اشغال یعنې څه؟

اشغال یعنې څه؟ایمیل

19.6.2018Majed Qarar
په نړۍ کې واړه هېوادونه تل د لویو هېوادونو په ایتلاف، ټلوالو او پاکټونو کې شاملېږي. دا په نړیوال سیسټم کې د بقاء او پرمختګ یواځېنۍ لاره ده. لامل یې دا دی چې د لویو قدرتونو له ټکنالوجیو، پوهنتونونو، تمویل، سترو پروژو، او پانګونو پرته کوچني هېوادونه ځان نشي جوړولای او ډېر کله ځان له سیمه ییزو او لویو قدرتونو څخه نشي ساتلای. ستر قدرتونه پر هر هېواد د خپلې ټکنالوژۍ، خپلو نورو امکاناتو لورېینه نه کوي او نه پر دغسې هېوادونو د جنګ پر مهال رحم کوي. د بې طرفۍ سیاست چې کومو هېوادونو پرمخ کړ، ټولو په اقتصادي، ټکنالوجيکي او نورو لحاظونو تاوان وکړ. افغانستان د همدې سیاست له امله دری سوه کاله منزوي شو چې نن هم په دری سوه کاله مخکې زمانه کې اوسېږو. له دوهمې نړیوالې جګړې را وروسته غربي اروپا د امریکا په ټلواله کې پاتې شوه. جرمني د امریکایي پوځیانو په حضور او شتون کې ځان په یوه نړیوال ځواک بدل کړ. فرانسې د امریکا په مرسته دغه کار وکړ. جاپان د خپل حریف او دښمن هېواد په مرسته خپل تعلیمي سیسټم ورغاوو او نن دا ټول د نړۍ سرلوړي هېوادونه دي. پاکستان خپل پوځ له خپل بادار انګرېز او اټوم له همدې زورورو هېوادونو ترلاسه کړ. نن په نړۍ کې هرڅوک چې هرڅه دی، د همدې ایتلافونو، ټلوالو او تړونونو برکت دی.
د افغانستان حالت بیا داسې دی چې نه د دین شو، نه د سادین شو. له انګرېز سره د جګړې سزا یې دا شوه چې نه یواځې د ګڼو نامسلمانو هېوادونو حریف شو، بلکې اسلامي نړۍ هم د انګرېزانو په اشاره افغانستان ته شا کړه.
پاکستان یې دښمني وکړه، سعودي یې دښمني وکړه، او عربي نړۍ تر پایه په اړیکو کې بې علاقتوب ورسره وښود. حتی د طالبانو امارت چې عربي نسخه یې تطبیقوله هم د اسلامي نړۍ حمایت یې ترلاسه نکړای شو خو تر امارت را وروسته راغلی د امریکا تر حمایې لاندې حکومت د ټولو مسلمانانو لپاره هم د سترګو تور شو. سعودي سږ کال د افغانستان ولسمشر ته بې سارې پروتوکول ورکړ. اماراتو همداسې. ټولو مو الوتکي میدانونو ته ور پرېښودې، او سفارتي اړیکې یې راسره پرانیستې. همدغه پاکستان چې هغه مهال یې د مستعمرې په سترګه را کتل اوس د خپل قوي حریف په سترګه را ته ګوري.
د دې ټولو ترڅنګ یو حقیقت دا هم دی چې لوی قدرتونه تل د وړو هېوادونو پر سر په رقابت کې وي. کله چې یو کوچنی هېواد د یوه بل هېواد ملاتړ ته داخلېږي، حریف لوی قدرتونه یې هلته د آزادي غوښتنې په نامه، د اشغال ضد تر بهانې لاندې او په مختلفو وسیلو نیابتي جنګونه پیلوي او تر هغو دوام ورکوي چې دا هېوادونه یا خپلې کومې ته وغورځوي یا یې لږ تر لږه دومره کمزوري کړي چې پر دوی تکیه پاتې شي.
د افغانستان په اوسني حالت کې د اشغال هغه ډنډوره چې پاکستان روانه کړې، د همدې دود برخه ده. پاکستان غواړي افغانستان تر خپل نفوذ لاندې کمزوری، محتاج، او آن پنځمه صوبه وساتي او عملا یې دا توان ثابت کړی هم دی.
د پاکستان د کویټې شورا او حقاني دغه کار په جګړه کوي خو یوه ډله نور پروژه وي غلامان یې بیا دغه کار په تظاهراتو، په اصطلاح مدني حرکتونو، او سیاسي فعالیت کوي او له هر ډول معقولیت او لرلید درلودلو پرته له افغانستان څخه د نړیوالې ټولنې پښې سپکول غواړي او دا له یاده وباسي چې د دې وطن په رګ رګ کې نن د نړیوالې ټولنې د مرستې وینه چلېږي. د ټول هېواد عواید د دې هېواد شل سلنه عادي بودیجه نشي پوره کولای او که نړیواله ټولنه نه وي، افغانستان به بیا د سیمه ییزو کوچنیو هېوادونو د چور، خرمستیو او وحشتونو ډګر وي. دلته به جیش محمد الوتکي را تښتوي، القاعده به له دې ځایه پر نورو بریدونه کوي، ریاض بسرا به په خپل هېواد کې خلک وژني، دلته به ځان ورته چاغوي، افغانان به په یوه ټلیفون پسې کویټې ته ځغلي او په نړۍ کې به مو دری هېوادونه د رذالت لپاره په رسمیت پېژني.

د سولی کاروان :

 

دسياست کونکو، سياسي گوندونو د توجو وړ ټول افغان ولس پوره پوره خبردي چی د هلمند اتلانو ۷۰۰ کليومتره منزل د روژی په مبارکه مياشت کې په پښو تر پلازمېني کابله سرته  ورساوه :

پوښتنه ؟ دا ولسونو د کومې موخې له پاره دا لوی منزل پلان کړ ؟

ددی اتلانو سره په لار کې پراته ولسونو ددی ستر هدف د پېلی کولو ملاتړ وکړ؟

بی له شکه دا هدف پوره انساني، ملي وطني دی  نو په لار کې پرتو خلکو ددوی هرکلی وکړ حتی د غزني ولايت نجونو په ترانو ددوی د کاروان بدرگه سرته ورسوله.رنو دوستانو داسی بېلگې په نړې کې هم سرته رسيدلي د چين په ولسي جمهوريت کې چی ديکتاتور رژيم په واکې وو هم دا ډول لاريون شوی چی په انقلاب بدل شو ،په اروپايي هېوادو کې دا ډول بېلگې شته چی مثبتی پاېلی در لودی .

زموږ په گران هېواد کې چی   د شاهي  رژيم واکمني وه د شبرغان د گازو ،نفتو  تفاحوساتو کار گرانو ، د ننگر هار د ناوی پراختېا کارگرانو تر کابله د روا او صنفي غوښتنو له پاره لاريون وکړ خو په تاسف چی دوخت رژيم د لاريون مشران وځپل زنداني کړل.

دا دسولی کاروان موخه د ټول ولس او سياسي ملي مترقي گوندونو ملاتړ ته اړتېا لري دا ځکه چی ۴۰ کاله اوږدې جگړی نور ولسونه دی ته اړ باسلي چی د جنگ په ټولو اړ خونو غږ کړې چی جگړه ودروي سوله غوره کړي د پرديو لاس وهنه بنده شي بين الافغاني خبری پېل او جنگ ته د پای ټکې کېښودل شي. اوس چی دسولی کاروان تر کابله رارسيدلی ټول ولسونه، سياسي گوندونه بايد له خوبه را ويښ اوددوی ملاتړ وکړي .

درنو دوستانو د قلم او خبرو شننونکو څخه  په درنښت هېله کوم چی که غواړی سوله راشي ټول ولس ارام شي وطن ښېرازی خواته گامونه واخلي همدا گز او همدا ميدان .

محمد اقا کوچی

طالب مشر: هغه طالبان چې له حکومتي چارواکو سره یې لیدلي منافقان دي

منبع : تاند   تاریخ: 6/19/2018

ټولنیزو رسنیو ته د یوه طالب مشر، چې نوم یې نه دی یاد شوی، راوتلې یوه آډیو وایي چې د حکومت او طالبانو ترمنځ د ناستې پاستې او یو ځای کېدلو عکسونو، ویډیوګانو او مجلسونو سخت ټکان ورکړی دی.

طالب مشر، چې ادعا کېږي د بلوچستان ایالت په یوه جومات کې خبرې کوي، په خپله ۱۱ دقیقه یي آډیو کې وایي، چې د ویډیوګانو او عکسونو په لیدلو یې وژړل او په زړه کې یې چړې ښخې شوې.

هغه وایي چې «زه د دغو طالبانو له کارونو بېزاره یم،» او زیاتوي، «د اسلامي امارت مشران، قران او حدیت د دغو خلکو له عملونو نه بېزاره دي.»

تر دې وړاندې هم په ځینو راپورونو کې ویل شوي و چې د اوربند په موده کې ښارونو ته د طالبانو تګ او له ولس او چارواکو سره د هغوی لیدنو – کتنو طالب مشران بېرولي او دا اندېښنه یې ورته پیدا کړې چې د دوی کسان به له سختدریځۍ لاس واخلي.

د همدې اندېښنې له کبله طالب ویناوال وایي، «دغو خلکو (طالبانو) له مجاهدینو سره خیانت وکړ. دوی منافقان دي. زه نه پوهېږم چې الله تعالی به د دوی توبه څنګه قبوله کړي.»

دا طالب مشر، چې نوم یې نه دی په ډاګه شوی، زیاتوي«دوی د اسلامي امارت د غړو سره جفا وکړه. دا خلک په غلطه لاره لاړل. د هغو مجاهدینو توبه به الله تعالی څنګه قبوله کړي چې د مجاهدینو د کونډو له قاتل سره یې لیدلي او ډوډۍ یې ورسره خوړلې ده.»

یوه افغانه مېرمن ښار ته ورغلي یوه طالب ته د عزت پګړۍ ور په سروي

طالب چارواکی چې له خبرو څخه یې قهر او غضب څرګندېږي، وایي،«د دغو طالبانو ضمیرونه خراب دي، منافقان دي، دا خلک شرم، حیا نه لري او مونږ یې جهاد ته ضرورت نه لرو.»

هغه په خپله وینا کې طالبانو ته په خطاب کې وایي، «تاسو د بدر او حنین غزوې دریادې کړئ چې څنګه تاسو فکر کاوه چې لږ یئ او مرسته یې درسره وکړه او چې په حنین غزا کې مو فکر کاوه چې ډېر یئ او الله تعالی کفار درباندې غالب کړل.

آیا الله، د الله رسول، امیرالمؤمنین تاسو ته ویلي چې له حکومتي عسکرو سره په موټرسایکل سپاره سئ او ډوډۍ ورسره وخورئ.»

په اخر کې هغو طالبانو ته چې له حکومتي چارواکو،‌ عسکرو او خلکو سره یې لیدلي دي د «خرکوسانو» خطاب کوي.

ویل کیږي چې د طالبانو د وژل شوي مشر، ملا محمدعمرمجاهد، زوی مولوي یعقوب له دې نه هم ترخې خبرې کړي دي.

د طالبانو او حکومت طرفدارانو خبری (په عکس کلیک وکړی)

په افغانستان کې د حکومت او د وسله والو مخالفانو تر منځ د اوربند په نافذېدلو سره ډلې ډلې طالبان په ښارونو را ولوېدل، حکومتي مامورین او د ښارونو اوسېدونکي کلیو او بانډو ته د خپلو او خپلوانو د لیدلو لپاره لاړل، کېناستل، پخلا شول او د افغانانو په جلا کولو کې د یو شمېر استخباراتي ادارو د کالونو کالونو هڅې یې په اوبو لاهو کړې.

دفاع وزارت: نیمايي طالبان له ښارونو بېرته نه دي وتلي

د افغانستان دفاع وزارت وليي چې په تېرو درو ورځو کې یوازې پلازمېنې کابل ته ۲۵۰۰ طالبان ورغلي چې نیمايي یې لا هم په دې ښار کې دي.

په کندوز او ځینو نورو ښارونو کې هم په سلګونو طالبان، چې د اوربند له فرصته په استفادې د خپلوانو او دوستانو لیدو ته تللي وو، لا هم په دغو ښارونو کې پاتې دي.

دفاع وزارت تاییدوي چې له نورو ښارونو څخه هم شاوخوا نیمايي طالبان بېرته نه دي وتلي.

 د دې وزارت ویندوی محمد رادمنش وايي«موږ راپورونه لرو چې نیمايي طالبان په ښارونو کې پاتې دي ځکه چې له جګړې ستړي دي او سوله غواړي.»

په همدې منځ کې طالبانو ویلي، هغو کسانو ته به سزا ورکړي چې له دې وروسته ښارونو ته لاړ شي یا په ښارونو کې پاتې شي.

صلح خواهان هلمندی در کابل، بسیاری آنان نیاز به تداوی دارند
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 6/19/2018

پس ‌از آن ‌که کاروان صلح خواهان هلمندی، پس از ۳۸ روز پیاده روی به کابل رسیدند، شماری از این صلح خواهان بدلیل وضعیت بد صحی زیر مراقبت داکتران قرار گرفتند.

داکترانی ‌که برای مراقبت این صلح خواهان به مسجد عبدالرحمان خان کابل موظف شده‌اند، می ‌گویند که شماری از این صلح خواهان وضعیت صحی نامناسبی دارند. به گفتۀ داکتران، آنان از بهر پیاده‌ روی طولانی – مسیر ۶۳۰کیلومتر – آب بدنشان کم شده است و نیز از ناحیه پاها خون‌ ریزی کرد‌ه‌اند و شماری‌ هم بدلیل نوشیدن آب ‌های غیرصحی در مسیر راه مریض شده‌اند.

خلیل سالنگی، یکی از این داکتران می‌ گوید که دست کم ۳۰ تن از این صلح خواهان بدلیل مشکلات یادشده، وضعیت صحی نامناسب دارند. او تأیید می‌ کند که چهار تن از اعضای کاروان صلح خواهان هلمند، برای مراقبت ‌های بیشتر به شفاخانۀ وزیر اکبرخان منتقل شده اند.

بسیاری از صلح خواهان هلمندی، داستان ‌‎های بسیار غم‎انگیز و تکان ‌دهنده‌یی دارند که آنان را واداشته‌ تا مسیر هلمند – کابل را پیاده طی کنند. یکی از این صلح خواهان، ظهیراحمد زندانی است. او ۲۲ سال دارد و اهل ولایت هلمند می‌ باشد. ظهیر احمد، کاملأ نابینا است و چشمان و هشت عضو خانواده‌اش را در جنگ‌ ها در هلمند از داست داده است.

کوچک ‌ترین عضو این کاروان اما طاهرخان هفده ساله است که از ولایت کندهار با صلح خواهان پیوسته است. طاهرخان می ‌گوید که دانش ‌جوی سال نخست دانشگاه بود و از بهر صلح پوهنتون را رها کرده و به صلح خواهان پیوسته است: «من چهار عضو خانواده ام را در جنگ‌ ها از دست داده ام. وقتی صلح تأمین شود، من درس هایم را دوباره آغاز می ‌کنم. ما دیگر نمی ‌خواهیم زنان بیوه شوند، ما دیگر نمی خواهیم کودکان یتیم شوند.» او می ‌افزاید: «حتا طالبان از جنگ خسته شده اند. این جنگ برما تحمیل شده.» عبدالهادی ۴۲ ساله و بخت محمد ۵۰ ساله، دو عضو دیگر کاروان صلح خواهان هلمند هستند؛ آنان که از ولسوالی گیلان ولایت غزنی با این کاروان یک‎ جا شده اند، جنگ و ناامنی هزینه‌ هایی از آنان نیز گرفته اند.

                    

وزارت دفاع: شماری از طالبان‌که به شهر ها آمده بودند برنگشته اند
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 6/19/2018

وزارت دفاع ملی می‎گوید، شماری طالبانی‌ که در روز های عید به داخل شهر ها آمده بودند به پایگاه‌ های شان برگشته اند، اما شمار دیگر از آنان در شهر ها مانده‌اند.

محمدرادمنش، معاون سخن‌گوی این وزارت می‌افزاید، طالبانی‌ که در شهرها مانده اند، به روند صلح خواهند پیوست: «آنان در شهر ها به تعداد هزار و بیشتر از آن در کابل هم بیشتر از دو هزارو پنج صد تن وارد شدند و دیدند که دولت به صلح تعهد دارد و فعلأ برخی شان ماندند و برخی رفتند، آنان که مانده اند کمیسیون صلح افغانستان دربارۀ شان تصمیم خواهد گرفت.»

در همین حال، برخی از احزاب سیاسی از آتش بس حکومت با طالبان استقبال می ‌کنند و می‌ گویند که احتمال دارد این آتش بس، درِ گفت و گو های صلح را با طالبان باز نماید. عبدالحفیظ منصور، عضو شورای رهبری جمعیت اسلامی گفت: «تأمین آشتی و صلح از اهدافی است که همه روی آن اتفاق دارند. کدام نقطه مبهم و پیچیده در آن وجود نداشته – امر تازه یی هم نبوده و از هر فرصتی که حکومت بتواند برای قطع جنگ اقدام بکند از سوی جمعیت استقبال می شود و حمایت می شود.»

انوارالحق احدی، رئیس حزب جبهۀ ملی نوین افغانستان نیز می‌ گوید که احتمال دارد، برخی از ملاحظات سیاسی در آتش بس سه روزۀ طالبان با حکومت افغانستان وجود داشته باشد: « حکومت اعلان آتش بس کرد، اما این آتش بس طویل المدت نخواهد بود و اگر شود بحث هایی دربارۀ صلح خواهد بود.»

شاه حسین مرتضوی، معاون سخنگوی رئیس جمهور نیز افزود: «استقبال بی نظیر مردم نشان می ‌دهد که صلح به یک خواست جمعی و ملی مبدل شده و انتظار داریم که با حمایت جمعی یک صلح دوامدار را فراهم بسازیم.»

پس از نشست عالمان دین در کابل و فتوای آنان درباره حرام بودن حمله ‌های هراس افگنانه افغانستان رئیس جمهور غنی یک آتش بس یک هفته یی اعلام کرد، سپس طالبان سه روز عید را آتش بس اعلام کردند و این رویداد با استقبال بسیاری ها رو به رو شد، رئیس جمهور این آتش بس را ده روز دیگر نیز تمدید کرده است.

                  

دولسمشر غني له‌خوا داوربند دغځېدو په اړه نړیوالې تبصرې
منبع : د آزادی رادیو   تاریخ: 6/19/2018

ډېرو نړیوالو ورځپاڼو بیا هم په افغانستان کې داختر په مناسبت ټینګ شوي اوربند او دافغان ولسمشر له‎خوا دهغه غځېدو ته پام اړولی دی.

واشنګټن پوسټ

واشنګټن پوسټ ورځپاڼې دافغانستان دچارو دڅېړونکې پامیله کانسټیبل په قلم یو مطلب خپور کړی او لیکي: افغان ولسمشر اشرف غني دشنبې په ورځ له وسله‎والو طالبانو سره لومړنی اعلان شوی اوربند وغځاوه او هم‌یې له خپل لوري دښه نیت ښودلو په هدف دطالبانو ټپیانو ته دروغتیایي مرستو رسولو دوړاندیز ترڅنګ د ۴۶ طالب بندیانو دخوشې کېدو اعلان وکړ.

اشرف غني له ارګه په وېډیویي وینا کې دغه‌راز وویل چې حکومت‌یې هر اړخیزې سولې او دسولې خبرو ته تیار دی او هم دې ته حاضر دي چې په دې هېواد کې دنړیوالو ځواکونو دراتلونکي حضور په ګډون په هر هغه څه چې طالبان‌یې غواړي خبرې وکړي. طالبان په ‎دې هېواد کې دنړیوالو ځواکونو حضور دسولې په لار کې یو مهم خنډ بولي.

واشنګټن پوسټ لیکي: داوربند دغځېدو لپاره چې وروستۍ نېټه‌یې نه‎ده معلومه د غني له دغه ناڅاپي اعلانه هدف دا دی چې دنافذ شوي اوربند له مخې له هغه ستر بریالیتوب څخه چې داختر په لومړۍ ورځ‌یې وسله‎والو طالبانو تود هرکلی وکړ او په زرګونه وسله‎وال‌یې ښارونو ته لاړل او اختر یې له عامو خلکو او امنیتي ځواکونو سره ولمانځه، ګټه واخلي او دسولې هڅې ګړندۍ کړي.

دواشنګټن پوسټ په لیکنه غني وویل، دا کار دخپلو خلکو دهیلو او دسولې ارمانونونو ته ددرناوي په‎خاطر کوي او که وسله‎ وال طالبان هم له خپل لوري ښه نیت وښیي، دهغوی نور بندیان به هم خوشې کړي. خو وسله‎والو طالبانو پرون یکشنبه اعلان وکړ چې نور اوربند نه‌غځوي او جګړې ته دوام ورکوي.

واشنګټن پوسټ دامریکا دبهرنیو چارو دوزیر هغه څرګندونې هم راخیستي چې دولسمشر غني له‎خوا دتمدید شوي اوربند دملاتړ په اړه‌یې کړي دي. مایک پامپیو په یوه بیان کې وویل چې متحده ایالات حاضر دي چې دسولې دخبرو ملاتړ وکړي، اسانتیاوې ورته برابرې او هم په ‎کې برخه واخلي.

