جنگ خاورمیانه را به کدام سو می‌برد ؟

اصطلاح خاورمیانه در زمان امپراتوری روم باستان بکار برده شد ، آنان شرق امپراتوری خود را خاور نام‌ می‌بردند  و با تقسیم جغرافیای شرقی به سه منطقه همچون خاور نزدیک و خاورمیانه‌ و خاور دور که شامل چین می‌شد .

خاورمیانه در شکل گیری تمدن بشری در طول تاریخ جایگاه حساس برای قدرتهای بزرگ دوران خود بوده‌ است . و از طرف دیگر بدلیل قابلیت‌های ژئوپلیتیکی ممتاز ، توانمندی‌های محیطی و منابع سرشار از انرژی از لحاظ اقتصادی همیشه مورد توجه در جهان بوده که تقریبا بالای ۶۰ درصد نفت جهان را تامین می‌کند .

خاورمیانه یا میدلیست با بافت نژادی مختلف با فرهنگ‌های گوناگون از ملیتهای متفاوت تشکیل شده است که در تقسیم‌های جغرافیای چندین کشور را در بر می‌گیرد . بافت حاکمیت سیاسی کشورهای خاورمیانه اکثرا به صورت استبدادی و دیکتاتوری با تکیه بر یک مذهب اسلامی با نژاد اکثریت شکل گرفته است . موجودیت مذاهب مختلف،  بخصوص شیعه و سنی همواره باعث تنش‌های درون کشوری و تاثیر گذار بر روابط خارجی آنها بوده است، اختلافات مذهبی بزرگ‌ترین عاملی است که باعث شده این کشورها پرطرفدارترین خریداران سلاح و تجهیزات نظامی از کشورهای غربی و بالاخص آمریکا باشند  بطوریکه انباری از باروت در منطقه ایجاد کرده‌اند ، و همواره تلاش برای دست‌یابی به سلاح هسته‌ای را از خود نشان داده‌اند .

از آنجا که نفت خاورمیانه در اقتصاد جهانی نقش بسزایی در تعامل قدرت‌های سیاسی منطقه و جهان سرمایه را داراست ، با نگرشی به جغرافیای مناطق نفت خیز خاورمیانه می‌توان به وضوح دید که بالای ۹۰ درصد از چاه‌های نفت در تمام کشورهای حوزه خلیج فارس در استان‌های شیعه نشین قرار دارد اعم از عراق ، کویت ‌، عمان و عربستان و … . که اکثر این کشورها با حاکمیت سنی‌ها که در جمعیت اکثریت‌اند اداره می‌شوند که شیعیان اقلیت ، در بدنه‌ی حکومت جایی ندارند ، و خواسته‌های آنها نه تنها برآورده نمی‌شود بلکه حرکت‌های اعتراضی آنها هم سرکوب شده‌ است . و همواره آنها را در فقر نگه داشته‌اند .

بافت جمعیتی درعربستان از مرکز به طرف غرب و دریای سرخ سنی نشین ، فاقد هر گونه چاه نفت با اکثریت جمعیت آن کشور ، در مقابل قسمت شرقی آن در کناره‌های خلیج فارس شیعه مذهب با در اختیار داشتن تمام چاه‌های نفت کشور ، دقیقا عراق هم با چاه‌های نفت آن در استان‌های شیعه نشین در جنوب و … .

تشیع در خاورمیانه اکثرا اثناء عشری – دوازده امامی – هستند که مراجع تقلید آنها در ایران و یا عراق اند . در تنش مذهبی در کشورهای حوزه خلیج فارس ایران در یک طرف و دیگر کشورهای غرب منطقه در طرف دیگر معادله برای حفظ قدرت دائم در تلاش بوده‌اند ، ایران با توجه به موقعیت موجود منطقه‌ای همواره کوشیده است که کنترول غول اقتصادی نفت را در دست بگیرد که هر بار قیام شیعیان سرکوب شده‌اند . ایران در حمایت شیعیان ناکام بوده و در ضدیت با اسرائیل همواره کوشیده است خود را به عنوان رهبری جهان اسلام معرفی کند .

حکومت‌های سنی کشورهای نفتی حوزه خلیج فارس همواره شیعیان خویش را از مشارکت در نظام سیاسی و قدرت مدیریتی کلان کشوری باز داشته‌اند ، زیرا ترس از بحران مالی و حتی تجزیه کشور دارند . در این اواخر هنگامی که نام حوثی‌های یمن برای مشارکت در نظام سیاسی و امکان برخورداری آنها از مسئولیت‌های حکومتی مطرح شد تمام کشورهای عربی حوزه خلیج فارس به مخالفت برخواستند و آن را پدیده‌ای نو برای تداخل در نظام سیاسی حکومتی خویش قلمداد کردند و عامل تشدید اعتراضات و زمینه‌ی تجزیه برای کشورهای خویش دانستند . لذا برای فرونشاندن و سرکوب تداخل شیعیان حوثی یمن در بدنه‌ی حکومت آن کشور ، ائتلافی به رهبری عربستان تشکیل دادند که با دخالت نظامی با عنوان‌هایی همچون ” عملیات طوفان قاطعیت ” و ” عملیات احیای امید ” شروع کردند که هنوز هم ادامه دارد .

هرچند در بحران موجود ایران به سوی رو در رویی نظامی می‌رود ، و آمریکا با دهشت‌بار خواندن تجربه‌ی جنگ عراق و افغانستان؛ تا حد امکان از جنگ خود داری می‌کند ، اما در دو مورد آمریکا وارد جنگ خواهد شد ، یکی از آن موارد گره خوردن منافع کشورهای خلیج فارس با اروپا و آمریکا است که در صورت به خطر افتادن آن و یا برخورد کشتی‌های عرب با کشتی‌های ایرانی می‌تواند زمینه‌ساز جنگ شود . از جهت دیگر با خروج ایران از قاعده‌ی برجام برای دست‌یابی به اورانیوم با غلظت بالاتر هم می‌تواند اسرائیل را در هجوم بر مراکز اتمی ایران ترغیب کند .

آنچه عیان است جنگ با ایران جز تکرار تجربه‌ی عراق و افغانستان هیچ محصولی دیگری عاید قدرت‌های بزرگ نخواهد شد . اما مورد پنهان آن بعلت آشفتگی نظام اقتصادی و نبودن سیاست روشن در منطقه که محصول عملکرد ظالمانه در عرصه‌های مختلف نظام حاکمیت در هر کدام از کشورهای حوزه‌ی خلیج فارس است ، انگار مسیری را می‌پیماید که در کتاب‌های آسمانی تورات و قرآن به آن اشاره شده است.

در قرآن در سوره اسرا از آیه‌ی ۴ تا ۷ به صراحت از دو بار تکرار یک سرنوشت اما با شرایط مختلف در آینده به مرکزیت مسجدالاقصی با خطاب به بنی اسرائیل هشدار داده شده است که اشاره به وجود ظلم و فساد دارد و خداوند ملتی را برای پایان دادن به آن بر می انگیزاند که به جنگ جویانی توانا (اولی البأس شدید) نام می برد. که با اشاره ی پیامبر(ص) در  مرحله ی اول فرمود: مردی از آنها صلیب را می شکند که اشاره ی آشکار به جنگ های صلیبی بود.

زمامداران مسیحی و همچنین اسلامی برای حفظ موقعیت خویش در حکومت‌های مفسد خود نزدیک به دو صد سال جنگ های مذهبی علیه هم (بین ادیان ابراهیمی) راه انداختند که هدف هم بر روی بیت المقدس متمرکز بود، به جنگ‌های صلیبی شهرت یافت.

بعد از ۵۵۰ سال از نزول آیه بناگاه با مرگ یک خلیفه‌ی مسلمان ، کردها فرصت یافتند با رهبری صلاح الدین ایوبی وارد کار زار بشوند و توانستند برتری قوا را به نفع خویش تغییر دهند و وارد بیت المقدس شوند. با قرارداد صلح صلاح الدین و ریچارد شیردل، بیت المقدس زیارتگاه آزاد برای هر سه دین گشت و جنگ‌های صلیبی فروکش کرد.

در حقیقت اشاره‌ی قرآن به کردها(ملت ابراهیم نبی(ع) )است که به «اولی بأس شدید» یا جنگ جویان ذاتی معرفی می‌کند. در تورات هم خداوند منجی ملتها را از ریشه‌ی پیامبران یعنی از فرزندان ابراهیم و در بین ملت ابراهیم معرفی می‌کند چنانچه به مفصل در مقاله ام با عنوان «منجی در ادیان ابراهیمی» به تحقیق آورده‌ام.۱

یهودی‌ها امروزه هم کردها را به عنوان حامی خویش می‌دانند چنانچه کردستان را متعلق به خود می‌دانند ، زیرا خود را پسران پیامبران کردها یعنی پسران یعقوب نبی ع– همان اسرائیل- فرزند اسحاق ع پسر ابراهیم ع  می‌دانند که از سرزمین اجدادی خویش – کردستان – به امر پدر خود یعقوب به مصر کوچ کردند . بنی اسرائیل  در زمان یوسف ع و بعد از او در مصر سالیان متمادی با عزت زندگی کردند تا در زمان یکی از فرعون‌ها به عنوان برده به بندگی گرفته شدند که با فرمان موسی نبی ع از مصر به فلسطین کوچ می‌کنند .

موسی نبی ناجی بنی اسرائیل ، زمانی که از فرعون گریخت در سرزمین مادری خویش پیش پیامبری از فرزندان ابراهیم آرام گرفت  . همچنین  بعد از طالوت بنی اسرائیل باز زیر سیطره اعراب کنعانی قرار گرفتند و ستم‌ها متحمل شدند که باز داوود نبی ع که آن هنگام به سرزمین ابراهیم پناه برده بود و در آنجا به پیامبری رسیده بود با لشکری اورشلیم را فتح کرد و آن شهر را پایتخت خویش قرار داد .- یهودیان داوود را پادشاه خود می‌دانند نه پیامبر خود – .و همچنین بنی اسرائیل آزادی اسیران بابل را به دست عموزاده های خویش – کردها – می‌دانند .  در کل وعده‌ی تورات به قوم یهود ، برپایی حکومت عدل الهی در ایلام – همان سرزمین جدشان ابراهیم ع –  اشاره شده است . در این اواخر هم دولت اسرائیل سرزمین اشغالی بلندی‌های گولان – اعراب بعلت نداشتن حرف گ آن را جولان می‌خوانند – که ساکنان اصلی آن کردهای سوریه است ضمیمه‌ی خاک خود کرد با دلیل اینکه این بلندی‌ها خاک اعراب نیست و به اجداد او تعلق دارد .

