ

د 2001(ز) کال د اکتوبر په مياشت کې د 52 ــB او نورو الوتکو د بمبارۍ په پايله کې د امريکا او انگلستان لخوا د افغانستان تر اشغال وروسته, له يوې خوا د دموکراسۍ نارې سورې روانې وې او له بلې خوا د جنگ د اور په لمبو کې د بېگناه افغانانو د سوخت بهير له يوې ورځې تر بلې شدت وموند. د دموکراسۍ, د بيان د آزادۍ او بشري حقونو د ساتنې د شعارونو په منځ کې د هيواد د ملي شتمنيو غصب او لوټ, د جنگ د اړخونو لخوا د ښځو, ماشومانو او سپينږيرو په گډون د ملکيانو وژنه, د پيسو د لاس ته راوړنې لپاره د معصومو ماشومانو په شمول د اشخاصو اختطاف, پر مخدره موادو تر درې ميليونو د زياتو کسانو اعتياد, په دفترونو کې د رشوت او مالي فساد آزادي, د بهرنيو هيوادونو فرهنگي يرغل, د يرغلگرو په مټ د مطرح شويو پرديپالو سياسي څېرو لخوا د ملي ارزښتونو سپکاوی, د ملي هويت مغشوشول او د ديورند کرښې د لرې غاړې پر افغانانو د پنجاب د ترهگرپالې پوځي ادارې وحشيانه عمليات, له افغان څخه د افغان د جلا کولو لپاره د اغځنو تارونو غځول او د ديورند ښکېلاکې کرښې د دواړو غاړو د خلکو پر ملاقاتونو بنديزونه, د هيواد دننه د بمونو د مور په گډون د اشغالگرو د رنگارنگ وسلو استعمال چې د ډول ډول ناروغيو د پيدايښت لامل گرځي او داسې نور ټول هغه څرگند زيانونه دي چې افغانانو ته د پرديو اشغال رسولي دي.
په افغانستان کې د جنگ له دوام پرته, امريکا په سيمه کې خپلو ستراتيژيکو موخو ته نه رسيږي, نو ځکه انگريزي او امريکايي سياستوالو له هماغه پيله, وخت په وخت, په افغانستان کې د خپل اوږدمهالي پوځي حضور ويناوې کړي دي. نږدې يو کال مخکې, د سي آي اي پخواني مشر ډيويډ پيټريوس چې په افغانستان کې يې د امريکايي ځواکونو د لوي قوماندان دنده هم ترسره کړې ده, په يوه مرکه کې, په افغانستان کې د امريکايي پوځونو د اوږدمهالي حضور خبره وکړه. هغه وويل کيدی شي چې امريکايي پوځونه په افغانستان کې د سوېلي کوريا په شان شپېته يا پنځه شپېته کاله حضور ولري.
له افغانستان څخه د امريکايي پوځونو ايستنه د ښاغلي ټرمپ د تېرې انتخاباتي مبارزې ژمنه وه. شونې ده چې ښاغلي ټرمپ به له طالبانو سره د سولې خبرې د همدې لپاره پيل کړې وې چې خپل پوځونه له افغانستانه وباسي. سره لدې چې د اوربند نه شتون او له مذاکراتو څخه د اففانستان د اوسني په نړيواله کچه منل شوي دولت ليرې ساتل د امريکا او طالبانو د سولې د خبرو دوه غټې تېروتنې وې. خو, د امريکا گڼ سياستوال (د امنيتي مشاور جان بولټون په شمول) او لوړ رتبه پوځي مقامات له ټرمپ سره موافق نه وو, نو ځکه د هغوي د فشار په پايله کې د ټرمپ اراده بدله شوه.
اوس شونې ده چې ښاغلی ټرمپ يو ځل بيا له طالبانو سره د سولې خبرو ته زړه ښه کړي. په دې صورت کې له سياسته ناخبرو, پر ځاني گټو مينو, د طالبانو په واکمنۍ کې شړل شويو او بيا د امريکا په مټ مطرح کړی شويو سياسيونو او همدارنگه د امريکا او نورو لويديځو هيوادونو په مرسته لوړو دولتي رتبو ته رسول شويو چارواکو ته په کار دي چې په بين الافغاني مذاکراتو کې د گډون لپاره په يوه خوله د هغه نظام ملاتړ او استازيتوب وکړي چې دوي په کې د واک خاوندان دي. د پرديو له غوړه مالۍ دې لاس واخلي, له جنگ څخه د وطن ژغورنې, د افغانستان د خپلواکۍ او ولسواکۍ د برلاسي لپاره دې يو موټی شي. افغان ولس او روښانگرو هيوادپالو ځوانانو ته په کار دي چې بيدار اوسي, تر څو د دوي هيواد هم آزادي حاصل کړي او هم د ترقۍ او رڼايۍ لار پرانيزي.

