دفاع آریانا سعید از جنایات ناتو در افغانستان  در قالب توجیه

 

 

ناتو یا پیمان آتلانتیک شمالی در سال ۱۹۴۹ با همکاری و هم فکری دوازده کشور غربی که نگران گسترش کمونیسم به خاکشان بودند پایه گذاری شد. اکنون در هفتاد سالگی و در کهولت به پایان خود می‌نگرد به گفته ی مکرون رئیس جمهور فرانسه، ناتو دچار مرگ مغزی شده است.

جدا از تعامل های سیاسی در بین اعضای ناتو که دچار سرخوردگی اعضای ناتو از هم دیگر شده است مانند نابودی داعش با کمک کردهای هم پیمان ناتو و بعد همین کردها در یک بازی داد و ستدی دیگر تروریست خوانده شدند  و با چراغ سبز آمریکا مورد هجوم ترکیه قرار گرفتند. هر چند خود اعضای ناتو بارها از ترکیه برای حمایت از داعش و جهادی ها انتقاد کرده اند اما این بازی مانند صلح با طالبان در افغانستان هم نوع است. برای مدت زیادی گفتگوهای صلح با طالبان به راه می افتد و به ناگاه دستور لغو گفتگوها از طرف ریاست جمهوری آمریکا صادر می شود. و این بازی گفتگوی صلح همچنان ادامه دارد…

نتایج بررسی انیستیتوی مطالعات بین المللی استراتژی بریتانیا نشان می دهد که سوریه ،افغانستان ،عراق ، یمن ،سومالیا ،مکزیک و سودان بیشترین تلفات را در جهان در نتیجه ی جنگ های داخلی در این دهه کنونی داشته اند.

بر طبق گزارش یافته های انیستیتوت مذکور جنگ سوریه برای پنجمین سال در ۲۰۱۶ میلادی مرگبارترین جنگ در جهان بوده است و افغانستان پس از سوریه بیشترین تلفات جانی را تا سال ۲۰۱۶ میلادی در نتیجه جنگ های داخلی متحمل شده است که ناتو و در راس آن آمریکا در این کشور تسلط کامل دارند .

بر اساس گزارش سازمان دیده بان حقوق بشر  گروه های شبه نظامی تحت حمایت آمریکا که با بهره بردن از مصونیت کامل در افغانستان فعالیت می کنند مرتکب موارد متعددی از جنایت جنگی شده اند. در این گزارش آمده است که این گروه ها در جریان حملات شبانه به صورت خودسرانه اقدام به محاکمه صحرایی غیر نظامیان می کنند و اشاره شده است که بسیاری از ساکنان غیر نظامی در مناطق مختلف افغانستان تاکنون در پی عملیات این گروه ها سر به نیست شده اند.

در نسخه ای از گزارش دیده بان حقوق بشر که روز پنج شنبه ۲۴/۱۰/۲۰۱۹ م  منتشر شد همچنین تصریح شده است که گروه‌های شبه نظامی تحت حمایت سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا از پایان سال ۲۰۱۷ تا اواسط سال جاری میلادی دست کم به چهارده عملیات مختلف انجام داده شده اشاره می‌کند که در جریان آنها موارد متعدد نقض حقوق بشر و نیز جرائم جنگی به ثبت رسیده است.

دفتر شورای امنیت ملی افغانستان با انتشار اطلاعیه ای در واکنش به گزارش دیده بان حقوق بشر به گونه ای مشخص آنرا مورد تایید قرار داده است .

همچنین تحقیقات دیگری که دال بر آن حکایت دارد که بارها مردم بی دفاع و غیر نظامی یا اردو و ارتش ملی و نظامیان افغانستانی توسط حملات هوایی شبانه ناتو و غالبأ آمریکا به خاک و خون غلتیدند. ضمن ارجاع این گزارش های موثق به دادگاه لاهه واکنش‌های زیادی به همراه خود داشت ، در برابر تحقیق دادگاه لاهه در این باره و درباره ی جنایت جنگی آمریکا در افغانستان سیاستمداران آمریکا موضع سختگیرانه ای در پیش گرفتند . در آخر ترامپ لاهه را تهدید کرد که در صورتی که دیوان بین المللی کیفری تحقیقات در باره ی جنایات جنگی آمریکا در افغانستان را آغاز کند کشورش مانع از ورود قضات این دادگاه به خاک ایالات متحده خواهد شد و اموال و دارایی های آنها را در سیستم مالی آمریکا تحریم و توقیف خواهد کرد.

در حاشیه نشست سران ناتو در سال ۲۰۱۹ در لندن آریانا سعید خواننده ی زن افغانستان که خود را نماینده افغانستان معرفی می کند بجای انتقاد از ناتو و دفاع از خون مردم مظلوم افغانستان، با ارائه چند عکس از ویرانی ها و جمعی دیگر از آبادانی ها نمایش دروغی از وضعیت ویرانی افغانستان توسط افغان ها و آبادانی آن توسط ناتو را عنوان کرد.

هر چند گردانندگان این خیمه شب‌بازی با آریانا سعید جز به بازار و تجارت خویش هیچ غم و دردی را  در افغانستان احساس  نکردند و به تقدیر از عملکرد ناتو پرداختند .  با وجود اینکه در همین نشست رئیس جمهور فرانسه به مرگ ناتو اشاره می کند و می گوید ناتوی امروز حامی ترور و تروریسم شده است و حرکات و اهداف اصلی آن خالی از مفاهیم راهبردی آن است.

آریانا سعید این زن نماینده خود خوانده ی دردمندان در افغانستان و خود بدون احساس هیچ دردی، این گونه خیانت در حق مردم ستمدیده ی خویش را روا می دارد. انگار از مردمش دردی را احساس نمی کند. آری هیچ صحبتی به آریانا برای گفتن نمی ماند و بقول مولانا درد بی دردی علاجش آتش است.

متأسفانه در هاله ای از سیاست های کور سیاست مداران قرار گرفته ایم که هیچ گونه تدبیری برای بهتر بودن و بهبود یافتن وجود ندارد. از طرف دیگر شرق و غرب در ظلم و ستمی که خود عامل آن هستند دچار دست پاچگی و گم گشتگی در نجات خویش شده اند و خاورمیانه هم آبستن حوادث غیر منتظره ایست که مهار آن ناممکن گشته است با این اوصاف نمایندگی کردن از ملتی که خواسته ی آن را نبینی و ندانی عامل مظلومیت آن را نشناسی به راستی خیانتی عظیم است که در چنین جایگاهی همه چیز را وارونه جلوه دهی و خود را حامی و یا فعال در حقوق آنها معرفی کنی.

افغانستان کشوری چند ملیتی با مذاهب مختلف است که به هر لحاظ از کشوری چون یمن به مراتب از هر جهت بزرگ‌تر است که سیاست نادرست در عین حال تک روی های سیاستمداران و فعالان اجتماعی و سیاسی سرزمین کوچک یمن را به سویی هدایت می کند که به تأکید به زودی خبر تقسیم را خواهید شنید و یمن شمالی با توجه به موقعیت خاص جغرافیایی مرکز مالی هم خواهد بود و یمن جنوبی هم کشوری در کنار آن با ویرانی هایی که چندین سال طول خواهد کشید مرمت گردد.آن نتیجه دخالت ائتلاف کشورهای هم زبان و هم کیش کشور یمن خواهد بود.

آری افغانستان امروز هم به سوی چنین آشفته بازاری در حرکت است که ثمره ی نبودن تدبیر صحیح همراه با شناخت از مردم و خواسته های آنان است.

در زمان حاکمیت مصدق در ایران، حکومت مصدق شکایتی بر علیه انگلستان در ایران تنظیم کرد و آن را به دادگاه لاهه داد. با اینکه قاضی پرونده یک انگلیسی بود باز دولت انگلیس را محکوم کرد.

حال روزی هم در دادگاه لاهه و یا هر دادگاه صالح دیگر بر استناد به سند های کنونی هم جماعت ناتو را در افغانستان به عنوان جنایت کاران جنگی معرفی خواهد کرد و هم افراد دیگری همچون رهبران جهادی در کنار طالب ها و همچنین سیاست مداران ارگ نشین که در برابر این گزارش ها و سند ها سکوت کرده اند و هیچ شکایتی از جنایات آمریکا و ناتو ندارند زیرا آنها هم جزو جنایتکاران جنگی هستند و در دادگاه محکوم خواهند شد.

گر حکم شود که مست گیرند              در شهر هر آنکه هست گیرند

 

طاهره خدانظر

 

 

 

 

سوله هرومرو راتلونکې ده

 

چه  بهرنۍ لښکرې  د افغانستان څخه ووځي، د کلیو بمبارد قطع شي، او د طالبانو انتحارۍ هم بندې شي، مګر ترهغه چه بشپړه او عادلانه سوله  رامینځته نشي،             د خلکو ژوند، فردي امنیت، مال اوناموس به لا هم د ناامنۍ سره مخامخ وي.

ـ د بشپړې سولې  مانا دا ده چه : هیوادوال به په کلیو او کوڅو کې  د مسلح طالبانو او یا داعشیانو،  وسله والو نامسؤله ملیشو اود زورواکوشخصي باډیګاردانو، د نشه اي توکو مافیا او مسلح  نا فرمانه  لنډغرانو  دګواښ او ناتار په فضا کې ژوند نه کوي؛  دولت به دا وسه  ولري  چه د قانون حاکمیت  په زورواکو او ټوپک والو وچلوي او د وسلو زخیرې به وسله والو قوتونو ته ستنې کړي؛  د مذهبي او قومي ډلو او سمتي ټولګیو د مشرانو او د ملیارډرانو باچایي به د اساسي قانون تابع وي، د هیچا  د جرم  په مقابل کې به معافیت نه وي؛ او د یو غښتلی دولتي نظام جوړونه، چه وتوانیږي  هیواد ته د وسلو او رادیکال افراطي ایدیالوژيګانو د ننوتو مخه ونیسي د کاملې سولې اساسی ټکي دي.

ـ دعادلانه سولې په تعریف کې د ولس غصب شوې مځکې او جایدادونو بیرته ورکول، کډوالو او بې خای شویو وطنوالو د راستنیدو او ځای پرځای کولو کې د دولت  اغیزناک مدیریت ، د بیت المال د لوټ شویو پیسو او نیول شوومځکو پوښتنه  ده،  چه د یو قوي  پاک نفس  ملي دولت  په شتون کې  عملي بڼه غوره کولای شي.

له بده مرغه، هرکله چه د یوغښتلي ملي دولت جوړښت پیل شي، پاکستان ورته مذهبي، افراطي، ورانکارې ډلې د الحاد د فتواوو سره  زمونږ هیواد ته واستوي:

د افغانستان د لمړي جمهور رییس  مرحوم سردار محد داوود په دوران کې ، اول ځل د پاکستان لخوا  سنبال شوي تروریستي ګروپونه د اسلام تر نامه زمونږ وطن ته واستول شول  او دادی د ۴۵ کلو په اوږدوکې د  پاکستان او ایران د خاورې څخه، د دوۍ د استخباراتي سازمانونو په مرسته د نړۍ تر شلو زیات راز راز تروریستي اسلامي ډلې افغانستان ته صادریږي تر څو د جنګ او  ترور ماشین فعال وساتي.  د همدې اسلامي تروریزم سره د مقابلې په پلمه د روس او امریکې لښکرې  افغانستان کې وجنګید لې، ډیرې وسلې يې وآزمایلې او زیاتې مرګ ژوبلې يې وکړې.

پاکستان په ډیر مهارت  د روسانو پر خلاف د مجاهدینو ۹ کلن جنګ کې  او امریکایانو خلاف د طالبانو په اتلس کلنه جګړه کې ، د جنګ مدیریت وکړ.  د کوچنیو اسلامي  افغاني ګروپونو څخه يې لوی ګوندونه او پراخې جنګي جبهې  جوړې کړې. د تارومار شوي طالباني امارت ټوټې يې ، د امریکایانو د ږیرې لاندې ، سره بیا ونښلولې، او آزادي بښونکی (!)، دامریکې  ضد قوت يې ‎ځینې جوړ کړ. د اسلامي منابعو څخه راټولې شوو پریمانه مالي مرستو څخه يې د پنجابي حاکمیت د ټینګښت د پاره ښې استفادې وکړې.