صفت ” اولی باس شدید ” به تعبیر قرآن که جنگجوی ذاتی معنا می‌دهد خصیصه‌ای است که کردها در جنگ سوریه با داعش و مقاومت در برابر ارتش ترکیه و همچنین عکس‌العمل شدید آنها بعد از حمله آمریکا به عراق  از خود نشان دادند . قرآن به برانگیخته شدن آنها اشاره می‌کند یعنی در یک صف واحد و با وحدت کامل بریک عقیده.

اما وضع کنونی آنها با گرایش‌های متفاوت سیاسی و حتی کمونیستی با جغرافیای مختلف در زیر سلطه‌ی حاکمیت‌های جداگانه در چند کشور ، که ترکیه‌ی عضو ناتو یکی از آنهاست .به تعبیر امام حسین ع مستضعفانی که به بردگی کشیده می‌شوند  و بقول سلیمان نبی ع آنان زنجیر شدگانند – قبل از روز موعود الهی – کتاب سلیمان ۸۳ .

آیا جز این است که تمام امور به خدا بر میگردد -قرآن- . جنگ با ایران ، آزادی کردهای ایران را رقم خواهد زد همچون تجربه‌ی جنگ با عراق و ضعف حکومت مرکزی در سوریه ؛ از طرف دیگر روسیه پرتگاهی برای قدرت سیاسی- نظامی ترکیه شده است که منجر به جدا شدن آن کشور از ناتو خواهد شد .

زمینه انگار طوری طراحی شده است که قدرت‌های بزرگ همچون آمریکا ناخواسته به حمایت از کردها برخیزند و چنان تدوین شده که گویا اجباری در کار است  .

۱برای مطلب بیشتر به مقاله‌ام با عنوان ” منجی در ادیان ابراهیمی / طاهره خدانظر ”  مراجعه شود.

طاهره خدانظر

t.khodanazar@yahoo.com

 

 

 

 

 

 

 

په دوحه کې د سولې د بین الافغاني کانفرانس پریکړه لیک

ياهووو!

بسم الله الرحمن الرحیم

موږ د روان ۱۳۹۸ کال د چنګاښ په ۱۶ ــ ۱۷ چي د ۲۰۱۹ کال دجولای د میاشتي له ۷ ـ ۸ نیټي سره سمون خوري په دوحه کي دسولي لپاره د بین الافغانی کانفرانس ګډون کوونکي په افغانستان کي دسولي لپاره د جرمني د فدرالي جمهوریت او د قطر هیواد هڅو ته د ارزښت په سترګو ګورو او بین الافغاني ناستو د کوربتوب او سهولت برابرولو له کبله یې مننه کوو.

موږ د کنفرانس ګډون کوونکي همدارنګه د ملګرو ملتونو له سازمان، د سیمې له هیوادونو او په خاص ډول له امریکا سره دمذاکراتو او بین الافغاني ناستو لپاره دسهولت برابرونکو هیوادو څخه مننه کوو چې د افغانستان د مسئلې دحل لپاره یې لازم امکانات برابر کړي دي او هیله لرو چې ټول اړخونه به په راتلونکې کې همدغه همکاري پداسې ډول انجام کړي چې زموږ د هیواد او ولس په خیر او یوې واقعې سولې ته د رسیدو سبب شي.

دا چې له اوږده بحران وروسته په افغانستان کې د تلپاتې او سراسري سولې د راتګ لپاره وضعیت آماده شوی، نو دې هدف ته د رسیدو لپاره موږ دوحې د بین الافغاني کانفرانس ګډونوال په لاندې مواردو کې توافق ته ورسیدو.

موږ د کنفرانس د ګ‌‌‌‌‌‌ډون کونکو له دیده د خبرو اوتفاهم
له لارې کولای شو چې د هیواد د نن او راتلونکي په اړه مشترک درک ته ورسیږو او هغه موانع چې پدې لاره کې شتون لري لیرې کړو. لدی کبله موږ ټول دخبرو د تداوم پر ضرورت ټینګار کوو.

لومړی: د بین الافغاني کنفرانس ټول ګ‌‌‌‌‌‌ډون کونکي بشپړ اتفاق لري چې په هیواد کې تلپاتې سراسري او باعزته سوله چې د افغانستان د ټولو وګړو غوښتنه ده، د صادقانه همه شمولو بین الافغاني مذاکراتو په پایله کې شونې ده.

دوهم: افغانستان یو متحد، اسلامي هیواد او د ټولو میشتو وروڼو قومونو مشترک کور دی. د اسلامي نظام حاکمیت، اجتماعي او سیاسي عدالت، دوګړو اساسي حقوق، ملي وحدت، خپلواکي او ارضي تمامیت هغه ارزښتونه دي چې ټول افغانان ورته تعهد لري.

دریم: افغان اولس چې په تېر تاریخ او په تیره بیا تیرو څلویښتو کلونو کې یې له خپل دین، هیواد، فرهنګ او خپلواکۍ څخه د دفاع لپاره ډیرې قربانۍ ورکړې دي، ټول نړیوال، سیمه ایز او کورني جهتونه دي زموږ د ملت لوړو ارزښتونو ته په احترام قائل شي. د دې لپاره چې په راتلونکې کې افغانستان بیا د جګړو او بحران شاهد ونه اوسي، بین الافغاني تفاهم او د هیواد د بیلابیلو اقشارو تر منځ پوهاوی یو مبرم ضرورت دی. نړیوال، سیمه ییز او ټول داخلي اړخونه د دې بهیر ملاتړ ته رابولو او تقویه یې د ټولو په خیر ګڼو.

څلورم: دا چې د جګړې په اوږدیدلو سره هره ورځ زموږ ولس متضرر کیږي نو سولې او د بین الافغاني مؤثرو مذاکراتو ته د زمینه سازۍ لپاره لاندې اقدامات ضروري بولو:
الف ــ د جګړې ښکیل اړخونه دې د ګواښونو، انتقامي تهدیدونو او جګړه ییزو ادبیاتو په ځای په خپلو رسمي بیانونو کې له نرمې ژبې کار واخلي.
ب ــ دسولي دناستي ټول ګډونکونکي له امریکاسره په قطر کي د روانو مذاکراتو ملاتړ کوي او په افغانستان کي د روان تحمیلي جنګ په پای ته رسولو کي یې موثر او مثبت قدم بولي.

پنځم: د دې لپاره چې زموږ ولس د جګړې له زیانونو خوندي او د جګړې ناخوالې تر ټولو ټیټې کچې ته راښکته اود سولي لپاره داعتماد بهتره فضاءجوړه شي د جګړې ښکیل اړخونه دې لاندې اجراآت ترسره کړي.
الف ــ د سپین ږیرو، معیوبو او ناروغو بندیانو بې قید او شرطه خوشي کول.
ب ــ دهیواد په ټولو سیمو کې د عام المنفعه بنسټونو لکه، د دیني او مذهبي مرکزونو، روغتونونو، بازارونو، د اوبو بندونه او کارځایونو د امنیت تضمین.
ج ــ په ځانګړې توکه د تعلیمي بنسټونو لکه ښوونځیو، مدرسو،پوهنتونونو او نورو تعلیمي ادارو حریم ته درناوی.
د ــ د ملکي خلکو د عزت، ژوند، مال او کورونو ساتنې ته ژمنتیا، او ملکي تلفات د صفر کچې ته راښکته کول.

شپږم: د اسلامي اصولو سره سم د تعلیم، کار، سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو فعالیتونو په برخه کې د ښځو د حقوقو ‌‌‌‌‌‌ډا‌‌‌‌‌‌ډ او همدارنګه دمذهبي اقیلتونو. ‌‌‌‌‌‌ډا‌‌‌‌‌‌ډ

اوم: د دوحې دکانفرانس ګډون کوونکی توافق لري چې د سولې تګ لاره به په لاندینیو مواردو څرخي:
الف – په افغانستان کې پر اسلامي نظام توافق.
ب – د سراسری سولی دپیل په شرایطو او عملي کیدو.
ج – د سولې تړون د موادو پر پلي کیدو او څارنې.
د – د بنیادي بنسټونو، دفاعی او نورو ملی نهادونوچي دټولو افغانانو ملکیت دی، دسولی له توافق څخه ورسته په اړیني اصلاح خوندیتوب او غښتلتیا.
ه – د افغان کډوالو او د جنګ لکبله د داخلي بیځایه شویو کورنیو خپلو سیمو ته پر بیرته ستنیدلو.
و – د مرستندویه ھیوادونو سره د سولې د تړون وروسته د مرستو د نوې ھمکارۍ او اړیکو پر شرایطو.
ز – د افغانستان په اړه نړیوال کنفرانس کې د نړیوالو ضمانتونو سره د افغانستان د سولې پر توافقاتو تائید.
ح – په نړیوال کنفرانس کې د سیمې، ګاونډیو او نورو ھیوادونو له لورې په افغانستان کې د نه لاسوھنې ژمنې او توافق باندي ټینګار کوي.

اتم ــ موږ دسولي په اړه دټولو هڅو او لدې جملې د مسکو د تیر بین‌الافغاني کنفرانس پریکړه لیک چي د روان کال د فبرورۍ په ۵مه او ۶مه نېټه جوړ شوی و تائیدوو او ټول ګډونوال په یوه خوله، له اسلامی کانفرانس، د ملګرو ملتو له سازمان، امنیت شوری، اروپایې ټولني او ټولو ګاونډیو هیوادو څخه غوښتنه کوو چي د سولې په اړه د دوحې د بین الافغاني کانفرانس پریکړي تائید او ملاتړ یې وکړي.

ومن الله توفیق

 

سیستان، پارت، خراسان او افغانستان

 

استاد شهسوار سنګروال

د خراسان خارجي وجود او جغرافېوي حدود!؟)

استادشهسوار سنګروال

لرغونی سېستان: 1

جورج پټريټ په دې انددی،چې د سېستان ډېرلرغونی نوم ؛زره ،وو؛چې يونانيانواولاتين تاريخپوهانوددرنګيانا په نوم يادکړی دی.

دداريوش په ډبرليک کې زارانکا کښل شويدی ،چې په راوروسته کې نيمروزوبلل شو….

دسېستان نوم له بېلابېلووېيونواونومونوسره تړاو لري ،چې موږسېستان،سکستان،سکيتيان،ساکان،سکه،ساک،سهاک،زرنج،سجستان،زرنګ،سکزي،زرنګانا،نيمروزاونوردساري په توګه يادولی شو..

ياقوت حموي وايي،له کشمير نه دسېندترغاړې بيا دعرب ترسمندرګي پورې دغه ځمکه دسېستان دوګړوپه ولکه کې وه ….

يوشمېرتاريخپوهان دغه سيمه دلرغونې اريانا شپاړسمه ناحېيه،خوپه اوستا کې يولسمه ناحېيه بلل شويدی . .

هغه مهال چې ساکانويوه لويه ټولواکمني جوړه کړه،سکستان ياسيستان ډېرنامتو سواو. .