ډېلي مېل

ډېلي مېل ورځپاڼې داختر په دوهمه ورځ په ننګرهار کې دهغې ځانوژونکې حملې په اړه چې مسؤلیت‌یې داسلامي دولت ډلې یا داعش په غاړه اخیستی، دطالبانو له‎خوا خپره شوې خبرپاڼې ته پام اړولی او لیکي: طالبانو له خپلو قوماندانانو غوښتي چې ملکیانو ته دتلفاتو دمخنیوي لپاره دې خپل وسله‎وال نه‌پرېږدي چې له امنیتي ځواکونو او ملکیانو سره په غونډو کې ګډون وکړي، ځکه دښمن له اعلان شوي اوربنده ناوړه استفاده کوي او ددې خطر شته چې ورته ناوړه عمل سرته ورسوي.

دننګرهار په روداتو ولسوالۍ کې په دغه پېښه کې دافغان امنیتي ځواکونو، وسله‎والو طالبانو او ملکي وګړو په ګډون ۳۶ تنه وژل شوي او له ۶۰ زیات ټپیان شوي دي. پردې سربېره پرون داختر په درېیمه هم ننګرهار د بلې ځانوژونکې حملې شاهد و. ویل کېږي دجلال آباد په پښتونستان واټ کې دولایت مقام ته نږدې پرونۍ حمله هم هغه مهال شوې چې افغان ملکي او پوځي چارواکي او دوسله‎والو طالبانو مشران له یوې غونډې دراوتلو په حال کې و.

                

طالبان دلوګر په یو شمېر سیمو کې پېغلو ته ښوونځي ته دتګ اجازه نه‌ورکوي
منبع : د آزادی رادیو   تاریخ: 6/19/2018

طالبان په لوګر ولایت کې ترخپل کنټرول لاندې سیمو کې پېغلو نجونو ته ښوونځي ته دورتګ اجازه نه ‌ورکوي.

طالبانو له تېرو څو کلونو راهیسې په لوګر ولایت کې ترخپل کنټرول لاندې سیمو کې نجونو ته له شپږم ټولګي پورته دزده‎کړو اجازه نه‎ ده ورکړې. دغه ډله په دې اند ده چې په روانو حالاتو کې ښوونځیو ته دپېغلو نجونو تګ داسلامي شریعت خلاف عمل دی. په محمد اغې ولسوالۍ کې دطالبانو دتعلیم او تربیې مسؤل ملا عبدالفتاح صادق ازادي راډیو ته وویل چې د دې ولسوالۍ په زرغون شهر کلي کې هېڅ ښځینه معلمه نه‌شته.

نوموړی وویل: “په لوګر ولایت کې ټول ښځينه زده‎کوونکي ترشپږم ټولګي پورې او په ځینو ولایتونو کې حتی ترڅلورم ټولګي پورې ښوونځيو ته ځي او د طالبانو معیاري نصاب لري، ددې لپاره امنیت ټینګ نه‎دی او دلته يرغلګر موجود دي، ټولو ښوونځیو ته مو مکتوبونه لېږلي چې له شپږم ټولګي پورته ښځینه زده‎کوونکې ښوونځيو ته لاړې نه‎شي او دشریعت له مخې هم دا اجازه نه‎شته چې پېغلې نجونې دې په روانو شرايطو کې ښوونځیو ته لاړې شي.”

په ورته وخت کې يو شمېر دیني عالمان وايي، داسلام دین دزده‎کړو او ښوونځیو ته دتګ په برخه کې په هېڅ‎چا بندیز نه‎دی وضع کړی. ددغو عالمانو له ډلې قاري مبین‎شاه رمزی په‎دې اړه آزادي راډيو ته داسې وویل: “يو حدیث شریف دی چې له بي بي عايشې «رض» نه نقل شوی دی چې په‎کې راغلي، تر ټولو غوره ښځې انصار دي چې حیا یې ددیني پوښتنو مخنیوی نه‎کوي، یعنې انصار ښځې ډېرې زړورې وې چې له نبي کریم «ص» نه‌یې پوښتنې کولې، نو اسلام او شریعت په ځانګړو شرایطو کې پېغلو ته دتعلیم حق ورکړی دی.”

دمحمد اغې ولسوالۍ اړوند سیمو کې څو ښوونځي موجود دي چې طالبانو تر خپل کنټرول لاندې ښوونځیو کې يو شمېر مضامین هم له نصابه ايستلي دي. په دغه ولسوالۍ کې دطالبانو دتعلیم او تربیې دمسؤل په خبره دهنر او فرهنګ مضامین‌یې دښوونځیو له نصابه لیرې کړي او پرځای یې قران‌کریم او سیرت‌النبي ته ځای ورکړی دی. دا په داسې حال کې ده دهېواد په ځينو نورو برخو کې هم يو شمېر ښوونځي دطالبانو ترکنټرول لاندې دي. هغه سیمې چې دطالبانو ترولکې لاندې دي هلته ښوونځي فعاله دي، خو دطالبانو ترڅار لاندې دي.

له دې وړاندې دملګرو ملتونو دماشومانو دملاتړ صندوق “یونېسف” ویلي، نږدې نیمايي ماشومان دناامنیو، فقر او ناوړه دودونو له امله ښوونځيو ته نه‌ځي. بل‎خوا دلوګر ولایت په ځينو ښوونځیو دطالبانو کنټرول په زده‎کوونکو هم اغېز کړی او دمحمد اغې ولسوالۍ دزرغون شهر کلي يو شمېر زده‎کوونکي وايي، دوی غواړي ډاکتران او يا هم انجنیران شي او دطالبانو لپاره خدمت وکړي.

دزرغون شهر عالي لېسې دوو زده‎کوونکو الهام‌الدین او رامین په دې اړه آزادي راډیو ته داسې وویل: “زما نوم الهام‌الدین دی او داووم ټولګی زده‎ کوونکی یم او هره ورځ ښوونځي ته ځم او په راتلونکي کې غواړم له مجاهدینو سره انجنیر شم.”

“هره ورځ ښوونځي ته راځو او ښوونکي موږ زیار باسي، په راتلونکي کې غواړم ډاکتر شم او له طالبانو نه خوښ یم.”

دافغانستان دپوهنې وزارت هم مني چې په ځینو سیمو کې طالبانو ددولت له رسمي نصابه ځيني مضامین لیرې کړي، خو هغه مضامین چې طالبانو په نصاب کې ځای کړي له دوی سره رسمیت نه‎لري. ددغه وزارت دخپرونو مسؤل کبیر حقمل وايي، دقران ‌کریم په ګډون دیني مضامین په نصاب کې شامل دي.

دښاغلي حقمل په خبره، دا چې طالبان له شپږم ټولګي نه وروسته نجونو ته ښوونځي ته دتګ اجازه نه ‌ورکوي دا له دین نه ددوی شخصي برداشت دی. دی وايي: “موږ څو ورځې وړاندې په محمد اغې ولسوالۍ کې دطالبانو له‎خوا يوه اعلامیه يا اخطاریه ترلاسه کړه او هغه موضوع چې تاسو ورته اشاره وکړه، هغه هم په‎کې شته، دبحث خبره دا ده چې دا ډول تفسیر له کومه شو چې نجونې دې له شپږم ټولګي نه وروسته زده‎کړو ته دوام ورنه‎کړي، دا يو شخصي تفسیر دی.”

ښاغلی حقمل وايي، دلوګر ولایت په زیاترو ښوونځیو کې نجونې تر ۱۲ ټولګي پورې ښوونځیو ته ځي. نوموړی وايي، دافغانستان دپوهنې وزارت هڅه کوي چې نجونې هم دهلکانو په شان زده‎کړې وکړي او دتعلیم له نعمته بې‌برخې پاتې نه‎شي.

              

کاروان صلح: امریکا، روسیه، پاکستان و ایران عاملین ناامنی در افغانستان اند
منبع : پژواک   تاریخ: 6/19/2018

کابل – اشتراک کنندگان کاروان صلح از امریکا، روسیه، پاکستان، ایران و کشور های دیگر حاضر در افغانستان خواست تا جلو حکومت هاى شان که سبب ناامنی ها در افغانستان شده، بگیرند. کاروان صلح هلمند که از طرف های درگیر خواهان صلح هستند، ۳۸ روز پیش از هلمند حرکت مدنی پیاده رفتن را آغاز کرد و امروز با پیمودن حدود ۷۰۰ کیلومتر فاصله وارد کابل شد.

طوریکه این کاروان در امتداد راه در هر ولایت مورد استقبال گرم مردم قرار می گرفت، در کابل نیز مردم و فعالان مدنی از آنها استقبال کردند. اقبال خیبر رئیس این حرکت مردمی در نشست برگزارشده در کابل گفت که آنها با پیام صلح به کابل آمده، از جوانب درگیر آتش بس دایمی و از جامعه جهانی تقاضا دارند تا برای اعاده صلح در افغانستان دست به کار شوند.

موصوف گفت: (ما از حکومت ها مایوس شده ایم، حکومت ها اسلحه تولید می کنند و ملت ها را ذریعه آن نابود می کنند؛ ما از مردم کشور هاى غربى، روسیه و کشور های همسایه می خواهیم تا جلو مداخلات و انسانی کشی حکومت های شان را در افغانستان بگیرند.) موصوف افزود: (در جریان راه  با طالبان نیز سر خوردیم، از ما استقبال نمودند و فریاد کردند که پس از این باید، از جنگ نامعلوم و غیرتعریف شده کناره گیری کنند، هم چنان با عساکر نیز مواجه شدیم، تفنگ ها را بر زمین زدند و گفتند که در بدر هستیم؛ بس است این جنگ باید متوقف شود.) به گفتۀ موصوف، این نمونه آشکار خسته شدن طالبان و سربازان از جنگ است و خواهان صلح دایمی در کشور اند.

در پایان اين نشست، پنج گروپ توظیف شدند تا در کابل علاوه بر دفتر ملل متحد در مقابل سفارت های امریکا، روسیه، ایران و پاکستان بروند، برای یک هفته در آنجا خیمه صلح برپا کنند و این پیام مردم ستمدیده افغانستان را به اتباع کشور های متذکره برسانند. گروپ های متذکره، فردا ساعت ده قبل از ظهر به ساحات متذکره اعزام خواهند شد.

اعضای این کاروان شعار های (زندگی ما تنگ است – جنگ است، جنگ است، ما صلح می خواهیم، جنگ بس است، تمدید آتش بس را مى خواهيم، یک جناح قلب و دیگرش جگر ماست، اگر طالب است یا سرباز) را با خود حمل می کردند.

               

عرفان‌الله عرفان: دحامد کرزي وروستۍ څرګندونې دهغه دشخصي عقدو نتیجه ده
منبع : د آزادی رادیو   تاریخ: 6/19/2018

دولسي جرګې داداري هیئت یو شمېر غړي او دچارو ځیني کارپوهان دالکترونیکي تذکرو په اړه دپخواني ولسمشر حامد کرزي څرګندونې له حکومت سره دهغه دشخصي عقدو نتیجه بولي.

دالکترونیکي تذکرو وېش که څه هم له ځانه سره ډېرې خوشبینۍ لرلې، خو په وړاندې یې انتقادونه هم تر اوسه مطرح دي. دلیدلوري او نظر داختلافونو ترڅنګ، دولسي جرګې داداري پلاوي یو شمېر غړي وايي، دالکترونیکي تذکرو دوېش لړۍ یو ملي بهیر دی چې باید دځينو اشخاصو او ډلو له‌خوا سیاسي شي.

دولسي جرګې نایب منشي عرفان‌الله عرفان ددوشنبې په ورځ «۱۳۹۷ کال دغرګولي په ۲۷» آزادي راډيو ته وویل، که دا بهیر دحامد کرزي په وخت کې پیل شوی وی اوس به‌یې په اړه هېڅ ډول اختلاف او تاوتریخوالي نه‌وو. ښاغلي عرفان وویل: “دحامد کرزي په شمول ټول مشران او نور هغه کسان چې دافغانستان په سیاست کې ښکېل دي، باید له حکومت سره تفاهم ته ورسېږي او دا ډول ستونزې حل کړي، ځکه چې دا یو ملي بهیر دی چې همدلۍ، همپالنې او یوه لیدلوري ته اړتیا لري او دسیاست لوري ته‌یې کاږل د افغانانو په ګټه نه‌دي.”

دا په داسې حال کې ده چې پخواني ولسمشر حامد کرزي ویلي، دالکترونیکي تذکرو لړۍ په هېواد کې سیاسي شوې او تفرقې ته زمینه برابروي. ده په دې بهیر او تفرقه اچولو کې بهرنیان هم ښکېل بللي او ټینګار یې کړی چې تر هغې چې دالکترونیکي تذکرو په سر رامنځته شوې لانجه حل نه‌شي، دی به تذکره وانه‌خلي. له دې وړاندې دالکترونيکي تذکرو دوېش لړۍ دثور دمیاشتې په ۱۳مه دولسمشر محمد اشرف غني له‌خوا پیل شوه.

دالکترونيکي تذکرو دوېش له پيلېدو سره دملت په توګه دافغان دلیکلو په سر اختلافات هم زیات شول، تردې چې اجرائیه رئیس عبدالله عبدالله له توافق او دخلکو له غوښتنو پرته دالکترونیکي تذکرو وېش کړکېچ ته تلل بللي دي. خو دغه بهیر له پیلېدو سره خوش بینۍ هم لرلې، دچارو یو شمېر کارپوهانو، دخلکو استازو او دهېواد ځینو اوسېدونکو الکترونیکي تذکرې دامنیت دټينګښت او په انتخاباتو کې دشفافیت لپاره مهمې ګڼلې دي.

دنفوسو داحوالو دثبت دمرکزي ادارې ویاند روح‌الله احمدزی وايي، دالکترونیکي تذکرو دوېش بهیر په عادي شکل دوام لري او تراوسه یوازې په کابل کې له ۴۰ زرو څخه ډېرو خلکو دهویت دثبت فورمې اخیستې دي. دی ټينګار کوي چې تریوې بلې اوونۍ پورې به دالکترونيکي تذکرو دوېش دوه نور مرکزونه هم په کابل کې پرانيستل شي.

دچارو یو شمېر کارپوهان وايي، دالکترونيکي تذکرو په اړه دحامد کرزي لیدلوری ستونزو ته ددغه بهیر کش کول او له حکومت سره شخصي عقده ښکاره کوي. له ډلې یې خالد سادات آزادي راډيو ته وویل: “دحامد کرزي په شمول هغه کسان چې دحکومت دننه او یا له نظامه بهر دي، غواړي چې دحکومت ځيني کارونه او پرېکړې دشخصي اختلافاتو له کبله چلنج او له ستونزو سره مخ کړي، دکرزي وروستۍ څرګندونې هم له ولسمشر غني او دهغه له ټيم سره دعقدو او شخصي اختلافاتو له کبله دي او دی غواړي چې دسیاسي اختلافاتو ستونزه په الکترونیکي تذکرو کې ځای پرځای کړي.”

ښاغلی سادات وايي، دالکترونیکي تذکرو موضوع په حقوقي او قانوني لحاظ حل شوې، نو ځکه باید نور له دغې بهیر سره سیاسي چلند ونه‌شي.

             

ښارونو ته راغلي نيمايي طالبان بېرته نه دي تللي
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 6/19/2018
افغان دولت او طالبانو داختر په ورځو کې په اوربند کې دکابل سربېره دګڼ شمېر ولايتونو ښارونو ته په زرګونو طالبان داختر لمانځلو لپاره راغلي ول، چې اوس ويل کېږي، نيمايي يې همدلته په ښارونو کې پاتې شوي او بېرته دوسله والو طالبانو سره د يو ځاى کېدو لپاره نه دي تللي.

دفاع وزارت ويلي دي، چې کابل ښار ته ٢٤٠٠ وسله وال طالبان راننوتي، چې دوى ثبت کړي او وسلې يې هم ترې اخيستې وې، خو نيمايي يې داوربند دمودې پاى ته رسېدو پرته هم خپلو سيمو ته نه دي تللي او همدلته په کابل کې له خپلو خپلوانو سره يې دسولې ژوند غوره کړى دى. همداراز ويل کېږي چې په ولايتونو کې هم ډېر شمېر طالبان له خپلو خپلوانو او کورنۍ سره پاتې شوي دي.

داختر دورځې په اوربند کې هېچا فکر نه کاوه، چې په دومره لوړ شمېر طالبان به داختر لمانځلو لپاره ښارونو ته راشي، وسله والو طالبانو په ښارونو کې له امنيتي ځواکونو او خلکو سره عکسونه هم وويستل او ولس يې تود هرکلى وکړ.

ولسمشر غني پرون په خپلو خبرو کې وويل، چې په دې اوربند دچا هم باور نه راته، خو اوربند وښودله، چې افغانان سولې ته اړتيا لري او په همدې خاطر يې داوربند موده لس ورځې نوره هم وغځوله، خو طالبانو داوربند موده پاى ته ورسوله.

                

طمع شیرین صلح، دشمنان دیروز، دوستان روز های عید
منبع : افغانستان ما   تاریخ: 6/19/2018
روزهای عید سعید فطر سال جاری رنگ و بوی متفاوتی نسبت به سال های گذشته داشت؛ افرادی که بیش از یک و نیم دهه با هم جنگیدند، در روز های عید همدیگر را در آغوش گرفتند و عید را با هم تجلیل کردند. در این روزها، در نقاط مختلف کشور، افراد گروه طالبان به مراکز شهر ها آمدند و در کنار نیرو های امنیتی کشور روز های عید را تجلیل کردند.
مردم نیز خرسند از این رویداد، اقدام به گرفتن عکس‌ های سلفی و یادگاری کردند و شماری دیگر خواستار قطع جنگ در کشور شدند. فعالان مدنی زن و مرد در ولایت هلمند با استقبال از آتش‌ بس، به افراد گروه طالبان که به شهر آمده بودند، گل هدیه دادند و خواستار ادامهی آتش ‎ بس شدند.
این خوشی ها از طریق فضای مجازی نیز ابراز شد و صد ها استفاده کننده ی شبکه‌ های اجتماعی با نشر عکسهای یادگاری، احساسات خودشان را ابراز کردند. احمد محمدی استفاده کننده ی شبکه فیسبوک، با نشر یک عکس که نیرو های امنیتی و افراد گروه طالبان همدیگر را در آغوش گرفتهاند، نوشته است: “کاش این آتش‌ بس این تفکر را ایجاد کند که دو طرف جنگ هر دو افغان هستند و جنگ شان جز خرابی وطن دستاوردی ندارد.”
او نوشته است که باید دست بیگانگان از کشور کوتاه شود تا دیگر دو افغان با هم نجنگند و بیشتر از این کشور را تخریب نکنند و خانواده‌ های بیشتری داغدار نشوند.
سید الیاس احمدی دیگر استفاده کننده ی فیس‌ بوک با نشر عکسی که در دست نیروهای امنیتی کشور و طالبان گل است نوشته: چه زیباست کلمه ای که به آن «صلح» می گویند و چه زیباست زمانی که نیروهای امنیتی و طالبان با استقبال از آتش بس یک جا و در کنار هم عید را تجلیل می کنند.
در میان این شور و هیجان و نشر عکس ها، عکس ویس برمک وزیر امور داخلهی کشور بیشتر خبرساز شد. در این عکس نشان داده می شود که او در بین چند فرد از گروه طالبان است.
آقای برمک به رسانه ها گفت که او سرگرم گزمه در نزدیک جاده میدان شهر بود که افراد طالبان نزد او آمدند و آن گونه که سنت اسلامی و افغانی تقاضا می‌ کند، با آنها احوال پرسی کرد و دست داد. وزیر داخله افزود، دیدارش با طالبان یک امر اتفاقی بود و از قبل سازماندهی نشده بود. او ابراز امیدواری کرد که آتش بس ادامه یابد. آقای برمک در ارتباط به نگرانی مردم در مورد آنچه که پس از پایان آتش رخ خواهد داد، گفت، نیرو های امنیتی افغانستان آمادگی کامل خود را گرفتهاند.
محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری کشور حدود ده روز پیش، در پی عکس العمل بیش از 2 هزار عالم دینی به جنگ طالبان، پیشنهاد یک هفتهای “آتش بس” به طالبان داد. به دنبال این آتشبس، گروه طالبان اعلام کرد که فقط در روز های عید سعید فطر، آتش بس را می‌ پذیرد.
سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری نیز در پی این آتش بس گفته است که اعلام آتش بس یک‌ جانبه از جانب حکومت و سپس پذیرفتن آن از جانب گروه طالبان در روز های عید فطر، یک تحول بزرگ و بی پیشینه در تاریخ جنگ‌ های افغانستان و آغاز یک تجربه نو برای رسیدن به صلح کامل و امنیت پایدار در کشور است. آقای دانش با انتشار پیامی نوشته است که خوشحالی مردم و نیروهای امنیتی نشان می‌ دهد که از جنگ خسته و بیزار هستند و برای صلح و آشتی لحظه شماری میکنند.
وی در ادامه پیام خود آورده است که یک بار دیگر با تأکید بر فریاد همیشگی صلح طلبانه دولت و ملت افغانستان، از گروه‌ های مخالف مسلح مخصوصا از رهبری تحریک طالبان می خواهیم که صدای صلح طلبی مردم به شمول جنگجویان خودشان را شنیده و با پاسخ مثبت به ادامهی آتش‌ بس، زمینه را برای گفتگو ها و مذاکرات بین الافغانی فراهم سازند و به جای جنگ و تخریب بنیاد های مادی و معنوی کشور، بیایند دیدگاه‌ ها و اهداف خود را از طریق مبارزه مسالمت آمیز و مشروع سیاسی تعقیب کنند.
محمد اشرف غنی رئیس جمهوری کشور روز شنبه دوم عید، دستور داده است آتش بس یک جانبه با طالبان برای یک مدت نامعلوم تمدید شود، او گفته جزییات بیشتر بعدآ ارائه می شود و از گروه طالبان نیز خواسته است که آتشبس سه روزه شان را تمدید کنند.
آقای غنی در این پیام ویدیویی گفته که رعایت آتش‌ بس از سوی دو طرف، نشان دهندهی این است که برای صلح اجماع وجود دارد و همه خواستار صلح هستند. او هم چنان گفته که لوی سارنوالی نیز به احترام این آتش‌ بس، 46 عضو گروه طالبان را از زندان آزاد کردهاست و آزادسازی گروه طالبان ادامه دارد، اما به شرطی که پایبندی به صلح و آتش بس دیده شود. رئیس جمهور در روز سوم عید اعلام کرد که آتش بس تا مدت ده روز دیگر تمدید می شود.
محمد کریم خلیلی، رئیس شورای عالی صلح نیز روز یکشنبه 27 جوزا در یک نشست خبری ضمن استقبال از آتش بس صورت گرفته شده، گفت که در یک هفته اخیر “تبادل دیدگاه خوب” با رهبران گروه طالبان داشته است و “این صحبت‌ ها به جا های خوبی رسیده است.”
از سوی دیگر در پی اعلام آتش بس نامحدود رئیس جمهوری، وزارت خارجه ایالات متحدهی امریکا هم اعلام کرده، آماده پیوستن به مذاکرات صلح با گروه طالبان است. اکنون باید منتظر ماند و دید که دوستان روز های عید سعید فطر، بعد از اعلام آتش بس، استقبال‌ های همه جانبه و پشتیبانی جامعه بینالمللی چگونه خواهند بود؟ 
                  
دپاکستان پوځ خبریالان ګواښي او بندي کوي – راپور
منبع : د امریکا غږ   تاریخ: 6/19/2018

دپاکستان پوځ دټاکنو په درشل کې دسیاسي نیوکو دمخنیوي لپاره دپاکستان رسنۍ او مطبوعات ترهوي او په ځینو پېښو کې یې ګواښلي هم دي.