د سرو لښکرو د وتلو او د امریکایانو او ناټو  راتګ  په  مینځ کې  ۹ کلنه ( د ۱۹۹۲ تر ۲۰۰۱ )، واټن کې پاکستان د ګڼ شمیر جهادي  ګوندونو او ملیشو په لاس کورنۍ جګړه  په افغانستان کې  هدایت کړه  او خپل قاطع  نفوذ او ګټې يې د جهادیانو او بیا طالبانو په حکومتونو کې  خوندي وساتلې.

آی اس آی د افغاني دولت په ضعیف کولو او ړنګولو کې  د روسانو د یرغل د زمانې پخه تجربه لري، هغه وخت هم د ډاکتر نجیب الله دولت  ملحد، ګوډاګی او د دولت کارمندان  ناولي مزدوران!  تبلیغ  کیدل.

دا ځل بیا د خارجي لښکرو د وتلو سره جوخت  د افغاني دولت د ړنګولو حکم، چه  د طالبانو، او تبلیغیانو لخوا، د داعشیانو، د پاکستان جماعت العلما، او القاعده له طرفه صادر شویدی، د آی اس آی غوڅه ستراتیژي ده، چه په هیواد کې دننه  بډې خواره  او لوټماره اپوزیسیون او د آی اس آی سره په تړاو کې  د حکومت او پارلمان ځيڼې غړو او همدا ډول ، د ځینې افغان روڼ اندو سیاستوالو له طرفه يې پټ او څرګند حمایت کیږي.

ځینې افغان مبارزینوسره د آزاديبښونکو خوځښتونو عنعنوي نستلجې، خاطرې پاته دي،  چه دولت ګوډاګی او د خارجي لښکرو د وتلو سره سم نسکور یدونکی بولي.  خو ددوۍ دا لید لوری ځکه سم ندی چه  هر ځلي داسې جنبش د غرضي ګاونډي پاکستان لخوا داسلامي رادیکال ډلو په وجود کې سنبال شوی دی. پاکستان سره زمونږ د خپلواکۍ او یا خو د اسلام د دین غم نشته، بلکه دوۍ  افغانستان د خپل تاثیر او صلاحیت  ساحه ګڼي، چه نه روس ، نه هند، نه امریکې  او یا کوم افغاني لیډر ته دا اجازه نه ورکوي  چه زمونږ خاوره کې  د دوۍ  نفوذ کم کړي.

ځینې  لیکوالان په اشتباه کې داسې انګیري، چه هر هغه ګوند چه په افغانستان کې فعالیت کوي او په ډاګه امریکا نه غندي، نظام نه تخریبوي  اويا د دولت د  اقتصادي او مدني پروژو څخه ملاتړ  کوي، نو ګوډاګی او د اشغال په خدمت کې دی.  په داسې حال کې چه  د پنځو لکو  دولتي کارکونکو څخه ، که یو لک يې جاسوس او ګوډاګی، غل اورشوت خور ونیسو، د نورو شاوخوا څلورسوه زره د دولت ملکي او نظامي کارکونکو په  حق کې، چه دا نظام په سرښند نو ساتي، د خطرونو او خوارۍ سره پکښې کار او ژوند کوي،  ظلم او جفا ده چه د ګوډاګي او مزدورخطاب ورته وشي.

دا سې تحلیلونه د  خلکو خواست نه دی، د افغانستان د دښمنانو د توطؤ د شنډولو فکر نه دی، بلکه یو تنګنظره ایډیولوژیکي برخورد دی او د انقلابي سیالیو په محدوده فضا کې ژوند کول دي، چه د  پاکستان د نظامي استخباراتو د پلانونو سره مطابقت لري.

د آی اس آی  د نفوذ کچه:

د پاکستان دنظامي استخباراتو سازمان،  د افغانستان د  ټولنې په مینځ کې  د جماعت العلما په مټه ژورې ریښې ځغلولې دي، د چا باورنشي یا  څوک په نه پوهیږي، چه په ټولو قشرونو کې  خپل کسان او تړاوونه لري، آن د پارلمان په مینځ کې.

ـ د افغانستان د تبلیغیانو نامرئي څوسوه زریزه منظم سازمان، چه جهاد یوه اسلامی فریضه ګڼي، او  هر یويې مکلف دی په  کال کې څلویښت ورځې، یا درې میاشتې  د پاکستان په مدرسو کې تیرې کړي، په هیواد کې دننه د دوۍ د لویو کلنیو ِغوڼډو اجازه د پاکستان څخه ورکول کیږي!  د واقعیت څخه لرې نده، چه آی اس آی  په دوۍ کې  اوږد لاس لري.

ـ داعش همدا اوس په کابل کې، د لویو تجارانو څخه باج اخلي. که افغاني سوداګر د آی اس آی سره د همکارۍ دعوت رد کړي، د مالونو د انتقال په لاره کې ورته  خنډونه  پیښیږي او د راز راز ګروپونو د باج ګیریو سره به مخامخ وي، خو همدا چه آی اس آی سره لار ونیسي، نور نه په افغانستان او نه په پاکستان کې  ورته هیڅ کومه اداره، کومه مافیايي او یا مذهبي ډله څه نشي ویلی، کټ مټ مافیايي، سیاسي چتر!

ـ په طالبانو او پخوانیو جهادي  قوماندانانو د پاکستان د دولت اغیزې کوم ثبوت ته ضرورت نه لري. په دې حساب أی اس آی په افغانستان کې نامرئي پلویان  لري، چه د دوۍ  سیاست پلی کوي. د خپل ظالمانه سیاست په پیل کې، د بنګلادیش او کوزه پښتونخوا په شان، دلته به هم د سر سړي په مرموز ډول وژني، که ډاکتر وي، که انجینر، که تجار یا سیاستوال. اوس کې  ولسمشر اشرف غني او امرالله صالح په  نښه دي، ترڅوهغه دولتي پروژې شنډې کړي چه د پاکستان او ایران د منافعو خلاف دي.

د خواشنۍ ځای دی چه ایران او زمونږ شمالي ګاونډيان چه د مرکزي دولت نه يې سترګې نه سوزي،  د هزاره او اوزبک جنګسالارانو ننګه کوي او د هغوۍ د مسلحو غیر قانوني ملیشو سره مرسته کوي.

نتیجه:

د بشپړې او عادلانه سولې د راوستلو په موخه  دافغانستان  د ټولو قشرونو  وطنپال،  ترقي غوښتونکو، روښانو خلکو، ایمانې او وجداني دنده ده چه د یو قوی، مرکزي، ملي دولت په جوړښت کې ، د پوه او پاک نفس مشرتابه سره مل شي، تر څو؛ د دولتي فساد او مسلحو  مافیايې  کړیو مهار کول، پر ټولو وګړو د قانون بی پرې حاکمیت،  د څلویښت کلنې جګړې د زخمونو رغول، د ملي اقتصاد چټکه وده، د بهرنیانو د ناوړو پلانونو غوڅ مخنیوی ممکن شي؛ که د ا پلانونه امریکې له پلوه وي که د روس، که د ایران لخوا وي  او که د پاکستان له طرفه. مننه.  م. صافی.  ۲۶/۸/۱۳۹۸ (۱۷/۱۲/۲۰۱۹)

 

فغان سوله د جنگ جگړوکول

 

تر 9مياشتو وروسته دامريکا او طالب مشرانو په ټپه دريدلې خبری بيا پېل شوی ۴ورځې وشوی خو پاېله نشته جنگونو بمي چاودنو ځان وژنوځور اخستی د بگرام پر هوايي ډگر کې د طالبانو بريد د ۹۰ تنو زيات عام خلک ټپيان يا ووژل شوي په کندز، ننگرهار، او جوزجان کې زړه بگنونکې پېښې وشوی.

د ټاکنو پاېلی هم د نا څرگند برخليک خواته درومي يو شمېر هغه کسان چی تير ۲۲ کلونو په اوږدو کې د ملت پر اوږو سپاره او خورا ستر پانگوال شول د خپلو پانگو د خوندي کولو د حساب نه ورکولو اود ملت پر وړاندې د ستر خنډ دسولی پر وړاندې ستر خنډونه جوړ کړي دا کسان د خپل راتلونکي له ويری دا ډول جنجالونه زيږوي، دا ټولی ستونزی بهرني او کورني اړخونه په گډه سره يودبل په مرسته پنځوي.

سناتور لیندسي ګراهم په دې باور دی چې دافغانستان جګړه هغه وخت ختمیږي چې امریکا له پاکستان سره خبرې وکړي نه له طالبانو سره. ګراهم وویل: ”دا چې له طالبانو سره مذاکرات روان دي، فکر کوم موږ غلطې کړې، باید له پاکستان سره مذاکرات پیل کړو، که پاکستان په خپله خاوره کې طالبانو ته ځای ور نه کړي په افغانستان کې به جګړه په څو اونیو کې پای ته ورسیږي.”

دواشنگټن پوست ورځپاڼې ددوشنبې په ورځ دسمبر ٩ هغه دولتي اسناد خپاره کړل چې ددې ورځپاڼې دریپوت پر بنسټ، لوړپوړو امریکایي مقاماتو دافغانستان د ١٨ کلنې جگړې په اړه په بې حده خوشبینانه ویناو خلک تیرایستلي دي. پنټګان هم دا ادعا رد کړې چې دافغانستان دجګړې په هکله خلک تیر ایستل شوی دي. دافغانستان په جګړه کې لږ تر لږه ۲۴۰۰ امریکايي سرتیري وژل شوي او پر دې جګړې شاوخوا یو ټریلیون ډالر لګیدلی دي.

زما په اند که ټوله نړې دافغان جگړې سره پرتله شي دومره اوږده ويرانونکی وژونکې جگړه د نړې په هيڅ گوټ کې نه ده شوی نړېوالو جگړ نه نيولی د ويتنام، امريکا، عربو، هند پاکستان ،پاکستان بنگلديش اونور دومره وژونکې جگړه کې ښکېل شوي نه وه او نه به وي، زه فکر کوم دافغانستان  نيابتي جگړه دنړې دسترو هېوادونو يانی امريکا روسيه، پاکستان ايران او نورو سيميزو هېوادو د خپلو مخو او گټو له پاره دا درنه وژونکې جگړه زموږ پر خوار ملت تپلی اود جنگ جگړو دوام ته نوری لاری چاری هم لټوي.

د پوره تعجب او پوره دقت خبره خوداده چی ويل کېږې دامريکا او طالب مشران به ژر خپلو کې د سولی تړؤن لاسليک کاندي اوددوی تر مينځ به اوربند وشي ولی مري افغان سوزي افغان بیکوره درپدرگرځې افغان طالب هم ځان بولي افغان بيا نو دخپل افغان سره سوله نه کوي اوربند نه کوي دا سوله به دايمي وي ؟ پايداره به وي؟ زما په انه نه خير داسی هوکړې مخکې هم شوي ولی پاېله جنگ دربدري وژنه چور شوی .

که سوله کيږې بايد په ډانگ پيلی توگه افغان حکومت، امريکا، طالبان او نړېوال ملگري ملتونه او گاونډيان د يوی رښتنی اجماع په جوړولو سره په سوله لاسليک اود جنگ ختم اعلان کړي کنه داهسی غلول تيروتل دي اوبس.