دمحمدتقي بهارخبره سېستان،سکستان دی اومخکې ترهغې دسېستان نوم زرنګا وو…دسېستان په تاريخ کې دزرنګ ښارداستوروي تاريخ،دکيسو،افسانواودداستانونوټاټوبی ګڼل شوی دی . .

حميداله مستوفي انګېري،چې دزرنګ ښارګرشاسپ ودان کړی دی اوزرنګ يې وباله ،چې وروسته عربانوپه زرنج يادکړ. .

له دې لنډې يادونې برېښي،چې سېستان اوږ تاريخ لري …اودلوې خراسان افسانه ددغې سيمې په تاريخي دب دبې اولرغوني شتون سيوری نشي غوړولی ،داځکه،چې دغې سېمې له لرغونې زمانې نه راواخله دعربوتربريدپورې خپل څومره والی اوڅرنګوالی خوندي کړی دی .

داسکايي قبايلوبېلابېلې قبيلې اوخېلونه،چې موږدساري په توګه ؛ازي يي؛اوساکاروي؛يادولی شو…په دغه پراخه سيمه کې ودان وو،چې هخامنشېانودوئ ساکا بلل،ااثوريانودوېته اشکوزي وېل،خوپه اوستاکې د؛توريا؛په نامه يادشوي دي ..

ددوئ نامتوپاچا؛ازس؛(58م ز)له سېستانه نيولې ترارغندابه اوهمغسې ترپنجابه پورې ديوه سترحکومت بنسټ کېښود . .

اسکايان،پارتيان،پهلوايان…پخپلوکې سکني تربوران دي اودپهلوايانونامتوواکمن اوموسس؛ونوس؛نومېده(120م ز)،چې په سېستان اواراکوزي باندې سلطنت کاوه . .

له پهلوايانوسربېره دساکانويوبل نږدې تربور؛پارت؛(وروسته پارتيان)،چې په اصل کې باختريان ول،دباخترپه لويديځ اوداوسني ايران په شمال کې دواک اوځواک څښتن ول . .

ددوئ دواکمنۍ په تړاوبه وروسته وغږېږواوس راځوديته،چې دعربوديرغل په مهال څه پېښ شول؟په دې به وغږېږواودسېستان نخش ته به په لنډه توګه تم شو ..

سيستان په اسلامي پېرکې :2

له اسلامي پېرنه دمخه اووروسته دسېستان په اړه اوږدې څرګندونې شويدي د؛عجايب المخلوقات؛ليکوال ،سېستان دخداې دنعمتونوټاټوبی ګڼلی دی .

ابن فقېيه،دغه لويه اوپراخه سيمه دلرغونوڅرګندونوپه رڼاکې دسېستان په نامه ياده کړې ده . .

مېسوبارتولد،وايي ښايي ساکان په مخزيږدي اوومې پېړۍ کې سېستان ته راغلي وي …ابن حوقل دسېستان په مشهوروښارونوکې دزرنج،بست،بالشرخج،بلدي داوريانې مينداور،بغنيز،خلج يانېغرج،بشلنګ،خاش،قرنين،طاق فره،سروان اوزلقان يادونه کړې. .

داسلام دخپرېدوپه مهال په دې لرغونې خاورې برهمن واکمنو،چې تاريخ کې درتبيل شاهانوپه نامه نامتوول واک چلوه . .

ددې لړۍ پاچايان دتاريخ په اوږدوکې دتورکانو،ساسانيانو،هنديانواوعربانودبريدونوپر وړاندې دريدلي دي اودسېستان له هامون ترکابله اوان دسېندتروادي پورې،خپل واک اوځواک ساتلی وو..

هغه مهال،چې حضرت عمرداسلامي خلافت واګې خپلې کړې،دابوعبيده بن ثقفي په مشرۍ اوبيا وروسته دسعدبن وقاص په قومنده،عرب جنګيالېيودساسانيانوشاهي ماڼۍ اودبدبه رانسکوره کړه .

درېېم يزګرددنهاوندله جګړې(20هجري)وروسته مخ په ختيځ راخلاص شوځواکونه يې په نېشاپورکې ځاې په ځاې کړل اوبيا يې دماورالنهرله خاقان څخه پوځي مرسته وغوښته . ده په21هجري خپل پوځ پياوړی کړ…خوعرب جنګيالېيوديزدګردنيولوپه پلمه افغانستان ته راغلل اودوه پوځي جبهې پرانستې،لومړی جبهه يې ،نيشاپوراومروې ترمينځ(خراسان) اود ويمه جبهه يې په سېستان کې ترارغنداوناوې پورې وغوځوله. .

دحضرت عثمان دخلافت په مهال احنف بن قيس له هرات نه تر مروې پورې پوځي چارې څارلې اوځواکونوته يې سپا رښتنه وکړه چې باخترته مخه کړي،چې هغوهم په مروه کې ديزدګرد درې زره کسېزپوځ ته ماته ورکړه …ولې دسېستان په پوځي جبهه کې له سېستانه تربست پورې عبداله بن عميرليثي دواک خاوند وو .دلېږدي په دېرشمه ربيعه بن زيادسېستان ته راولېږل شواودپهره يا فهرج زالق يا جالق ترکابوکولووروسته له هلمنده پورېووت اوزرنج ته څېرمه ددرشت په سيمه کې ديوې خونړۍ جګړې په ترڅ کې اپروېز(ايران درستم زوې)يي سولې ته رامات کړاوعربوزرنج لاندې کړ..

بل لورته عرب جنګيالېيوپه خراسان کې سېاسي اوپوځي ځواکمنتيا ترلاسه کړه…که څه هم په مرو،باختراوتخارستان کې عربوغوښن پرمختګ ونکړ،ولې بېاهم دسېستان جبهه دخراسان دپوځي اوسېاسي جبهې سره توپيردرلود،ځکه چې سېستانېانودربيع له خواټاکل شوی عرب ؛حارثي؛له سېستانه وشاړه ،نوهغه ووچې اميرالمومېنين داپلاعبدالرحمان بن سمره له يوه سترپوځ سره راغی اوحسن بصري دزرنج ښارکلابند کړخودې پېښې ډېر دوام ونکړ،ځکه چې دحضرت عثمان له شهادت نه وروسته عبدالرحمان بن سمره بصرې ته لاړاودزرنج چارې اميربن احمرته پرېښودې اوسېستانېانوبېا پاڅون وکړ،اميربن احمروتښتېد اودسېستان وګړوخپلواکي اعلان کړه . .

يودبل پسې دحضرت علي،اميرمعاويه له امويانوراواخله ترعباسېانوپورې ګڼ شمېرعربي سرداران واليان اوجنګيالي سېستان ته راولېږل شول،چې موږربېع الحارثي،عبادبن زياد،يزيدبن زياد،عبدالعزيزبن عبداله عامرموسا بن طلحه يوشمېرنوردساري په توګه يادولی شوخوهېچا سېستان ايل نکړ…ان تردې چې دحجاج اوعبدالرحمان بن اشعث ترمينځ داسې پېښې رامينځته شوې،چې له سېستانه ترکابله پورې دخلکوپاڅون ان په خراسان هم اغيزه وکړه ….

ددغوپېښوپايلې اوغبرګونونه دومره غوښن شول،چې حجاج دعبدالرحمان بن اشعث دککرۍ په بدل کې دسېستان واکمنۍ رتبيل ته وسپارله . .

رتبيلان چې ډېرکلونه دکابل،کندهار،بست اودلوې سېستان جګړوکې دعربوخلاف ودرېدل ..ترهغې،چې ابومسلم خراسانی دامويانوخلاف دعباسيانوملاتړی شو…اوپه پاې کې عباسېانوهغه وواژه اودخراسان پېښوبله بڼه خپله کړه . .

خرا سا ن :  دخراسان په تړاوډېروتا ريخپوهانواوڅېړونکوډېرې څرګندونې کړي دي،ولې يوشمېرليکنېوروايتي اوسېاسي بڼه خپله کړې ده اوپه روايتونواوشعرونو دومره ټينګارشوی،چې دليکنوله څېړنيزمېتوداومزاج سره اړخ نه لګوي .

دساري په توګه؛فرهنګ؛دعنصري بلخي(ملک الشعرا)شعرته په اشاره،چې دغزنوي سلطان محمودپه ستاينه کې اودهغه پلازغزنه په اړه کښلي،کاږلي دي:

خدايګان خرسان به دشت پشاور       به حمله ای بپراکندجمع ان لشکر

دلته لوستونکی نپوهېږي،چې دليکوال موخه دخراسان له نوم نه ددې نوم لرغونتوب دی اوکه ديوه دولت اوهېوادنوم؟

هره خبره چې وي ويبه،خوکه يوازې په شعرديوه نوم هويت اوپېژندنه دتاريخي ارزښت پوله ټاکي،ولې يادليکوال بيا په دغه شعرسترګې پټې کړيدي؟ :

ابوالفرج روني پخپله قصيده کې داسې ليکلې دي ،

غزوه ګوارنده باد،شا جهانرا      ناصردين،راعی زمين وزمان را

موکب منصوراوهنوزبه موهند     برتن افغان تنيده است فغا ن  ر ا

مسعودسعدسلمان،بيا په دې اند دی :

نه ګفتم چيزيا رب نه جستم چيزجزرستن     نه راندم اسب جزپويه نديدم خلق جز افغا ن

خاقاني په دې تړاوکښلي دي،چې بختيان(پښتانه)افغان اوخراسان يعنې څه؟

بختيان نفس من که جرس دارشوند      ازدهان جرس افغان خراسان يابم

داسې لسګونه لاسوندونه، بيتونه اوشعرونه موندلی شو،چې په هغه کې دافغان موجوديت له لرغونې زمانې نه راواخله تردې دمه څرګنددی ولې دخراسان حدوداووجوبيا دناڅرګنددي،دخوشحال خان خبره:

دافغان په ننګ مې وتړله توره           ننګيالی دزمانې خوشحال خټک يم

دې کې شک نشته چې ځنې نومونه دشاعرانولپاره دوېاړلوسمبولونو،استورواوداستعاروبڼه خپله کړې ده ،خوپه تاريخي لاسوندونوکې ديوه هېواد سېاسي جغرافېيه خپل تعريف لري . .

معاصرتاريخپوهان ډېرټينګارپه څېړنيزتاريخ کوي،نه په دې چې ديوسيلاني په څېريوازې دنوم په يا دولوبسنه وکړي …داځکه،چې په تاريخ ليکنه کې بايد له وګړپوهنې،توکمپوهنې ،لرغونپوهنې اوټولنپوهنې اوله نوروټولنيزواواقتصادي توکونه  استفاده وشي .