په اترېش کې دمطبوعاتو خپلواک انستیتوت له پاکستاني رسنیو سره ددغه هېواد دپوځ دناسم چلند په اړه راپور خپور کړی او ویلي دي چې په پاکستان کې یې دمطبوعاتو دویرې او ترهې پېښې ثبتې کړي دي. ددغه راپور په اساس دپاکستان پوځ دمنتقدو رسنیو او مطبوعاتو ځینې مشران ګواښلي او ان په ځينو پېښو کې یې نیولي هم دي.

په راپور کې دپوځ له لوري دګل بخاري او اسد کهرل دنیول کېدو خبره هم شوې ده. په راپو کې دپاکستان نظامي استخبارات هم پړه ګڼل شوي دي. تراوسه دپاکستان پوځ او استخباراتو په دې اړه څه نه دي ویلي.

دا په داسې حال کې ده چې پاکستاني مطبوعاتو دپښتون ژغورنې غورځنګ دمظاهرو او غونډو په اړه هېڅ راپور نه دی ورکړی. ددغه غورځنګ مشرانو پاکستاني مطبوعات تورن کړي چې داقلیتونو غږ نه منعکسوي. خو دمطبوعاتو ځینو چارواکو ویلي دي چې دپوځ له ویرې دا کار نشي کولی.

              

روسیې دافغانستان جنګ “ورور وژنه” وبلله
منبع : د امریکا غږ   تاریخ: 6/19/2018

روسیې دافغان حکومت له لوري داوربند دمودې غزول ستایلي او هیله یې ښودلې ده چې دا اوربند په افغان خاوره کې “ورور وژنه” ختمه کړي.

دروسیې دبهرنیو چارو وزارت ددوشنبې په ورځ (جون ۱۸) اعلامیه خپره کړهت چې په کې ویل شوي “دا مهمه ده چې په اوربند کې لکه دداعش دخراسان او نورې نړیوالې تروریستې ډلې شامل نه دي.”

اعلامیې کې هیله ښودل شوې ده چې دکابل دا نوښت په افغان خاوره کې د ورور وژنې داوږد “جنګ ختمولو، دسوله ییزو خبرو پيل او ملي پخلاینې بهیر ته” لار پرانیزي. تردې دمخکې ولسمشر محمد اشرف غني ویلي وو چې افغانستان له پاکستان سره په یو نااعلان شوي جنګ کې ښکیل دی او روان جنګ دنړیوالو ترهګرو پر ضد یو مشروع جنګ دی.

ولسمشر غني دیکشنبې په ورځ (جون۱۷) له طالبانو سره درې ورځنی اوربند دلسو نورو ورځو لپاره هم وغځوله. خو طالبانو دښاغلي غني تر اعلان څو ساعته مخکې وویل چې ددوی اوربند ختم شوی او بېرته به خپل بریدونه پیل کړي. تراختر مخکې په کابل کې شاوخوا ۳۰۰۰ دیني عالمانو په یوې ګډې فتوا کې افغانستان کې روان او ځانمرګي بریدونه غیرمشروع وبلل. هغوی له حکومت او طالبانو وغوښتل چې سوله وکړي.

ولسمشر غني له دغې فتوا یوه ورځ وروسته یو اړخیز اوربند اعلان کړ او له ټولو افغان امنیتي ځواکونو څخه یې وغوښتل چې پرطالبانو بریدونه ونکړي او خپل تهاجمي عملیات دې بند کړي. طالبانو هم داختر درې ورځې اوربند اعلان کړ. په اختر سلګونه طالبان ښارونو ته راغلل له افغان امنیتي ځواکونو او عادي ولس سره یې تصویرونه واخیستل، خبرې وکړې او یو بل ته یې داختر مبارکۍ ورکړې.

                  

برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
راه درازی که پیاده طی شد، کاروان صلح خواهان هلمند به کابل رسید
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 6/19/2018

 

کاروان صلح ‌خواهان هلمند، بامداد دوشنبه (۲۸ جوزا) پس از ۳۸ روز سفر با پا، به کابل رسیدند تا صدای صلح را به حکومت و طالبان برسانند.

اعضای این کاروان پس از رسیدن به منطقۀ کمپنی شهرکابل برای چند دقیقه آرام کردند و دوباره به راه شان ادامه دادند و اکنون به مسجد عبدالرحمان در شهر کابل، جا به‌ جا شدند. قرار است این کاروان به مسجد عیدگاه روند و نشستی خبری برگزار کنند و به گفتۀ اعضای این کاروان، قرار است آنان پیشنهاد چهار ماد‌ه‌یی را به حکومت و طالبان ارایه کنند که در آن این کاروان صلح ‌خواهان خواستار تمدید آتش ‌بس، از سرگیری گفت ‌و گو ‌های صلح، تطبیق قانون اسلامی به توافق هر دو جناح و بیرون شدن نیروهای خارجی از کشور را هستند.

گفتنی‌ است که این کاروان هیچ مقام دولتی را برای اشتراک در نشستی شان دعوت نکرده‌اند، اما درب اشتراک در نشست شان برای همه باز است. حکومت آتش بس را برای ده روز دیگر تمدید کرد، اما طالبان پس از پایان روز سوم عید در اعلامیۀ گفته‌اند که این گروه برنامۀ برای تمدید این آتش ‌بس ندارند و عملیات شان را از سر خواهند کرد.

اعضای این کاروان بسیار خسته و پا های خون آلود بودند و این کاروان راه‌ های بسیار دشواری را سپری کردند. این کاروان از دشت ‌های سوزان، مزارع کوکنار، شهر های کوچک و بزرگ و دهکده ‌های نیمه ‌ویران گذشت تا خود را به قلب افغانستان برساند. بخش بزرگی از مسیری که این کاروان سپری کرده، زیر ادارۀ طالبان است.

این کاروان، حرکت شان را با ۸ تن از باشنده‌گان هلمندی آغاز کردند و در جریان راه بر شمار این افراد، افزوده شد. اکنون بیش ‌‎از ۱۰۰ از ولایت‌ های هلمند، کندهار، غزنی، میدان وردک و ولایت بلخ بر شمار این افراد افزوده شدند. ولایت هلمند در ۱۷ سال گذشته، از ولایت ‌های ناامن کشور به شمار می ‌رود و یکی از خاستگاه ‌های اصلی گروه طالبان محسوب می‌شود.

محمد نبی سوله‌ مل از ولایت هلمند که عضوی این کاروان است، پس از رسیدن به کابل به خبرنگار طلوع ‌نیوز گفت: «ما برای تمام مردم افغانستان صلح می‌خواهیم. اگر در این راه جان ما را هم از دست دهیم، به عقب نخواهیم گشت. از طالبان می ‌خواهیم که دیگر خون ‌ریزی را بس کنند.» او افزود: «از زمان روس‌ ها است که ما صدای مرمی، انتحار و انفجار را می ‌شنویم. حالیکه اولاد های ما درس می‌ خوانند، در انتحار و انفجار، از بین می‌ روند.»

حاجی‌ محمد نکیزاده، عضو این کاران از ولایت کندهار گفت: «وقت که من با این کاروان یکجا شدم همه می ‌گفتند که راه بسیار خطر است و من برای شان گفتم که بدون این ‌هم، هر روز ما کشته می ‌شویم. اگر اینها (حکومت و طالبان) قلب داشته باشند، پس صلح خواهند کرد، صلح کردن کار دشوار نیست.» او افزود: «ما در روز عید دیدیم که اردوی ملی و طالبان یک دیگر را به آغوش می‌کشیدند و گریه می‌ کردند و ما از بزرگان آنها می ‌خواهیم که دیگر آنها را، به جنگ نبرند و صلح کنند.»

محمد اقبال ۲۷ساله، رهبری این کاروان را بدوش دارد. او یکی‌از یازده پسر خانواده است و در شهر لشکرگاه دواخانه دارد. می‌ گوید در نبرد ها میان نیروهای دولتی و طالبان به کسی از خانواده‌اش آسیبی نرسیده‌است، اما به خون تپیدن دیگران او را واداشت تا این حرکت را به ‌راه اندازد. محمداقبال خیبر، رهبر کاروان صلح‌ خواهان هلمند، در این باره گفت: «نخستین تجربه در افغانستان بود و باید از راه پُر خطر و راه ‌هایی ‌که در آن همیشه میان دوطرف جنگ است، می ‌گذشتیم که این پیام برسانیم که مردم ترس ندارند و نزد شما می‌آیند و نزد آنان می‌روند و تا هرجایی می‌روند.» او افزود: «به هر دو طرف باور داریم که علاوه ‌بر آتش ‌بس، خواست‌ های دیگری ما را هم بپذیرند کابل می ‌رویم و خواست‌ های ‌ما تازه می‌ سازیم و باور داریم که می‌پذیرند.»

این کاروان با گذشتن از ولایت‌ های کندهار، زابل و غزنی اکنون به مرکز ولایت میدان وردک رسیده‌اند و در تمامی این ولایت ‌ها، با استقبال گرم مردم رو به ‌رو شده‌اند. چنان‌ که باشنده‌گان میدان وردک در آن‌ جا سفره‌ی عیدی‌ شان را برای اعضای کاروان صلح‌ خواهان پهن می ‌کنند و صدای صلح‌ خواهی این کاروان را صدای خودشان می‌دانند.

 

حدود هشتاد هزار تن برای انتخابات در کاپیسا ثبت نام کرده اند
منبع : باختر   تاریخ: 6/19/2018
کمیسیون مستقل انتخابات کاپیسا از ثبت نام حدود هشتاد هزار تن برای رای دهی درانتخابات ولسی جرگه وشوراهای ولسوالی ها خبر داد.عبدالرحمن فرید رئیس کمیسیون انتخابات کاپیسیا در مصاحبه یی با خبرنگار آژانس باختر گفت که نزدیک به دوماه از آغاز ثبت نام رایدهندگان میگذرد و تا فعلا در سطح کاپیسا هشتاد هزارواجد شرایط ثبت نام مرده اندکه سی هزارآن را زنان و ده هزار شان را کوچی ها تشکیل میدهد.

در همین حال شماری ازباشنده های آن ولایت که به خاطرثبت تذکره های شان به مراکز ثبت نام مراجعه کرده بودند، گفتند که باید تمام واجدان شرایط رأی دهی ثبت نام کنند و برای اشتراک در انتخابات پیشرو آماده باشند.

 

په نورستان کې دشپږو تنو ډار اچوونکو وژل کيدل
منبع : باختر   تاریخ: 6/19/2018
دطالبانو په ډلې پورې اړوند شپږ تنه ډار اچوونکي په نورستان ولايت کې له پوځيانوسره په نښته کې ووژل شول.
په دغو ډار اچوونکو تيره شپه دکامديش ولسوالۍ په مربوطاتو کې په پوځيانو دوسله والو طالبانو له يرغل  وروسته بريد وشو.
دهېواد په ختيځ کې دپوليسو يوه جګپوړي قوماندان  باختر آژانس ته وويل چې په دې نښته کې شپږ تنه ډار اچوونکي وژل شوي دي. په يوبل خبر کې ويل شوي دي چې  نن سهار په نورستان ولايت کې دوسله والو طالبانو دجنګي وسايلو يوه ډيپو کشف شوې ده. له دغه ډيپو څخه په لسګونو سپکې او دراندې جنګي وسايل ترلاسه شوي دي.
په يوبل خبر کې ويل شوي دي چې امنيتي مامورانو په نورستان ولايت کې ديولړ چاودنو مخه ونيول. امنيتي مامورانو نن سهار ددغه ختيځ ولايت په ګن ميشتو لارو کې شپږ ماينونه کشف او شنډ کړل. دوى وسله وال طالبان ددغو ناکامو ماين ښخوونو عامل بولي.
وزارت دفاع: در روزهای عید ۲۵۰۰ جنگجوی طالب وارد شهر کابل شده بودند
منبع : تلویزیون آریانا   تاریخ: 6/19/2018

وزارت دفاع می گوید، از دو هزار و پنجصد جنگجوی طالب که در روز های عید وارد شهر کابل شده بودند، نیمی از آنان دوباره از شهر بیرون نشده اند.

تجلیل مشترک عید از سوی نیروهای امنیتی و گروه طالبان در شماری از ولایت‎ها، بالا شدن پرچم طالبان در پایتخت همه را شگفتی زده ساخت.

در سه روز  آتش بس هزاران جنگجوی طالب با استفاده از آتش بس وارد شهرهای کشور به خصوص پایتخت شدند و با نیروهای امنیتی کشور عکس یادگاری گرفتند وبه پای کوبی پرداختند. حال اما وزارت دفاع می گوید که نیمی از این جنگجویان طالب،  از شهرها بیرون نرفته اند. دلیل هم خسته شدن از جنگ و علاقه مندی به پیوستن به روند صلح!

محمد رادمنش، سرپرست دفتر سخنگوی این وزارت گفت: “راپور همین طور موجود است که نیمی از آنان مانده اند واینها اظهار داشتند که از جنگ خسته اند ومی خواهند به روند صلح به پیوندند”.

حالانکه شهرهای کشور به خصوص پایتخت هزاران جنگجوی ضد نظام را در دلش پناه داده است، مردم می پرسند که چه تضمینی بر عدم انجام حملات مرگبار بر اهداف ستراتیژی این گروه وجود دارد. هرچند وزارت داخله می گوید هر حرکت اعضای این گروه در شهرها را زیر نظارت دارند.

نجیب دانش، سخنگوی  وزارت داخله بیان داشت: ” احضارات داریم؛ درهر گوشه و کناری که مخالفین دست به تحرک بزنند؛ ما عکس العمل خودره میداشته باشیم.”

 این سو تر برخی جریان های سیاسی،  گشت و گذار آزادانه‎ی اعضای این گروه در داخل پایتخت را به باد انتقاد می گیرند و اعلامیه اخیر طالبان مبنی بر از سر گرفتند نبرد شان برضد حکومت ونیروهای خارجی را نشانه شدت گرفتن نبردها .

انوارالحق احدی، رییس جبهه نوین افغانستان اظهار داشت: ” متاسفانه جنگ ها دوباره آغاز می شود. درچندین ولایت جنگ آغاز شده، ما پس دوباره به واقیعت جنگ روبرو هستیم”.

درهمین حال روزنامه رویترز به نقل از یک مقام ارشد طالبان گزارش داده که آنعده افراد طالبان که در زمان حضور به شهرها با خانم ها و نیرو های امنیتی  عکس گرفته اند را مجازات می کنند؛ چیزی که ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان در تماس با آریانانیوز هم ماندن اعضای شان در در شهرها  وهم مجازات افراد شان ازبهر گرفتن عکس با خانم ها را رد می کند.

با پایان روز های عید طالبان، آتش بس سه روزه شانرا پایان یافته اعلام کردند وحملات شانرا برضد حکومت ونیروهای خارجی از سرگرفتند؛ اما حکومت افغانستان برعکس برای ده روز دیگر آتش بس یکجانبه را تمدید کرد.

مقامات طالبان: طالبانی‌که با نظامیان و مقامات عکس گرفته‌اند، مجازات می ‌شوند
منبع : رادیو آزادی   تاریخ: 6/19/2018

 

رهبران گروه طالبان گفته اند، به همه اعضای این گروه که در جریان آتش‌بس با حکومت افغانستان به شهر ها داخل شده بودند و با مقامات نظامی افغان عکس‌ های سلفی گرفته‌اند، جزای انضباطی خواهند داد.

آژانس خبری رویترز به نقل از یک مقام ارشد طالبان که از وی نام گرفته نشده می‌ نویسد که گفته‌است با ختم آتش‌بس، این تصمیم همان شب در یک اجلاس اضطراری گرفته شده‌است.

به گفته این مقام ارشد طالبان، پاکستان پیشنهاد کرده بود تا در این آتش‌بس نیروهای امریکایی و خارجی نیز شامل ساخته شوند، اما ملاهبت الله رهبر طالبان افغان اجازۀ این کار را نداد.

در جریان سه روز عید، آتش‌بس بین نیروهای افغان و طالبان نافذ بود و در مناطق مختلف این کشور گروه‌های طالبان با بیرق های شان داخل شهرها شده، با مقامات نظامی افغان دیدار کرده و با آن‌ها عکس گرفتند.

این گروه‌ها با استقبال گرم مردم نیز مواجه شدند و مردم آن‌ها را به صلح تشویق کردند. یک فعال جامعۀ مدنی که یک گروه طالبان را بدرقه می‌کرد، شعار می‌داد:“یو مو ځان بل مو ځیګر، طالب دی که عسکر!”

برخی اعضای گروه طالبان با رسانه‌ها نیز صحبت کرده گفته‌اند، سال‌هاست که روی شهر و بازار را ندیده بودند. طالبان علاقمند در شهر کابل آیس‌کریم و در ولسوالی کامه ولایت ننگرهار شیریخ خوردند. یک عضو گروه طالبان بعد از گرفتن عکس ‌های سلفی با نظامیان افغان و مردم ملکی، بعد از اصرار اطرافیانش که بگوید، زنده باد رئیس جمهور غنی، شعار داد: “زنده باد ملا اشرف غنی…!”

در همین ‌حال ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی طالبان مسلح از یک محل نامعلوم در یک تماس تیلیفونی به رادیو آزادی گفت که بعد از حمله ننگرهار برخی قوماندانان این گروه به افراد خود هشدار داده بودند که در جریان آتش ‌بس در ساحات پرتجمع و دولتی گشت‌ و گذار نکنند در غیر آن با برخورد انضباطی رو به ‌رو خواهند شد.​

طالبان که در جریان زمامداری شان در افغانستان با فعالیت زنان و گرفتن عکس مخالف بودند، با مقدسه احمدزی و فرزانه واحدی فعالان جامعه مدنی، عکس ‌های سلفی گرفتند. مقدسه احمدزی در صفحه فیس‌ بوک اش عکسی را گذاشته که در آن روی سر یک طالب لنگی می‌گذارد: فرزانه واحدی در صفحۀ فیسبوک خود عکس سلفی را گذاشته‌است که در آن طالبان نیز دیده می‌شوند:فرزانه واحدی در صفحۀ فیسبوک خود عکس سلفی را گذاشته‌است که در آن طالبان نیز دیده می‌شوند: اما با ختم آتش‌بس، همۀ این حرف‌ها نیز پایان یافت.

طالبان ۱۷ جون در یک اعلامیه گفتند که دوباره عملیات نظامی آن‌ها بر ضد امریکایی‌ها و دوست‌های وطنی آن‌ها (نظامیان افغان) آغاز می‌شود. به تعقیب این اعلامیه از حملات بر نیروهای افغان و تلفات در ولایات کندهار، غزنی، لغمان و میدان وردک نیز گزارش داده شد.

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان که آتش‌بس را برای ده روز دیگر تمدید کرده بود، به نظامیان افغان دستور داده‌است تا در برابر هر نوع حملات احتمالی آماده باشند.

 

 

برگشت به فهرست اخبارفهرست اخبار
درې ورځې اوربند، چا ګټه وکړه، چا تاوان او چاته څه اندېښنې پیدا شوې؟
منبع : تاند   تاریخ: 6/19/2018

په افغانستان کې وروستی اوربند چې لږ تر لږه په تېرو ۱۷ کالونو کې ساری نه لري دډېرو لپاره دخوښۍ سبب شو، ډېر یې وخندول، ډېر یې وژړول او یو شمېر نورو ته یې اندېښنې ور واچولې. ولسمشر غني دجوزا په ۱۷مه اعلان وکړ چې دجوزا له ۲۲مې څخه تر ۲۹مې پورې د وسله والو طالبانو په وړاندې اوربند کوي، او له وسله والو ځواکونو څخه یې وغوښتل چې د طالبانو پر وړاندې دې هېڅ راز تهاجمي بریدونه ونه کړي.