ماقا شيرزاد20191212

 

 

 لنډه کیسه

زاره چاودې کړیکې

د خوشال مزاروال

دا دی کال پوره شو چې زمونږ د کلیوالو پر روح و روان د وېرې او ترهې خپسه ناسته ده. دغې بلا د ټولو له سترګو خوب او سکون لوټلی دی. ان تر دې چې د تیارې په خورېدو سره ټول په خپلو جونګړ و ننوځي. د کلاوو ورونو ته کولپونه او اړمونه اچوي، او تر سهاره له کورونونه وځي…. اوس خود کلي په وستل او میداني کې، نه هغه د تنکیو ځوانانو ماښامنۍ لوبې او سات تېرۍ : انګۍ او پټ پټوني شته، او نه خو ځوانان د شپې له خوا په دېرو او حوجرو کې کیسې او مشغولاوې کوي….. د دې وېرې او ډار دک و دلیل د شومه دم هغه زاره چاودې کړیکې او خنداوې دي چې کلي ته څېرمه د غره په راغه کې له پرتې زړې هدیرې راپورته کیږي. هسې خو تر دې وړاندې هم د خلکو کرکه له یادې هدیرې را پیداشوي وي. هغه داسې چې یو مازیګری کلیوال یو سپین ږیری همدلته خاورو ته سپاري، خو ناببره یو توغندي له کومه ځایه راپېښه کوي،  د خلکو په منځ کې لګيږي، د وینو ډنډونه هدیره نیسي، د غره د لمنې په پلوڅو او څېړیو د قصاب د دوکان په څېر د انسانانو غوښې راځړیږي، ګنډېري اوغوړاڅکي له سرګړیواو شنېلیو  سره سرې جامې اغوندي….. دومره څوک نه وي چې په مړو خاورې واړوي او له لیوانو یې وژغوري. تر هغو چې له لرې پرتو کلیو او بانډو خلک راځي، د مړه سپین ږیري د قبر تر څنګ قبرونه  کني،  د مړو غوښې راټولي،  او د خاورو لاندې کوي یې……. له هماغه ورځې راهیسې د کلي خلک مړي په خوبونو کې ویني چې بې له سر ونو، او یا هم بې له  لاسو ، او یا پښو ټوله شپه په هدیره کې سر ګردانه وي……. ان دا چې کرۍ شپه  د چم په کوڅو چنو کې تاويږي، دروازو ته ولاړ وي، زنځیرونه شرنګوي، او خلک خوب و ارام ته نه پرېږدي….. ډېر وایي پاک او سپېڅلي شهیدان چېرې هم نه مري. دوی ژوندي وي. ارواوې یې ژوندۍ وي. په خپل کور کلي پام او نظر لري، او نور ډېر څه…..

خو بیا اوس د پخې شپې دا کوکې، چې د غره په شېلو او ګړنګونو کې انګازې جوړوي، او اپوټه د کلیوالو غوږونو ته د یوې دردوونکې سمفوني اومیلوډي په څېر را رسي، لا پسې ټول په وېره او اندېښنه کې اچولي دي ….. څومره چې تاسې سوچ و خیال کوئ، یادې ساندې، کړیکې او خنداوې هومره عادي او معمولي نه دي. د پخې شپې په دې کړیکو او خنداوو کې څه داسې سوز او درد نغښتی وي چې د سړي د زړه پلې رېبي، د زړه په دهلېزونو کې داسې توپان راولاړوي چې زړونه وریتوي…. همدې خو ټول په اندېښنه کې اچولي وي. همدې خو د ټولوله سترګو خوب لوټلی وي. ځکه خو ټول چم د نیمې شپې دې کړیکو او خنداوو ته ویښ ناست وي، او هېښ پېښ ورته پاتې وي….. هسې خو کلیوال څو ځلې  د ورځې له پلوه هدیرې ته ورځي، لټ پر لټ کوي یې، ان هغه لويه سمڅه چې د  هدیرې اړخ ته پرته وي، هغې ته هم سر ورښکاره کوي ، خوڅه نه مومي ، او نه د چا ښکالو کوټې یې تر غوږو کیږي…..هر وارې چوپه چوپتیا وي، ته به وی د مړو ارواوې هم په خوږوخوبونو وېدې دي….

رښتیا دې کې زما دوبنۍ روسختي (رخصتي) رارسي. ځان راته د مېشت هیواد،  د ژمنیو شپو ورځو په څېر  زړه تنګی ښکاري. غواړم ترې وتښتم. ځان سره وایم: هم به خرما شي هم ثواب. هم به مې غم غلط شي، او هم به د خپلو خپلوانو  او کلیوالو دیدن وشي ، او تېر یادونه به مې تاند و تازه شي……

په کلي کې له ګړې بړې اوستړي مشي وروسته یو مازیګری د کڅ او پولې پټي د لیدو لپاره چکر ته وځم. د کڅ  د کوړۍ وړۍسړک دواړه خواوو ته په ویالو کې د شړنده اوبو ترنم ، په ویالو د شنېلیو او یلنو عطري بویونه ، او د څڼې بمبل جوارو فصلونه مې روح و روان نازوي ، د کر کیلي ، للون، د ټلونو سپینول او ډېر تېر یادونه راته د سترګو په وړاندې دروي، ان دا چې  یادې ښکلاوې او یادونه مې له ځانه سره بوخت ساتي، ځان ته ګورم، د غره تر لمنې رارسېدلی یم،  د رېدي، غاټولو  او نورو خودرویه ګلانو موسم مې په زړه غځونې کوي چې دلته به یې هر یو راغلی د ځان په ننداره کاوه، او ډېر به یې په بیا بیا ځانته رابلل……یو وخت  تنده احساسوم. اړ وځم چې د غره لمنې چینې ته ورشم. چینه د هدیرې په څنډه کې وي ، چېرې چې لوښو او کیانو ټل جوړ کړی وي. اوبه څښم. د تېر په څېر رڼې، یخې او خوږې وي. د زړه مراندې تازه کوي. دا ړومبی ځل وي چې له کلونو وروسته څکه ترې کوم….. د راتګ پر وخت د لوښو له منځه کشاری مې سپینې تښتوي، او ډاروي. وېښتان مې پر تن زيږه دریږي. سترګې شاته اړوم. هکي اریانېږم. سترګې مې وقې پاتې کیږي، او بې اختیاره تېرمهال ته ستنېږم.

* * *

په کلي کې اوسېږم. د چنار اکا، او د هغه د کورنۍ په اړوندمې کیسه په ذهن سیوری غوړوي.. چنار اکا عجب سړی وي. وړه خبره یې له خولې هېڅکله نه راوځي. یو غر پر بل ولي. تل خپله درنه وایي. کله چې په غوراډبواو باټو راشي، بیا ورته د قاف د غرونو دیوان او لیوان نسوار هم نه ښکاري. که زما په څېر ساده بوله په لاس ورشي، نو بیا پرې د پړانګ پوټکی د ښکار تر مخه پلوري. د همدې خولې برکت او یا کوډې یې بولئ، او که نور څه؟ خو د هغه د یوې کړخې بچو او مېرمنې تر څنګ،  په دې سپینه ږیره، بله پسته مسته او په غوښو پټه، چټه پېغله ځانته ودوي. چنار اکا تل نوې ناوې ته د خانخېلې غږ کوي، په همدې نامه یې یادوي. خانخېله دومره پرې ګرانه وي چې په لمانځه کې یې هم تېرباسي، او بې واره یې ذهن ته غونډه مونډه دریږي.

خانخیله هم دومره ساده بوله ښځه نه وي. پوره پخه پتیره وي. د چا خبره مېړه په ګوته نڅوي. د خپلې بنې او د هغې د بچو سره هم داسې رویه کوي، چې څوک یې ځوږ کوټي هم نه اوري. ګنې هغه انګرېزي متل وي وایي :  (( دوه پیشوګان پر یوه موږک، دوه ښځې پر یوه کور، او دوه سپي پر یوه هډوکي هیڅکله نه جوړیږي.)) خو خانخیلې د خپلې بنې نبض پېژندلی وي. داسې کار نه کوي چې نزاع ترې راولاړه شي، ګنې دوه لوښي چې سره یو پر بل ږدئ، هم اواز ترې پورته کيږي……

وختونه تېریږي . کلونه اوړې. خانخیله د درې زامنو او یوې لور مور کېږي. د چنار اکا د ړومبۍ مېرمنې بچي هم وخت وهي، او د ځوانۍ تر کچې رسي. د چنار اکا په بچو کې یې یوازې دویم زوی لونګین زده کړې کوي او مسلکي ښوونکی کيږي. نور یې یو هم پاڼه نه اړوي، او که کوم یو یې لاس و پښې  وهي،  خو بیا هم سر نه نیسي، او نا لوستي پاتې کیږي.. لونګین له زده کړو وروسته د خپلې ولسوالۍ اړوند په یوه ښوونځي کې ښوونکی کیږي. له کال نیم دندې وروسته په کلي کې د توکل حاجي د لور، نتکۍ سره واده کوي. سره له دې چې د نتکۍ د پلار چنار اکا نه خوښیږي، کړتو ورته وایي، خو د لونګین نیک اندۍ او کړو وړو ته په کتو سره نه ورته نشي ویلای…… لونګین خپل سکون د نتکۍ په سترګو کې ویني. نتکۍ د خپل نوم په څېر ښکلې وي. موسکا یې په خټه کې اخښلې شوې وي، چې تل یې په ګلابي شونډو ټالۍ وهي. همدا نیک خوي یې د لونګین د زړه بڼ سمسور او تازه ساتي…..

د لونګین له واده پینځه میاشتې، او پینځلس ورځې تېرې شوې وي، چې د پوهنې ریاست یې ستایي، او په ریاست کې د یوه مدیریت دنده په غاړه ور اچوي. لونګین هره ورځ وختي له کوره وځي،  دندې ته ځان رسوي، او مازیګر راستنیږي……  له دندې خوښ وي. د مالت اوسېدونکي یې درناوی کوي ، په تېره د چم ځوان او تنکی کول ورسره بې کچه مینه کوي، دا ځکه چې زده کړو  ته یې هڅوي، او  لاسنیوی یې کوي…..

خو وروسته له نهه میاشتو او دولس ورځو لونګین کور ته د راتلو پر مهال نا اشنا وربوز تړلي وسله وال له ګاډي ښکته کوي. د لونګین تريتم کېدنه د کلي د اوسېدونکو د اندېښنې سبب ګرځي، او د چنار اکا په کورنۍ د ویر او ماتم څپې راخورېږي …… چنار اکا د زوی لټون پسې له کوره وځي. له خپلې سیمې نیولې ان د لونګین د کار تر ځایه د سړک دواړو خواووته پر پرتو کلیو او بانډو ګرځي. هر چا ته ژاړي. ډېرو ته ځولۍ غوړوي، خو د زوی درک و خرک نه مومي، لکه زمکې چې پر خپل نس ننویستی وي. له اونیو وروسته نهیلی او زړه چاودی کور ته راستنیږي. د کور د غړو زړونه له وچه ډاګه لګیږي. د ویر او غم سرېنده لا پسې زور اخلي. د نتکۍ پر مخ ورټې ورټې، اوښکې روانې وي. په خوله څه نه وایي، خو په زړه او ځیګر یې  د دوۍ اور بل وي. اریانه پاتې وي چې په دې ځوانه ځوانۍ کې پرې ولې داسې ویرژلې پساتې کیږي ؟ مېړه یې کومه توره بلا څټي، چې نه یې د ژوند څرک لګیږي، او نه خو یې د خاورو ډېرۍ وي چې ورته وژاړي، او زړه سپک کړي….. د تناره په اور کې سوځي، زمکه ځای نه ورکوي. که په کوم کار کې یې لاس بند وي، خو ښه تر ښه، که نه، بې روحه کالبوت ناسته وي، لکه په ژوندونې چې ساه  ترې وتې وي…. خو چې کله یې د مېړه کتابونه، جامې، او یا هم د هغه یاد،او خوږې شېبې د سترګو په وړاندې ودرېږي ، په کوکو شي ، او ټول وژړوي….. د هغې ګنا نه وي. یوه ډنمارکي ګړنه ده چې وایي: (( تر ټولو بد ټپ هغه وي چې وینه ترې نه ځي.)) د نتکۍ زړه همداسې ټپ خوړلی وي. همداسې ټپ یې په زړه او ځیګر لړمې درولې وي. خو چې کله یې زړه ستړی شي، پر شیطان لانت (لعنت) ووایي، اود زړه لړمې په دې ورغوي چې، ډېر ورک شوي  یوه ورځ بېرته خپلو کورونو ته راستانه شوي دي…..

هر ګوره، په همدې اکر او سوچونو کې له دریو کلونو پسې اوړ ي ، د لونګین د مړي او ژوندي درک نه لګيږي….. په کراره کراره د نتکۍ په اړوند د نوو سوچونو او اندونو بزغلي او تیغونه راټوکيږي. خانخېله د دې سوچونو سرکښه وي. ورو ورو د داسې ګونګوسي بوي رالټيږي چې چنار اکا غواړي خپله نږور نتکۍ د خانخېلې مشر زوی ته کینوي. دا ګونګوسی د چناراکا د ړومبۍ مېرمنې، او د هغې د بچو غوسه راپاروي.  د لونګین سکه ورونه په هېڅ صورت دې ته چمتونه وي چې خپله ورندار دې د میرې زوی ته کینوي. د بنو بچي په خپلو منځو کې سره غوښه او چاړه ګرځي. ان دا چې د لونګین سکه ورونه هم په خپلو منځو کې سره غله شي. هر یو کوښښ کوي چې نتکۍ د ځان کړي….. خو بیا نتکۍ خپل مېړه ته سترګې اړوي، د هغه په نه شتون کې د هغه په نوم کونتون، او د کوڅیو سپینول غواړي…..