…څومره چې دخراسان دنوم خبره ده،غوره به وي،چې تاريخي اوجغرافيوي متونوته سرښکاره کړو :

لومړئ خبره دخراسان له نامه نه پيلوو،ډېرڅېړونکې په دې انددي،چې خراسان دلمر خاته(مطلع الشمس)په مانا دی خوريانې لمر،اسان يانې ځاې .مفاتيع العلوم خوارزمي په دې انددی(72مخ)چې خراسان په پهلوي کې دختيځ په مانا دی…اسلامي پېرکې،ګڼوڅېړونکواوتاريخپوهانوهم خراسان دختيځ په مانا ګڼلی دی اولويديځوتاريخپوهانوهم ورته څرګندونې کړيدي ،يوازې په دې توپېرچې خراسان يې دختيځې سيمې په مانايادکړی دی،خودخراسان دجغرافېې په اړه ټول څېړونکې په يوه خوله نه دي .ځنويوازې ختيځ لوری،ختيځ پلو،ختيځه ځمکه اوختيځ ته په اشاره …يادکړی دی .ځنوڅوښارونو اوولايتونوته ځانګړی کړی دی ،چې موږنيشاپور،هرات،مرواوبلخ دبېلګې په توګه يادولی شو..

يوشمېرتاريخپوهانودومره پراخ ګڼلی دی،چې له مينځنې اسيا سغدانېيه راواخله ترپارس،افغانستان اوان دهند ترنيمې وچې پورې رسولی دی . .

موسا خورني په پنځمې زېږدي پېړۍ کې،چې څېړونکې يې مينځپانګه دبطليموس له جغرافېې سره ورته ګڼي،ليکلي دي،چې دايران فلات يې په څلوروبرخوويشلی دی ،لومړئ برخه يې پخپله لويديځ،دويمه برخه يې په جنوب کې نيمروز(سېستان)،درېيمه برخه يې په ختيځ کې خراسان اوڅلورمه برخه يې په شمال کې کپکاس په ګوته کړی دی . نوم ورکي تاريخپوه دسېستان په تاريخ کې دخراسان په اړه داسې ډاګيزه کړېده :

؛څومره چې شمال پلوته ځوباختردی،که جنوب خواته ځونيمروزدی،ولې مينځنۍ برخه په دوه برخووېشو،که څومره لويديځ لورته ځودايران يوشمېرښارونه دی اوکه ختيځ پلوته

ځو نوخراسان دی…ددايرت المعارف په پنځم ټوک کې راغلي دي ،ألپتګين دلومړي عبدالمالک ساماني (621مخ)له خوادخراسان په سپه سالاري وګمارل شو،دهغه له مرګه وروسته دمنصوربن نوح ساماني له امره سرغړونه وکړه،له خراسان نه دزابلستان اوغزني(350هجري)په لوررهي شو،چې دغه مهال دغزني واکمن؛لويک؛ وو؛.

داچې دخراسان دنامه پېدايښت له کومې نېټې سره سرخوري غوره به وي،چې دتاريخ په رڼاکې،ددغې کلېمې لرغونتوب ته سرورښکاره کړو:.

پارت،سا سان اوخراسان :پارت(پارتيان)دافغانستان له اريايي قبيلوڅخه يوموهم اصلي ټبروو،چې په دويمې مخزيږدي پېړۍ کې دواک خاوندان شول.دوئ دساکانويوه څانګه اويا دهغوسکه تربوران وو،چې تاريخپوه غباردغه سلطنتي کورنئ دافغانستان اصلي اريايان ګڼي …له دوئ څخه ؛ارشاک بلخي؛خراسان ته لاړاوديوه دولت بنسټ يې کېښوداودپارس په هېواد کې(تاريخچه مختصرې افغانستان15مخ)ديونانيانوځاې ناستي شول .؛،

پارتيانو،چې په کوموسيموواک چلووه،هغه هېواديې دپارتيا په نوم يادوو،چې څلور خوايې په دې ډول وې ،له هريرودنه دخزرترسمندرګي پورې،چې دمېديا له پولونه پيلېده،په اصل کې له دوه ولا يتونوهيرګانيا اوپارتيا څخه،چې داريانا په شمال لوديځ کې موقېعت درلود،جوړوو.ولې کله په بېلا بېلونومونواوترډېره دپارتياپنوم ياديده . .

دپارت خراسان په جغرافېيه کې دغه سيمې شاملې وې،نيشاپور،طوس،جوين،سبزوار،شارود،دامغان اودپارس شمال ختيځ ته يوشمېر پرتې ځمکې دساري په توګه يادولی شو .

دارساس کورنۍ وروستی پاچاساسانيانوته دياغي اوباغي خطاب وکړ،که څه هم جنرال اردشېرلاپه درې پرلپسې جګړوکې دپارت پاچا؛ارته بانوس؛په ځانګړي ډول په وروستئ جګړه کې داسې ځپلی وو،چې بيا يي د؛سوسېاني؛له ماتې وروسته سرراپورته نه کړ .

که څه هم دپارت ؛ارساس؛کورنۍ يوتن دخسروپه نوم په ارمنستلن لس کاله نورهم حکومت وکړ. .

احمدعلي خان کهزاددپارتيانوپه هکله په دغوټکوټينګارکوي،چې : ؛پارتيان يوه اريايي څانګه ګڼلی کېږي اويوباختري(پکت،پخت،پختي)ټبردی،په اوستاکې بخدي،چې دبلخ لرغونی نوم دی اوهم په ريګويد کې(وګوری دافغانستان تاريخ377مخ)پکهت=پخت زکرشويدی…ددوئ استوګنځاې داريانا په جنوب ختيځ د؛سپيتاګوناګېري؛(سپين غر)په مينځ کې دوئ دپکتيا=پختيا په نوم نامتوشول .؛

دبېستون په ډبرليک کې دلرغونوپارتيانو(پرتو=پارتو)نوم د؛ت؛ پرځاې ؛ث؛کښل شويدی،يانې پارثيا(پرثو)،چې دپختيا سره اړلګوي .

هېرودوت بېا پارتيان داپريتي په بڼه کاږلي دي،چې ښايي اوسني اپرېدي وي .

ساسان،چې وروسته په ساسانيانويادشول،يومشهورشخص وواوپخپله يې له يوې نامتوکورنۍ سره تړاودرلود…ده هغه وخت له سلطنتي؛بزرنجي؛کورنۍ سره اړيکې ټينګې کړې،چې له هغو سره يې خېښي اوخپلوي وکړه .

دساسان دنده دمزدک خدمت وواودده له مرګه وروسته دهغه مزدک مجاور؛پاپک؛دده زوې وټا کل شواودی دبزرنجي کورنۍ خورايی کېده چې دده دباور له وجې زوې يې اردشېردپوځ قومندان شواودپارت پاچا؛ارتابانوس؛ته يې ماته ورکړه،خوکله چې هغه ختيځ ته پرشا شو،دلته دی چې دخراسان کلېمه دبزرانجي سلطنتي کورنۍ په دربار کې ياده شوه،ولې کوم ټاکلی ځاې په ګوته نشو،يوازې دلوري اوطرف په مانا وکا رول شو،چې موخه ترې ختيځ وو،خودغه ختيځ نه خارجي وجود درلوداونه هم جغرافېوي حدود…!؟

کله چې بياداسلام سپېڅلی دين سيمې ته ورسېداودرېيم يزدګرد،له وېرې داصفهان ختيځ ته مخه کړه،يوځل بيا دخراسان اصطلاح وکارول شوه .

کرستن سن،له اوسني ايرانه يانې له تهرانه نيولې ترالبرزغرونو،همغسې دخزرترسمندرګي،مرو،دپاميرغرونه،هرات دخراسان برخه ګڼلې ده …(ايران درعصرساساني179مخ) .

په اسلامي پېر کې ابن خرداد،مسعودي،اصطخري،ابن حوقل،احمدبن عمر،ابوزيدبلخي،ياقوت حموي،ناصرخسروقبادياني بلخي،منوچهري دامغاني اوپه لسګونونورودخراسان په اړه څرګندونې کړې دي،چې په ټوله کې دغه سېمې دخراسان برخه ګڼلی شوې دي : خوارزم،تاشکند،سمرکند،طاربند،،بخاره،بلخ،نېشاپور،فرغانه،،سغدانېيه،بدخشان،پوشنج،بادغيس،طبسين،طوس،مرو،سرخس اويوشمېرنورې لوې اووړې سيمې يادولی شو.

يزدګردله نهاوندجنګ نه(20هجري)وروسته په مروه کې له ؛ماهوي سوري؛پناه وغوښته

هغه مهال چې عبدالرحمان بن سمره دسېستان اوارغنداوپه ناوه کې پرمختګ وکړ،ولې په مروه کې اميربن احمردخراسان يوشمېرسيمې لاندې کړې اويودبل پسې ربيع بن زيادحارثي اوسعيدبن عثمان دخراسان واليان وټاکل شول اوله اموروده پورېوتل ،خوکله چې قتيبه ابن مسلم له سېستانه راوګرځېد دخراسان حکمران وټاکل سواوپه مروکې ځاې پرځاې شو .

ددې خبرې مانا داده،چې دخراسان اوسېستان سېمې سره بېلې وې اوخپل بېل پوځي تشکيل اوجوړښت يې درلود .

لکه څرنګه چې دخراسان حکمران قتيبه له مروې نه مخ په باختراوتخارستان پرمختګ وکړ،خودسيستان په جبهه کې عبدالرحمان بن سمره بست،کش،کندهار،هلمنددارغنداب ترناوې پورې سيمې لاندې کړې .

له درېيم خليفه نيولې تراموي اوعباسي پېرونوپورې دغه سلسله روانه وه،ترهغې چې ابومسلم،ماهوي سوري،استادسيس هېروي،،حرېش سيستاني،محمد دشدادزوې اوازروبه دمرزبان زردشتي زوې،دطاهرپوشنج اونورومشرئ په افغانستان کې يودبل پسې ملي خوځښتونه اوپاڅونونه مينځته راغلل …

ددغوملي ازادي بښونکواتلانوپه لړکې يوهم اميرحمزه سېستاني وو،چې دازادئ ډګرته راووت …په داسې مهال يې سياسي ډګرته را ودانګل ،چې سيمه له سېاسي کړکېچ سره لأس وګرېوان وه .