داوربند دلمانځلو یوه لویه غونډه

طالبانو هم د جوزا په ۱۹مه وویل، چې داختر له ۱ څخه تر۳مې پورې دافغان حکومتي ځواکونو پر ضد او دخلکو دهوساینې لپاره اوربند اعلانوي. حکومت خپل اعلان کړی اوربند چې نن / دوشنبه دجوزا ۲۹مه/ پای ته رسېده د ۱۰ نورو ورځو لپاره اوږد کړ، خو طالبانو دمیلیوني ولس له غوښتنو سره سره وویل چې نه غواړي خپل اعلان کړی اوربند اوږد کړي.

طالب او عسکر دروغبړ په حال کې

داسې ښکاري،‌ چې د معاملې نژدې ټولو خواوو له دغه اوربند څخه خپلې ګټې ترلاسه کړې او یو شمېر کړۍ د ننګونو یا چلینجونو له نوې لړۍ سره مخامخ شوي دي.‌ دحکومت او طالبانو له خوا د اعلان شوي اوربند په نتیجه کې،‌ ډلې ډلې طالب جنګیالي په ښارونو را ولوېدل. دهغوی په څېرو کې له ورایه ښکارېدل چې نور له جنګ نه ستړي دي او غواړي چې یو ارام ژوند ته مخه کړي.

هغوی ولیدل چې ښاریان یې، هغسې چې هغوی ته تبلیغ کېدله، کفار نه بلکې مسلمانان دي، کلمه وایي، لمونځونه کوي، او دهغوی په راتګ خوښي څرګندوي. ښاریانو د هغوی په غاړو کې ګلان ور واچول او ښه راغلاست یې ورته وویل. حکومتي چارواکو په تشریفاتي او نیمه تشریفاتي چلند ورته ښه راغلاست وویل، او په حکومتي دوایرو کې یې مېلمانه کړل.

په کابل کې دکورنیو چارو وزیر ویس برمک دښار په لویدیځه برخه کې له ورغلیو طالبانو سره وکتل، عکسونه یې ورسره واخیستل، او ښه راغلاست یې ورته وویل. دننګرهار والي حیات الله حیات ددغه ولایت دخوګياڼو له سیمې، چې دطالبانو دفعالیت له امله مشهوره ده، د یادې ډلې مشران چې جلال اباد ښار ته ورغلي ول، په ولایت کې مېلمانه کړل، درناوی یې ورته پرځای کړ او دا یې ور وښودل چې د حکومت غېږ دهغوی په وړاندې پرانستې ده. په هرات ولایت کې ددغه ولایت امنیه قوماندان دطالبانو سیمې ته ورغی، ورسره کېناست،‌ خبرې یې وکړې، خوراک او څښاک یې ورسره وکړ.‌

دکورنیو چارو وزیر ویس احمد برمک طالبانو ته ښه راغلاست وایي.

دفراه والي،‌ بصیر سالنګي، ښار ته ور ښکته شوي طالبان مېلمانه کړل،‌ چای او ډوډۍ یې ورکړل او مېلمه پالنه یې وکړه. دزابل ولایت مرکز قلات ته سلګونه طالبان ورننوتل او ښاریانو ورته په تودو ولولو سره ښه راغلاست وویل.

دخوست او پکتیا چې دشملو سیمه بلل کیږي، خلکو، طالبانو اوعسکرو په ګډه داختر او اوربند خوښۍ ولمانځلې  خو په په پکتیکا کې ددغه ولایت دوالي محمد الیاس وحدت په مشرۍ دزرګونو اوسېدونکیو او نظامیانو کاروان هغه وخت له خفګان سره مخامخ شو چې دخیربین دښتې ته دطالبانو دمشرۍ دلیدلو لپاره ورغلل لاکن کشرانو طالبانو ددې مخه ونیوله چې والي او ورسره ورغلي خلک دهغوی له مشرانو سره وویني. په دې ویډیو کې چې په ټولنیزو رسنیو خپره شوې خطایي ډزې اورېدل کیږي چې ورغلي خلک سره ترهوي او ویل کیږي چې هلته موجودو طالبانو دملي بیرغ سپکاوی هم وکړ.

خو په کابل کې د ټلوالې یوه بل غړي، امرالله صالح، چې د ښاغلي کرزي د واکمنۍ پر وخت د ملي امنیت رییس وو او د بې کفایتۍ له امله د ملي امنیت له ریاست څخه وشړل شو، په خپله فیسبوک باڼه په یوه مفصل پست کې د حکومت او طالبانو تر منځ د نژدې کېدلو مخالفت وکړ. یو شمېر تحلیلګران په دې اند دي، چې د حکومت او مخالفینو تر منځ د سولې په کېدلو سره به دپخوانۍ شمال ټلوالې او نورو هغو کسانو سره چې په تېرو ۱۷ کالونو کې یې غلاوې، شوکې او شکونې کړي دي حساب کتاب وشي، او همدا علت دی چې د یادې ټلوالې یو شمېر مشران د سولې مخالفت کوي.‌

یو شمېر نه تایید شوي راپورونه وایي، چې امرالله صالح د ملي امنیت په اداره کې د کار پر وخت په زرګونو پښتانه د طالبانو په نامه نیولي، وهلي ټکولي او شکنجه کړي چې له حبس څخه له خوشې کېدلو څخه وروسته مجبور شوي چې دحکومت دمخالفانو لیکو ته ورشي او دحکومت پر ضد سنګر ونیسي. امرالله صالح پسې چې ځینې وايي، دپښتنو ضد احساسات لري، داسې ویل کیږي، چې په دې عقیده دی، چې یوازني ښه طالبان هغه دي چې وژل شوي دي.

یوه افغانه مېرمن ښار ته ورغلي یوه طالب ته دعزت پګړۍ ور په سروي

که څه هم چې د اوربند او ورپسې د متوقع سولې په هکله لا هم اندېښنې پرځای دي، خو د اختر په ورځو کې د اوربند په نفاذ سره ډېرو عادي خلکو فکر وکړ چې نور نو د سولې فضا حاکمه شوه. هغوی له حکومت او طالبانو څخه وغوښتل چې اوربند اوږد کړي او د سولې مذاکرات پیل کړي، او خلکو ته سوله راولي.

د خلکو دا هیله هغه وخت په نهیلۍ بدله شوه چې د یکشنبې په ماسپښین /د غبرګولي ۲۷مه/ د طالبانو د ډلې ویاند ذبیح الله مجاهد په یوه اعلامیه کې په ترخه لهجه د خلکو له خوا د اوربند د اوږدولو غوښتنه رد کړه.

دننګرهار والي حیات الله حیات دطالبانو له مشرانو سره ستړي مه شي کوي.

ښاغلي مجاهد په خپله خپره کړې اعلامیه کې لیکلي، چې په اوربند سره یې غوښتل ثابته کړي چې هغوی د چا تر کنترول لاندې نه دي، مستقل دي، په یوه امر کار کوي، په یوه امر یې اوربند وکړ او په یوه امر اوربل کوي.

نوموړي له خپلو پلویانو څخه وغوښتل چې د حکومت تر کنټرول لاندې سیمو څخه دې ژر تر ژره وځي او د ماښام له ۸ بجو څخه ایسته دې د حکومت او بهرنیو ځواکونو پر ضد خپل بریدونه بیا پیل کړي.‌

که څه هم چې په یو شمېر سیمو کې وسله والو طالبانو جنګ ته مخه کړه خو داسې ښکاري چې ګڼ شمېر طالبان د ښاریانو او حکومتي چارواکو له چلند څخه دومره متأثر شوي چې نه غواړي بیا جنګ وکړي.

په ننګرهار کې د مدني ټولنې یو شمېر ښځینه فعالانې دشنبې په ورځ /د جوزا ۲۷مه/ د طالبانو تر واک لاندې سیمې ته ورغلې او د طالبانو د مشرانو په سرونو یې لونګۍ کېښودلې چې د پښتنو په کلتور کې دا غټ ارزښت بلل کیږي، او مقابل لوری په دې مجبوروي چې د درناوي په وړاندې درناوی وښیي.

دننګرهار والي یوه طالب مشر ته ددرناوي پګړۍ ور په سروي

په ورته وخت کې، یو شمېر تحلیلګران وایي، چې طالبانو هغه وخت د اوربند اعلان وکړ چې امریکا، دافغانستان حکومت او ښکېلو نورو لوریو دپاکستان دپوځ او نظامي استخباراتو دا غوښتنې ومنلې چې دپاکستان دطالبانو دتحریک مشر ملا فضل الله ووژني، ډیورنډ درسمي سرحد په توګه ورسره ومني او افغانستان په قبایلي سیمو کې له لاسوهنې څخه ډډه وکړي.

ویل کیږي، چې په مقابل کې، پاکستاني لوري دا منلې چې طالبان به دې ته مجبوروي چې دافغانستان دحکومت پر ضد له جنګ څخه لاس واخلي او دسولې لاره ونیسي. دګلبدین حکمتیار په مشرۍ داسلامي ګوند یوه غړي، چې نه یې غوښتل نوم یې یاد شي، تاند ته وویل، چې اصلا دسولې او مذاکراتو دا لړۍ ددغې ډلې دمشر ګلبدین حکمتیار په منځګړتوب پیل شوې او په را روانو نژدې ورځو کې به په ترکیه یا کوم بل مناسب ځای کې دسولې مذاکرات پیل شي.

دفراه والي بصیر سالنګي دورغلو طالبانو په منځ‌ کې

که دپاکستان،‌ افغانستان او امریکا ترمنځ دپټو خبرو په نتیجه کې ریښتیا هم په دې هوکړه شوې وي او بیا طالبان داوربند اعلان او ورپسې را روانو متوقع مذاکراتو ته سوق شوي وي دا به دا معنی ولري چې هغه ماموریت چې دافغانستان جهادي تنظیمونو دسیاسي درایت دنشتوالي له امله دډیورنډ د کرښې په حق کې دپاکستان دنظامي استخباراتو (آی اېس آی)‌ له خوا ددین دنفاذ په نامه دمحمد داودخان دپرمختیایي نظام پرضد شروع کړی وو دطالبانو له خوا په داسې حال کې دبشپړتیا پړاو ته رسېږي چې افغانستان او په ځانګړې توګه دپښتنو سیمې ورانې ویجاړې، په میلیونونو افغانان کډوال، په لکونو وژلي او معیوب او په لسګونو زره افغان ماشومان یتیمان پاتې دي..

طالبانو سره اوربند، د افغانانو د خوښۍ اوښکې وبهولې!

په یوه وېډیو کې چې د «کابل ټکی کام» په مټ خپره شوې، په کندهاري ویینګ(لهجه) د سولې یو ارمانجن ځوان په ژړا او چیغو طالبانو او د هېواد پوځي ځواکونو ته سوال او زارۍ کوي چې «جنګ بند کړۍ او سوله وکړۍ. نوموړی وايي څلور زامن مې دي ټول قتل شي، خو چې ستاسو جوړه او سوله وشي»
په ژړه غوني غږ، د دغه ځوان د روغې جوړې او سولې سوال ته، داسې افغان نه شي موندلای چې ونه ژاړي او اوښکې توی نه کړي!
د اوربند او دایمي سولې په اړه د ټولو افغانانو د زړه غږ یوشان دی، ټول د سولې ارمانجن دي او تر خوراک او څښاک مخکې سوله غواړي!
د افغانانو همداسې تندې او هیلې ته په درناوۍ، د هېواد ولسمشر اشرف غني د روژې د مبارکې میاشت له ۲۷مې د اختر تر پنځمې او پرون يي تر نا مالوم مهاله طالبانو سره اوربند اعلان کړ. طالبانو هم چې سینه کې افغان زړه لري او ځان د افغانانو په دردونو او کړاوونو دردمن بولي، د ولسمشر غږ ته هرکلی ووایه، د اختر درې ورځې يي اوربند پلی کړ او تمه ده چې دا اوربند لاپسې وغځیږي او په پای کې هېواد ته دایمي سوله راوړی!
د اوربند په اړه د افغانانو خوښي او خوشالي هیڅ حد نه لري. په تېرو څو لسیزو کې دا لومړی کوچنی اختر دی چې افغانان يي بې جګړې تېروي او د اوربند له برکته د جګړې د تورې او اوږدې څمڅې په بل سر کې د سولې د رڼا څرک ویني.
د کندهار ۵۰ کلن خوږه پخوونکی شمس الدین د خپلو دوه زامنو سره خوږه پخوي، وايی کله چې ما د اوربند په اړه د دواړو لورو او خلکو خوښۍ ولېده، هیڅ باور مې نه راته او له ډېرې خوښۍ مې کړايي وسوځید او اوبو ته مې وغورځاوه. همداراز فیض الله د کندهار د هوايي ډګر سرتیری، وايی خپل کلي ته شپږکاله وروسته ولاړ.
د ننګرهار د خوګیاڼو په میمله کې ولس، سرتیري او طالبان چې ګاډي کې ګډ سپاره دي، وايی چې دا اختر غبرګ اختر دی او موږ ټول سوله غواړو.
د طالبانو سرګروپ (زرقاوي) وايی په کامې ولسوالۍ کې مو شیریخ وخوړ او په ټوله لار ځای پرځای راته د سرتېرو لخوا هرکلی او د اختر مبارکۍ وویل شوه.
د اختر په دوهمه ورځ هم ولسمشر غني په خپله وینا کې د اعلان شوي اوربند ملاتړ وکړ او ویې ویل، «څو ورځې مخکې چې د اوربند لپاره يي امادګي نیوله، اکثرو شک درلود او فکر یې کاوه چې اول به طالبان دا ونه مني، بل به دا څنګه عملي کېږي؟ خو له اوربند سره دا شکونه او ابهامات ختم شول او همدارنګه له اوربند سره د ډېرو سیاسیونو او تحلیلګرانو فرضیې غلطې ثابتې شوې»
همدا راز ولسمشر زیاته کړه« د افغانانو دغه ابتکار ثابته کړه چې استثنايي خلک دي او ډېر هغه کارونه چې په نوره نړۍ کې ناممکن دي دلته واقع کېدای شي.»
د اوربند او سولې په اړه، له بده مرغه ځینې کړۍ اوس هم دې بهیر ته د شک او دښمنۍ په سترګه ګوري او وايي چې په دې اړه ملي او نړیواله اجماع نشته. له دې ډلې یو هم امرالله صالح او بل يي عبدالرب رسول سیاف دی. ځینې دا هم وايي« فریب نخورید، اتش بس بهانه است. هردوطرف جنگ را پشتون ساخته اند، هم طالب و داعش پشتون است و هم حکومت در اختیار پشتونها! در این میان فقط دیگر اقوام به نابودی کشانیده شده اند، افغان پيپر»
د خبرې رسنۍ جمهور، د رپوټ له مخې امرالله صالح وايی« ما آگاهی از بحث ستراتیژیک، منطقوی و دلایل اجماع جهانی مبنی بر اینکه به یک بارگی طرفدار آتش بساند نداریم. او با طرح 13 نکته و پرسش درباره آتشبس کنونی در کشور، نسبت به آن به دیده شک و تردید نگریسته است.»
امرالله صالح دا هم زیاتوي« همین اکنون سخن از سه پرچم و سه بیرق است. بیرق ملی که از آن دولت دفاع میکند و حرمت میکند. پرچم طالبان که از آن نیز با سلاح حراست میشود. استفاده از پرچم مخلوع حکومت مجاهدین نیز به عنوان نماد ضد طالب در حالت گسترش است، دا لیکه ما پنډه کړې ده»
بل پلو سیاف هم وايي «د دواړو لوریو تر منځ پر شوي اوربند خوښ نه یم ، طالبان باید به سملاسي توګه وسلې پر ځمکه کیږدي او د سولې له پروسې سره دې یوځای شي. کابل ټکی کام»
خو ولسمشر غني وايی« د سولې په اړه په ملي کچه اجماع موجوده ده» او زیاتوي«د دغې اجماع ښه نمونه د اختر لمانځه په وخت جوماتونو او عیدګاه ګانو کې د طالبانو او حکومتي افرادو په ګډه لمونځ ادا کول دي. دواړو طرفونو د معمول خلاف د سولې او خوشالۍ ترانې زمزمه کړې، چې دا خبره د دغې اجماع په رښتینولۍ او صداقت دلالت کوي. په لوګر، کندهار، فاریاب، کندز، زابل، میدان ښار، ننګرهار، لغمان او په ټول هېواد کې د اختر په خطبو کې فضا کاملاً بدله وه، ټولو دیني علماوو د اسلام له نظره د سولې په ارزښت، اهمیت او ضرورت ویناوې کړي دي.»
خو د اوربند او سولې په اړه د امرالله صالح او نورو مخالفینو د ادعا په توپير، نړیواله اجماع هم شتون لري.
د علماوو نړیوالي ټولني (الاتحاد العالمي لعلماء المسلمين) «د افغانستان اوربند ملاتړ وکړ، هغه یې یو مبارک اقدام وباله. او له ښکیلو اړخونو یې وغوښتل چې افغانستان کې د سولي او امن لپاره دې دا اوربند تر سولې پوري وغځوي او دا یې موجوده وخت کې د افغانستان لپاره خورا مهم بللی دی.»
د دې ټولني مسوول شیخ علي محيي الدین القره داغي له دولت او طالبانو په ټینګار غواړي «دا اوربند باید په سوله بدل کړي، کابل ټکی کام»
بلخوا اروپايي ټولنې، امریکا، برتانیه او د ملګرو ملتو ټولنې ټولو په یوه غږ له اوربند او افغان سولې خپل ملاتړ اعلان کړی.
د امرالله صالح د دې غولوونکې ادعا په اړه چې وايی«چرا هیچ یک از شخصیتهای مهم و مطرح حوزه ضد طالبانی در جریان جزییات این آتش بس قرار ندارند؟ او یا د نوموړي د دې ادعا په اړه چې وايي «همین اکنون سخن از سه پرچم و سه بیرق است. بیرق ملی که از آن دولت دفاع میکند و حرمت میکند. پرچم طالبان که از آن نیز با سلاح حراست میشود. استفاده از پرچم مخلوع حکومت مجاهدین نیز به عنوان نماد ضد طالب در حالت گسترش است» د سولې شورا مشر کریم خلیلي وايی«د طالب مشرانو سره مو د ویډیو کنفرانس له لارې خبرې کړي، په کراتو د جمهور رئیس او د سولې د عالي شورا له خوا هم دا اعلان شوی، چې مونږ یوه باعزته سوله غواړو، د طالبانو تسلیمیدل نه غواړو، په کراتو مو ویلي، هرڅوک چې، د طالبانو د تسلیمیدلو شعارونه ورکوي، هغوی ورته لاره ورکوي، مونږ د دواړو غاړو عزت غواړو، که هغوی د کوټه سنګي د پل په ساحه کې د ټوپک پرته خپل بیرغ اوچت کړي، ایا دا کوم برترې ده، زه په دې باور یم چې دا حق ورکړو هرطالب چې د طالبي جنګي سیاست یا د جنګي سیاست څخه لاس واخلي، خپل بیرغ که په هرځای کې پورته کړي، مونږ باید پرې اعتراض ونه کړو. په کابل کې ټول سیاسي جریانونه خپل خپل بیرغونه لري.»
امرالله صالح د «پرچم مجاهدین در حالت گسترش است و شخصیتهای مهم و مطرح حوزه ضد طالباني» له لمسوونکو ادعاوو وراخوا، خپله ۱۳ ماده یزه لیکنه کې نورې ادعاوې هم عرضه کوي او زیاتوي« من اطلاع دارم که مردم با ناامیدی از روش دولت خود تلاش به مسلح شدن و مقاومتهای مردمی دارند»
اوس نو خبره ښکاره شوه، د اوربند او سولې په وړاندې امرالله صالح او هغه ته ورته کسان لکه ضیا مسعود به په شمال کې اسلامي جمعیت او نورو ډلو ته وسلې ویشي او د دوی په ژبه« مقاومت های مردمی!» ته به هڅول کیږي او بلخوا ننګرهار کې به د سولې نور دښمنان د اوربند په مهال عام ولس وژني. دا ځل به جمعیت شمال او داعش به ختیځ او سویل کې جګړه مخ ته وړي.
خو دواړه ډلې باید وپوهیږي افغانان به په دواړو جګړه مارو ډلو بریالي شي او دایمی سوله او امنیت به خپل کړی.
د ۲۰۱۸ کال د جون ۱۷ مه
سرلوڅ مرادزی