۱۹۹۲ کال د سیناریو د تکرار مخنیوی

د ۱۹۹۲ کال د سیناریو د تکرار مخنیوی

په دې ورځو کې د ۹۰ لسیزې پشان، لوی خطر یو ځل بیا هېواد ګواښي. دا خطر هم د ۹۰ لسیزې د خطر پشان موجوده حکومت، ملي حاکمیت، نظام، د هېواد هویت او بقا ته متوجه دی او هم هغه لاسته راوړنو او بریاوو ته په نښه دی چې په تېرو ۱۸ کلونو کې د افغانانو په زیار او مټو او د نړیوالو په مرستو ترلاسه شوې دي.

راتلونکې څو اونۍ له څو اړخونو ټاکونکی ارزښت لري:

ــ یوخوا افغان حکومت او افغانان ټاکنو ته تیاری نیسي

ــ بلخوا امریکا غواړي طالبانو سره د سولې هوکړه وروستۍ کړي او په دې اړه د افغان حکومت اندیښنې بابیزه وګڼي او هم د ټاکنو په درشل کې په داسې مسایلو افغان حکومت بوخت وساتي

ــ همدارنګه طالبان هڅه کوي د ټولټاکنو د سبوتاژ او په سوله کې د زیاتو امتیازاتو د ترلاسه کولو لپاره جګړې ته زور ورکړی

ــ او د انتخابي حکومت پر ځای د موقت حکومت بولاله

په داسې مهال چې افغان حکومت ټاکنو ته تیاري نیسي او تمه ده، د موجوده دوه سري حکومت پرځای به یو سری او منتخب حکومت رامنځته شي چې زرځلې له موجوده حکومته د جګړې پای او د سولې چاره ښه مدیریت کولای شي؛ بیا داسې تنګ او لنډ وخت کې طالبانو سره د سولې په نوم د هوکړې رادمخه کول، فکر نه کیږي چې د ریښتنې او تلپاتې سولې په موخه وي!

د ټاکنو په درشل کې د موقت حکومت ګنګوسې چې د تړلو دروازو ترشا دوحه کې طالبانو سره د امریکاايې پلاوي په خبرو کې رسنیو ته څڅیږي او په کور دننه او بهر ټاکلې کړۍ يې هم په مد اوشد تکراروي، د خطر زنګونه لا کړنګوي!

په یو روسي خبرتون کې هم لولو« به گزارش اسپوتنیک، ضمیر کابلوف، نماینده ویژه ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در امور افغانستان و مدیر دیپارتمنت دوم آسایی وزارت امور خارجه روسیه روز سه شنبه (3 سپتامبر) در جمع خبرنگاران در مسکو گفت، کشورش از توافق احتمالی  در مورد تعویق انتخابات و تشکیل حکومت موقت میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان در افغانستان حمایت خواهد نمود.

کابلوف گفت، شایعات و اشاره های جدی در مورد عدم برگزاری انتخابات به طور کنونی و ایجاد حکومت در افغانستان موجود است و اکنون صحبت ها دراین خصوص ادامه دارد.

وی همزمان خاطر نشان ساخت که در شرایط کنونی، نباید روی این مسأله تمرکز کرد که چه کسانی از عدم برگزاری انتخابات و ایجاد دولت موقت حمایت می کند و چه کسانی برعکس.»

خو د څمیر کابلوف د څرګندونو برعکس، افغانان ټول له ټولټاکنو ملاتړ کوي او د ماسکو په ګډون په نورو پلازمېنو کې د افغانستان لپاره د موقت حکومتونو وخت تېر ګڼي او هغه د خپلواک افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه بولي.

ماسکو باید د افغانستان په اړه د خپلو تېرو تېروتنو، لاسوهنو او ماتو زده کړه وکړي او افغان ملت څخه بخښنه وغواړي.

په کور دننه هم ټاکلې کړۍ چې ماسکو، اسلام اباد او ځینو نورو پلازمېنو سره تړلي او په اندیښنو او موخو کې طالبانو سره شریک او د دیموکراسۍ او مدنیت سره دښمني پالي هم د موقت حکومت لپاره د ماسکو داسې پرپاګینډې ته غومبر وهي.