ده دهارون الرشيدوالي عيسی بن علي له واکه وشاړه اوبيا يې زرنج ونيوه…ده غوښته دخراسان پوځي پلا زنيشاپورونيسي،چې له دې لارې عرب جنګيالي اکمالات ونشي کړی …

اميرحمزه له پرلپسې بريدونووروسته له نېشا پوره بېرته سيستان ته(188هجري) راستون شو.ده په دې پاڅون دعباسيانوټولواکمنۍ سخته وګواښله،داځکه چې په سېستان اوخراسان کې دازادۍ بيرغونه رپانده شول

 

 مقابله با پالنهاى سوپرشيطان پاكستان دقيق و پاسخ درست به اين موضوع ايجاب مينمايد تا

ميرعبدالواحد سادات

اين سوال اساىس پرداخت رامطرح نماييم : خ ما : ين ضعف تاري ض مقاطع ، هميشه دست باال دارد ؟ بزرگی چرا پاكستان درين هفت دهه به استثناىه بع خ ان همانا : ما استكه مانع برخورد شعورى ما بامسايل و مصايب ميگردد و البته علت تاري ى درشعارزدگ فقدان حاكميت عقل است طرح انرا ” كس كه برحسب ذهن و عادت رشق ىم پنداريم . شان ” وح ت توهرت تا زمانيكه با عقالنيت سياىس به اين سوال نریدازيم و علل ضعف و ناكاىم خود را مشخص نسازيم : كماكان در برابر اين كشور تصنىع و مخلوق استعمار ، با سيستم ناپايدار سياىس كه نيم عمر ان با كودتا ها و سيادت نظاميان سریىگرديده ، بازند وطراز انگريزى ان مقابله نميتوانيم . ه و با پالنهاى سوپرشيطان پاسخ به اين سوالگره خورده است . ى خ ما بعد از نخسترت جمهوريت و تاكنون باچگونگ افول تاري ين قدرتهاى جهان وسازمانهاى طراز اول نظاىم در دهه هشتاد عواقب ناميمون عملكرد اينكشور پاى بزرگی ورى و پيمان وارسا و اكنون امريكا و ناتو را درشزمرت اتحادش ماكشانيده است و از عجايب روزگاركه باز هم در شاشيب سقوط دقيقه شمارى داريم و اما : خوش هستيمكه : وكتمان نماييم ! ! ! پاكستان را ” دال خور ” بگوييم و درد خود را تسكرت رمز اصىل و شاه كليد ” موفقيت ” پاكستان كدام است ؟ ترين رشايط و منجالبكشمكش هاىكالن برت كه درين هفت دهه و بويژه درين حدود نيم قرن اخریدر بحران با هفت يك جهان اتریر الملىل از دوران جنگ شد و تا دورجديد ” بازيهاى بزرگ ” و اوج رقابت رقباى جيوسی بمث در دشم ت رئيس جمهور امريكا وشش سكانداركرملرت مداوم با يك غول اقتصادى چرت اتریر ابه دوست سی رشيك غریاروپاىه ناتو ” قدرت بزرگ هندوستان رقيب ، مالك اردوى قدرتمند و ” بمب اتوىم اسالىم ” و ” بحيث يك قدرت منطقوى مطرح است . استكه : درحاليكه ديگر ازكفر ابليس معروفی ين زراد خانه توليد ذهنيت تكفریى و تروريستان استكه ح ت پاكستان مركز رشارت پيشه گان ج هان و بزرگی ت ساخت . تويت سال قبل اقاى ترامپ انرا عل ف و نخسترت بدان معی ين حاىم انكشور امريكا نری بزرگی و اعزام تخريبكاران اغاز و تاكنون با تمام ا جنگ اعالم ناشده پاكستان چهل وچهارسال قبل با تجهری بعاد ان تجاوز انكشور ادامه داردكه بقيمت نابودى هس ت مادى و معنوى و شهادت مليونها افغان و افغانستان قربان ميباشد . و هيهات افسوس وصد افسوس : ند و براى ما باز هم خ ما رقم مری خ افغانستان مقدرات تاري كه اكنون اين دشمن تاري حكومت ميسازد و دسته هاى تری) ج بدربار پنجاب ىن با اين پالنهاى شوم وشيطان البان سياىس ( بخاطر همنوا ىىم شتابند . از ديد اين قلم رمز اصىل و شاهكليد موفقيت پاكستان : در تداوم موسسه دولت درينكشور ، قواى مسلح مقتدر ، استخبارات نریومند ، كدر اگاه مىل و قدرت بزرگ الرنگرى درجهان ميباشد . اعم از ملىك و نظاىم ، مال و تاجر و … پاكستان تعريف دقيق و روشن از منافع مىل خود داردكه هر پاكستان ال و موالناى پاكستان از دشم ت با باورمندى هيچ زمامدار ، جی بدان باوردارند . بر مبناى همرت هندوستان و افغانستان دست نميكشند . برخالف ما در چه موقيت داريم ؟ رىس وسيطره مستقيم پاكستان را تجربه و با در تمام اين مراحل مامسریتضعيف دولت را پيموده وسقوط ، انار بلند ترين رقم مهاجر ، زيادترينكشته ، معلول ، يتيم ، بيوه ، معتاد و … بحيث ناامن ترينكشور درجهان شناخته ميشويم . ده ترين هجوم نظاىم وحضور وسيع امريكا ، سازمان ناتو و در هجده سال اخریو بارصف مليارد ها دالر درگسی رشكت سهاىم طرازجهادى ىن متحدان ان به عوض دولت ، – وكليپتوكراىس حاكم و به عوض بازار رت و مافيا طال سی ازاد ، بازار فساد هموار و بمثابه فاسد ترين دولت جهان راج هستيم . اق مىل مصايب بزرگكه مانع اعمال حق حاكميت مىل وگذار به پروسه رسوعيت ، بحران اعتماد و افی بحران م دولت – ميگردد . بشاهراه صلح و ترق ملت و رفت پاشنه اشيل افغانستان : ميباشدكه راه را به اقتدار نریومندم فقدان دولت مىل قانون محور و عدالتگسی ىل هموار نمايد تا ما تعريف روشن از منافع مىل داشته باشيم و با چنگ زدن بوحدت مىل ) كه بقول شاه امان اله موجوديت افغانستان در به شهونيسم وسكتاريسم ازخود محورى ، اق مىل ، با نه گفت گرو ان است ( و مصالح علياىكشور از اتش افی تنظيم و حزب محورى ، قوم و سمت محورىگذار نماييم . فقدان دولت مىل باعثگرديده تا بقول مرحوم مجروح به عوض ” قوه جاذبه اى المركز به قوه دافعه عن همرت ان مركزگريز و مركزگرايان رن قانون ” زمينه مساعدگردد المركز ” به زور و زرساالر ، جنگساالر ، ” قانون ستری تا در خدمت منافع جيوپولوتيك اجانب و همسايه حريص بخاطر منافع شخض شان موسسه دولت را دور بزنند . رن درشش ماه اخریكه بحساب منافع خاص امريكا ازشيال صلح موج ازشاب را ايجاد نموده است ما بخو مصداق اين واقعيت تلخ را مشاهده مينماييم كه گروه از جالبان سياىس از نام مردم افغانستان در پايتخت هاى ممالك ذينفوذ برطالبان شگردان اند و ماحصل تالش شان : ىن ىن ” قباحت زدا ” از طالبان و رسوعيت زدا ” م ” از نهاد دولت و زمينه سازى به پالن پاكستان بخاطر ” دولت موقت ” وصدور امارت اسالىم طالبان به قيموميت انكشور ميباشد . تالش اخریدرين راستا سفر با عجله ” ازسياسيون ) جالبان سياىس ( به شهر الهور پاكستان است ى يك ” دلىك كه حسبگذارش ” تاند ” با تحقریانان همراهگرديد . ” جالبان سياىس و درين ” جمع أضداد ” از راست افراىط و تا چپ افراىط و از نماد هاى ى درين ” دلىك سكتاريسم وشهونيسم و ازشعيه و تا س ت از يك يخن شكشيده و با ارادت خاص لكچر اقاى وزير و … همه ىنگوش دادند . خارجه پاكستان را همچون شاگردان تنبل مكاتب ابتدا در حاليكه تا يك هفته ديگر دور هفتم نشست قطر پالن گرديده و در اجنداى كار به اصطالح كنفرانس الهور مطرح نبود ، سوال ايجاد ميگرددكه چه اهداف پنهان حضور طالبان و يا مالقات با احزاب سياىس پاكستان و كدام نيم كاسه در زيركاسه وجود دارد . اك و نقش دولت افغانستان در پروسه صلح مورد بعد از ناكاىم جلسه دوم ” سياسيون ” با طالبان در مسكو اشی توجه قرارگرفت . ايىم شوراى امنيت ) امريكا ، چرت نشست هاى سه قدرت بزرگ اعضاى د و روسيه ( ال ناتو بر اين اشاره و تاكيد داشته اند . ، اتحاد اروپا بويژه المان وسكرترجی و اشكارا استكه ” كنفرانس الهور ” براى تضعيف موقف دولت افغانستان و تاثریگذارى برسفرچند روز بديی بعد رئيس جمهور به پاكستان و مطرح سا طرح ” حكومت موقت ” سازماندىهگرديده است . خت تعداد از مبرصين و مطبوعات پاكستان نری چنانچه بر اهداف پشت پرده در زمينه تاكيد نموده اند . درحاليكه در ” كنفرانس طالبان و احزاب سياىس پاكستان حضور نداشتند ، اين اشخاص نظرات شانرا برت خودشان و البته در مح شان رص” اولياى امور ” پاكستان بيان نمودند . رشاف دارد و ميتواند پاكستان با تدويركنفرانس به جانب افغانستان حاىل ساختكه بر مخالفان مختلف دولت ا انان را در پنجاب جمع نمايد . مردم ى صحبت هاى انجام يافته درين ” كنفرانس ” پریامون اساىس ترين موارد مربوط به زندگ ، جنگ و صلح كه حل و فصل ان است : ى هست و بود افغانستان درگروچگونگ – بسيار عام و هوان – تقليل گرايانه و ساده انگارانه – فاقد پالن و برنامه – فاقد ارزش محورى پوپوليس ت – اقاى محمد اكرم انديشمند از بلند پايه گان جمعيت اسالىمكه درين ” كنفرانس رش شت ، در فيسبوك كت دا خود نوشته است : ” اینگویا رهریان افغانستانکه درکنفرانس صلح در مری پاکستان صحبت ىم کنند مانند امامان و واعظان مساجد سخن ىمگویند. این ها هیچ طرح مشخص برای صلح ارایه نىمکنند. این ها واقعا نىم دانند. با این ىن ىم رسد و نه به صلح ” ها افغانستان نه به جا كشور تاكيد مكرر بر اسالىم بودن دوكشورشايد ” كشف خالق ” اقايان بوده وگويا اطالع ندارندكه همرت ازچهاردهه دمار ازروزگار مردم ما بریون نموده اند و افغانستان قربان اسالىم و موالنا هاى خبيث ان درين بيشی جنگ اعالم نا شده و تجاوز جمهورى اسال ىم پاكستان ميباشد . خوب است اقايان بياد داشته باشندكه : ت منجمله اهداف سياست خاررجكشور ها رامنافع مىل شان تعريف مينمايد وطرح هاى ايديولوژيك و دي شان مورد سوء استفاده قرار ميگرید . اخوت اسالىم بخاطركتمان اعمال ضد انسان ىتكوتاه بر بخش هاى ازصحبت اقايان با ادعا هاى بزرگ وح تكانديد رياست جمهورى نشان ميده مك دكه : اگر اين مكتب است و اين مال حال ” كشور ” خراب ىم بينم اقاى عطامحمد نور در موعظه طوالن به ارتباط معضله ابها ارشاد فرمودكه : ايجاد نماييم ” مثل انكه اين اقا اطالع ميتوانيم اين موضوع را حل و بند برق دردرياىكی ” بحساب رشىع نری نداردكه : الملل معارصدرين عرصه قواعد وجود دارد و ملل متحدكنوانسيون خاص را در مورد ابهاى برت در حقو ق برت الملىل به تصويب رسانيده است . اكنون هموطن ما قضاوت ميفرمايند كه در مورد يگ از عوامل اساىس تداوم تجاوز پاكستان ما چگونه ىم انديشيم ! ! ! بار در تاري خ موجوديت پاكستان ، با لك بخرش اقاى لطيف پدرام كانديد رياس نظر ت جمهورى براى اولرت خط تحميىل و استعمارى ديورند در پاكستان اعالم نمود . شخص وحزب خود را در مورد برسميت شناخت اين موضوع جوانب مختلف داردكه بايد جداگانه به ان پرداخته شود و مرتبط به بحث جارى بايد نوشت : دام كشورجهان چنرت در ك مرسوم و مجاز استكه بيگ از عمده ترين مسايل متنازعه فيه دركشور متخاصم رئيس يك حزب رسىم و كانديد رياست جمهورى مخالف سياست دولت و خالف منافع و مصالح كشوربه كشور متجاوز و متخاصم باج دهد ! ! ! از طرف ديگر هركسيكه در احوال جارى دليل تداوم تجاوز پاكستان را خط ديورند بداند ، به مفهوم ان است كه الملىل و دها عامل ديگر در ادامه تراژيدى خونبار افغانستان از درك عوامل پيچيده جيوپولوتيك منطقوى و برت دور ميباشد و در غریان همچوطرح صاف وساده پوپوليسم وخدمت به جيوپولوتيك پاكستان ميباشد . از جانب ديگر طرح مسايل مربوط به نوعيت نظام و رژيم سياىس موضوع داخىل و انحصارى مربوط افغانان به مفهوم ان استكه : ميباشدكه طرح ان با ” اولياى امور ” پاكستان عمران خان ” حق ” دارد نسخه استعمارى ” دولت موقت ” را براى ما تجويز نمايد . اقاى حكمتيار صاف و روشن درين كنفرانس بيان نموده استكه : ” ما در افغانستان براى بقاى پاكستان مبارزه مينماييم ” البته ابراز همچوسخنان از جانب اقاى حكمتياركه درين چهل و پنج سال اخریدر خدمت اهداف پاكستان قرار دارد ، مايه تعجب نميباشد . موصوف چهل وچهارسال قبل برهریى استخبارات پاكستان ال ال نصریاله بابرگورنرجی و تحت قيادت جی تجاوز انكشور برضد نخسترت جمهوريت