ملت، مليت، ملي ستم، خراسان او د ستمیانو شر او شور

 15.6.2018zerakyar
پنځمه بـرخـه
ماته یې هـیواد دوستي مهـمه ده، نه عـقـیـده لکه د موســوي
تاریخ د نن ورځې د ارزښتونو او واقعیتونو په تله کې تلل، د تاریخ سره ناځواني ده ، ذهـنګري ده، او بې انصافي ده. که په یـو چا باندې د مزدور سرتیري ټاپه وهـل روا وګڼـو ، نو باید دیته هـم چمتو وو چې لـږ تـر لږه ځانـونه مـزدور قـلم وا لان حس کړو. زما په ماته ګوډه تجربه،یو څوک چې په یوه موضوع لږ پوهيـږي، ښایي د هغې په اړه بنسټي/افراطي دریځ ونیسي. د دې سرچپه، هرڅومره چې یو څوک په یوه موضوع کې د برلاستیا خاوند وي، هغومره له بنسټي دریځ نه ډډه کوي او عقلاني او استدلالي دریځ نیسي.
ماته څو ورځې وړاندې، یو پوه او خورا سپیـن ږیري افغان یو کتاب ګوټی (رساله) را ولیـږه، د دې هیلې سره چې ویې لـولـم او څه پـرې ولیکـم. کـور دې د هـر یـوه لیکـونکي، خپروونکي او رالیـږونکي ابـاد وي! د کتاب ګـوټي په مخـپاڼـه کې یوازې د لیکـوال فامیلي نوم چاپ شوی دی ، نه د هـغـه ټـول نـوم. ما داسې وانګیرله چې کتاب به په پټ (مستعـار) نوم خپور شوی وي؟ ما لا تـر دې ګړۍ ، په کمپـیـوټـر کې د افغانـستان ولایـتـونه ګـز کـړل، خـو د مـوسـوي ټـول نـوم مې و نـشو مـیـندلی. له نیکې مرغې، هغـه سپـین ږیري افغان ډاډ راکړ چې د لیکوال نوم واقعي دی او دی به یې راته لومړی نوم هـم را پـیدا کړي. هغه را ته نن (۱۹ می ۲۰۱۵) د استاد موسوی ټـول نوم پـه دې ډول راکـړ: سـیـد حـسیـن مـوسـوی.
د لیکوال نوم او د کتاب سرلیک یې دی:[سـید حسین] مـوسـوی، سال ۱۷۴۷ مـیلادی بــازتــولـد یـک کشـور کهــن. خپروونکې: افــغــاني ټـولــنه ، امریکا. چاپخــونه : اداره ترجمه و تحقیـق الـعلـم، پـیښور ، ۱۳۸۴تله= اکتوبر ۲۰۰۵. په 

په افغانستان باندې د پخواني شوروي اتحاد له یرغل (دسمبر۱۹۷۹ ) راهـیسې تر نن پورې یـو شـمیـر دیـومـزاجه او اورپکي (متعـصب) تاریخ لـیکـونکي راوتـلي دي. زما په اټکل، موسوي دغه ډول اشخاص په «آقای ٫چهره نما٬٬» مخاطبوي. د دغې ډلې په مقابل کې سیـد حسین مـوسـوي (شعله ګوند ته منسوب) افغان دی، افغانستان پرې ګران دی، د کاغـذ په مخ پـرتې توطئې ماتوي، د ستمیانو د داستان په څیرولو پسې یې ملا تـړلې ده، او د څیـړنې څـرګنـد پـولیس دی. ښووانـد موسوي په خپل یاد کتاب کې د افـغان ملت او هـیواد دوستۍ په نوم د قـلـم تـوره ویـستلې ده. د خپل هیواد د تاریخ د روغې پوهې لپاره یې اغیـزمنه ژبه کارولې او قانع کوونکی لاریې نیولي ده. د موسوي د رسالې په هـر پـړه کي (پراګراف) کې د معلـوماتو روښان تنظیم، ملي احساس او هیواد دوستی خوندي شوي دي. په لڼده وینا د استاد موسـوي رسـالې، لـه ۱۹۹۲ راهـیسې د متعـصبـو اشخاصو د تـاریـخ لیکنې پـهلـوانۍ تـه یـو کـلک انتـقـادي او تحلیلي مورچل (سنګـر) نیـولی دی. زه هـر افغان او هـر متعـصب ته د ښووانـد موسوی د رسالې د لوستلـو سـپارښتـنه کـوم
استاد موسوي د «آقای ٫٫چهره نما٬٬» پام هغه څه ته را اړوي چې په سیاسي ژبه کې ورته «کـم بـر فاشـیزم» (نیرو ګیژ فاشیزم) ویل کیـږي: «آقای ٫٫چهره نما٫٬» د ډیورند د رټلې لیکې په دواړو خواو کې میشتو پښتنوته په سپکه سترګه کسي: «جـز به درد اجیرشدن و جنګیدن و چپاولګری در رکاب لشکـر های مهاجم و غارتګر حکمران منطقه، نمی خوردند.»۴۷مخ

ځما ځیرکیار په اند، دغه ډول دریځ چې یو څوک پکې خپل سیال یا مخالف اړخ خـبـیث او بـدجنس انځور(ترسیم) کړي، د هـیټـلـري او استبدادي افکارو نه الهام اخلي. رواندا چې تقریباَ د افـریقې په منځ کې یو کوچنی هیواد دی، په ۱۹۹۱ کې یې ۷،۷ ملیون وګړي لرل. دغه هیواد په ۱۹۹۴ کې د سل ورځنۍ قـوم وژنې سره مخامخ شو: د توتسي قبیلې نیم ملیون تر یو ملیون انسانانو پکې خپل ژوند له لاسه ورکړ، دوه سوه زره توتسیان کډوال شول، او د یو نیم لک تر دوه نیم لکه ښځو شخصیت د جنسي تجاوز په واسطه ویجاړ شو. ټـول ټـال، ۷۵٪ تـوتسیان ووژل شول. هـوتو قـبیلې به د خپل ریډیـو له لارې په خپلو ډنډورو کې د توتسي قبیلې غړي ټیټ او بې ارزښته معرفي کول: مار او ګونګـوټۍ (قـانغـوزک) به یې ګڼل. ولې؟ د یـو چا یا یوې ډلې بدجنس او خبیث ګڼل یوه روحي عملیه ده چـې نـور پکې له انسان نه ټـیټ ګڼل کیـږي او له دې امله د دې وړتیا نـه لري چې اخلاقي پاملـرنه ورتـه وشـي. هر څـومره چې د مخـالفـو اړخونو کړکیچ کلک (جـدي) وي، هـغـومـره یې تـر منځ روحي واټـن(فـاصله) غـځـیـږي. بـلاخـره دغـه روحـي پـړمختـګ( نـزول) په اخـلاقي محرومیت اوښتلـی شــي: محرومې شوې ډلې ته معمولاَ په جنایي، شـریره او سپکه (حقیره) سترګه کتل کيـږي، یعنې د عـزت او درناوي وړ نه ګـڼـل کیـږي. يوه ډله چې دغـومره ټـیټه او بې عـزته معرفي شي، نو بـیـا یې په مقابل کې تجاوز او تعـذیب اسان او روا ګـڼل کیـږي.په سهیلی ختیزه اسایا کې کمبودیا یو هیواد دی چې د وګړو خورا غټه برخه یې( نږدی ۹۵٪) د خمـیر قــوم جـوړوي. پاتي ۵۰٪ یې ویتـنامیان، ۱٪چیـنایان، او ۴٪ یې نـور قـومـونه دي. خمیـر یې رسمي ژبه ده. کله چې خمیر روژ(سور خمیر) په۱۹۷۵ کې قدرت ونیو، د کمبودیا نفوس تقریباَ ۷،۳ میلیون و. د خمیر روژ شاته کمونیسټي چیـن او پانګه واله زبرځواکه امریکا ولاړ وو. خمیرروژ(سور خمیر) په زور سره یو ډول ابتدایي بـزګریز کمونیزم پلی کاوه. د خپـل قـدرت په څلـور کالـونو کې ( ۱۹۷۵تر ۱۹۷۹) خمیر روژ، د نږدې دوه ملیون هیوادوالو ژونـد پای ته ورساوه چې هغـه مهال نـږدې ۲۵٪ نـفـوس کیده. د خمیـر روژ یـو منځکـوره (متـوسـط) مشر کانګ کیک اِیو ویلي وو: « ژوندی ساتل دې ګټه نـلـري، وژل دې تـاوان نـلـري.»(یعنې څوک چې د سور خمیـر په شان نه وو، ژوند یې هیڅ ارزښت نه لاره). په ویټـنام کې د امریکایي قـواو له جنرال ویلیم ویسټـمورلیڼـډ نـه واورئ: «شرقیان[ اورینټـلز]، د غـربیانو په شان ژوند ته په عـین ډول جګ ارښت نه ګوري. په شرق[اورینټ] کې ژونـد ډیـر دی او ارزان دی.» لـیکـوال جـویل بـریـنکلي په ۲۰۰۸ او ۲۰۰۹ کې کمـبــودیا تـه ور ستـون شـوی و او هـلـــته یې د خلکـو نه هـیریدونکې تریخ روحی زجـر (پوست تروماتیک ستریس ډیس اورډر) ولید چې راتلونکی نسل به یې هم خـوند وڅکي. د لاندې کتاب لیکوال برینکلي، له ۲۰۰۶ راهیسې په سټانفورډ پوهنتون کې د ژورنالیزم پوهاند دی.]ـ ځیرکیار

Joel Brinkley, Cambodia’s Curse: A Modern History of the Troubled Land( Public Affairs: Paperback 2012), pp.39-40. For a compact stydy see Bruce Sharp,“Counting Hell: The Death Toll of the Khmer Rouge in Cambodia” [29 May 2015].For general information on genocide see Samuel Trotten and Paul R. Bartrop, Dictionary of Genocide(London: Greenwood Press, 2008). For comparing fascism and communism, read political scientist Vladimir Tisnaneanu, The Devil in History: Communism, Fascism, and some Lessons of the 20th Century. University of California Press, 2014

افغان سید حسین موسوي هم «آقای ٫٫چهره نما٬٬» د بشپـړقضاوت په خطر پـوهـوي ـ د هغه قضاوت په خطر چې غلي فاشـیزم یې چورلیـز (محور) جوړکړی دی: «آیا میدانید که فاشیزم هـټـلری قـبل از پرداختن به آن جنایات هولناک در جنګ دوم جهانی که وجدان جامعهٔ بشری از آن معـذ ب و بهانه ای ګردیده در دست صهیونیستهای اسرائیل در کشتار خلق فلسطین، به کدام تبلیغات نژادپرستانه یی اشتغال داشتند؟ وقتی هـیتلر بعـد ازکسب قدرت لا اقل (۶) ملیون یهود بی پناه را در کوره های آدم سوزی به آتش کشانید، می توانی بنویسی که جناب عالی و سایر هـم قطاران تان چه نقشه ای برای ملیت پشتون در سر دارید که چنین بی باکانه حکم به ٫٫درد نخـوری٬٬ آنها می نمایید، نکند نقشه هایی از قبیل ٫٫رواندا٬٬ و نسل کشی در میان باشد و مردم افغانستان از آن اطلاع ندارند؟». موسوي زیاتوي چې: «در اینکه طبـقه حاکـمه ملیت پشتـون غارتګـر و چـپاولګـر بـوده هیـچ جای شکـی وجود نـدارد، اما این مساله تنها منوط به طبقه حاکمه آن ملیت نګردیده، خصلت طبقاتی تمام طبقات حاکمه در تمام ملیت ها از پشتون، تاجـیک ، هـزاره، روس، ازبک، جـرمن، انګـلـیس، فـرانـس… غـارتـګـری و چـپاولګـر یـست. ٫٫آقای محترم٬٬! اګر کسی بیایـد و با تکیه بـر غـارتګری ها، چپاولګـریها، خـود فـرو شـیها، قـاچـاق بریها و مـیهـن فـروشیهای مشهـود و مستـنـد ربانـی، مسعـود، فهـیم، دوستـم، مزاری و سایریـن؛ بنـویسـد کـه بـلی، ـــ ٫٫هــفت کـوه ســیاه در میان٬٬ـــ تمام ملـیت تاجیک و ازبک وهـزاره چـپاولګـر، میـهـن فــروش و چــنان و بــهمان است، آیا آن قــضاوت را صائب میــدانی و یــا چــطور؟» (۵۰تر۵۱مخونه). زما ځـیـرکیـار په انـد، د هغـه چا نـوم پـه درنـاوي یـادیـږي چې سـر یې د خـیـټـې د پـاسه وي، خوهـغـه څـوک سـپک وي چـې سـر یې د خـيـټـې لانـدې وي!په دې کتاب د استاد سـید حسین موسوي سر د خيټې د پاسه دی.

دکوشني اختر د مبارکی پېغام :

درنو هېوادوالو ملگرو دوستان ته د کوشني اختر مبارکي وايم :

درنو دوستانو اوسنۍ اختر د تېرو السو کلنو داخترونو سره توپير لري دا په دی ما نا چی د دولت او مخالفينو ترمينځ دری ورځنې  دزبند شوی مخاليفين د خپلو بيرغونو سره کابل لورگر ننگرهار لويه پکتيا او ټول هيواد کې سره په گډه داختر مبارکی ور کوي د جمعی لمونځ يو ځای اداکړ ولسونه زيات خوښ دي ولس  ارزو لري چی داور بند په دايمي دزبند بدل شي موږ هم دا ارزو لرو چی دا کار وشي ورووژنی ختمي شي ټول بنديزونه ختم ولسونه خپلو کليو بانډو ته په ازاده سوليزه فضا کې ژوند وکړي محمداقا شيرزاد

د افغاسنتان دملي پرمختګ ګوند د اجرائیه شورا او دارالانشا ګډه غونډه د ۱۳۹۷کال د غبرګولي په ۲۲ مه دملګری استاد عبدالحی مالک تر مشرۍ لاندې جوړه شوه

د افغاسنتان دملي پرمختګ ګوند د اجرائیه شورا او دارالانشا ګډه غونډه د ۱۳۹۷کال د غبرګولي په ۲۲ مه دملګری استاد عبدالحی مالک تر مشرۍ لاندې جوړه شوه

 

په غونډه کې د اجرائیه شورا او دارالنشا ټولو غړو حضور درلود .

د غونډې په پېل کې ملګری  مالک د ګوند د مشرتابه نوی غړي د ګوندرهبری ته معرفی کړل او ورپسی یی  د هیواد په اوسنیو حالاتو هر اړخیره رڼا واچوله،او د ګوند د مشرتابه غړو پاملرنه یې د هغوې درنو مسؤلیتونو ته راواړوله وروسته د غونډې اجنډا  ګډونوالو ته وړاندې او د رايو په اتفاق تائید شوه .

  1. د 1397 ل کال د غبرګولي په ۱۱ مه د ګوندي کنفرانس د اسنادو تائید ول،
  2. د ګوند په تګلاره او اساسنامه کې د تعدیلاتو تائیدول ،
  3. د ګوند د اجرائیه شورا او دارالانشا د غړو لست تنظیمول ،
  4. دملي پرمختګ ګوند دچارو د سمون لپاره د کمیسونونو او شعبو جوړول ،
  5. د کابل ښاري ګوندي سازمان لپاره دملګری مورچل توظیفول ،

همدارنګه غونډې پریکړه وکړه چې په هرو ۱۵ ورځو کې باید د دارالانشا غونډی او په هرو ۳ میاشتو کې د اجرائیه شورا غونډی په نوبتی ډول دایری شي. اوهم  پریکړه وشوه چې د ګوند  اساسنامه او برنامه دی وروسته له تعدیدلاتو د ګوندي سازمانونو په واک کې ورکړل شي. د ګوند ټولې مصوبې باید د ګوند په ویبپاڼه کې خپرې شي. همدرانګه په ننۍ غونډه کې دګوندی کارونو دلا ښه سمون لپاره لاندی   شعبی  او کمیسونونه جوړاوتصویب شول .

  1. د ګوند د تشکیلاتو شعبه
  2. اسناد او راتباط شعبه
  3. مالي چارو شعبه
  4. د تبلیغ او فرهنګ کمیسون
  5. د نظارت او کنترول کمیسون
  6. د تفاهم او ارتباط کمیسون

د ګوند د ثبت او راجستر لپاره هر اړخیز بحث وشو او په پایله کې ددغه کار د سرته رسولو لپاره لازم هدایت ورکړل شو ،

همدارنګه د کابل د ښار د نواحیو د ګوندي سازمانونو د فعالولو لپاره ملګری محمد غفار مورچل دمشخص کار دنده وسپارل شوه ،او پردی تاکید وشو چی دیو پلان له مخی د کابل ښار ګوندي شوراوی فعاله شی .

 

 

 

 

 

د افغانستان د ملی پرمختګ گوند د کنفرانس پرېکړه ليک

 

کابل ـــ د ۱۳۹۷ م کال د غبرګولي ۱۱

د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند کنفرانس چې  په هغې کې د افغانستان د ملي ګوند د مرکزي شورا قاطع اکثریت غړو ، د وطن د ترقۍ ګوند یو شمیر مشرانو ، د پوهنتونونو استادانو  ، ځوانو محصلانو ، ښځو ، د افغانستان دننه او بهر د ګوندي شوراګانو مسؤلینو او ګوندي کادرونو په حضوري او یا تیلفوني توګه د کنفرانس له دایریدو او په هغې کې د ګوند د مرکزي شورا دریس ملګري عبدالحي مالک او یو شمیر نورو مشرانو له وینا ګانو او څرګندونو څخه غوڅ ملاتړ څرګند کړ او هغه یي د ګوند د راتلونکي پراختیا او جګړي ځپلي افغانستان ته د سولي او ارامۍ په راوستلو کې د اهمیت وړ وبللي او هغه یي د ګوند د عملي اجراتو د پروګرام په توګه وګڼلی .

د کنفرانس ګډون کوونکو چې د ګوند په نامه کې بدلون راوست او هغه یي ( د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند  ) په نامه یاد کړ ، مرکزي شورا او ګوندي لوړ ارګانونه یي ورغول ، د ګوندي مهمو اسنادو لکه برنامي ، اساسنامي او ګوندي پالیسۍ د نوي کولو هدایت یي ورکړ ، د ګوندي کار او فعالیت د لا وړاندي تګ په موخه لاندي برخې په خپلو پریکړو کې  برجسته کوي :

۱ ـ  د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند هغې برخو چې تر اوسه د افغانستان د خلکو له ګوند سره د یووالي په یوه ناکام بهیر ، اخته وو په دي برخه کې یي د د دوه نیمو کلونو څخه زیاته موده په بي نتیجې هڅو تیره کړه د ګوند د ثورد۱۷  نیټې د اعلامیي او د اوسني کنفرانس له دایرولو سره سم له هغې سره پریکړون اعلانوي او د نوي یووالي او جبهو جوړولو له پاره چې هلته په کې د ریښتونې هېوادنې ِغورځنګ په موخه د کار اراده موجوده وي تازه هڅې پیل کوي او په دي لاره کې د هېواد ټولو وطنپالونکو او ډموکراتیکو ځواکونو ته بلنه ورکوي چې په ریښتونې توګه له شرط پرته په خپلو کې یو موټی شي . ګوند خپله هم د یوه داسي غورځنګ له راوتلو او پیاوړي کېدلو کلک ملاتړ کوي او ورته عملي کار پیلوي .

۲ ـ د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند د مرکزي شورا او د نورو لوړو ګوندي ارګانونو ( دارالانشا او اجرائیه شورا ) د غړو فهرست چې د کنفرانس د ګډون کوونکو له خوا تاييد شو سر له نن د اعتبار وړ بولي .

۳ ـ  د ګوند دارالانشا ته دنده سپاري چې د ګوندي کار د پیاوړي پلي کولو په منظور ګوندي څانګي ورغوي او په دي اړوند له بدلونونو څخه د هېواد دننه او بهر ګوندي شوراګاني خبري کړي . همدارنګه ګوندي شورا ګاني و هڅوي چې د لاندنیو شوراګانو د رغولو ، د غونډو د جوړولو ، ګوند ته دنوي غړو په تیره بیا د ښځو او ځوانانو د ډیرو تکړه استازو جذبولو ته عملي تدبیرونه ونیسي ، د ګوندي ونډي او بسپني د سمي راغونډولو او د تبلیغاتي چارو د بهتره سازمان ورکولو کار ته کلکه پاملرنه وکړي .

۴ ـ  ګوندي شوراګاني ګمارل کیږي چې د ګوندي برنامي ، اساسنامي ، ګوندي پالیسۍ او نورو ګوندي اسنادو منځپانګې د ګوندي غړو او خلکو د خبرتیا په خاطر د ټولو ممکنو رسنیزو وسایلو له لاري خپري کړي او خلک په دي باوري کړي چې د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند یو ډموکراسۍ پلوه ګوند دی چې د نړیوالو سره د ښو اړیکو د لرلو پر بنسټ له جګړي ، بي وزلۍ او ټولنیزو نابرابریو څخه د خلاصي او ډموکراتیکي افغاني ټولني د جوړولو په موخه هڅه او هاند کوي .

۵ ـ  د ګوند اجرائیه شورا ، دارالانشا دنده اخلي چې د ګوند نړیوالو اړیکو پیاوړي کولو او اغیزمن کولو ته زیاته پاملرنه وکړي . له دي لاري باید ګوندي غړي د معاصري ډموکراسۍ له مفکورو سره پوره بلدتیا ومومي او د ګوند له ډموکراسۍ پلوه مفکورو او پالیسۍ څخه د نړۍ ملي او ډموکراتیک ګوندونه خبر کړي . همدا رنګه هغوي وهڅوي چې په خپلو حکومتونو د اغیز اچولو له لاري په افغانستان کې د ترهګرۍ او جګړي د بندولو په انساني کار کې مرسته وکړي او ګوند په نړیوالو مسآلو کې تل روښانه دریځ ولري .

۶ ـ د افغانستان له ډموکراتیکو او وطنپالونکو ګوندونو ، ګروپونو او خپلواکو شخصیتونو سره چې د جګړي ، ترهکرۍ ، فساد ، ټولنیزو نابرابریو ، مافیا او نورو منفي مظاهرو او اعمالو ضد دي او په ډموکراسۍ او اجتماعي عدالت باور لري په لمړي ګام کې د جبهو جوړولو او په یو بل د باوري کېدو څخه وروسته ، د یووالي په لور له هغوي سره د رهي کېدو پراخې او هر اړخیزي هڅې وشي .