د چناراکا په کورنۍ کې د نتکۍ په اړوند خبرې ورځ تر بلې لانجمنې کېږي. شور او غوغا جوړه وي چې کله ناکله د بنو، د اولادونو تر منځ د  اخ و ډب سبب ګرځي ، خو چنار  اکاپه هره پېښه کې د خانخېلې پلوی وي ،او د هغې ننګه کوي…..

اوس نو د لونګین د مرګ و ژوند په اړوند هډو څوک سوچ  و خیال نه کوي، او نه د هغه په اړوند څوک قانون او شریعت پلټي ، هر یو سترګې پټوي، او غوږونه کڼوي،  او پرته له نتکۍ ټولو پرې خاورې اړولي وي….. هغه پارسي متل وي چې وایي(( بز در غم جان کندن، قصاب در غم چربو)) هر یو د نتکۍ لپاره قصاب ګرځېدلی وي. اوس نو له نتکۍ سره د لونګین په غم یو هم نه ژاړي، او هر یو د هغې د خپلولو غم اخیستي وي…..

وروسته له ډېرو دعوو، دنګلو، او جنګ جګړو خبره دې ته رسي چې نتکۍ د لونګین د کشروټي ورور ځونډي په نامه کوي، او کورنۍ شخړې پاې ته رسوي…..  د چناراکا پر دې پرېکړې په چم او مالت کې د نغریو پر چرګیو خبرې تودې وي. خلک ډېر څه وایي…… خو څوک به د چا پر خولې برغولی ږدي…… د وخت په تېرېدو سره د نتکۍ خبر ه سړيږي، او له پامه غورځي….. خو یوه ورځ بیا یوه نوې ګونګوسه او نګاسه راولاړيږي:

* * *

د اوړي د  یوې دوپجنې ورځې ټکنده غرمه وي. ګرمي زور اخیستی وي . پر لارو د لارویو تلې او تندي سوځوي. د باد وږمې پسې د خلکو زړونه چوي. مرغانو د ګرمۍ له زوره له خپلو ځالو د ونو پلوونو ته پنا وړې وي. د ونو په پلوونو کې له ځوړندو وزرو سره خولې وازې وازې کوي. ځنې وخت ډېرې تنګې شي، د کلي پر سینه راتېرې ویالې ته ځانونه وروغورځوي، شړپ و شړوپ جوړ کړي، ځانونه ساړه کاندي، بېرته د ونو پلوونو ته والوزي، او د لمر له وړانګو ځانونه پټ کاندي. هلته د کلي د جومات له چاچوبۍ نه په راوتې ویاله کې دوه کوڅه ډبي سپي د ګرمۍ له زوره پراته وي، او ګز ، ګز ژبې یې راوېستلي وي،  چې په دې کې،  یو ببر سری سړی له لویې ږیري سره چې خیرنې جامې یې پر تن وي، له ورین تندي او موسکو شونډو سره په کلي راننوځي. د چم او مالت دېوالونو او کوڅو چنو ته په برندو ګوري. د کلي له وستله تېريږي، د جومات ښي اړخ ته په شوي ننوځي، او مخامخ د چنار اکا د کلا لوېې وره ته چې دا مهال بېرته پروت وي په موسکو شونډو دریږي. نا ببره له دالانه غږ اوري چې  وایي:

– نتکۍ بچۍ! مېړه ته دې نارې کړه،غرمنۍ نوره سړیږي!

– ښه مورجانې! او سم له واره د خوب خونې ته روانیږي. خو مېړه یې ځونډی د چپلې مور غږ اورېدلی وي، او ورسره جوخت له خونې راوځي، نتکۍ په غېږ کې نیسي، او د ښکلولو کوښښ کوي.. د کور په وره کې ولاړ سړی دواړو ته په رډو رډو ګوري،سور او شین اوړي. د ځاځ و پرغز( قهر و غوسې) څپې یې په رګونو ننوځي. غریو یې نیسي. سر پرې تاویږي. نا ببره دوه ګامه شاته ځي. لاسونه سترګو ته نیسي. په سینه کې درد احساسوي. زړه یې څړیکې کوې. لکه چا چې یې په هېلو او ارمانونو تېری کړي وي. لکه په ژوندونې چې پرې خاورې اړول شوې وي…….. ژور اسویلی د زړه له تله باسي، په تراټ له چمه وځي، او له همدې شپې بیا تر ننه په پخه شپه کې  زاره چاودې کړیکې اورېدل کیږي.

*  *  *

له دې سره له سوچ و خیاله راوځم.  ځانته مې پام کیږي. ګورم چې له کڅه د کلي تر خوړه رارسېدلی یم،تیاره خورېدونکې وي. هریو بېړه کوي چې کورونو ته ننوځي، اوزنځیرونه کونډې ته واچوي….. راپورېوځم، او د کور لاره نیسم.

 

۲۵ – ۰۲ – ۲۰۱۹

۰۶ – کب – ۱۳۹۷

کوپینهاګین – ډنمارک

 

 

ناکامورا د اتلولۍ نوم

 

ناکامورا د ودانۍ یو نوم شو

د ننګرهار د سمسورۍ یو نوم شو

د اسکېرلي، ځورېدلي بزګر

د نیکمرغۍ او خوشالۍ یو نوم شو

د ننګرهارو د بې پوښتنې خلکو

د پاملرنې، سورلوړۍ یو نوم شو

د وږو تږو په خالي دسترخوان

غلو دانو او د ډوډۍ یو نوم شو

د شاړو دښتو او مېرو لپاره

ناکامورا د اوبخورۍ یو نوم شو

د دښتې زړه چې پرچا نه سوځېده

همغه زړه اوس د نرمۍ یو نوم شو

په جل وهلو او اغزن ډاګو کې

د زراعت او مالدارۍ یو نوم شو

سیند چې له ډاګه مرور روان وو

د ډاګ او سیند د ملګرۍ یو نوم شو

د کار او زیار یوه بېلګه پاتې شوه

د هڅونې، کامیابۍ یو نوم شو

د افغانانو د تاریخ په پاڼه

د ملتونو د دوستۍ یو نوم شو

د جاپانیانو، افغانانو ترمنځ

د پیوستون او د ورورۍ یو نوم شو

زموږ د هر افغان په زړه او مغز کې

ناکامورا د اتلولۍ یو نوم شو

خو د دښمن په زهرجن ذهن کې

دغه اتل د دښمنۍ یو نوم شو

 

نوم دی ژوندی اوسه مراد کاکا

افغان وطن کې به وي یاد کاکا

دښمن دې تل اوسه برباد کاکا

افغان جاپان تل زنده باد کاکا

د ۲۰۱۹ کال د ډیسمبر ۵ مه

د ۲۰۱۹ کال د ډېسمبر ۵ مه

سرلوڅ مرادزی

د طالب واکمني

 

که طالب واکمني بیا ځلې خپره شي

پر هېواد به د تیارې لړۍ سپره شې

راڼه ستوري د اسمان به رڼا بایلې

سره تبۍ به د سپوږمۍ د مخ څېره شي

د لمر سترګه به ړنده شي رڼا ورځ کې

د رڼا او له تودوخې به سړه شي

یو عرم(۱) توپان به ګډ شي طبیعت کې

لاندې ځمکه، پاس اسمان به لوخړه شي

د وطن غرونه به پریوځي پر ځمکه

ټول سیندونه به له پیله اواره شي

اباسیند او اموسیند به بې اوبو شي

د سپينغر، پامیر لویا به مسخره شي

ټول وطن به شاړې دښتې شي له سره

نه به پاتې شنیلی نه منظره شي

څاروي، ژوی به په منډو منډوتېښتې

له مرغانو به خالي هره دره شي

د بلبلو غږ به ورک شي په چمن کې

تور کارغان به چم په چم باندې دېره شي

ځناور به په کوڅو کې ډلې ګرځي

پوه انسان به یا پاڼسي یا غرغره شی

د هېواد برم به پښو لاندې شي خاورې

افغانان به بیا، نړۍ کې اواره شي

د تاریخ او له تهذیب به لاس په سر شو

رانازله د وحشت به یو دوره شي

د ژوند نوم به له هېواده کډه وکړي

دا وطن به د ژوندیو هدېره شي

لوی ناورین به د افغان په برخلیک شي

ټول وطن به د سرو وینو فواره شي

سرلوڅ مرادزی

یادونه:

( ۱ )  اشاره په سبا سورې کې (۱۵ ــ ۱۶ ) ایتونو ته ده

بدل ملا

 

جومات کې د ځلموټو سره بوخت په مشغولا

محراب کې ملا ګېر شو د پیغلوټو په زنا

په ځمکه تندی ولي هر ماښام او هر سبا

په حورو او غلمانو پسې مړ شولو ملا

ملا له ذاته وږی او د عیش او چړچو تږی

مړښت او سړښت چیرې شي د داسې اشتها

قصې د جهنم او د دوزخ په مد و شد

وعظونه، افسانې د مار، لړم او اژدها

شمېره د دوزخو چې له حساب څخه وتلې

د ټول جهان په کچه ده د یو دوزخ لویا

که یو بلا ایله شي چې ځنځیر باندې تړلې

په یو اسویلي کش به کړي جهان او مافیها

لري یو کوچنی مار یې سل اویا زره سرونه

هر سر کې زهرجن غاښونه سل زره اویا

سختي د صراط پل چې له چړې ځینې تیره دی

ویښته ځینې نری دی د ملا صیب په وینا

ورتلل پرې خامخا دي او د تیښتې لار هم نشته

لوېدلي خلک وایې چې لېدلي دي ملا

خو ځینې تیریدای شي لکه تار ستنې له سومې

بې ډاره، بېخطره بس د سترګو په رپا

ملا چې شي ویشګر د ښو او بدو په تقسیم کې

ولسونه دې لاس پریمنځي له دین او له دنیا

ملا د رضایت پورې هر څه سره تړلي

دوزخ دی که جنت دی که ثواب دی که ګنا

ملا چې ناراضي وي جهان واړه ناراضي دی

مسلم دنیا کې نشته یا هندو دی یا پارسا

خو خپله ملا ځان بولې تر ټولو مستثنا

غلمان به وی او حورې، بل ملا او مشغولا

که لږ څه عقیده ملا لرلای په خپل وعظ

هیڅکله به بوخت نه وای په ګنا او په ختا

په خوله که وهي لاپې د ریښتیا او صداقت

عمل کې به ونه ګوري ملا څخه ریښتیا

جنت کې د شرابو او شېدو بیالو په تمه

ولسونه يې محروم کړل له ښېګڼو د دنیا

پیریان، دېوان، کوډګر که همدلي لري تر بله

ابلیس، شیطان، ملا دي سره وروڼه له پخوا

د خلکو په ذهنونو کې به پاک نه شي هیڅکله

که ووینځي ملا په ورځ کې، کونه په بیا بیا

حیران یمه ملا ته چې هغه کوي هم دا

لا حول ولا قوهّ دا څه کوي ملا؟

عطا نور: عبدالله دې د قدرت ترلاسه کولو لپاره په سفارتونو نه ګرځي

منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 11/18/2019

د جمعیت ګوند اجرائیه رئیس او د بلخ پخواني والي عطا محمد نور یو ځل بیا د ولسمشریزو ټاکنو په نوماند او د افغان حکومت پر اجرائیه رئیس عبدالله عبدالله باندې نېوکې کړي دي هغه پر عبدالله تور پورې کړی دی چې د شخصي ګټو او واک ته د رسېدو لپاره یې هېواد له کړکیچ سره مخ کړی دی.

عطا محمد نور تېره شپه ناوخته په خپله فسبوک پاڼه باندې لیکلي دي چې د ولسمشریزو ټاکنو نوماندان دې د ټاکنو کمیسیون کارکوونکي خپل کار ته پرېږدي، څو د ټاکنو پایلې په شفاف ډول او په اسانه توګه پرته له کوم خنډه او فشاره اعلان کړي.