افغانستان و رت را اماده و نخسترت وقت صوبه شحد ، گروه هاى تخري محمد داود فقيد انجام و يگ از وسايل عمده جنگ اعالم ناشده انكشور در سال ) ١٩٩٠ م ( طرح كنفدراسيون افغانستان و پاكستان را با غالم اسحق خان پذيرفت و در دهه نود ارمان وخواب ضياالحقكه : كابل بايد بسوزد ! رشكا و رقباى تنظيىم شان بواقعيت مبدل ساختند . و اين بار بخاطر تحقق را همراه با نند . طرح عمران خان تریهاى اخر عمر را به نعش اغشته بخون وطن مری رش اقاى رحمت اله نبيل رئيس س كت ت و يگ ازكانديدان رياست جمهورى در مورد ابق رياست امنيت دول كنندگان ” كنفرانس الهور ” تبرصه كوتاه دارد كه يك قسمت انرا ازسايت ) سپوتنيك – افغانستان ( نقل مينمايم : دركشور هاى ديگر ض ها را سهل ساختند ، از تيلفونهاي محرم و ديدارهاى مخف ” …كار بع خود را اسوده نموده ، اين بار بطور مستقيم دستور وشاباىسگرفتند : كه خواىه جامه ىم پوش ى به هر رنگ من از طرز خرامت ىم شناسم ” در مجموع نزد اين اقايان ارزشهاى متعاىل : – جمهوريت – حاكميت قانون و تفاوت ماهوى ان با : – امارت حاكميت رش – يعت ىن و چندان تفاوت ندارد وشناخت انان ازطالبان و اهداف پيچيده تداوم دهندگان جنگ افغانستان بسيار ابتدا ىن بواقعيت هاى قرن ) و ديد قرون وسطا گويا با ذهن افسده و نا ذهرت ٢١ ) نسخه بدهند . چنانچه اقاى محقق سبكسانه مطرح نمودكه : ” … پس ازشوروى تروريستان در مناسبات پاكستان و افغانستان غلط فهىم ايجادكردند وحال بايد هردوكشور كا به رفع اين غلط فهىم ها بریدازند . ” مشی هاميخواهند ، اخالص شانرا به پاكستان تيب اقايان با باالترين ادعا ها با اين پرت و پالگفت بدينی به قيمت خ ، تمثيل نمايند . مسخ حقايق تاري رن جهتكه هيچكدام از اقايان رشكتكننده دركنفرانس الهور در موارد : – جنگ اعالم ناشده پاكستان – تجاوز انكشور – كشت ى ار اهاىل ملىك وجنايات جنگ – موجوديت مراكز طالبان در پاكستان و كمك همجانبه پاكستان به انان رن : به زبان نياوردند و برخالف با تحريف حقايق افتا حرق ” جنگ افغانستان خواندند پاكستان متجاوز را ” قربان . همچو اظهارات خيانت اشكار به افغانستان ميباشدكه : ق اصىل جنگ اعالم ناشده پاكستان و اماج تروريسم سازمان يافته از انكشور ميباشد . ربان و بيوه هاى ، معلوالن ، معيوبرت ت به شهدا ، مجروحرت رن حرم اين موضعگریى اشكارا افغانستان ميباشد . اكنون با فداكارى در برابرجنگ رن پاىس در برابر قواى مسلح افغانستانكه همرت اعالم ناشده و جنايات اكنون هركدام اين اقايان را تا چند اين اقايان پنداشته ميشود . همرت تروريستان مریزمند ، خيانت نا بخشودن منسوب قواى مسلح محافظت مينمايند . همچنان بر هيچكس پوشيده نيستكه اين اقايان اجزاى رشكت سهاىم و دولت موجود ميباشند و پيوسته از رت امت يازات ان مستفيد ميگردند و امامشاهده ميشودكه اقايان در مسكو و الهور ” فاتحه ” دولت را فتواى اجن خواندند . الملىل هفتگانه و هشتگانه را به مقاصد با استخبارات برت تاري خ شاهد استكه پاكستان و ايران در تبان هايت افغانستان را قربان سيطره جويانه و استعمارى شان ايجاد نمودند و در ن رقابت انان ساختند . ميخواهند همان نسخه استعمارى را تطبيق و به اصطالح ” پروژه اكنون در مورد پروسه صلح نری ” ها را در رن نياز از اثبات استكه هر اندازه قصاب زيادگردد و رقابت مسكو ، قطر ، الهور و … راه اندازى مينمايند و ، عواقب زيانبار ان بيشی بازيگران ميگردد . بيشی تبليغ تصنىع ” فضاى نيك ” ، ” فرصت نيك ” ، ” فصل نو در مناسبات پاكستان با افغانستان ” و اعالم اينكه : يك ” را تعقيب نميكند و … اتریر ” پاكستان به صلح افغانستان متعهد است ” و ديگر ” سياست عمق سی رن كه عمدتا در ارزيا هاى اقايان اتمر و وىل مسعود بازتاب يافت . فاعتریو يا اواالبصار ! رشمفرانس ( الهور بغریاز إظهار اخالص و ارادت به پاكستان تيب اينكنفرانس ) بدينی ، و نوىع كمپاين درخانه دشمنكه باعث باالترشدن دست پاكستان در آستانه سفر رئيس جمهور شخض ، تنظيىم و انتخابان به انكشورگرديد . اقايان در مسكو و الهور به عمده ترين خواست پا كستان كه در مطالبات مكرر طالبان بازتاب دارد ، صحه رسوعيت ” انان و تضعيف موقف دولت افغانستان ىن ” ازطالبان ، عامل ” م گذاشتند و با نوىع ” وقاحت زدا گرديدند كه نتيجه ان ، منتج به استقرار امارت اسالىم طالبان خواهدگرديد . زمينه ساز مجموع اين ” درامه ” ها : فقدان دولت مىل مقتدر و نبود حاكميت قانون ميباشد . اظهر من الشمس است كه درين هجده سال مقاصد استعمارى باعث گرديده كه در افغانستان به عوض دولت ، رشكت سهاىم جهادى ىن – ايجادگردد و اگاهانه دولت امريكا و اقاى جانكریى حاكميت مىل ما را مافيا ميان دو گروه رقيب پيشتاز انتخابات تقسيم نمود . در نتيجه اين نقب گذارى ها اقليت منفور تاجران دين ، تيكه داران ” جهاد ” ، دكانداران قوم و جالبان سياىس ، ت بنفع جيوپولوتيك اجانب ” پارو ” بزنند اكنون عل و ممثل منافع انان باشند . درين راستا ، پاكستان بحيث كشور متخاصم زيادترين تاثریو نفوذ را بر بخش زياد افغانان اعم از تنظيىم و … ح ت در داخل دولت ستون پنجم شان فعال ميباشد . هرگاه در افغانستان دولت مقتدر مىل و حاكميت قانون وجود ميداشت ، بايد اين اقايان به اساس احكام قانون اساىس و كود جزاىكشور مورد تعقيب عدىل قرارگرفته و محاكمه گردند . با صد افسوس و درين فقدان دردناك بايد : اين جالبان سياىس در محكمه قضاوت مردىم محكوم گردند وحد اقل بايد تدابریان در مورد شان عمىلگردد : یاك درجلسات بریونكشور ممنوعگردند . — ممنوع الخروج اعالم و از اش — باديگارد ها و محافظان شانگرفته شود و امتيازات مادى انان قطعگردد . بر اساس قانون اساىس نافذ ، جنگ و صلح از صالحيت هاى انحصارى دولت است و دولت بخاطر انجام مكلفيت هاى خود بايد : رسوعيت اعمال خود به مردم اقتدا و بخاطر منافع در مسریكسب وجاهت و م واقىع مردم و منافع مىل كشور ، به قانون پناه برد . فقط و فقط تطبيق يكسان و بالرشط قانون ميتواند زمينه سازكاهش بحران اعتماد گردد . يم خواست اساىس مردم صلح واقىع و پايدار است و اين مأمول در وجود يك مكانری واقعبينانه متحقق ميگردد . ت يگانه وسيله تحقق اين مك استكه بخاطرضعف داخىل نميتواند نهاد موجود دول يم در احوال جارى همرت انری به انجام وظايف خود نائلگردد . خ دريافته اندكه : مردم در تجربه تاري يت مردم : ىن اكی ى و هرگاه نيت خدمتگذارى واقىع وجود داشته باشد ، با همنوا عمل مالك حقيقت است ، بديی – جوانان – زنان – مستمندان و فقریان – مهاجران و بيجا شدگان – روشنگران متعهد بوطن و … كه در مجموع خواستارصلح واقىع ميباشند ، راكسب نمايند . هميشه بياد بايد داشتكه : اصل و تعريفكالسيككه سياست خاررج را بازتاب سياست داخىل ميداند ،كماكان مردم نميتواند مدافع منافع مىل در روابط برت اصالت الملىل وسياست ى دارد و هيچگاىه دولت فاقد پشتيبان خاررج باشد . تجربه تاري خگواىه اين واقعيت استكه : رن به اهدافكالن مىل ممكن ، هيچگاىه دستيا ى اق مىل ، بحران اعتماد و تشتت وچند دستگ در احوال افی نميگردد . پس مری ين وظيفه مىل اين است تا : می تمام هم و غم ما متوجه كاهش بحران اعتماد مىل و ايجاد روحيه قوى مىل ميباشد . ىط اين چند دهه جنگ و بحران مسايل بگونه رقم خورده است كه فقط يك اقليت منفور در معامالت ذات البي اك شان ما ” وفاق ىن شان و در غياب مردم مقدرات مردم را رقم زده اند وگوي ا در اشت ر برهم خورده وكشور را به تباىه سوق داداه اند . مىل ” داشته ايم و دركم وكرسانان همه چ تى اكنون ديگرجامعه تغ تيافته و ن تو هاى محرك اجتماىع جديد را بايد زمينه ساز باشيم . بچشم شمشاهده مينماييم كه : ى قهرمانان جوان در عرصه سپورت و … با استقبال خودجوش هزاران افغان ، سازندگ ، تحصيل ، موسيف ىن رصورت دارند . مواجه ميگردد و اما اقايان جالبان با ادعاى بزرگ در مظاهرات وجلسات به افرادكرا يت جوانان جسور و تاري خ ساز ما به شریان مشابهت داردكه شنوشت شان بدستگوسپندان رقم حالت اكی ى ميخورد . كسانيكه به نریو و اراده نسل جوان شك دارند به رزم و دالورى منسوبان قواى مسلح توجه فرمايندكه چگونه در مقابل تروريسم و تجاوز پاكستان مریزمند . پاكستان بايد دروجود يك منشور مىل انجام يابد . مقابله با پالنهاى سوپرشيطان ىل ، فراقوىم ، سم ت و مذهرت در بحث وگفتمان وسيع همگان منشوريكه بايد محصول فكر كالن م باشد و بتواند تعريف دقيق منافع مىل و مصالح افغانستان را تسجيل نمايد . رش رسوع ” پاكستان وساير همسايه داشته باشيم ، تا بتوانيم از درين منشور مىل بايد شناخت از منافع ” م ت رقباى جيوپولوتيك جنگ هاى نياب منطقوى بدور باشيم . رشايط پاكستان در دور ” جديد بازيهاى بزرك ” و در مقابله با پالنهاى سوپرشيطان خ ما ، با هم مقدرات تاري ( براى تعرت الملىل ) امريكا ، روسيه وچرت بايد انجام يابدكه رقباى جيوپولوتيك برت رسميباشند و بدون شك مجموع قدرتهاى درح من درگریدر مسايل و مصايب افغانستان رسو ن طقوى وجهان نميخواهند ، نظاره گر عادى باشند . اوضاع و احوال بسيار بغرنج احتمال وقوع خطرات زياد وجود دارد ، سياست هاىكجدار و مريز امريكا درچنرت كه هميشه ش نخ تروريستان را بدست دارد و در تمام مدت ريشه ترور را در پاكستان ابيارى و بخاطر قطع شاخ هاى ان مردم بيگناه ما را قربان مينمايند ، هميشه يك تهديد جدى ميباشد . هميشه بايد تجربه دهشتبار تاري خ را بخاطر داشتكه : غریمسوالنه شان رش قدرتهاى بزرگ زيانبار است ، بل رفت نه تنها لشكرك كه هردو به اساس محاسبه منافع مىل صورت ميگرید ، عواقب بمراتب فالكتبار براى افغانستان وح ت منطقه دارد . رصورت طرح منشور مىل مسوليت جدى رامتوجه روشنفكران و روشنگران متعهد به مردم ميسازدك ينه ه بيشی ىن و ذهنيت تكفریىكه افغانستان را اك مساىع شانرا در مقابله با سریقهقرا مخاطب اين قلم ميباشند تا اشی ده روشنگرانه درجهت افشاى نيم كاسه هاى زيركاسه ” پروژه ” صلح اماج قرار داده اند ، معطوف وكارگسی نمايند . بايد اگاهانه شعار دفاع از ارزشهاى واال و جهانشول را مطرحكردكه : — جمهوريت ميخواهيم و نه امارت — حاكميت قانون ميخواهيم و نه حاكميت رشيعت خود ساخته طالبان خ رسو امريكاكه مقدرات تاري استكه همچو ارزشها براى مناديان دروغرت حقوق ب البته ازكفر ابليس معروفی نند ، ارزش خاص ندار خ ما را رقم مری معامله با شنوشت جمهوريت دوم وحزب د خ ا ) حزب د و تجربه تاري در ذهن ما وجود دارد . وطن ( با تنظيم هاى جهادى نری ترين جنگ رامتحمل و از مردم افغانستان روز هاى دشوار وشنوشت ساز را سریى مينمايد وكشور ما طوالن بزرگگرفته است ، حق دارندكه : ما قربان بشاهراه صلح پايدارگذار نمايند . با پاسدارى از ” انقالب ” اميد و در پرتو حاكميت عقل با تجس و تكيه بر عقيالنيت سياىس و چنگ زدن بمنافع و مصالح افغانستان بايد پاسخ شايسته به صداى نعش اغشته بخون مادر وطن داد و در برابر پالنهاى سوپر پاكستان و لطائف الحي شيطان ك دفاعكرد . رت از هست و بود وطن مشی ل اجن و منحيث حسن ختام : تيت ىىم مه بوله غورحنگ را باندى مهكره زه په دي ى ى ىگ افتادگ لوى گرنگ يم با حرمت