۷ ـ  د ګوند اجرائیه شورا او دارالانشا ته دنده سپارل کیږي چې په لمړي سر ګې د افغانستان د اسلامي جمهوریت د عدلیي په وزارت کې په نوي نامه د ګوند د راجستر کېدو له پاره ټولي اړیني لاري چاري ولټوي . د هغې سره سم د کنفرانس د ګډون کوونکو وړاندیزونو ته په پام ،  په برنامه ، اساسنامه او د ګوندي پالیسۍ په لیکو کې د اړینو بدلونونو د راوستلو طرحي جوړي او ژر تر ژره د ګوندي کنګري د جوړولو له پاره تیارئ بشپړي شي .

۹ ـ ګوند دنده اخلي چې د ګوندي اسنادو له مخې په هېواد کې د ډموکراسۍ د تامین په موخه ، د هېواد په ټولو ټاکنیزو فعالیتونو کې فعاله ونډه واخلي ، چیري چې امکان شته ګوندي وړ نوماندان په ګوته او هغوي د ولسوالیو ، ښاري ، ولایتي شوراګانو او د ملي شورا جرګو ته په ټاکنیزو سیالیو کې بریالي کړي . چیري چې دا امکان نشته د نورو وړ استازو له بریالي کولو ملاتړ وشي .

۱۰ ـ  کنفرانس د ګوند ټولو  څانګو ته چې د هېواد په دننه او بهر کې فعالیت کوي دنده سپاري چې د کنفرانس د پریکړو د پلي کولو له پاره اړین تدبیرونه ونیسې ، کاري پلانونه جوړ کړي او د هغوي د اجرا تو رپوټ د ګوند دارالانشا ته وړاندي کړي .

۱۱ ـ کنفرانس د هغه نیابتي جګړي کلکه غندنه کوي چې د افغانستان په مځکه نښتې او د افغانانو زیاتي ځاني ، مالي او معنوي هستئ یي له منځه وړي . په سیمه او نړۍ کې په ټولو ډموکراټیکو  سازمانونو  ، نهادونو او خپلواکو شخصیتونو غږ کوي چې د جګړي په مخنیوي کې له افغانانو سره مرسته وکړي . له نړیوالي ټولني په کلکه غواړي چې د افغانستان د سوځونکې جګړي په قابو کولو کې عملي مرسته وکړي او همدارنګه د افغانستان د ملي یووالي په حکومت غږ کوي چې په دي اړوند خپلو بي تفاوتیو ته د پاي ټکی کیږدي او د کړو وعدو سره سم خلکو ته امنیت ، هوساینه ، کار او روزګار تامین کړي .

۱۲ ـ د افغانانو د زیاتو وینو تویدني تر څنګ اقتصادي او ټولنیزو ستونزو د خلکو ژوند په کلیو او ښارونو کې تریخ کړی . په دي اړوند په دولتي ادارو کې زیات فساد ، زورواکې او مافیا د یادو شوو ستونزو د شتون اساسي پشتیوانه ده . د ملي یووالي په حکومت غږ کیږي چې بي له ځنډه دغې خوړینونکي وضعي ته بدلون ورکړی ، د پیل شوي اقتصادي او ټولنیزو پروژو د بشپړولو او د نوي نوښتونو د کولو په ترځ کې د ولس ژوند ته نوي سا ورکړي

عبدالحی مالک

 

دافغانستان ملی پرمختګ ګوند رئیس ګوند رئیس

بانک سرمایه گذاری و زیربنایی آسیایی در افغانستان سرمایه گذاری می کند

منبع : تلویزیون آریانا   تاریخ: 6/13/2018

بانک سرمایه گذاری و زیربنایی آسیایی در نظر دارد تا در افغانستان سرمایه گذاری کند.

بانک سرمایه گذاری زیربنایی آسیایی در جریان سفر وزیر مالیه به چین توافق کرده است تا در افغانستان در بخش های مختلف سرمایه گذاری کنند. احداث خط آهن و تولید برق از انرژی آفتابی از برنامه های کلان این بانک است. اجمل حمید عبدالرحیمزی، سخنگوی وزارت مالیه گفت: ”این بانک در افغانستان در بخش تولید برق آفتابی و خط آهن سرمایه گذاری می کند و ما فرصت های دیگر را برای آنها معرفی می کنیم.”

اتاق تجارت افغانستان سرمایه گذاری بانک های جهانی را در افغانستان سودمند میداند. صیام پسرلی سخنگوی اتاق تجارت بیان داشت: “ما از این اقدام استقبال می کنیم و انتظار داریم که سرمایه گذاری ها بیشتر شود.”

این در حالیست که یک هیات بانک سرمایه گذاری و زیربنایی آسیایی در آغاز سال روان میلادی به کابل آمده بود تا وضعیت سرمایه گذاری در این کشور را ارزیابی کند.

آیا دجنګي جنایتو محکومین په راتلونکو ټاکنو کې ګډون کولی شي؟
منبع : د امریکا غږ   تاریخ: 6/13/2018
ولسی جرګې او دولسوالیو شوراګانو راروانو ټاکنو ته دنوماندانو نوم ليکنه روانه ده. انتخاباتو ته ګڼو سیاستوالو، ځوانانو او فعالانو خپل نومونه ثبت کړي دي. ددوی په منځ کې ځينې داسې کسان هم شته چې دبشري حقونو دبنسټونو له خوا په جنګي جرایمو او دبشري حقونو نه په سرغړونو تورن دي.

دافغانستان دټاکنو په قانون کې دهغو کسانو په اړه چې په بشري ضد جرایمو محکوم وي مشخصه یادونه شوې ده. ددې قانون په ٣٩ مادې کې راغلی، “هغه شخص دملي شورا غړيتوب ته نوماند یا ټاکل کېدای شي چې دمحکمې له خوا په بشري ضد، جنایي جرمنونو یا له مدني حقوقو څخه په حرمان محکوم شوی نه وي.”

خو درسنیو درپوټو او دانتخاباتي مبارزو دتبلیغاتو له مخې یو شمیر هغو کسانو هم ځانونه کاندید کړي چې دبشري حقونو نه په سرغړونو تورن شوي او یا هم په همدې خاطر محکوم شوي دي. یو ددغو کسانو نه پخواني جهادي قوماندان زرداد فریادي دی چې دراتلونکې ولسي جرګې ټاکنو ته دکوچیانو له حوزې نوماند شوی.

ښاغلی فریادي په کورنۍ جګړه کې (د۱۳۷۰سليزې کې) ښکیل و او تیر کال په لندن کې دشپاړلس کاله زندان تیرولو وروسته کابل ته راستون شو. دافغانستان دټاکنو خپلواک کمیسیون وايي، دټاکنیزو شکایاتو کمیسیون

فریادي، لندن کې د ۱۶ کاله زندان تیرولو وروسته کابل ته راستون شو.

دنوماندانو دمعرفي کولو ورستۍ پرېکړه کوي. خو دټاکنیزو شکایاتو کمیسیونونه په دې اړه کره خبره نکوي او نغواړي دیوه شخص په اړه څه ووایي.ددې کمیسیون ویاند علی رضا روحاني وايي، “موږ دقانون په اساس یوازې هغه وخت یو څوک په ټاکنو کې دسیالۍ نه منع کولی شو چې دمحکمې له خوا محاکمه شوی وي.” خو کله مو چې دښاغلي زرداد فریادی په اړه چې دمحکمې له خوا هم محکوم شوی ورنه پوښتنه وکړه ښاغلي روحاني وویل: “نغواړو دیوه شخص په اړه نظر وکړو.”

په عین حال کې افغان حقوق پوه عین الدین بهادري وايي، “جنګي جنایات جغرافیايي محدودیتونه نلري که یو څوک هر چېرې چې محکوم شوی وي په هر هېواد کې دمنلو وړ دی. افغانستان په ۲۰۰۳ کال کې دجزا بین‎المللی محکې غړیتوب ترلاسه کړ. هغه محکه چې ښاغلی فریادي پکې محکوم شوی دی. نو په دې اساس دټاکنو دکمیسیونونو دلایل دمنلو وړ ندي او ښيي چې دمسوولیتونو نه ټېښټه کوي.” تمه کېږي چې دروان کال دمیزان په ۲۸ دولسي جرګې او دولسواليو ټاکنې وشي.

                       

پروتوکول صدور جلغوزه افغانستان به مارکیت چین به امضاء رسید
منبع : باختر   تاریخ: 6/13/2018
اکلیل حکیمی، وزیر مالیه دیروز در حاشیۀ هژدهمین نشست سازمان همکاری شانگهای در شهر چينگداو جمهوري مردم چين با نای یوفنگ، مسئول ادارۀ گمرکات جمهوری مردم چین ملاقات کرد .
به اساس معلومات دفتر مطبوعاتی وزارت مالیه به آژانس باختر، در این ملاقات جانبین در رابطه به صادرات تولیدات با کیفیت افغانستان به مارکیت های چین، تسهیلات تجارتی میان دو کشور، ايجاد کاریابی پایدار، تأثیر مثبت مبادلات اقتصادی در افزایش عواید، ساده سازی روند های گمرکی و مبادلۀ تجارب و معلومات گمرکی از طريق تطبيق عملي موافقتنامه گمركي دوجانبه كه در ماه مى سال ٢٠١٦ ميلادي بين دو كشور به امضأ رسيده بود و دیگر مسایل مرتبط بحث نمودند.
هم چنان پروتوكول صدور جلغوزه افغانستان به ماركيت چين از سوى جانان موسی زی، سفیر کبیر افغانستان مقیم چین و نای یوفنگ، مسؤول ادارۀ گمرکات جمهوری مردم چین به امضأ رسید. جانبین در مورد تطبیق این تفاهمنامه تأکید نموده و آن را یک گام مثبت در بخش تسهیلات تجارت میان دو کشور دانستند. 
              
طرفداری روسیه از حل سیاسی قضیه افغانستان
منبع : باختر   تاریخ: 6/13/2018
وزیر امور خارجه روسیه از برقراری گفت و گو های مستقیم طالبان با دولت افغانستان استقبال میکند. وی افزود: روسیه همواره خواستار این گفت و گو بوده است، طالبان بخشی از افغانستان است و باید به طور مستقیم در روند سیاسی این کشور مشارکت کند.
او تاکید کرد، تاکنون هیچ نشانه از آمادگی طالبان برای شروع این گفت و گو ها دیده نشده است. اما ما به تلاش های ما ادامه خواهیم داد.
وی خاطر نشان نمود، ما به همکاران خود در سازمان پیمان امنیت جمعی هم چنان برای تحقق این موضوع کار خواهیم کرد.
وزیر خارجه روسیه تصریح کرد وزیران خارجه سازمان پیمان امنیت جمعی نسبت به وضعیت شمال افغانستان جایی که داعش فعالیت دارد، نگران هستند.
تمام وزیران شرکت کننده در این نشست بر لزوم کنترول اوضاع افغانستان و با ثبات سازی آن تاکید کردند. آنها نسبت به نفوذ داعش به خاک این کشور از جمله سوریه وعراق ابراز نگرانی نمودند.   
                 
په کندوز کې دبرېښنا دوې پروژې پرانستل سوې
منبع : لر او بر   تاریخ: 6/13/2018

دافغانستان برښنا شرکت او دکندز والي په کندز کې دمنځني او ټیټ ولټاژ توزیعي شبکه او دآلمان هیواد په مرسته د ۳۰۰۰ کورنیو لپاره دبرښنا جوړه شوي بله پروژه پرانېستل او ګټې اخیستنې ته یې وسپارل. ددې پروژو دپرانېستې په مراسمو کې دکندز والي عبدالجبار نعیمی، دافغانستان برښنا شرکت عمومي اجرائیوي رئیس انجنیر امان الله غالب، دکندز دولایتي شورا استازو، سپین ږیرو او دافغانستان برښنا شرکت یو شمېر کارکوونکو ګډون درلود.
دبرښنا لومړۍ شبکه چې دآسیا پرمختیایي بانک په مالي مرسته د ۲۹ میلیونه امریکايي ډالرو په لګښت تطبیق او پرانیستل شوه،په ۱۶ قریو کې يې ۱۳۱۹۳ کورنۍ ترپوښښ لاندې راوستي.

په دې پروژه کې دکندز ولایت ۱۳۱۹۳ پیریدونکو ته د ۱۶۰،۵ کیلومترو په اوږدوالي دمتوسط ولتاژ دشبکې او د ۱۸۸ کیلومترو په اوږدوالي دټیټ ولتاژ دشبکې جوړول، په مختلفو ظرفیتونو (۶۳، ۱۰۰، ۱۶۰، ۲۵۰) کیلوولټ امپیر لرونکي ۶۵ پایې ترانسفارمرونو نصبول، ۵۹۰۴ پایې، ۱۹۰۰۰ پایې دبرښنا یوفاز دیجیتلي میترونه، ۱۱۱۴ پایې دبرښنا درې فازه دیجیتلي میټرونه شامل دي.
دوهمه پروژه چې ددوست هېواد آلمان په مالي تمویل سره بشپړه او پرانستل شوه، لګښت يې درې میلیونه او دوه سوه زره امریکايي ډالره کیږي، چې په دې سره هم ۳۰۰۰ کورنۍ له برښنا برخمنې شوې.
دهمدغو سترو پروژو دپرانستې لپاره دافغانستان برښنا شرکت رئیس انجنیر امان الله غالب کندوز ته تللی ؤ. کندوز والي عبدالجبارنعیمي او دبرښنا عمومي رئیس انجنیر امان الله غالب په همدې موخه جوړې شوې لوی غونډې ته خبرې وکړي
دولایت رهبري لومړی ددغو سترو پروژو دتطبیق له امله دکندوز خلکو ته دمبارکي ویلو ترڅنګ زیاته کړه چې دعامه خدمتونو دلاپراختیا په موخه دې ټول خلک دبرښنا مصارف پروخت تحویل کړي او هم دې دټولګټو پروژو په ساتنه کې په ملي مسؤلیت سره کار وکړي.
کندوز والي وویل: (موږ ژمن یو چې دکندوز ترکلي او کور پورې برښنا ورسوو،موږ غوښتنه کوو چې ټول باید دخپلو سیمو په امنیت او خوندیتوب کې دملي ځواکونو سره بشپړه همکاري وکړي، ترڅو دعامه خدمتونو لمن پراخه شي.)

                  

په شانګهای سازمان کې دافغانستان ددایمې غړیتوب چانسونه شته
منبع : لر او بر   تاریخ: 6/13/2018
دشانګهای دهمکارۍ سازمان چې دچین، روسیې، قزاقستان، قرغزستان او تاجکستان ترمنځ دپولې او سیمې دامنیت دخوندیتوب او اقتصادي پرمختګونو لپاره جوړ شوی، په ۱۹۹۶ کال کې دشانګهای پنځه په نامه دیو توافق له مخې رامنځته شو چې په افغانستان کې دامریکا له حضور سره یعنې په ۲۰۰۱ کال کې په رسمي ډول دشانګهای دهمکارۍ په سازمان بدل شو. اصلي برخوال یې چین او روسیه دي، خو دسیمې نورو هېوادونو لکه قزاقستان، ازبکستان، تاجکستان او قرغزستان یې غړیتوب درلود.
تېرکال هند او پاکستان هم ددغه سازمان دایمي غړي شول، په داسې حال کې چې پاکستان په افغانستان او هند کې دترهګریزو فعالیتونو او دترهګریزو ډلو تمیولونکی ګڼل شوی دی.
افغانستان لاتراوسه ددغه سازمان دڅارونکي په توګه برخه اخلي، خو روان وضعیت ته په کتو، هیله شته چې افغانستان په دغه سازمان کې دایمي غړیتوب ترلاسه کړي، کوم چې دسیمې او افغانستان دامنیت لپاره خورا مهم دی.
دا ځل ولسمشر غني په دغه سازمان کې په داسې حال کې ګډون کوي چې دسولې په اړه په افغانستان کې دکابل دپروسې دویمه ناسته څو میاشتې وړاندې ترسره شوې او دافغان حکومت له خوا طالبانو ته یو بيقید او شرطه وړاندیز شوی او تر ټولو مهمه دا چې دوسله والو طالبانو لپاره دحکومت له خوا نهه ورځنی اوربند اعلان شوی کوم چې دهمدې سازمان غړو هېوادونو یې هر کلی کړی او دغه ګام یې ستایلی دی. همداراز دولسمشر غني تګ دغې سازمان ته په داسې حال کې ترسره شو چې دراتلونکي کمکي اختر ددرې ورځو لپاره دطالب وسله والې ډلې له خوا داوربند اعلان هم وشو او ورسره امریکا او ناټو ځواکونو په افغانستان کې دداعش ډلې پرځپلو ټینګار وکړ، ویې ویل چې ددغه اوربند په موده کې به دوی دداعش ډله لا ډېره وځپي.
ولسمشر غني په دغه سازمان کې دخپلې وینا پرمحال وویل: “زه خوشحال یم چې طالبانو داختر په ورځو کې زموږ اعلان شوی اوربند ومانه، دا په ۲۳ کلنو کې لومړی ځل دی او زه له تاسو غواړم چې دافغانستان دسولې دخبرو په برخه کې مرسته وکړئ.”

د شانګهای سازمان غړي هېوادونه لکه چین، رووسیه او نور تربلې هرې ډلې له داعش څخه دځان پروړاندې ګواښ ویني، که په افغانستان کې له طالب وسله والې ډلې سره روان اوربند اوږدېږي او دسولې خبرې ورسره ښې کېږي، افغان امنیتي ځواکونه او ناټو به دداعش ډلې په ځپلو پسې لاچټک شي چې ددغه سازمان دهیلې دپوره کېدو لپاره مهم ګام ګڼل کېږي او سیمه ترې خوندي کېږي.
په پاکستان کې دطالبانو دوخت سفیر ملا عبداسلام ضعیف، سیاسي کارپوهانو او په ټوله کې افغان ولسونو هیله څرګنده کړې چې ددواړو لورو له خوا دې ددغه اوربند موده زیاته شي.
دچین دولتي خبري آژانس سینهوا ویلي و چې دشانګهای دهمکاریو سازمان یوه ډېره عمده دنده داسلامي دولت نومې ډلې پروړاندې دمبارزې دوام دی او دترورېزم پروړاندې دمبارزې پياوړي کول دي او دغې مسلې ته یو خو وخت را رسېدلی او بل افغان او امریکايي ځواکونه ورته متوجه شوي دي. امریکا هم دلته دروسيې له ګواښونو په کراره نه شي کېناستی او مجبورېږي چې دداعش ډلې پروړاندې فعالیتونه تر سره کړي.
هند چې په سیمه کې ځان دچین اقتصادي سیال ګڼي، دروسیې او چین د(یو کمربند یوې لارې) له نوښت سره یو څه مخالفت ښي، پرپاکستان فشارونه زیاتوي چې دطالب وسله والې ډلې له تمویل څخه دې لاس واخلي، کومه چې دسیمې دامنیت لپاره ستر ګواښ دی او دغه سازمان یې دحل په موخه کلنۍ غونډې کوي. دهند دغه اقدام به دسیمې دامنیت په موخه دسازمان فشارونه پاکستان ته متوجه کړي.
افغانستان په سیمه کې دخپل جغرافیه وي موقیعت له مخې په دغه سازمان کې دغړتوب لپاره خورا مهم دی، ځکه چې د پاکستان له لوري ورته راغلې ترهګریزې ډلې دلته فعالیتونه کوي او دسیمې نورو هېوادونو ته ورته دپله حیثت هم لري او له بلې خوا دغه سازمان په افغانستان کې ددې ډلو او دمخدره توکو دمخنیوۍ هیله هم لري.
په اقتصادي چارو کې دغه هېواد کولای شي چې ددغه سازمان غړي هېوادونه سره ونښلوي او دسیمې داقتصادي وضعې په بهبود کې خورا مهم ثابت شي. دهغه کمربند او یوې لارې له انتخاب څخه به هم دغه هېوادونه خلاص شي چې دترهګرۍ دخپرېدو له امله ترې وېره لري.
تېر کال دچین دبهرنیو چارو مرستیال چینګ ګوپینګ ویلي ول چې دشانګهای دهمکارۍ سازمان په غوړېدو کې دنورو هېوادونو رول مهم دی.
که چېرته افغانستان ددغه سازمان غړیتوب پیدا کوي، له یوې خوا به یې په کور دننه امنیت ښه شي، اقتصادي پرمختګونه به یې زیات شي او له بلې خوا به یې دسیمې له هغه هېوادونو سره اړیکې هم ښې شي چې دافغانستان لپاره یې هر کله دبد ګاونډي خوصوصیات صادر کړي دي.
لکه دهند او چین ترمنځ چې یو وخت یې دهومالیا په غرونو کې ددواړو هېوادونو ترمنځ جګړه شوې ده، خو اوس په یو سازمان کې دغړیتوب له امله داقتصادي ودې لپاره په ګډه کار کوي.
ان ویل شوي چې دشانګهای دهمکارۍ سازمان دسخت دریځو اسلامپالو له خوا دراپورته کېدونکو ګواښونو دمخنیوي او له افغانستان نه دنشه يي توکو دقاچاق له منځه وړلو په موخه جوړ شوی، چې ددغو ستونزو دحل په موخه دافغانستان دایمي غړیبتوب له دغه سازمان سره له شک پرته مرسته کولای شي. 
                 