عطا محمد نور د عبدالله عبدالله د تېرې ورځې ګواښونو ته په اشارې سره هم وویل، چې عبدالله عبدالله دې نور د قدرت او څوکۍ د ترلاسه کولو لپاره په سفارتونو نه ګرځي، ځکه چې دا ډول کړنې هېواد له کړکیچ سره مخ کولی شي.

نوموړی زیاتوي، د عبدالله عبدالله په ګډون دې هیڅ یو کاندید په ټاکنو کې د بحران رامنځته کېدو هڅه نه کوي، ځکه چې افغان ولس له دغې ډول کړنو نور ستړی شوی دی او نه غواړي چې بیا ځلي د ۲۰۱۴ کال ټاکنې تکرار شي.

نوموړي زیاتوي، یو شمېر خلک غواړي چې بیا ځلي خلک سړکونو ته راوباسي او د خلکو په زور په افغان حکومت کې څوکۍ ترلاسه کړي، خو دا چاره اوس ممکنه نه ده، ځکه خلک اوس پوی شوي او نه راوځي چې په دې توګه یوازې د ټاکنو کمېسیون پرېکړې ته په انتظار دي.

څه موده وړاندې هم عطا محمد نور عبدالله ته په خطاب کې ویلي وو چې لطفآ ۵ کاله وروسته د څلورم ځل لپاره په انتخابانو کې د خپل بخت ازمایلو تیاری ونیسه، خو دا ځل د اجرائیه ریاست خوبونه مه وینه.

دا په داسې حال کې ده چې پرون د ورځې په اوږدو کې د ثبات او همپالنې تاکنیز ټیم غړو د عبدالله عبدالله په مشرۍ د یو خبري کنفرانس له لارې ګواښ وکړ چې د رایو بیا شمېرنه نه مني او نه هم پکې ګډون کوي.

عبدالله زیاتوي، که د جنجالي رایو بیا شمېرنه ونه دریږي نو د ده ټیم د پلویانو په ګډون تیار دی چې د سوله ییزو لاریونونو څخه په ګټې اخیستنې سره په ټول افغانستان کې د رایو بیا شمېرنې مخه ونیسي .

عبدالله وایي، د تاکنو خپلواک کمېسیون دې په خپلې پریکړې بیا له سره کتنه وکړي،ځکه چې په لوی لاس د ټاکنو مشروعیت تر پوښتنې راولي.

اجرائیه رئیس وروسته تر هغې دا څرګندونې او نیوکې کوي چې پرون د تاکنو کمیسیون وویل، چې د نوماندانو او ناظرینو په شتون کې د هغو رایو بیا شمېرنه پیل کړې ده چې په اړه یې زیات شکونه او لانجې موجودې وې.

۶۲۵ عضو داعش در ننگرهار تسلیم شدند
منبع : رادیو آزادی   تاریخ: 11/18/2019
افراد گروه داعش که در ولایت ننگرهار به حکومت تسلیم شدند.

مقامات محلی ننگرهار می‌گویند، اعضای داعش در این ولایت خود را به حکومت تسلیم می‌کنند.

شاه محمود میاخیل والی ننگرهار به رادیو آزادی گفت تا حال ۶۲۵ عضو داعش در این ولایت تسلیم شده‌اند که شامل ۴۰۰ زن و کودک و ۲۲۵ جنگجو اند.

تورن جنرال عبدالهادی ترین فرمانده قول اردوی سیلاب در زون شرق دیروز (یکشنبه ۲۶ عقرب) در جلال‌آباد در یک کنفرانس خبری، دلیل تسلیم شدن این داعشیان در ولسوالی‌های شینوار و شیرزاد را عملیات جاری نظامی قوای افغان خواند.

شاه محمود میاخیل والی ننگرهار

والی ننگرهار این موضوع را تأیید نموده گفت: ”نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان به حمایت مردمی در منطقه اچین عملیات علیه داعش را آغاز کردند، بعد از گرفتن مناطق بندر و باغ دره، راه تدارکاتی داعش قطع شد و همین دلیل از بین رفتن یا تسلیم شدن یا فرار داعشیان از اچین شد و مرکز خلافت اسلامی خراسان، رادیو و همه چیز شان از بین رفت.”

اما ایمل نیازی فرمانده پولیس ننگرهار همکاری مردم در این زمینه را مهم خواند و گفت از کمک مردم محل در عملیات علیه داعش سپاس‌گزار اند.

مقامات ولایت ننگرهار گفتند، در جمع تسلیم شده‌های داعش ۱۹۰ زن و ۲۰۸ طفل شامل اند.

شماری از زنان و کودکان وابسته به افراد گروه داعش که در ننگرهار به حکومت تسلیم شده‌اند.

این‌که با سرنوشت این زنان و اطفال چه خواهد شد؟ والی ننگرهار در مورد گفت: ”این کسانی اند که از اورکزی، باجور و از افریدی هستند. زنان و اطفال را که مربوط پنجابیان اند به کابل می‌فرستیم و از طریق سفارت پروسه جاری خواهد بود و زنان و اطفالی که از افغانستان هستند آن‌ها را حتی نگرفته ایم آن‌ها را گذاشته ایم به مناطق خود رفته و زندگی کنند.”

طالبان مسلح می‌گویند فشار آن‌ها سبب شده که اعضای داعش تسلیم حکومت شوند.

عبید شینواری عضو شورای ولایتی ننگرهار این را می‌پذیرد که طالبان نیز در ننگرهار با داعشیان درگیرند و بر آن‌ها فشار آورده اند، ولی می‌افزاید که فشار نیروهای حکومتی و قوای خارجی داعش را به تسلیم شدن واداشته است.

او گفت: ”تقریباً از یک‌ونیم یا دو سال به این‌طرف در اچین عملیات جریان داشته، قوای امریکایی هم آن‌جا قرارگاه دارند، ولی حال مراکز قوی داعش از بین رفته اند، در چند وقت اخیر داعش شدیداً تحت فشار بود، مواد خوراکی برای‌شان نمی‌رسید.”

افراد وابسته به گروه داعش که در ولایت ننگرهار به حکومت افغانستان تسلیم شدند

بر اساس گزارش‌ها به زنان و اطفال اعضای افغان تسلیم شدۀ داعش اجازه داده شده به ولایات و خانه‌های‌شان برگردند، ولی از اعضای خارجی این گروه، مأموران امنیت ملی تحقیقات را انجام می‌دهند.

به‌گفته والی ننگرهار در جمله تسلیم شده‌ها ۸۷ تن آن‌ها پاکستانی و اتباع کشورهای دیگر اند.

تندروان داعش در چند سال گذشته مسئولیت حملات خونین را در کابل و ننگرهار به دوش گرفته اند.

په کندوز کې اعتراض کوونکو ته مرګ ژوبله د طالبانو د هاوان ګولیو اړولې
منبع : تاند   تاریخ: 11/18/2019

په داسې حال کې چې د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي په کندوز کې د عبدالله عبدالله د انتخاباتي کمپاین د یوه غړي د وژلو تور پر امنیتي ځواکونو پورې کړی او هغه یې غندلی، د کورنیو چارو وزارت او د سیمې اوسېدونکي وايي چې امنیتي ځواکونو پر اعتراض کوونکو ډزې نه دي کړي.

د پېښې شاهدان وايي، د عبدالله عبدالله د همپالنې د انتخاباتي ټیم یو شمېر پلویان د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون د سیمه ییز دفتر مخته راټول شوي وو چې د ولسمشرۍ د انتخاباتو د رایو د بیاشمېرنې مخه ونیسي، د دولت د وسله والو مخالفانو له لوري د ویشتل شوي هاوان ګولۍ د انتخاباتو د سیمه ییز دفتر څنګ ته ولګېده چې له کبله یې ۵ تنه ژوبل شول.

وروسته ډاکترانو وویل چې د ټپیانو په منځ کې یوه سا ورکړې ده.

د کندوز د امنیه قوماندانۍ ویندوی انعام الدین رحماني وویل چې وسله والو طالبانو د چهاردرې ولسوالۍ له لوري د هاوان ۳ ګولۍ پر کندوز ښار وویشتې چې په نتیجه کې یې ۴ تنه ژوبل او یو ووژل شو.

په کندوز کې د انتخاباتو د خپلواک کمیسیون سیمه ییز دفتر د کندوز پوهنتون ته نژدې د رييس اباد په سیمه کې دی.

پخواني ولسمشر حامد کرزي په یوه خبرپاڼه کې په دې پېښه سخت غبرګون ښودلی او ویلي یې دي چې امنیتي ځواکونه باید پر مظاهره چیانو ډزې ونه کړي.

ده ویلي چې دا برید په کلکه غندي.

د کورنیو چارو وزارت تېر ماښام په یوه خبرپاڼه کې دا ادعا په کلکه رد کړه چې ګنې امنیتي ځواکونو پر اعتراض کوونکو ډزې کړي دي.

د کورنیو چارو وزارت وايي چې د دولت د وسله والو مخالفانو د هاوان په ګولۍ یو ملکي وګړی وژل شوی او څلور نور ژوبل شوي دي.

انفجار ماین در هرات ۱۰ نفر را زخمی کرد
منبع : تلویزیون آریانا   تاریخ: 11/18/2019

در نتیجه انفجار ماین در نزدیک مارکت صرافان شهر هرات ۱۰ تن زخمی شده اند.

این رویداد حوالی ساعت ۴:۳۰ روز(یکشنبه، ۲۶ عقرب) زمانی رخ داده که یک ماین چسپکی بر موتر پولیس انفجار کرده است.

 

عبدالاحد ولی‌زاده سخنگوی پوليس هرات با تایید این خبر میگوید که این رویداد تلفاتی در پی نداشته است.

 

اما داكترعارف جلالی سرطبيب شفاخانه حوزوی هرات ميگويد كه تا هنوز ۱۰ نفر به شمول کودکان به شفاخانه ‌ها انتقال داده شده اند که وضعيت دو كودک و يک مرد وخيم است.

 

تا هنوز شخص و یا گروهی مسوولیت این حمله را به عهده نگرفته است.

د پوهنې وزارت: په لوګر کې د زده کوونکو د جنسې ځورونې راپور بې بنسټه دی
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 11/18/2019

د افغانستان د پوهنې وزارت هغه سروي ناسمه بولې چې په لوګر ولايت کې د يوې مدني ټولنې لخوا تر سره شوي ، او د ګارډين ورځپاړنې له لورې خپره شوې ده په دې سروې کې ويل شوي دي چې د دې ولايت په ٦ شپږو ښونځيو کي په څه باندي ٥٠٠ زده کوونکو جينسې تيري شوي دي.

د دغه وزات ويانده نوريه نزهت د دې سروې د ردلو تر څنګ وايې: هغه څه چې دې ټولنې خپاره کړي يو بشپړ تحيق نه دی. ځکه د نوموړې په خبره د څيړنې طريقه ، کافې اسناد او ثبوتونه او دا چې په دې سروې کې له څومره کسانو سره خبري شوي څرګنده نه ده.

اغلې نزهت زياته کړه چې د دې موضوع د لا ښې روڼتيا لپاره يې يو هیئت ټاکلی چې له کابله به لوګر ته ځې او هلته به د دې سروې په اړه تحقيق کوي چې وروسته به يې پايلې له رسنيو سره شريکې شې.

بل خوا بيا د لوګر والي محمد انور اسحاق زي رسنيو ته ويلي: چې دوی هم يو پلاوی ټاکلی تر څو د مدنې ټولنه لخوا په خپره شوي سروې باندي څيړنې وکړي.

ښاغلی اسحاق زی زياتوي تر دې دمه چې کوم معلومات ده ته رسيدلي دي، دا سروې بې بسنټه ده، پکې لګول شوي ټول تورونه بې ثبوته دي . ده وويل د مدنې ټولنې مشر بايد ددې سروې چې په رسنيو کې يې خپره کړي ثبوتونه وړاندې کړي،.

د لوګر والي خبرداری ورکړی که ثابته شې چې دا تورونه بې بسټه دي عاملينو ته به يې سخته سزا ورکړي.

د ګارډين ورځپاڼې په راپور کې راغلي چې د مدنې ټولني مشر محمد موسی هغه وخت دا سروې خپره کړه چې نيږې ١٠٠ ويډیوګاني يې د خواله رسنيو څخه تر لاسه کړي .او په راپور کې دا هم راغلي چې د دې ويډيوګانو تر خپريدو ورسته ٥ زده کوونکي د خپلو کورنيو له لوري وژل شوي او ځنې نور له سختو تهديونو سره مخ شوي دي.