درمورد صلح افغانستان

till mig

هموطنان  عزيز  اينك  دور هفتم مذاكرات خليلزاد و طالبان در مورد صلح در كشور  جنكديده افغانستان بيرون از وطن در  دوحه   اغاز كرديد  كه من راه   قطع جنك و تامين  صلح سراسرى در كشور را  يك بار ديكر  قرار ذيل  پيشنهاد مينمايم :

با همه مردم رنجديده وجنك ديده افغانستان هويدا است  كه شش دور  مذاكرات وتفاهمات  بين نماينده با صلاحيت وزارت امور خارجه ايالات متحده امريكا  دوكتور خليلزاد ونمايندكان ارشد طالبان در دوحه تدوير كرديد ، و همچنان بخاطر اجماع منطقوى در مورد تامين  صلح و ختم جنك  طوي المدت در افغانستان از طرف خليل زاد  چندين دور  با چندين  كشورهاى ذيربط مذاكرات وتفاهمات به عمل امده وسه بار در مسكو پايتخت روسيه فيدراتيف نيز ملاقاتها بين طالبان وسياسيون افغان  سازماندهى كرديده است  ،و همچنان طالبان با مقامات دولتى ج چين وايران هم ملاقات هارا حاصل نمودند   .

اين همه تلاشها تا اكنون نتيجه عملى براى قطع خونريزى و تامين صلح سراسرى در كشور نداشته است .

باوجود اينكه جنك تشديد يافته ، ولى  به هر حال اين ديد وبازديدها ملاقاتها مذاكرات وتفاهمات ، بستر مناسب را براى حل مسله پيچيده صلح   هموار  ساخته و شرايط  خوبترى را براى اجماع سياسى در سطح ملى منطقوى وجهانى درباره  تامين صلح بميان اورده است .

به دين وسيله  من  بخاطر موفقيت و جلو كيرى از خطر شكست  احتمالى پروسه صلح در  توافقات دور هفتم خليل زاد وطالبان ، نقاط  سرنوشت ساز ذيل را كه لازم  است بر سر  ان  توافقات  صورت گيرد  پيشنهاد مينمايم :

 

١-جدول زمانى خروج نيروهاى خارجى در ( 3) مرحله در مدت  الى  ختم  ( 2024 ) كه   مرحله اول خروج   ان بعد از( 9 ) ماه  از  تاريخ اعلان اتشبس اغاز ميكردد .

٢-تعهد وتضمين بر اينكه .  قلمرو ديكران  منبعد از خاك افغانستان به صورت قطع تهديد نميشود  .

٣- اعلان اتش بس عمومى  دايمى وسراسرى در تمام قلمرو  افغانستان كه عدول از ان جرم شمرده ميشود.

بدين وسيله به چنين مذاكرات بين الافغانى زمينه مساعد كردد كه در ان  به مسايل ذيل در بن بست سياسى اينده در يك فضاى اعتماد توافقات صورت كيرد  :

١-   با روحيه عالى صميميت و دوستى و به  احساس كذشت  ويك وديكر پذيرى ، اغاز مذاكرات بين الافغانى   با  طالبان تحت رهبرى خلاق و خردمندانه  دولت  كه در ان نمايندكان اقشار مختلف اعم از سياسيون ، اعضاى شوراى صلح فعالين مدنى  ، زنان ، جوانان   ،علماوروحانيون ، صاحب نظران  ،اهل قلم وهنر  ، متنفذين و ريشسفيدان قومى و نمايندكان  اقوام مختلف   متشكل باشند .

٢-ادغام  همه  سيستم طالبان  در سيستم دولت جمهورى اسلامى افغانستان و جا به جا نمودن  رهبرى  طالبان و كادرهاى لازم انان در پوست هاى مهم و لازمى دولت  فعلى ويا  در  دولت انتخابى اينده و در صورت امكانات مهياى شرايط مناسب ونورمال بخاطر شركت  فعال و وسيع  طالبان در پروسه انتخابات رياست جمهورى پارلامان وشوره هاى ولايتى .

٣-ادغام و جابه جا كردن نيروها وسربازان  جنكى طالبان در ( 5 ) زون كشور :   ((  در جنوب كشور ، درشرق كشور  ، در شمال كشور ، در غرب كشور و در مركز – پايتخت كشور   )) .٤- توافق به تدوير لويه جركه  در مدت  دوسال ( تغيرات در قانون اساسى  وغيره موارد ).

٥- احترام  به نورم هاى صلح ، مبارزه بي امان عليه جنك خود دارى از عوامل افزار و وسايل جنك كه صلح را متضرر ميسازد ،  حفظ ثبات وامنيت دايمى دركشور ، در منطقه وجهان .