مدني فعالان وایي، دفضل هادي مسلمیار دملېشو له خوا دګمرک درئیس سپکاوی غندي
منبع : تاند   تاریخ: 6/13/2018

په ختیځ ولایت ننګرهار کې دفضل هادي مسلمیار دملېشو یوه قوماندان، دلاور،‌ ددغه ولایت دګمرک په رئیس خان زمان امرخېل لاس پورته کړی دی. ښاریانو او فعالانو دملېشو دقوماندان ددغه حرکت په وړاندې توند غبرګون ښودلی او له حکومت څخه یې غوښتنه کړې چې دملېشو قوماندان دې دمحاکمې مېز ته کش کړي.‌

ویل کیږي چې ښاغلي دلاورغوښتل چې تجارتي مالونه یې له محصول څخه پرته تېر شي خو دګمرک رئیس یې مخه ونیوله او په نتیجه کې ددواړو خواوو ترمنځ خبره ګواښونو ته ورسېدله.‌ په جلال آباد کې یوه مدني فعال انجنیر اباسین بهیر په خپل فیسبوک له حکومت څخه غوښتي چې دا قضیه دقانون منګولو ته ورسوي.

ښاغلي بهیر لیکلي، «دننګرهار دګمرک قضیه ډېره ژوره ده، نننۍ هغه یې یو اړخ دی چې رئیس ته یې کوم زورور داخ و ډب اکټینګ کړی. دلته هره ورځ دداسې ګوته په شمار زورورو لسګونه لارۍ مال پرته له ګمرکي مالیاتو ښار ته په بدماشۍ ننوځي. تردې دمخه مو دګمرک تازه مقرر شوي رئیس ته دیوه بل زورواکي دګواښونو کیسه هم اورېدلې وه. حکومت باید په پوره جسارت دا قضیې دمحکمې تر انګړه ورسوي او دزورواکو ښکرونه ورمات کړي، که نه تر دې بدترې به واورو/ ووینو!»

ویل کیږي، چې تردې مخکې، په کابل او یو شمېر نورو ولایتونو کې هم زورواکو جنګسالارانو حکومتي واکمني ننګولې او چارواکو ته یې په بېلابېلو بڼو توهین کړی دی.‌ دسیاسي چارو پوه او دمدني ټولنې فعال ډاکتر نجیب ننګیال دمسلمیار دملېشو له خوا دا حرکت دحکومت او واکمنو سپکاوی بلي او لیکي،‌ «دننګرهار په ګمرک رئیس دمسلمیار دلنډغرو لخوا تشدد نهایت دغندنې وړ او سپک عمل دی. دا مستقیما په قانون او حکومت برید دی. دا مستقیما دولسمشر او ارګ سپکاوی دی. دګمرګ رئیس دولسمشر په لاسلیک مقرر شوی. شیرولي مسلمیار چې ځان دڅلوېښتم ریاست معاون هم ښئي او دلاور چې دمسلمیار دکورنۍ غړي دي پرون ددرې موټرو وسله والو کسانو سره دننګرهار ګمرګ ته ننوتلي او په رئیس او مامورینو یې تشدد کړی دی.»

په ۲۰۰۱ کې په افغانستان د امریکايي ځواکونو له یرغل څخه وروسته،‌ په ننګرهار کې هم دنورو ولایتونو په څېر یو شمېر زورواکو چې ځانونه جهادي قوماندانان بولي له بېلابېلو خواوو څخه شکونې وکړې، او په بېلابېلو نومونو یې ملېشې جوړې کړې چې اوس دښاریانو لپاره په سرخوږي بدلې شوي او وخت په وخت دحکومت واکمني هم ګواښي.

     

تلاش ‌ها برای افزایش باغ‌ میوه ‌های زودرَس در افغانستان
منبع : تلویزون 1   تاریخ: 6/13/2018

وزارت زراعت، آبیاری و مالداری افغانستان قراراست که باغ های‌ میوه‌ زودرَس را در کشور افزایش بدهد.

اکبر رستمی، سخنگوی وزارت زراعت، آبیاری و مالداری امروز سه شنبه ۲۲جوزا، گفت که تحقیقات روی این میوه ‌ها در فارم ‌های کشور جریان دارد و در سال روان میزان این باغ ها در ولایت ‌های شمالی، شرقی و غربی افزایش خواهد یافت. وزارت زراعت، آبیاری و مالداری در نظر دارد که با گسترش باغ های میوۀ زودرس، جلو ورود میوه‌ های ایرانی و پاکستانی را به کشور بگیرد.

این میوه‌ ها که یک و نیم ماه پیش از فصل برداشت می شود، درآمد و بازار خوبِ در داخل کشور دارد و میزان حاصلات داخلی کشور را نیز افزایش میدهد. انگور، شفتالو و گیلاس زودرس که حالا در ولایت ‌های ننگرهار، بلخ، بغلان، کندز و کاپیسا تجربه شده، نتیجه‌ی خوبی در پی داشته است. برخی باغداران گفتند که میوه های زودرس در بازار به بهای بلند فروخته می شود و صادرات کشور را نیز افزایش خواهد داد.

بیشترین سود میوه های زودرس نصیب باغداران می شود و نه تنها محصولات شان فاسد نمی شود، بل به بهای دو برابر در بازار ها نیز به فروش خواهد رسید. به باور باغداران، میوه های دیررس به دلیل نبود سردخانه در کشور از اهمیت زیادی برخوردار است و بازار خوبی در کشور نیز دارد.

                 

عطامحمد نور از آتش بس میان حکومت و طالبان حمایت کرد
منبع : پژواک   تاریخ: 6/13/2018

مزارشریف  – عطامحمد نور والی پیشین بلخ و رئیس اجراییه حزب جمعیت، از آتش بس اعلام شده میان حکومت و طالبان مسلح ابراز پشتیبانی کرد. با وجودی که عطامحمد نور، بیش از یک ماه در خارج از کشور به سر می برد، اما نامبرده در اظهارات تازه اش از آتش بس میان حکومت و طالبان مسلح حمایت نموده است.

عطامحمد نور شام روز گذشته (۲۱جوزا) در صفحه رسمی فیسبوکش نگاشته است که گرچه آتش بس میان حکومت و طالبان موقت است، اما خیلی قابل ستایش است. نور افزود: “هر اقدامی که منجر به جلوگیری فیر یک مرمی هم شود و زندگی انسان را نجات دهد، باید از آن حمایت صورت گیرد.”

رئیس اجراییه حزب جمعیت هم چنان خواهان تمدید آتش بس شده و گفته است که با استفاده از فرصت موجود باید زمینه برای صلح دایمی مساعد شود. وی از طالبان خواسته است تا از جنگ ها و خونریزی دست کشیده و به قول وی، این گروه باید در بازسازی و رفاه کشور سهیم شود. نامبرده هم چنان ابراز امیداواری کرد که بعد از این، طالبان برای نیل به اهداف شان، باید از طریق مبارزه سیاسی، انتخابات و راه های قانونی مبادرت ورزند.

درعین حال، صاحب نظران نیز از احزاب سیاسی و چهره های مطرح می خواهند تا در شرایط حساس کنونی، منافع ملی را ترجیح دهند و برای استقرار صلح دایمی در کشور تلاش ورزند. غلام رسول ملکزی فعال مدنی، به آژانس خبری پژواک گفت که شخصیت های سیاسی و احزاب جهادی، باید بر حکومت و طالبان فشار وارد کنند تا آتش بس را تمدید نمایند. موصوف علاوه کرد که جنگ جاری در کشور برنده ندارد و از طریق صلح باید به جنگ پایان داد.

پیش از این، به شمول امرالله صالح رئیس پیشین امنیت ملی، برخی چهره های سیاسی، با آتش میان حکومت و طالبان مخالفت ورزیده و این را کار ستون پنجم عنوان کرده بودند. رئیس جمهور غنی، هفته گذشته از ۲۷ ماه مبارک رمضان الی روز پنجم عید، آتش بس یک جانبه را اعلام کرد که سپس طالبان نیز در سه روز عید، به افراد خود دستور آتش بس را دادند.

حامد کرزی دوباره نامزد شدن در انتخابات را رد نمی ‌کند
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 6/13/2018

بر بنیاد قانون اساسی افغانستان هر فرد این کشور تنها دوبار به حیث رئیس ‌جمهور کار کرده می تواند، اما حامد کرزی، رئیس ‌جمهور پیشین کشور می ‌گوید که هرگاه جریان ‌های سیاسی موافق باشند او  در برابر این مشکل ایستاده‌گی خواهد کرد.

حامد کرزی رئیس جمهور پیشین کشور در یک گفت ‌و گو با اشپیگل آنلاین المان در پاسخ به این پرسش که برخی از قانون دانان قانون اساسی را به گونه‌یی تفسیر می کنند که پس از دو دوره قانونی، یک رئیس جمهور می تواند برای سومین بار نیز خودش را نامزد کند، می‌گوید که اگر راه حل دیگری وجود نداشته باشد و جریان‌ های سیاسی موافق باشند، او در برابر این مشکل شانه خالی نخواهد کرد. 

عین الدین بهادری رئیس دارالانشای اتحادیه حقوقدانان گفته است:«متآسفانه قانون اساسی افغانستان در زمینه نامزی یک تن بیشتر از دو دوره کاری ریاست جمهوری ابهام دارد. شمار زیادی تفسیر می کنند که این فرد دو دوره پی در پی نمی تاند نامزد شود و شمار دیگری تفسیر می کنند که یک شخص می تواند تنها دو دوره رئیس جمهور باشد و بس.» اما شماری هم دیدگاه های دگرگونی در این باره دارند.

عبدالله قرلق سناتور گفت:«برای ما مرجع راهی را که تعیین می کند و روشن می سازد قانون است. چون قانون در این رابطه صراحت خود را دارد به همین خاطر مه گفته می توانم که اون ها “کرزی” تصمیمی را گرفته نمی تواند که مخالف قانون باشد.» از سویی دیگر حامد کرزی در یک برنامه دوچه ویلی ایجاد حکومت وحدت ملی را نشانه یی از مداخله امریکا در امور افغانستان می داند.

حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین گفت:«امروز هیچ چیز از خود ما نیستند. اگر این چیز ها از خود ما می بودند چگونه جان کری در سال ۲۰۱۴ به کابل میامد و دستش را بلند می کرد و یکی را رئیس جمهور و دیگری را رئیس اجراییه می گفت؟ در سال ۲۰۰۹ نیز امریکاییان نزد من آمدند و گفتند که چگونه رئیس اجراییه را انتخاب کنیم، اما من به خواست آنان نه گفتم و آنان گفتند که تو بازنده هستی.»

شماری از افراد می‌گویند که افغانستان در دوره حامد کرزی فرصت‌ های بسیاری برای پیشرفت داشت، اما ناتوانی ‌ها و فساد گسترده در حکومت او این فرصت را از افغاسنتان گرفت و بحران را در کشور افزایش داد.

آغاز آتش بس از سوی حکومت، نظامیان کشور به حالت دفاعی درآمدند
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 6/13/2018

آتش بس یک جانبه از سوی حکومت در برابر گروه طالبان شب گذشته آغاز شد و تمامی نیرو های دولتی به حالت دفاعی در آمدند. نهادهای امنیتی و دفاعی کشور می ‌گویند که نیرو های دولتی در حالت احضارات درجه یک به سر می برند و به این نیروها دستور داده شده است که پاسخ هرگونه حمله را بگویند، اما تا پایان مهلت این آتش بس این نیروها هیچ حمله‌یی در برابر طالبان نخواهند داشت.

در همین حال کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از دو طرف درگیر جنگ می‌ خواهد که به خشونت ‌ها پایان دهند و راه صلح و گفت ‌و گو را در پیش بگیرند.  بابه خان قومندان کندک حمایه لوای اول فرقه بیست گفته است:«ما این هدایت را عملی می کنیم و به تمامی زیردستانم گفته ام که آن را عملی بکند، اما در صورتی که اگر دشمن بخواهد امنیت مردم کندز را به هم بزند به آنان پاسخ دندان شکن داده خواهد شد.»

محمد قسیم سرباز گفت:«ما هدایت را تطبیق می کنیم و در اوربند قرار داریم، اما اگر دشمن سر ما حمله کرد ما آماده دفاع در هر شرایط هستیم.» در مرکز افغانستان در حومه شهر غزنی نیز نیروهای دولتی حالت همانندی دارند، اما هر گونه تحرک را در این شهر نظارت می کنند، حتا چنان که دیده می شود، تحرک های هم قطاران شان را نیز زیرنظر دارند. فرید احمد مشعل، قومندان پولیس غزنی گفت:«ما از این هدایت پیروی می کنیم، اما اگر دشمن در جاهایی از غزنی حرکتی داشته باشند، ما در برابر آنان ایستاده گی می کنیم.» یک سرباز ارتش در غزنی گفت:«ما برای دفاع از غزنی آماده هستیم.»

این آتش بس از سوی نیرو های دولتی پس از نیمه های دوشنبه شب آغاز شده است و پیش از چاشت امروز هم طالبان سیزده تن از نیروهای دولتی را در ولایت هلمند از بند آزاد ساختند. نجیب دانش، سخنگوی وزارت امور داخله گفت:«شب گذشته به تمامی بخش ها هدایت داده شده است که آتش بس را مراعات کنند، اما اگر بر آنان حمله شود، آماده دفاع باشند.»

اما خواست کمیسیون مستقل حقوق بشر از طرف های درگیر جنگ در افغانستان این است که این آتش بس را تمدید کنند. بلال صدیقی، سخنگوی کمیسیون مستق حقوق بشر افغانستان گفت:«اماکن دولتی هدف قرار نگیرند و به خشونت ها پایان داده شوند و صلح با عدالت را ما می خواهیم.”

آتش بس حکومت از بیست و هفتم ماه رمضان تا پنجم عید ادامه خواهد داشت، اما این آتش بس تنها در برابر طالبان و شبکه حقانی است و شامل گروه داعش نمی شود. طالبان نیز سه روز عید را آتش بس اعلام کرده اند و گفته اند که آتش بس آنان نیز نیروهای خارجی را در افغانستان در بر نمی گیرد.

 

په کونړ کې په نويو هوايي بريدونوکې شپاړلس تنه ډار اچوونکي ووژل شول
منبع : باختر   تاریخ: 6/13/2018


شپاړلس تنه ډار اچوونکي په کونړ ولايت کې له پوځيانو سره په نښته کې ووژل شول .
په دغو ډار اچوونکو تېره شپه په ماڼوکي ولسوالۍ کې د دوى په مرکزونو بريد وشو .
د هېواد په ختيځ کې دملي اردو يوه جګپوړي  قوماندان باختر آژانس ته وويل چې دبې پيلوټه الوتکو د هوايي بريدونو له امله ١٦ تنه ډار اچوونکي ووژل شول.
ده وويل چې دغه ډار اچوونکي د داعش او طالبانو په ډلې پورې اړوند و چې د دوى په مرکزونو باندې بريدونه وشول.
په يوبل خبر کې ويل شوي دي چې په کونړ  ولايت کې د يولړ چاودنو مخه ونيول شوه .
ديوبل خبر له مخې:
په کونړ ولايت کې دپوځيانو دځانګړو عملياتو په بهيرکې د وسله والو طالبانو د جنګي وسايلو د يوه ډيپو په کشفولو بريالي شول دغه ډيپو د اسعد اباد ښار ته څېرمه  دطالبانو په پټنځي کې وه او له هغې څخه په لسګونو سپکې او درانده  جنګي وسايل ترلاسه شوي دي .
په يو بل خبرکې ويل شوي دي چې امنيتي مامورينو نن سهار د دغه ولايت په ګڼ ميشتو لارو کې اووه  ماينونه کشف او شنډ کړل .

دافغانستان لومړۍ ټیسټ لوبه
منبع : د آزادی رادیو   تاریخ: 6/13/2018
دافغانستان دکریکټ ملي لوبډله دپنجشنبې په ورځ دهند دملي لوبډلې پروړاندې دکریکټ لومړنۍ ټیسټ لوبه کوي. دې کار ۱۷ کاله وخت ونیو چې افغانستان دغه ډول خپله لومړنۍ لوبه وکړي. افغانستان په ۲۰۰۱م کال کې دکریکټ دنړیوالې شورا یوازې افیلیټ غړی شو چې طالبانو هغه مهال دغه لوبه دیوازیني سپورت په توګه تائیدوله.

دافغانستان دکریکټ لوبډلې لوبغاړي لکه کپتان اصغر ستانکزی، آلر راونډر محمد نبي، ویکټ ساتونکی او توپ وهونکی محمد شهزاد او تیز توپ اچونکی شاپور ځدراڼ چې په پاکستان کې یې دمهاجرت پرمهال دغه لوبه کوله اوس دلومړي ځل له پاره دپنځه ورځنۍ لوبې له پاره تیاری نیسي. یوه لوبډله یوازې هغه وخت کولای شي ټیسټ لوبه وکړه چې دکریکټ دنړیوالې شورا (آی سي سي) له لوري دغه دریځ ورکړل شوی وي. افغانستان په نړۍ کې دولسم دغسې هیواد دی چې دټیسټ لوبې دریځ څو میاشتې ترمخه ورکړل شو.

اسوشتید پرس خبري آژانس دکپتان اصغر استانکزي له قوله لیکلي دي: «دا زموږ له پاره ستره شیبه ده چې خپل دټیسټ لوبو سفر پیلوو. دهند پروړاندې دخپلې لومړۍ ټیسټ لوبې ترسره کول زموږ له پاره ستر ویاړ دی.» هغه هیله څرګنده کړې چې لوبغاړي به ښه لوبه وکړي. داستانکزي په خبره دټیسټ لوبو ددرجه بندۍ په نوملړ کې دیوې ښې لوبډلې پروړاندې لوبې ترسره کول یو ویاړ دی او هڅه به وکړي چې دهر ډول فرصت په ترڅ کې ښه لوبه وکړي او لوبغاړي هم په انفرادي او هم په ټولیزه توګه دیوه ټیم په شکل خپل مهارتونه وښيي.

په تیرو کلونو کې دافغانستان لوبډلې شهرت موندلی. دلندن په لارډز لوبغالې کې یې دام سي سي ایلیون، پروړاندې لوبه وکړه، له ویسټ انډیز سره یې د پنځوس اوریزو لوبو سیرز مساوي کړ او په زمبابوي کې یې دنړیوال جام له پاره دغوراوي سیالیو اتلولي هم وګټله. همداشان ورځ تربلې ځینې افغان لوبغاړي دشهرت خاوندان کیږي. دهغوی په ډله کې لېګ سپن توپ اچونکی ۱۹ کلن راشد خان دی، چې دشل اوریزو لوبو دتوپ اچوونکو په ډله کې غوره لوبغاړی دی. پردې سربیره بل ځوان لوبغاړی مجیب ځدراڼ، دی چې دنړیوالو پام یې ځان ته رااړولی دی. ددغو دواړو سربیره دافغانستان په لوبډله کې نور سپن یا ورو توپ اچونکي هم شته.

دا دافغانستان له پاره تاریخي شیبه ګڼل کیږي، چې دلومړۍ څل له پاره خپله ټیسټ لوبه تر سره کوي. دغه تاریخي لوبه دجون له ۱۴ څخه دهند په بنګلور کې پیلیږي.

                 

تحقیق: در انتخابات سال ۱۳۹۷ نزدیک به ۷۰ درصد مردم شرکت می‌کنند
منبع : رادیو آزادی   تاریخ: 6/13/2018

یک تحقیق تازۀ مؤسسه انکشاف مطالعات افغانستان نشان می ‌دهد که در انتخابات سال ۱۳۹۷ نزدیک به ۷۰ درصد مردم شرکت می‌کنند.

این مؤسسه می ‌گوید که بر اساس تحقیق تازۀ آنان نزدیک به ۴۰ درصد مردم به این مطمئن هستند که کمیسیون مستقل انتخابات، انتخابات ولسی جرگه و شوراهای ولسوالی ‌ها را به‌ گونه شفاف آن برگزار می ‌کند. مرتضی صارم رئیس این مؤسسه به روز سه شنبه«۲۲ جوزای ۱۳۹۷» در یک نشست مشترک با کمیشنران کمیسیون مستقل انتخابات حین اعلام نتایج این تحقیق به خبرنگاران گفت که شعور و انگیزۀ سیاسی مردم برای شرکت در انتخابات بلند است.

او افزود: “شعور و انگیزه سیاسی مردم برای شرکت در انتخابات بسیار بلند است، البته به این شرط که امنیت مردم تأمین گردد، جلو زورمندان محلی گرفته شود و از طرف دیگر کمیسیون مستقل انتخابات باید تا حد امکان شفافیت روند انتخابات را تضمین کند.”

آقای صارم می ‌گوید که این تحقیق به حمایت مردم، از مردم سالاری و به نام شرکت و علاقمندی مردم به انتخابات ولسی جرگه و شوراهای ولسوالی ‌ها با ۳۰۴۰ نفر در ۲۴ ولایت که نزدیک به ۹۴۱ تن آن ‌ها را زنان تشکیل می ‌دهد به شکل مصاحبه رو در رو آماده شده است. مؤسسۀ انکشاف مطالعات افغانستان می‌ گوید که در تعدادی از ولایات و ولسوالی‌ ها به سبب ناامنی و کمبود بودجه مؤسسه، تحقیق انجام نشده است.

رئیس این مؤسسه می ‌افزاید که بر اساس این تحقیق ناامنی ‌های جاری و زورمندان محلی در برابر شرکت مردم در انتخابات از مشکلات عمده است که هرگاه جلو آن گرفته نشود، اعتماد به ‌میان آمدۀ مردم بر انتخابات را آسیب خواهد رساند.

انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۹۳ به مرحله دوم رفته و جنجالی گردیده و بر اساس موافقتنامه حکومت وحدت ملی رئیس جمهور تعیین گردیده و این توافق اعتماد افغان ‌ها را نسبت به انتخابات کاهش داد. وسیمه بادغیسی معاون عملیاتی کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان از این تحقیق استقبال کرده و می‌ گوید که آنان برای شفافیت انتخابات به سفارش ‌های مؤسسه تحقیق کننده توجه می‌کنند.

او افزود: “این تحقیق واضح می ‌سازد که یک تعداد زیاد مردم به کمیسیون مستقل انتخابات باور دارند و هم چنان شمار زیاد مردم به برگزاری انتخابات امیدوار اند، این نشان دهنده این است که ما از این گونه تحقیق حمایت کنیم و در امور انتخابات از آن کار گیریم، در برابر شایعات سیاسی و شخصی ایستاد شده و در کنار منافع مردم قرار گیریم.”

انتخابات ولسی جرگه و شوراهای ولسوالی‌ها به تاریخ ۲۸ میزان سال جاری برگزار می‌گردد. رفیع‌الله بیدار کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات می‌گوید که آنان نشست‌های مسلسل را در خصوص جلوگیری از ناامنی‌ های موجود و شفافیت انتخابات با نهاد‌های امنیتی و ذیربط حکومتی دارند.

             

امنیت شورا له طالبانو وغوښتل چې اوربند رعایت کړي
منبع : تاند   تاریخ: 6/13/2018
دملګروملتو امنیت شورا پرون /دوشنبه/ له طالبانو وغوښتل چې دافغانستان دحکومت داوربند وړاندیز ته متقابل مثبت ځواب ووايي او رعایت یې کړي. دملګروملتو دامنیت شورا غړیو په افغانستان کې دسوکالۍ او اوږدمهال ثبات لپاره دافغانانو په مشرۍ او مالکیت دسولې دهراړخیز بهیر پراهمیت ټینګار وکړ او ددې بهیر تر پایه پورې یې دافغانستان دحکومت دهلوځلو بشپړ ملاتړ څرګند کړ.

طالبانو دروانې اوونۍ دشنبې په ورځ داختر په درو ورځو کې اوربند اعلان کړ. دطالبانو اعلان ظاهراً دافغانستان دحکومت داوربند په ځواب کې و. دافغانستان حکومت دتېرې اوونۍ دپنجشنبې په ورځ طالبانو ته دروژې له ۲۷، یعنې نن ورځې څخه دکوچني اختر تر ۵ پورې اوربند وروسته له دې اعلان کړ چې دافغانستان دیني عالمانو په یوه ستره غونډه کې دجګړې ددرېدو او اوربند غوښتنه وکړه.

طالبانو پرون سهار دفاریاب ولایت پرکوهستان ولسوالي یرغل وکړ او یو شمېر کلي یې ونیول. ځینې راپورونه وايي چې ددې ولسوالۍ په مرکز کې سخته جګړه روانه ده. دې ډلې دغزني په مُقر ولسوالي کې پرڅو پوستو بریدونه کړي دي. دغزني دوالي ویندوی عارف نوري وايي، دطالبانو په برید کې ۵ سرتېري شهیدان شوي او ۲۶ نور ژوبل دي.

         

یو نړیوال بانک په هېواد کې پرلویو پروژو پانګونه کوي
منبع : تلویزیون آریانا   تاریخ: 6/13/2018

 

دماليې وزارت چارواکي وايي، دآسیا بنسټیزې پانګونې بانک لیواله دی، چي په افغانستان کې ځینې مهمې اقتصادي پروژې پلې کړي.

دماليې وزارت وايي، د آسیا د بنسټیزې پانګونې بانک چارواکو چین ته د ماليې وزیر په وروستي سفر کې ژمنه کړې، چې په افغانستان کې به ځینې اقتصادي پروژې پلې کړي.

مسوولین وایي، په دې پروژو کې دننګرهار ولایت په حصارشاهي صنعتي پارک او دلغمان ولایت دباباصیب دښتو کې دلمریزې برښنا دتولید او ریل پروژې راځي. دماليې وزارت دڅرګندونو له مخې، پردغو پروژو لسګونه میلیون دالرلګښت راځي.

دماليې وزارت ویاند اجمل حمید عبدالرحیمزی وایي، دآسیا دبنسټیزې پانګوني بانک به په افغانستان کي دبرښنا دتولید او ریل په برخه کې پروژې پلي کړي او مونږ به هغه فرصتونه، چې دپانګونې وړتیا لري نورې هم دوی ته وروپېژنو. دسوداګرۍ خونه دماليې وزارت له دغه ګام هرکلی کوي او څرګندوي، حکومت کولی شي، چې دغه بانک په نورو برخو کې هم پانګونې ته وهڅوي.

دسوداګرۍ خونې ویاند صیام پسرلی وایي، مونږ دماليي وزیر له دغه ګامه هر کلی کوو. دغه ستر مالي بنسټونه کولی شي، چي دهېواد په اقتصاد او دپانګوڼې په شته فرصتونو کې رغنده رول ولوبوي او په افغانستان کي پانګونه وکړي. دآسیا دبنسټیزې پانګونې بانک یو پلاوی دروان میلادي کال په لومړیو کي افغانستان ته راغلی و، چې دپانګونې په برخه کې دشته فرصتونو ارزونه وکړي او ټاکل شوې، چې په نږدې راتلونکې کې یو، بل پلاوی هم کابل ته راشي.

 

باجوه دافغانستان له ولسمشر سره دعمل پرپلان او نورو مسلو خبرې وکړې
منبع : تاند   تاریخ: 6/13/2018
دافغانستان ولسمشر محمد اشرف غني پرون په ارګ کې دپاکستان دپوځ له لوی درستیز سره دتروریزم پرضد دجګړې په اړه خبرې وکړې. له جنرال قمر جاوید باجوه سره دپاکستان دپوځ یو جګپوړی پلاوی هم ملګری دی. ارګ وايي، دواړو خواوو دسولې لپاره دافغانستان – پاکستان دعمل پرپلان، له ترهګرۍ سره پرمبارزې، دجګړې دکمولو او دافغانانو په مشرۍ او مالکیت دسولې پربهیر خبرې وکړې. په دې اړه څه نه دي ویل شوي چې ایا دواړه خواوې کومې دقیقې نتیجې یا موافقې ته رسېدلي که نه دي.

دیکشنبې په ورځ دپاکستان ولسمشر ممنون حسین دشانګهای دهمکارۍ په غونډه کې وویل چې کابل او اسلام آباد به په افغانستان کې دسولې دټینګښت لپاره دیوې هراړخیزې استراتیژۍ دمسودې پر جوړولو ګډ کار وکړي.

دپاکستان لوی درستیز وروسته له دې کابل ته راغی چې دوې اوونۍ وړاندې دافغانستنان دملي امنیت سلاکار محمد حنیف اتمر دپاکستان دسفر په لړ کې باجوه ته دافغانستان دولسمشر له لوري دکابل دسفر بلنه ورکړه.

                 

پوهاند محمد رسول باوری، بر گسترش روابط فرهنگی میان کشورچین ووزارت اطلاعات وفرهنگ تاکید کرد
منبع : باختر   تاریخ: 6/13/2018

پوهاند محمد رسول باوری سرپرست وزارت اطلاعات وفرهنگ امروزدردیداربا شارژدافیرسفارت چین درکابل، روی گسترش مناسبات فرهنگی میان وزارت اطلاعات وفرهنگ و کشورچین تاکید کرد.

به گزارش خبرنگار آژانس باختر: دراین دیدار دررابطه به تحکیم و گسترش هرچه بیشتر مناسبات فرهنگی میان دوکشور، سفرتیم مشترک هیات باستانشناسان کشورچین و ریاست باستانشناسی به خاطرسروی ساحات باستانی به ولسوالی واخان ولایت بدخشان، برگزاری هفته فرهنگی مشترک افغانستان وچین درکابل و برگزاری سمینار پیرامون را ه ابریشم و روابط فرهنگی وتاریخی میان افغانستان وچین،  بحث صورت گرفت .

همینگونه شارژدافیرسفارت چین درکابل  درکنار آن که علاقمندی آن کشور را به خاطر گسترش مناسبات فرهنگی میان دوکشورابرازکرد ، خاطرنشان ساخت که ازپوهاند محمد رسول باوری درنمایشگاه فرهنگی که درآینده نزدیک درکشور چین برگزارمیشود ، رسمآ دعوت خواهند کرد.

لوی درستیز پاکستان با غنی دیدار کرد
منبع : صدای امریکا   تاریخ: 6/13/2018

در نخستین روز آتش بس حکومت افغانستان با گروه طالبان، قمر جاوید باجوه، لوی درستیز پاکستان به دعوت محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان به کابل سفر کرد.

ریاست جمهوری افغانستان با نشر پیام کوتاهی در فیسبوک نگاشته است که دو طرف در رابطه به تطبیق و اجرایی شدن “پلان عمل افغانستان – پاکستان برای صلح و همبستگی”، مبارزه با تروریزم، کاهش خشونت ها و مذاکرات صلح به رهبری و مالکیت افغان ها، بحث و گفتگو کردند.

آصف غفور، سخنگوی اردوی پاکستان نیز در تویتر نگاشته است، “لوی درستیز اردوی پاکستان را رئیس جمهور اشرف غنی، به صورت خصوصی دعوت کرده است. پاکستان می ‌خواهد که تلاش‌ های افغانستان و امریکا / ناتو برای امنیت افغانستان کامیاب شود.”

هیأتی که ماه گذشته به رهبری محمد حنیف اتمر، مشاور امنیت ملی افغانستان به اسلام‌آباد رفته بود، دعوت رئیس جمهور غنی از لوی درستیز پاکستان را مطرح ساخت که او هم پذیرفت.

لوی درستیز پاکستان در زمانی به کابل سفر می ‌کند که امروز نخستین روز آتش ‌بس اعلان‌شدۀ رئیس جمهور غنی، با طالبان است. طالبان نیز یک آتش ‌بس سه روزه را با نیروهای افغان اعلان کرده اند که در روز اول عید فطر آغاز خواهد شد.

                        

ضعيف: داوربند موده دې ٣ مياشتو ته وغځول شي
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 6/13/2018

دطالبانو يوه پخواني چارواکي او په پاکستان کې دطالبانو دوخت سفير ملا عبدالسلام ضعيف له يوې راډيو سره په خپلو خبرو کې له طالبانو څخه غوښتي دي، چې داوربند موده دې ٣ مياشتو ته وغځوي. هغه دافغان دولت او طالبانو له خوا داوربند اعلانول دسولې لپاره يو ښه پېغام بللى دى.

نوموړى دطالبانو سره نږدې اړيکې لري او ويلي يې دي چې ولس دې ددې لپاره هڅه وکړي، دوى کولاى شي چې داوربند دا موده په دواړو خواو تر ٣ مياشتو پورې وغځوي.

ياده دې وي چې تېره ورځ افغان ولسمشر ډاکټر محمد اشرف غني اعلان وکړ، چې دروژې له ٢٧مې نيټې څخه بيا داختر تر٥ مې نېټې پورې به يې دطالبانو سره اوربند وي، همداراز په ځواب کې يې شنبه طالبانو هم داختر درې ورځو کې اوربند اعلان کړ، چې په دې اعلان ولس ډېره خوښي وښوده او هيله يې وکړه چې په دې اوربند کې دې دسولې دخبرو لپاره لار هواره کړل شي.

د پاکستان لنډه غر اوهرکاره پوځ!

 

ډیری اوس هم په دې اند دی چې پاکستانی پوځ یوازې د هغه هېواد بهرنۍ پالیسې او هغه هم د افغانستان او هند په اړه ترخپلې ولکې لاندې ساتي او په نورو چارو په تېره بیا هېواد کې دننه په ملکي مسایلو کې هومره ګوتې نه وهي.

خو د پاکستان اویاکلن لنډ ګنډ تاریخ څرګندوی چې هلته پوځ هرکاره دی؛ له بهرنۍ پالیسې نېولې د ملکي حکومتونو اداره او په پای کې د هغو نسکورول؛ د مدني ټولنو او ګوندونو تعقیب اوڅار، همداراز د وګړو له شخصي ژونده نیولې د ټولنیزو رسنیو ترکنترول پورې دا هرڅه د پوځ تر خونړیو سترګو لاندې، ترسره کیږي او په دې ټولو برخو کې ملکي حکومتونو او ولسي بنسټونو ته د خبرې او سوڼ ځای او مجال نشته!

پاکستانی نظام، سل په سلو کې یو دیکتاتور او پوځ محوره نظام دی او لومړۍ خبره تل په پاکستان کې پوځ کوي او له بده مرغه دا لړۍ لا جاري ده!

په پاکستان کې ملکي حکومتونه چې له هغې هم واک نه لري او د دیموکراسۍ تظاهر لپاره رامنځته کیږي، هلته هم خپل پیر نه پوره کوي او تر ټاکلي مهال مخکې یا د پوځي کودتا او یا فاسدوملکیانو سره د پوځیانو په ګډه توطیه کې نسکوریږي. تېرو اویا کلنو کې پاکستانی پوځ د واک په داسې ادلون بدلون او لنډه غرۍ کې نړیوال ریکارډ ټینګ کړی دی!

په پاکستان کې د سکندر میرزا تش په نوم ملکی حکومت پوځیانو ونه شو زغملی او په ۱۹۵۸ کال کې  جنرال ایوب خان د پوځي کودتا په مټ هغه نسکور کړ. ایوب خان یوولس کلونه مارشالا(پاکستان کې پوځي واکمنۍ ته وايي) وچلوله او د ده حکومت هم په ۱۹۶۹ کال د یوه بل جنرال، یحیی خان په لاس راوپرځید. نوموړي هم تر ۱۹۷۱ کال پورې واک کې پاتې شو او د ده د پوځي حکومت په مهال پاکستان په دوه ټوټو، بنګلدیش او اوسنی پاکستان وویشل شو. دریېمه کودتا په ۱۹۷۹ کال کې جنرال ضیالحق وکړه او تر ۱۹۸۸ کال پورې د یوه خونړي دیکتاتور په بڼه واکمن وو چې بلاخره الوتکه يي په ناڅرګند لامل راوغورځېده او د سپارلۍ سره یوځای د الوتکې په اور کې وریت او په دې نړۍ دوزخ ته لاړ. وروسته بیا په ۱۹۹۹ کال کې څلورمه کودتا جنرال پرویز مشرف وکړه او تر ۲۰۰۷ کال پورې لومړي د کودتا د مشر او ورپسې په تش نوم ولسمشر يي څوکۍ ته ادامه ورکړه.

اوس چې د روان کال د جون په شپږمه، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویانده هیدر نیورت په یوه اعلامیه کې وايی« مایک پمپیو د امریکا د بهرنیو چارو وزیر، د پاکستان د لوی درستیز قمر جاوید باجوه سره، د پاکستان او امریکا ترمنځ د دوه اړخیزو اړیکو د ښه کولو په لارو چارو، په افغانستان کې د سیاسي پخلاینې په ضرورت او په جنوبي اسیا کې د ټولو یاغي او ترهگرو ډلو پر ضد پرته له توپیره د مبارزې په اهمیت خبرې کړې دي.» هم څرګندوي چې پاکستان کې ملکي حکومت د داسې خبرو واک نه لري او هلته پوځ دی چې د هر څه واک يي خپل لاس کې قبضه کړی دی.

د پرنسیب له مخې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر باید د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر او یا د هغه هېواد لومړي وزیر سره خبرې وکړي، خو له هغه ځایه چې واک په پاکستان کې پوځیانو سره دی، د غوڅو خبرو او پریکړو واک یوازې پوځیان لري او په داسې خبرو او پریکړو کې، د پاکستان ملکي حکومت نوم څوک په خوله نه اخلي!

بېځایه نه ده چې  پاکستان کې د خبریالانو د حقوقو ټولنه (PFUJ) په یوې اعلاميې کې د پاکستاني پوځ د ویاند جنرال اصف غفور هغه تورونه ردوي چې وايي په ټولنیزو رسنیو کې خبریالان د پاکستان سره دښمني کوي. د خبریالانو د حقونو د اتحادیې مشر افضل بټ او مرستیال ایوب جان، «د پوځ د ویاند د تورونو په اړه زیاتوي، پاکستان کې پخوا هم په خبریالانو د فشار راوستلو کوښښونه کیدل، خو په وروستیو کې دا هڅې بیخې زیاتې شویدي او د خبریالانو ژوند يي د خطر سره مخ کړی دی. خبریالان او لیکوالان دا هم زیاتوي، د هغوې مقالې د پوځ د فشار له وجې ندې خپرې شوي، امریکا غږ»

څو ورځې مخکې جنرال غفور حتی د پښتون ژغورني غورځنګ ( PTM ) د مشر منظور پښتین په « سرې خولۍ» پورې هم خبرې کړې وي او لکه د «شړومبو مچ» يي د خلکو په جامو او لباس پورې هم ځان مښلی وو.

نوموړي ( جنرال غفور) رسنیو ته پوځي قومنده هم ورکړې وه چې د پښتون ژغورنې غورځنګ ولسي او عادلانه غوښتنې خپلو خپرونو او رسنیو کې منعکس نه کړي او زیاته کړې يي وه« ځايي رسنۍ ښه کوی چې غورځنګ ته پوښښ نه ورکوي»!

دا چې د PTM یو مشر علی وزیر خپلو خبرو کې د پاکستان پوځ ته وايي، ته غدار يي، ته د پښتنو قاتل يی په حقیقت کې د پوځ شالید ته ګوته نیسي چې د پښتنو، بلوڅو، سیندیانو او نورو قومونو په وینو يي لښتي بهولي او د پاکستان په نظام کې د قصاب دنده لري.

منظور پښتین د PTM مشر دا اعلان چې د اپریل په اتمه يي د پېښور په تاریخي غونډه کې ورکړ او ويي ویل«د پوځ، ISI او MI نوم اخیستل مخکې ګنا وه او چا له ډاره نه شو اخیستلای، نن يی په ډاګه نوم اخلم او په بربنډولو او اخیستلو يی ویاړ کوم.»

د پښتنو مشرانو او نړیوالو رسنیو څرګندونې ښۍ چې پاکستان کې پوځ له پښتون قوم سربېره په پاکستان کې د نورو قومونو سره هم لاس وګریوان دی او پوځ په عمل کې د پاکستاني ولس سره په جنګ دی.

که نن سبا د پاکستان پوځ او ISI د پښتون قوم د سپکاوۍ او د پښتنو مشرانو د له منځه وړلو لپاره لومړی خپله ملیشه د طالب او نورو ترهګرو په نوم پښتونخوا ته لیږي او بیا د هغو ټکولو په پلمه پښتون قوم وژني او هغو ته د قومي غوښتنو په پار سزا ورکړي، سبا د طالب په نوم داسې ملیشه د نورو قومونو منځته هم لیږي او هغوی به هم د خپلو قومي غوښتنو په ګنا، په وژلتون (قصاب خانه، یا مسلخ) کې له یو مخه قصابي کړي.

اوس پوښتنه داده د پاکستان ملکي حکومتونه، سیاسي ګوندونه، مدنې ټولنې او پاکستان کې د نورو قومونو ملتپال ځواکونه ولې د پوځ په اړه چې پاکستان يي په نړۍ کې ګوښه کړی، بدنام کړی او د وروستي سقوط  سره يي مخ کړی، چوپ دي؟

د پوځ په لاس د ترهګرو په روزلو او ساتلو کې، د پاکستاني ولس څه ګټه اوخیر دی؟ ایا په داسې ترهګریز چاپیریال کې به د پاکستان ولس په امن کې پاتې شي؟

سیمې او نړۍ سره دښمنۍ او شرارت کې چې پاکستاني پوځیان يي مخ ته وړي، د پښتون قوم سربېره، پاکستان کې د نورو میشتو قومونو څه ګټه ده؟

دا چې د پاکستان د بودیجې ډېره برخه پوځ لګوي او ولس ته ټولنیز خدمات په نیشت حساب دی، پاکستانی ولس ولې د دې خبرې پوښتنه نه کوي؟

که نن د پاکستاني پوځ سره د یادو پوښتنو په تړاو یوازې پښتون قوم مخامخ دی او سخته سزا يي ویني، ایا سبا به د پاکستان نور قومونه د ورته برخلیک سره نه شي مخ او په پای کې به د پاکستان ټول ولس د پاکساتي پوځ له تیغه خوندي پاتې شي!

د وخت په تېرېدو سره پاکستانی پوځ نور هم وحشي کیږي او د خپل وحشت ننداره د سیمې او نړۍ ولسونو ته، هره ورځ د پښتون ژغورنې غورځنګ ( PTM ) سره په چلند کې ښۍ!

اوس د دې وخت رسېدلی چې پاکستان کې ټول میشته قومونه او د دوی قومي ګوندونه د پوځ د وحشت او بربریت په وړاندې د پښتون قوم لار او د پښتون ژغورنې غورځنګ دریځ خپل کړي او په یوه غږ او پوره یووستون سره، د وخت د جابر او دیکتاتور پوځ په مقابله کې ودریږي.

د پاکستان د لنډه غر او بدماش پوځ په وړاندې، بری د پښتون قوم په برخه دی!

د ۲۰۱۸ کال د جون ۸ مه

سرلوڅ مرادزی