هيره دې نه وي چې د لوګر د مدنې ټولنې مشر محمد موسی ځان پټ کړی او نه غواړي له رسنيو سره خبري وکړي.

بل خوا بيا د چارو شنونکي دا سروې بوګنوونکي او له حقيته خالي بولي دوی ادعا کوي چې ډیری وخت داسې څيړنې له حقيقته لري وي او مغزض اشخاص غواړې د دې څيړونو په خپرلو سره د انجنو او هلکانو د تعلم مخه ونیسي.

دانش

تیم ثبات‌و‌هم‌گرایی در 8 ولایت مانع روند بازشماری آرا شد
منبع : باختر   تاریخ: 11/18/2019

هواداران تیم ثبات‌و‌هم‌گرایی به رهبری عبدالله عبدالله در ولایت‌های بلخ، فاریاب، کاپیسا، جوزجان، سرپل، غور، سمنگان و بغلان مانع روند بازشماری آرا شدند.

ناظران تیم ثبات‌و‌هم‌گرایی در ولایت بلخ می‌گویند، قرار بود بازشماری آرا ساعت 8 صبح امروز با حضور نماینده‌گان این تیم انجام شود، اما دفتر ولایتی کمیسیون انتخابات در بلخ پیش از ساعت هشت و بدون حضور نماینده‌گان تیم ثبات‌و‌هم‌گرایی بازشماری را تمام کرد.

اما محمدایوب بیانی، رئیس دفتر ولایتی کمیسیون انتخابات در بلخ با رد گفته‌های اعضای تیم ثبات‌و‌هم‌گرایی می‌گوید، بازشماری آرا با حضور ناظران این تیم آغاز شد.

در دیگر ولایت‌ها نیز روند بازشماری آرا مختل شده است.

بسم‌الله مهدی، رئیس دفتر ولایتی کمیسیون انتخابات در ولایت کاپیسا به سلام‌وطندار می‌گوید، با آن که مسئولان دفتر مرکزی کمیسیون دستور داده‌اند که روند بازشماری آغاز شود، ستاد انتخاباتی ثبات‌و‌هم‌گرایی مانع این روند شده است.

هواداران تیم ثبات‌و‌هم‌گرایی در ولایت فاریاب نیز دروازۀ دفتر ولایتی کمیسیون انتخابات را بسته‌اند.

احسان‌الله قووانچ، عضو ارشد تیم ثبات‌و‌هم‌گرایی در فاریاب می‌گوید، تا کنون دو بار دروازۀ دفتر ولایتی کمیسیون انتخابات را بسته‌اند، اما کمیسیون هیچ توجهی به خواست‌های آنان نکرده است.

هواداران تیم ثبات‌و‌هم‌گرایی در ولایت‌های جوزجان، سرپل، سمنگان، بغلان و غور نیز در برابر دفترهای ولایتی کمیسیون انتخابات خیمه‌های تحصن برپا کرده‌اند.

آنان هشدار می‌دهند، تا زمانی که سرنوشت آرای بایومتریک نشده روشن نشود، دست از اعتراض بر نمی‌دارند.

پس از تصمیم کمیسیون انتخابات برای آغاز روند بازشماری آرا، شورای نامزدان ریاست جمهوری نیز با این تصمیم کمیسیون انتخابات مخالفت کرده است

د مالیې او سوداګرۍ سرپرست وزیران په دریم ځل هم مشرانو جرګې ته حاضر نه شول
منبع : تاند   تاریخ: 11/18/2019

د مالیې او سوداګرۍ وزارتونو سرپرست وزیرانو په دریم پرله پسې ځل هم د مشرانو جرګې استجوابیه غونډې ته له ورتلو ډډه کړې ده.

 د راپور له مخې دواړه وزیران همایون قیومي او اجمل احمدي نن د دریم ځل لپاره د هېواد د  اقتصادي وضعیت په اړه مشرانو جرګې خپل عمومي مجلس ته وربللي وو خو دوی نه حاضر شوي او پر ځای معینان مشرانو جرګې ته ورغلل.

نن له همدې کبله سناتورانو د دواړو وزارتونو معینان رخصت کړي او زیاته کړې یې ده چې د دواړو وزیرانو لخوا د مشراو جرګې غوښتنې ته بې اعتنايي د هېواد له قوانینو سرغړونه ده.

 په عمومي غونډه کې د مشرانو جرګې مشر فضل هادي مسلمیار وویل، دادریم ځل دی چې دواړه وزیران د اقتصادي وضعیت په اړه د جرګې د پوښتنو ځوابولو لپاره نه حاضرېږي: (( همایون قیومي نن خارج ته سفر کړی دیخو اجمل احمدي په خپل وزارت کې و او د جرګې پوښتنو ځوابولو ته رانغی.))

 ښاغلي مسلمیار خبرداری ورکړی که دواړه وزیران په ملي ژبو له خبرو کولو ډارېږي، نو مشرانو جرګه به ورته ترجمانان استخدام کړي تر څو ملي شورا ته  ددوی ځوابونه وژباړي: (( موږ د انځورو اخیتسول لپاره نه بلکې دملي ګټو د خوندیتوب لپاره د کابینې غړي استجوابوو، همدا اوس افغانستان په سوداګریزه برخه کې ۷ یا اته درجې شاته تللی دی.))

  ښاغلي مسلمیار همدا راز ویلي، له ولسمشر غني سره به ډېر ژر په مخامخ لیدنه کې دا موضوع وڅېړي او تر هغو چې دا وزیران مشرانو جرګې ته حاضر نه شي، د جرګې اجنډا به هم بدله نه کړای شي.

 دا په داسې حال کې ده چې تر دې وړاندې هم دواړه وزیران دوه ځلې د مشرانو جرګې له غوښتنې څخه په سرغړونه استجواب ته نه وو حاضر شوي چې له کبله یې سناتورانو ټینګار کړی و تر څو دوی لویې څارنوالۍ ته معرفي شي.

عبدالله عبدالله با ازسرگیری بازشماری آرا مخالفت کرد
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 11/18/2019
عبدالله عبدالله، رهبر دستۀ انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی مخالفتش را با ازسرگیری روند بازشماری و تفتیش آرای ریاست‌جمهوری اعلام کرد.
عبدالله عبدالله که پس از چاشت دیروز (یک‌شنبه، ۲۶عقرب) در یک نشست خبری در کابل سخن می‌زد، ازسرگیری روند بازشماری آرا را «غیرقانونی» خواند و از پیامدهای تداوم آن هشدار داد.
او گفت که کمیسیون مستقل انتخابات در این باره، قناعت دستۀ انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی را حاصل نکرده‌است و باید روند بازشماری و تفتیش آرا متوقف شود: «ما فیصله کرده‌ایم که در روند بازشماری آرا سهم نمی‌گیریم. اگر کمیسیون مستقل انتخابات در این تصمیمش تجدید نظر نکند، این کمیسیون بی‌طرفی خودرا زیر سوال می‌برد و ما تصمیم بعدی خودرا خواهیم گرفت.»
روند بازشماری آرا که بدلیل مخالفت شماری از دسته‌های انتخاباتی، به‌ شمول دستۀ انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی، برای سه روز متوقف بود، امروز از سر گرفته شد.
حوا علم نورستانی، رئیس کمیسیون مستقل انتخابات شام روز گذشته اعلام کرد که دو نشست تخنیکی را با دسته‌های انتخاباتی داشته‌اند و دربارۀ نگرانی‌های آنان از این روند، توضیحات داده‌اند.
اما عبدالله عبدالله، کمیسیون مستقل انتخابات را به پشتیبانی از دستۀ انتخاباتی «دولت‌ساز» به رهبری اشرف غنی، متهم کرد: «در هر گوشه‌یی که تقلب است، مدافع آن تیم دولت ساز است. از کمیسیون مستقل انتخابات، توقع ما این نبود/نیست که به‌عنوان سخن‌گوی تیم دولت ساز عمل کند.»
قرار است در حدود هشت‌ هزار رأی بازشماری شوند. اعتراض دستۀ ثبات و هم‌گرایی این است که در حدود ۳۰۰ رأیی‌که بدون بایومتریک استند نیز شامل روند بازشماری شده‌اند.
بربنیاد طرزالعمل کمیسیون مستقل انتخابات، آرایی که بدون بایومتریک باشد، اعتبار ندارد.
صبح امروز همزمان با آغاز ازسرگیری روند بازشماری آرا، شماری نسبت به این روند مخالفت کردند و در شماری از ولایت‌ها از جمله در کندز، مانع این روند شدند.
عبدالله عبدالله، گفت که یکی از ناظران تیم دستۀ انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی در جریان زد و خوردها در این روند در کندز جان باخته‌است.
هرچند تاکنون روشن نیست که این ناظر از سوی چه کسانی کشته شده‌است، اما عبدالله عبدالله، گفت که به نیروهای امنیتی دستور داده‌ شده‌است که بر مردم شلیک کنند: «در شرایطی که جنگ با هراس‌افگنی جریان دارد، چگونه به نیروهای امنیتی دستور داده می‌شود که بر مردم شلیک کنند. هرکس این دستور را می‌دهد، عواقب آن را بدوش خواهد داشت.»
عبدالله مشخصأ گفت که از نیروهای خاص برای سرکوب معترضان کار گرفته شده‌است: «نیروهای امنیتی به‌منظور تأمین امنیت و مبارزه با تروزیم ایجاد شده‌است. هرنوع کوشش برای استفاده سیاسی و دخیل کردن این نیروها به روند انتخابات، در تضاد با قانون اساسی کشور و هم‌چنان یک خیانت ملی است.»
در همین حال، حامدکرزی، رئیس‌جمهور پیشین نیز دراین باره عکس العمل نشان داده‌است: «استفاده از نهادهای امنیتی برای اهداف شخصی و یا سیاسی به هیچ صورت به خیر مصالح علیای کشور نبوده و برای مردم افغانستان قابل قبول نمی‌باشد.»
در پی این اظهارات، صدیق صدیقی، سخن‌گوی رئیس‌جمهور می‌گوید که تاکنون هیچ شکایتی از مداخلۀ نیروهای امنیتی در کمیسیون شکایات انتخاباتی ثبت نشده‌است. آقای صدیقی، در تویترش نگاشته‌‌است: «اتهامات بی‌مبنا و بی مورد در حق این نیروهای جنبۀ سیاسی داشته و قابل توجیه نیست.»
انتخابات ریاست‌جمهور افغانستان، به تاریخ ششم ماه میزان برگزار شد. حالا که در حدود دو ماه از این زمان می‌گذرد، کمیسیون مستقل انتخابات قادر نشده‌است که حتا نتایج نخستین این انتخابات را اعلام کند.
د بهرنیو چارو وزارت وايي، د بیجنګ د افغاني ناستې نېټه لا هم نامعلومه ده
منبع : تاند   تاریخ: 11/18/2019

د بهرنیو چارو وزارت وايي، لا هم د بیجنګ د سولې د بین الافغاني غونډې کره او دقیقه نېټه نه ده معلومه شوې.

 دې ناستې ته چې افغان سیاسیون او طالب مشران ور روان دي، افغان حکومت هم وايي چې خپل پلاوی یې ورته د ګډون لپاره تشکیل کړی دی، خو د بهرنیو چارو وزارت ویاند ګران هېواد وايي، د دې ناستې دقیقه نېټه لا هم نه ده په ډاګه شوې.

بلخوا  د ولسي جرګې مشر خبرداری ورکړی چې د سولې په اړه به د وکیلانو له حضور پرته هیڅ ناسته مشروعیت ونه لري.

 د جرګې مشر میررحمان رحماني ویلي، د سولې د پلاوي په اړه ورسره هیچا مشوره نه ده کړې او هر څه له ټلویزیونونو څاري.

دا په داسې حال کې ده چې ټاکل شوې وه د اکتوبر په ۲۸مه او ۲۹مه په بیجنګ کې د سولې ناسته وشي، خو افغان حکومت په چین فشار راوړ چې دا غونډه د افغان پلاوي تر تشکیل او د ټاکنو د پایلو تر معلومېدو پورې وځنډوي.