خو بلخوا په د اسې حال کې چې د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد له طالبانو سره د سولې معامله وروستي پړاو ته رسولې«د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو وايي، خطر په غاړه نه اخلي او حاضر نه دی چې دا موافقه لاسلیک کړي.

ټایم مجلې د چهارشنبې په ورځ (سپټمبر ۴) ناوخته د جګپوړو امریکايي، افغان او اروپايي چارواکو په قول وویل چې پامپیو حاضر نه دی چې دا موافقه لاسلیک کړي.تاند»

تاند خبرغځوي او لیکي«تر دې وړاندې د امریکا د ملي امنیت د سلاکار په ګډون یو شمېر نورو جګپوړو امریکايي چارواکو هم د طالبانو او زلمي خلیلزاد له موافقې سره مخالفت کړی وو.

همداراز د جیمز کننګهم په شمول په افغانستان کې د امریکا نهو پخوانیو سفیرانو له دې موافقې سره مخالفت څرګند کړی او ویلي یې دي چې د سولې د یوې بیړنۍ هوکړې په نتیجه کې به افغانستان په یوه بله خونړۍ کورنۍ جګړه کې ښکېل شي.

دغو نهو امریکايي پخوانیو ډپلوماټانو جېمر ډابېنز، رابرټ فېن، رونالډ نیومان، ویلیم ووډ، جان نېګروپونټ، اېرل انټوني واین، راین کراکر، جېمز کننېګهم او هوګو لورېنس یوه ګډه اعلامیه کې چې اتلانتیک شورا هم خپره کړې ده ویلي، طالبانو سره د سولې یوه بیړنۍ هوکړه به ډېرې بدې پایلې ولري.

ټایم وايي، ټاکل شوې وه چې د امریکا دفاع وزیر مارک ایسپر د سپټمبر په درېمه (سې شنبه) له ولسمشر ټرمپ سره د دې موافقې په اړه کتلي وای. د ټرمپ د موافقې په صورت کې له افغانستانه د ۵۴۰۰ امریکايي پوځیانو د وتل کار پیلېږي.

خو هغوی چې د موافقې په اړه معلومات لري ټایم ته ویلي چې دا موافقه د ګڼو حساسو او مهمو مسایلو ډاډ نه شي ورکولی.»

هندوستان هم څو ورځې مخکې د افغان حکومت له دریځه خپل غوڅ ملاتړ بیا څرګند کړ« نشریه ” تایمز او ایندیا” روز سه شنبه نوشت: ویجی گوخال معاون وزیر امور خارجه هند نگران شرایط پس از این توافق است. دهلی نو از سیستمی که بر مبنای قانون اساسی  باشد حمایت خواهد کرد. این سیستم باید ثبات را تضمین کند و فضایی برای فعالیت گروه های تروریستی و سازمان های وابسته به آنها باقی نگذارد. هند مخالف به تعویق افتادن انتخابات ریاست جمهوری افغانستان است.»

افغانان د ولسمشرۍ ماڼۍ دا اندیښنه پرځای بولي چې وايې« حکومت د سولې د بهیر ملاتړ کوي خو د امریکا او طالبانو ترمنځ د کېدونکې هوکړې د پایلې په اړه اندېښمن دی. افغان حکومت د سولې بهیر کې د هر هغه پرمختګ ملاتړ کوي، چې د تلپاتې سولې پایله او د جګړې په ختمېدو تمام شي. د امریکا او طالبانو ترمنځ د هوکړې په اړه د افغان حکومت اصلي اندېښنه دا ده چې تر هوکړې وروسته د ممکنه رامنځ ته کېدونکو خطرونو مخه څنګه ونیول شي؟»

په کور دننه او بهر د ټولټاکنو د ملاتړ بهیر ورځ تربلې زیاتیږي او هغه کړۍ چې په بهرنیو پلازمېنو کې د افغانستان لپاره موقت حکومتونه جوړوي، د شرمېدونکې ماتې سره مخامخیږي. بلخوا افغانان ریښتینې سوله غواړي، هغه سوله چې د بلې خونړۍ او تباکوونکي جګړې پیل وي نه غواړي او پر وړاندې يي کلک دریږي!

د ۲۰۱۹ کال د سیپټمبر ۴ مه

سرلوڅ مرادزی