قومندان امنیهٔ پولیس کندز فیر بر معترضان انتخاباتی را رد کرد
منبع : طلوع نیوز   تاریخ: 11/18/2019
درپی ادعای عبدالله عبدالله، رئیس‌اجرائیه مبنی‌بر جان‌باختن یکی از ناظران دستۀ انتخاباتی «ثبات و هم‌گرایی» در درگیری با نیروهای امنیتی در ولایت کندز، قومندان  پولیس این ولایت این ادعا را رد می‌کند.
عبدالرشید بشیر، قومندان پولیس ولایت کندز می‌گوید که امروز(یک‌‎شنبه، ۲۶عقرب) گروهی از هواداران شماری از دسته‌های انتخاباتی، در برابر ازسرگیری روند بازشماری آرا در این ولایت دست به اعتراض زدند، اما با نیروهای امنیتی درگیر نشدند.
بشیر، می‌افزاید که اندکی پس از پایان این اعتراض‌ها، هشت گلولۀ هاوان از سمت نامعلومی به‌ سوی دفتر کمیسیون مستقل انتخابات در مرکز ولایت کندز، فیر شدند.
به گفتۀ قومندان پولیس کندز، در نتیجۀ فرودآمدن این گلوله‌های هاوان، یک نوجوان چهارده ساله در خانه‌اش در نزدیک دفتر کمیسیون جان باخت و پنج تن دیگر از جمله یک زن زخم برداشته‌اند.
در همین حال، ربانی ربانی، رئیس شورای ولایتی کندز نیز این گفته‌های پولیس این ولایت را تأیید می‌کند.
این درحالی است که عبدالله عبدالله، رئیس‌اجرائیه و رهبر دستۀ انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی، پس از چاشت امروز در سخنرانی‌اش در کابل، گفت که یکی از ناظران دستۀ انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی در زدوخورد ها در اعتراض‌ ها، جان باخته‌است.
عبدالله عبدالله، ادعا کرد که به نیروهای امنیتی دستور داده‌ شده‌است تا «بر معترضان شلیک» کنند.
این اعتراض‌ها، درپی ازسرگیری روند بازشماری آرای انتخابات ریاست‌جمهوری در شماری از ولایت‌ها ازجمله در ولایت کندز، شکل گرفتند.
دستۀ انتخاباتی ثبات و هم‌گرایی، به روند بازشماری آرا معترض است و ازسرگیری روند بازشماری را غیرقانونی می‌داند.
در همین حال، حامدکرزی، رئیس‌جمهور پیشین نیز دربارۀ آن‌چه‌که استفادۀ سیاسی از نیروهای امنیتی می‌گوید، عکس العمل نشان می‌دهد و در این باره ابراز نگرانی می‌کند. در خبرنامه‌یی که از سوی دفتر آقای کرزی نشر شده، آمده‌است «استفاده از نهادهای امنیتی برای اهداف شخصی و یا سیاسی به هیچ صورت به خیر مصالح علیای کشور نبوده و برای مردم افغانستان قابل قبول نمی‌باشد.»
اما، صدیق صدیقی، سخن‌گوی رئیس‌جمهور غنی می‌گوید که تاکنون هیچ شکایتی از مداخلۀ نیروهای امنیتی در کمیسیون شکایت‌های انتخاباتی ثبت نشده‌است.
آقای صدیقی، در تویترش نگاشته‌است: «شرکای ملی و جهانی، هم‌واره به بی‌طرفی نیروهای امنیتی و دفاعی کشور در پروسۀ انتخابات مهر تأیید گذاشتند… اتهامات بی‌مبنا و بی مورد در حق این نیروهای جنبۀ سیاسی داشته و قابل توجیه نیست.»
د اتل قول اردو قوماندان: طالبان د زابل په شاه جوى کې ماتې خوړلې ده
منبع : باختر   تاریخ: 11/18/2019
د اتل قول اردو قوماندان وايي چې وسله وال طالبان د زابل په شاه جوى ولسوالۍ کې  ماتې خوړلې ده او نور له پوځيانو سره د مخامخ کېدو توان نه لري.
جنرال بيګ مراد په داسې حال کې چې د زابل والي رحمت الله يارمل له څو نورو سيمه ييزو مقاماتو سره شاه جوى ته تللى دى چې امنيتي حالت او د ډار اچونې ضد عملياتو په بهير له نږدې وڅېړي.
هغه خبريالانو ته وويل چې په عملياتوکې وسله وال طالبان له ځمکې او هوا څخه  ځپل شوي دي او هغوى ته د سر دروند زيان اوښتى دى.
د هېواد په جنوب کې د اتل قول اردو قوماندان وايي چې په شاه جوى ولسوالۍ کې د وسله والو طالبانو څو مرکزونه ويجاړ شوي دي او پوځيانو د دغې ولسوالۍ زياتې سيمې د ډار اچوونکو له شتون څخه پاکې کړې دي.
هغه په شاه جوى کې له مېشتو خلکو سره ژمنه وکړه چې د طالبانو د راستنېدو د مخنيوي لپاره هغه سيمې چې د ډار اچوونکو له شتون څخه پاکې شوې دي؛ پوځي پوستې به جوړې کړي.
د زابل والي وايي چې د شاه جوي د ډار اچونې ضد عمليات به د دغه ولايت په کچه پراخ کړي چې خلکو ته د پرمختګ او د عادي ژوندانه فضا برابره شي.
څه ناڅه يوه مياشت کېږي چې د زابل شاه جوى د ډار اچونې ضد عملياتوکې ډګر دى.
په عملياتوکې سلګونه پوځيان د هېواد د هوايي ځواکونو په ملاتړ ګډون لري. 
د کابل ککړه هوا يو بل وژونکی عامل
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 11/18/2019
کابل چې د افغانستان پلازمينه ده د نورو ټولو ښا رونو پرخلاف دلته هر سهار خړ،پړ له ګرد و غبار سره يو ځای پيليږي دلته د ژمې په را رسيدو هوا څو چنده نوره هم خرابيږي چې له امله يې په ورځني ډول ډیری کابليان ناروغ او ان د مرګ تر کومې رسيږي.
دلته د خلکو او موټرانو زياته ګڼه ګوڼه او د بې شيمره فابريکو شتون چې له غيري معياري سون توکو څخه کار اخلي د هوا د ککړيدو اصلي لاملين شميرل کيږي.
طبي کار پوهان وايې چې ککړه هوا مستقياً په حافظه ،مرۍ، پوزې، ستوني ، او تنفسي ناروغيو او آن د سرطانونو لامل هم کيدای شې.
په نورو پر مختللو هيوادونو کې د ژمي په رارسيدو له خلکو سره د خونو ګرمولو اندېښنه او تشويښ نه وي ځکه حکومتونه يې غم خوړلی وي. چې څنګه داسې سون توکي ورته برابر کړي چې نه يې دوی او نه يې نورو خلکو ته تاوان ورسيږي دغه سون توکي لکه ګاز بريښنا ، او دې ته ورته نور يادولای شو.
خو په ورسته پاتي هيوادونو کې لکه افغانستان د ژمې په را رسيدو خلک په دې تشويش کې وي چې څنګه خپلې خونې ګرمي کړي او له وژونکي يخ څخه څنګه ځان وساتي. دکابل ډيری وګړي خپلې خونې د لرګو د بخارۍ پواسطه ګرموي ، چې پريمانه لوګی يې هوا ته پورته کيږي.
خو ځينې خلک بيا د لرګو د اخيستو وس هم نه لري دا خلک له پلاستيکونو ،زړو چوټو، ټايرونو او ربړونو له سوځولو څخه کار اخلي. چې د دې شيانو لوګی ډير مضر او خطرناک دی او ددې کورنۍ تر څنګ د ګڼو نور خلکو د ناروغيو لامل ګرځي.
د کابل يو تن اوسيدنکی محمد سليم چې په ارزان قيمت کې لاسې ګاډی چلوي دی وايې چې د لرګيو د اخيستو وس نه لري دوی مجبور دې له همدي پلاستکونو او ربړونو څخه ګټه واخلي، او خپل کورنو پرې ګرم کړي.
محمد سليم زياتوي چې د ژمې په راسيدو دګازو او لرګيو قيمتونه بيخې لوړيږي هر څوک نشې کولای هغه واخلې.
خو د کابل د بګرامي ولسوالۍ اوسيدونکی زين الله حکومت ګرم بولې او دا غوښتنه کوي چې بايد په ژمې کې د سون توکو قيمتونو ته پام وکړي او خلکو ته داسې سون توکې برابر کړي چې نه يې خلکو او نه محيط ته تاوان ورسوي.
زين الله په تجارانو او شتمنو خلکو غږ کوي چې بايد د ژمې په رارسيدو له اړمنو خلکو سره کومک وکړي دی وايې په دې سره به له يوې خوا د هوا د ککړتيا مخه ونيول شې او له بلې خوا به د نارغيو شمير را ټيټ شې.
د داخله ناروغيو متخصيص ډاکټر حامد فاروق ودرګ وايې کله چې د سون توکې غيري معياري وي. د هغوی په لوګې کې کابن ډای اکسايد او کاربن مون اکسايد شتون لري چې انسانانو ، څارويو او نباتاتو د ژوند لپاره ډیر خطرناک دي.
دی زياتوي چې په انسانانو کې ډير حساسيونه راپيدا کوي. او دا حساسيتونه د ميګروبو او ډير نارغيو لامل کيدای.
تعویق تبادلۀ انس حقانی و امکان زنده نبودن استادان دانشگاه امریکایی
منبع : سلام وطندار   تاریخ: 11/18/2019

به دنبال تعلیق تبادلۀ انس حقانی و دو عضو ارشد طالبان با دو استاد گروگان گرفته شدۀ پوهنتون امریکایی افغانستان، رئیس ولسی جرگه می‌گوید، به دلیل تردید در مورد زنده‌بودن استادان پوهنتون امریکایی، تبادلۀ زندانیان انجام نشده است.

میررحمان رحمانی، رئیس شورای ملی روز شنبه در نشست عمومی این مجلس می‌گوید، برهم خوردن تبادلۀ زندانیان نشان می‌دهد که طالبان بی‌قول و ناتوان از تصمیم‌گیری در مورد صلح و جنگ‌اند.

به گفتۀ آقای رحمانی، شاید استادان پوهنتون امریکایی دیگر زنده نباشند و همین امر سبب تعویق تبادلۀ زندانیان شده باشد.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان روز جمعه به رسانه ‌ها گفت که تبادلۀ زندانیان میان دو طرف به تعویق افتاده و باید از مقام‌ های امریکایی پرسیده شود که چرا به قول ‌شان برای تبادلۀ سه عضو ارشد این گروه با دو استاد پوهنتون امریکایی در خاک افغانستان عمل نکرده‌اند.

کوین کینگ امریکایی و همکارش تیموتی ویکس استرالیایی در ماه آگست سال ۲۰۱۶ در کابل ربوده شدند. به گفتۀ سخنگوی طالبان، امریکا تا کنون شروط وعده داده‌ شده برای تبادلۀ زندانیان را برآورده نکرده است.

صدور فرمان رهایی انس حقانی و دو عضو دیگر طالبان از سوی اشرف غنی، رئیس جمهور انتقادهای زیادی را در میان شهروندان افغانستان در پی داشت

رولا غنی: خلیلزاد محتوای گفتگوهای صلح را کتمان کرده است
منبع : تلویزیون آریانا   تاریخ: 11/18/2019

رولا غنی، بانوی نخست کشور، زلمی خلیل‌زاد فرستاده خاص امریکا برای صلح افغانستان، را متهم به کتمان محتوا در  گفتگوهای صلح قطر می‌کند.

بانوی نخست، که در یک گفتگویی در مرکز مطالعات ستراتیژیک امریکا، سخن می‌گفت، افزود که مردم افغانستان از گفتگوهای صلح در قطر، ناراض‌ اند؛ از همین‌رو وی این گفتگوها را مذاکرات صلح نمی‌داند.

خانم غنی می‌گوید: “در ماه مارچ ما دریافتیم که امریکا با طالبان در دوحه گفتگو می‌کند. برای ما پیش از پیش چیزی گفته نشده بود و نماینده امریکا صحبت می کرد اما او هیچگاه گزارش کتبی نمی داد و هرگز هم در مورد چیز هایکه او بحث می کرد وضاحت نمی داد.”

در همین حال، خانم غنی نشست دوحه را به دلیل حضور نداشتن اکثریت افغان‌ها نشست صلح نمی نامد. او تاکید دارد تا زمانیکه رهبری و مالکیت روند گفتگو های صلح را خود افغان ها در دست نگیرد هیچ گفتگویی روی صلح افغانستان به نتیجه ای نخواهد رسید.

وی می گوید که برای آوردن صلح در کشور نیاز به دیگران نیست چون حکومت افغانستان می‌داند چگونه با این مورد برخورد.

بانوی نخست کشور، می‌افزاید: “ما به دیگران نیاز نداریم که برای ما صلح بیاورد ما بلد هستیم که چگونه انجامش دهیم. اکثریت افغان ها در نشست دوحه و مسکو اشتراک نداشتند از همین رو من به هیچ یک ازین نشست ها را نشست صلح نمی دانم.”

از سویی هم، وی از قربانی‌های سربازان ایالات متحده در افغانستان قدردانی می‌کند و می‌افزاید که اکنون از ۳۶۴ ولسوالی در افغانستان، تنها ۱۲ ولسوالی آن در  در اختیار طالبان قرار دارد.

همزمان با این، شماری از دیپلومات پشیین کشور، تنها راه رسیدن به صلح را گفتگوهای میان افغانی می‌دانند.

علی احمد جلالی، وزیر داخله پیشین، در این مورد می‌گوید: “برای رسیدن به صلح گفتگوهای مستقیم میان دولت افغانستان و طالبان مهم است و اینگونه گفتگوها نیاز به یک آتش‌بس و کاهش خشونت از سوی دو طرف دارند.”

اما پیش از این نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان گفته است که تمام معلومات در مورد گفتگوهای صلح قطر را مرحله به مرحله با حکومت افغانستان شریک می‌کرده است.

د امریکا په دریځ کې د بدلون اړتیا

 

امریکا په افغانستان کې د جنګېدونکو طالبانو او نورو ترهګرو په وړاندې چې پاکستان کې د روزنې او پالنې خوندي مرکزونه لري، زیات فرصتونه له لاسه ورکړی. که نه شو ویلای چې دا ټول فرصتونه دې له یوې مخې او په لویلاس ضایع شوي وي، خو دې کې هم شک نشته چې ځینې یې ساده تېروتنه نه شو شمېرلی، بلکې ډېر يې په خبرتیا او پلان له لاسه تللي او وضعه يې تر دې بریده پیچلې او کړکېچن کړې ده. په دې برخه کې د پاکستان د پوځ او استخباراتو په تړاو د امریکا چوپتیا او اغماز د پوښتنې او کرکې وړ دی. همدارنګه افغانستان کې دننه، هغه ډلو او جګړه مارو سره د امریکا سخاوتمندانه چلند د اندیښنې وړ دی چې یوخوا طالبانو او ترهګرو سره د پردې تر شا اړیکې پالي؛ د اوربند، سولې او پرمختګ په وړاندې خنډ دي او بلخوا د مرکزي حکومت سره موازي چلیږي.

دواړو تګلارو حالات ورځ تر بلې ترخه کړي او غمیزه یې غځولې ده!

که د امریکا او لوېدیځ د ۱۸ کلن اوږد حضور او فرصتونو د لاسه تلو په اړه ډېرې خبرې زموږ د اوسني بحث موخه نه وي او طالبانو سره یوازې د تېر یو کال د ۹ پړاوونو د خبرو موضوع راواخلو، دغه پیر کې د خلیل زاد په مشرۍ د سولې په اړه د امریکا څپڅپاند او ناڅرګند دریځ او د افغان حکومت په وړاندې ناسم چلند حالات څومره کړکېچن او د جګړې دوام څونه افغانان د مرګ پر ټغر کښينول!

په دې ۹ پړاو خبرو کې طالبان وپړسول شول او په لویدیځه رسنیو کې په سلو کې د ۶۰ او ۷۰ برخې افغان خاورې د ولکې ډرامه د هغوی په غوږونو کې وروڅڅول شوه. هڅه وشوه چې افغان حکومت د طالب کچې ته چې په خورا ښه حالت کې هم له تنظیم او ډلې پورته حیثیت نه لري، راټيت کړي شي. طالب د ډلې او تنظیم له کچې، د اسلامي امارت مدارجو ته لوړ شو. په کور دننه هم د مرکزي حکومت بدخوا او دښمنې کړۍ، د حکومت پرځای طالبانو سره د خبرو لپاره وهڅول شوې او یا يي خپله د حکومت په وړاندې د امریکا له پیکه دریځه ګټه پورته کړه. د خبرو لپاره د پلازمېنې کابل پرځای، د حریفو او بدنیته هېوادونو پلازمېنې او ښارونه لکه دوحه، اسلام اباد، ماسکو او نور په نښه شول. په دوحه کې د خلیل زاد او طالبانو د خبرو اجندا اوربند او سولې ته د لومړیتوب پرځای، له افغانستانه د امریکا د وتلو او امریکا ته د طالب لخوا په تضمینونو ترتیب او سینګار شوه. دې اجندا کې د افغانستان اسلامي جمهوریت نوم پیکه او د طالب اسلامي امارت افغانانو او نړیوالو ته ښاغلی وځلول شو.

یوازې په یوه کال کې د پېښو کرونولوژي ښۍ چې د اوربند، سولې، مرکزي حکومت او د افغانانو د اوږد ناورین د ختمېدو مخې ته څونه بندۍ واچول شوې او حالات تر کومه کچې د ویجاړۍ په لور وخوځېدل.

که چیری د ولسمشري ماڼۍ په لارښوونه، د امنیتي سلاکار حمدالله محب غوڅ دریځ نه وای، خلیل زاد د افغانانو منځ کې د خپل تور مخ د سپيناوۍ او نورو موخو لپاره، په ۱۹۹۲ کال د ملګرو ملتو د استازي بینن سوان د سولې کړنلار پشان، هر څه بیا په اوبو لاهو کول. توپیر به یوازې دا وای چې د پخوانو سړیخورو مجاهدینو پرځای به نوي سړیخواره طالبان او زاړه سړیخواره یوځای او په ګډه ، ارګ کې کښينول شوی وای او ناورین به لا نوي ابعاد پیداکړی وای!

طالبانو سره د خلیل زاد د خبرو ۹ پړاوونه، سړی ته د ۱۳۶۴ کال د ببرک کارمل لس تیزسونه رایادوي. هلته هم د سولې خبرو کې اجندا سرچپه وه، مخالف لوري ته پکې ځای او تګلار نه وه، ځکه یې نتیجه هم نه درلوده. د خلیلزاد د سولې اجندا هم د پښو پرځای، په سر ولاړه وه. که چیري په پښو ولاړه او څرګنده وای د امریکا د ولسمشر ټرمپ په یوه ټویټر نه مړه کېده او په اوبو نه لاهو کېده.

د لړم په ۲۳ مه، په کابل د امریکا سفیر جان بس وایې، درې مهم طالب زندانیان ځکه خوشې نه شول چې طالبانو د دغه زندانیانو له خوشې کېدو یوه ورځ وروسته خونړي بریدونه وکړل. د نوموړي اشاره د لړم په ۲۲ مه، په لوګر کې د طالبانو هغه برید وو چې د بهرنیو ځواکونو په کاروان یې وکړ او هم یې په کابل کې د یو بهرني امنیتي شرکت په موټر چاودنې ته وه چې هلته لږ تر لږه ۱۲ کسان ووژل شول او ۲۰ نور ژوبل شول.

د جان بس یادې څرګندونې کټ کټ د ولسمشر ټرمپ هغه تویټر ته ورته دي چې هلته هم د کابل شش درک کې د طالبانو په ځانمرګي برید کې د یوه امریکایې په ګډون ۱۲ تنه نورافغانان ووژل شول او په تړاو یې ډونالډ ټرمپ طالبانو سره خبرې بیخي مړې اعلان کړي.

نوموړي سفیرهمداراز زیاتوي«امریکا د افغانستان د ستراتیژیک ملګري به توګه په راتلونکو او بعدي اقداماتو کې له افغان حکومت سره په ګډه او له نږدې کار کوي»

ریښتیا هم یوازې د بندیانوپه اړه نه، بلکې که د ټولو بنستیزو چارو په اړه امریکا او لوېدیځ، پخوا افغان حکومت سره ګډ کار کړی وای، د افغانانو غمیزه دومره نه اوږدېده.

د افغان حکومت سره په ګډه کار چې اوس یې امریکا، کابل کې د خپل سفیر په خوله بیانوي، د امریکا په زوړ دریځ کې یو څه بدلون څرګندوي.

طالبانو سره د خلیل زاد پټې او شرمونکۍ خبرې چې د افغان حکومت په غوڅ او هېوادپال دریځ ناکامې او ټرمپ مړې اعلان کړي، هم د دریځونو په بدلون کې د مثبتې نښې پتوګه یادولی شو.

که چیری په ریښتیا سره د افغان مرکزي حکومت په ننګه، په کور دننه د حکومت مخالفین او جهادي مافیا او بلخوا اسلام اباد؛ د امریکا او لوېدیځ غوڅ دریځ ووینی، افغان غمیزه به له دغه کړکېچن برخلیکه راووځي. همدارنګه په پاکستان کې د طالبانو او نورو ترهګرو لکه داعش د پټنځایونو په اړه که امریکا غوڅ دریځ ونه نیسي او د تېرو دوه لسیزو په څیر هلته د پيشو او موږک لوبه جاري وساتي، حالاتو کې به ګټور بدلون پېښ نه شي او د امریکا په اړه به د افغانانو شک نور هم زیات شي.

د لړم په ۲۴ مه، د هېواد لومړۍ میرمن رولا غني د امریکا د سولې انستیتوت په یوه غونډه کې وویل«افغانستان پرمختګ کوي. باید لا ډېر څه وشي، اوس دا هېواد په سم لوري روان دی. په پای کې دا هېواد د ټولو لپاره په یوه مناسب ځای بدلیږي. زه ویلای شم د هیچا زیار او قربانی به خوشې لاړه نه شي»

ډېری افغانان خپلې هیلې د ټولټاکنو د ښو پایلو سره تړي. که چیري ټاکنې د ولسمشرغني په مشرۍ دولت ساز ټیم وګټي چې ښای ویې ګټي، هېواد به د پرمختګ سم لوری ونیسي. طالبان به بلاخره اړ شي چې اوربند ته غاړه کیږدي او نوي منتخب حکومت سره مخامخ خبرې پیل کړي. افغانان له امریکا هم غواړي چې د افغانستان په اړه زړه او افغان شکمنه تګلار بدله کړي. د اوربند، د افغان حکومت پر محور د سولې له مخامخ خبرو غوڅ ملاتړ وکړي. افغان حکومت سره د موازي حکومتونو او بېلتونپالو هڅو له ننګې ډډه وکړي!

د ۲۰۱۹ کال د نومبر ۱۷ مه

سرلوڅ مرادزی

رقص

 

پتنګان د ډیوې عشق کې لولپه وي

د سپرلي وږمو ته ګل په ډنډر ناڅي

کرامت د انګور نه بولې نو څه دي

چې ساقي په لاس کې جام و ساغر ناڅي

هسې بوخت یم د خیالونو نندارتون کې

چار چاپېر راڅخه ټول بحروبر ناڅي

ځمکه لاندې په لړزه رامالومیږي

پاس اسمان کې راته ستوري، قمر ناڅي

توند بادونه، توپانونه به په لار وي

تورې وریځې چې د غرونو پر سر ناڅي

ښادي مه ګوره د هغه ملت ژوند کې

چې ملا ورته په ستیژ د ممبر ناڅي

د یو داسې ملک، وطن په لټه ګرځم

چې وګړي یې ماښام و سهر ناڅي

تګ مه نه شي د هغه محفل له منځه

چې جوړه راسره یوځای دلبر ناڅي

مازیګر مې د هغو نجونو یادیږي

چې لا هم يې منګوټي په ګودر ناڅي

ژوندون څه دی د یو څو شېبو فرصت دی

سبا هر څه د نیستۍ پر محور ناڅي

د دې خوب مانا به څوک راته تفسیر کړي

هندوکش سره پامیر او سپينغر ناڅي

د هغه جشن په تمه، هیله پایم

چې ځوانان پکې د لرو د بر ناڅي

سرلوڅ مرادزی