٦-توافق بر سر اصل انتخابات  رياست جمهورى  پارلامانى و شورا هاى ولايتى .

٧- تعهد و تضمين  عدم مداخلات كشورهاى  ذيدخل در  معضله افغانستان .

٨-مبارزه بي امان  عليه  بقيه  و نوظهور داعش و  ساير  كروپ هاى مسلح مخالف  .

٩-ايجاد وتحكيم مناسبات  دوستانه به همه ملل جهان خصوصا به دولتهاى همسايه ، كه متكى بر اصل  احترام به حاكميت ملى  تماميت ارضى منافع ملى و عدم مداخله در امور يكى ديكر باشد .

١٠-احترام به  احكام  منشور  شوراى امنيت ملل متحد ،  رعايت قواعد و نورمهاى كنوانسيونهاى  بين امللى ، احترام  به اصل  حقوق بشر و احترام به اصل همزيستى مسالمت اميز و اشتراك فعال در پياده كردن ديتانت و صلح  سر تا سرى  در  جهان .

 

داکتر صحابنور زدران

د هیلو کاروان:

 

د ولسمشر غني د روانو هڅو په تړاو:

د غوټۍ د غوړېدو په انتظار وم

لا سپرلی راغلی نه وو خزان راغی

څو مې ځان راټولوه، جکړ له وېرې

له جکړه څخه مخکې توپان راغی

ما پخپله خوښه لار ځانته ټاکله

ناخبر له امریکې نه شیطان راغی

ما لا دم اخیستی نه وو له ټاکنو

ناڅاپي د جان کیري، ګل مرجان راغی

چې د نوي ژوند نادودې مې میلمه شوې

د زاړه ژوند په نادودو ارمان راغی

راځۍ لاره د هدف په لور کړو سیخه

په نېولې لار خو ډېرډېر تاوان راغی

څه امید په ټوکېدو، زرغونېدو دی

یو الهام راته د هیلو پنهان راغی

مسافرو بار مو وتړۍ چې ځو به

ومنزل ته مو د هیلو کاروان راغی

شعر وزمه خیالونه

نهال‌ های کیله برای نخستین بار در هلمند نتیجه مثبت داده‌اند

منبع : رادیو آزادی   تاریخ: 6/27/2019

رئیس زراعت هلمند می ‌گوید، برای نخستین بار در این ولایت نهال‌ های کیله نتیجه مثبت داده‌اند.

زلمی الکو امروز چهارشنبه ۵ سرطان به رادیو آزادی گفت که قرار است پس از این باغ‌ های کیله در این ولایت احداث شود. وی افزود: ”پس از این ما تلاش می‌ کنیم، نهال‌ های کیله با آب و هوا سازگاری پیدا کند و اگر نتیجه داد، ما این پروسه را به دهاقین می ‌دهیم که آنان به گونه تکثیری استفاده کنند و ما باغ ‌های تجارتی بسازیم.”  به‌ گفته وی، اکنون افغانستان صد‌ها تُن کیله از پاکستان وارد می‌ کند.

                 

په بلغاریا کي دافغانانو په گډون انساني قاچاق وړونکي نیول سوي
منبع : دویچه ویلی   تاریخ: 6/27/2019
په بلغاریا کي دپولیسو په پراخو عملیاتو کي ۱۷ قاچاق وړونکي نیول سوي دي چي زیاتره يې هغه افغان او عراقيان دي چي مهاجرو ته به يې دخپل سفر ددوام له پاره مؤقتي ویزې برابرولې. لکه څرنگه چي دبلغاريا دولتي تلویزیون ددوشنبه په ورځ رپوټ ورکړی دی، دغو قاچاقچیانو به مهاجرو ته داسي ویزې برابولې چي دلنډ وخت له پاره په بلغاریا کي پاته سي او وروسته کولای سوای دسربستان له لاري لویدیځي اروپا ته سفر وکړي.ویل کیږي هغو افغانانو چي دایران او ترکیې له لاري راغلې، دغو قاچاقچیانو ته چي په بلغاريا کي فعالیت کوي، څو زره یورو ورکړي دي. دغه پیسې دحوالې دباوري سیستم پراساس ورکړل سوي دي. دبلغاريا دځانگړي څارنوالۍ په حواله، دا په دغه هیواد کي دقاچاچیانو ترټولو لویه کړۍ وه چي تر اوسه يې په هکله تحقیقات ترسره کړي دي. دا خبره هم له امکانه لیري نه بریښي چي دسرحدونو دساتلو چارواکو به له دغو قاچاقچیانو سره مرسته نه وي کړې.

دغه ډول عملیات پر پلازمینې صوفیه سربیره، دبلغاریا په ختیځو سیمو، یامبول او برگاس کي هم ترسوي دي. بلغاریا دمهاجرو او پناه غوښتونکو له پاره په اصل کي یو ترانزیتي هیواد دی. له جنگ ځپلو هیوادو څخه راغلي انسانان په حقیقت کي نه غواړي داروپايي ټولني په بې وزلو هیوادونو کي پاته سي. په بلغاریا کي دمهاجرو مرکزونه تقریباً خالي دي.

                     

پولیس کابل یکی از خطرناک ‌ترین سرباند یک شبکه جرمی را بازداشت کرد
منبع : العربيه.نت   تاریخ: 6/27/2019

پولیس کابل پایتخت افغانستان چهارشنبه 26 جون 2019 اعلام کرد که یک سرگروه یکی از خطرناک ‌ترین شبکه‌ های جرمی را دستگیر کرده است. بر اساس صفحه رسمی فیسبوک پولیس ملی افغان، این شخص که به اسم «عابد بینی» مشهور است شام امروز چهارشنبه از سوی نیرو های پولیس کابل بازداشت گردیده است. پولیس ملی افغانستان در صفحه رسمی فیسبوک‌اش نوشته است: «یک تن از خطرناکترین سرباند یک شبکه جرمی دیگر کابل نیز گرفتار گرديد.» این نهاد در ادامه نوشته است: «عابد مشهور به عابد بینی که در نواحی مختلف شهر کابل دست به سرقت ‌های مسلحانه، چپاولگری و رهزنی می ‌زد امروز توسط پولیس گرفتار گردید.»

هم چنان پولیس کابل یک تن از قاچاقچیان موادمخدر را نیز از مربوطات حوزه دهم امنیتی بازداشت کرده و در اعلامیه‌اش نوشته است، این فرد که تأمین ‌کننده اصلی موادمخدر برای کابل و مسئول درجه یک قاچاقچیان این مواد در این ولایت است، «میر آجان» نام دارد و از سوی منسوبین این وزارت دستگیر شده است. دو تن دیگر از عمده فروشان موادمخدر در کابل نیز دستگیر شدند، اما اسامی آنان مشخص نیست.

این در حالی است که وزارت امور داخله افغانستان روز سه‌ شنبه 25 جون نیز یک تن را به اسم عبدالحمید خراسانی سرگروه یک باند «جنایتکار» در شهر کابل دستگیر کرد. این وزارت با نشر خبرنامه ای نوشت، خراسانی روز سه شنبه توسط قطعه 222 پولیس زمانی دستگیر شد که وی می‌ خواست در جریان تظاهرات در شهر کابل دست به خشونت بزند.

در این خبرنامه آمده است: «این مجرم حرفه ای، در قضایائی زیادی جنائی به خصوص در باجگیری، اختطاف، قتل، چپاولگری، رهزنی و زورگویی دست داشته است. این مجرم در لیست مجرمین زیر پیگرد نیز قرار داشت و چندین بار با نیرو های پولیس به درگیری پرداخته بود که سرانجام در یک عملیات اوپراتیفی پولیس در کابل، بازداشت شد.» در ادامه خبرنامه آمده است: «خراسانی برعلاوه دست داشتن در قضایائی جنائی، در قاچاق موادمخدر، ایجاد ترس و هتک حرمت به بزرگان، نیز نقش داشته است.»

                       

ولسمشر غني سبا پنج شنبه پاکستان ته ځي
منبع : خبریال دات کام   تاریخ: 6/27/2019
افغان ولسمشر محمد اشرف غني دپاکستان دلومړي وزیر عمران خان په رسمي بلنه سبا پنج شنبه دپاکستان پلازمینې اسلام آباد ته ځي. دارګ له مطبوعاتي دفتره په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې ولسمشر غني تېره ورځ پاکستان ته دمهم سفر په اړه دمدني ټولنو له غړو، پوهانو، سیاستوالو او قومي مشران سره سلا مشورې کړې دي. غني زیاتوي پاکستان ترې په ځلونو ځلونو دې هېواد ته دسفر غوښتنه کړې وه، خو ده هېڅ نه وه منلي او دا ځل یې هم دسولې مشورتي لویې جرګې په غوښتنه د پاکستان غوښتنه منلې او دتګ خبر یې ورکړی دی.دولسمشر غني په وینا په دې سفر کې به له پاکستاني چارواکو سره پرمهمو مسایلو خبرې وکړي. چې له جملې په سیمه ییز اتصال، سوله، دترهګرۍ پروړاندې مبارزه او سوداګریزې همکارۍ به دبحث مهم موضوعات وي. ولسمشر غني په داسې حال کې پاکستان ته دتګ خبر ورکړی دی چې پاکستان په دې وروستیو کې دافغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه ډېره کړې ده. څه وخت وړاندې دمۍ میاشتې پرپنځمه نېټه دپاکستان لومړي وزیر عمران خان دافغان ولسمشر محمد اشرف غني سره په ټیلفوني خبرو کې ژمنه کړې وه چې دسولې او ثبات په برخه کې هر ډول همکاریو ته چمتو یو. خو دا به وروسته معلومه شي چې دولسمشر غني سره دا ژمنه پوره کوي کنه؟

دعمران خان او دولسمشر غني ترمنځ دمۍ میاشت په وروستیو کې پرټلیفون تربحث وروسته غني ته عمران خان رسمآ بلنه ورکړه، چې پر افغان سوله به ډېر بحث له نږدې وکړي ترڅو سره یوې مثبتې نتیجې ته ورسېږي. په افغانستان کې بیا ډیری سیاسي شنونکي وایې، دپاکستان لومړي وزیر عمران خان څو ځل دافغانستان لپاره دموقت حکومت غوښتنه هم کړې وه، چې هغه وخت ددواړو هېوادونو ترمنځ حالت ترینګلی شوی وو نو دا ځل دې هم ولسمشر پام وکړي.

دیادولو ده دولسمشر محمد اشرف غني پاکستان ته دا دوهم سفر دی، له دې وړاندې غني دلومړي ځل لپاره واک ته درسېدو سره سم په (۲۰۱۴) کال کې پاکستان ته سفر کړی ووو.

                   

خالد برای شرکت در نشست وزیران دفاع ناتو به بروکسل رفت
منبع : ۸ صبح   تاریخ: 6/27/2019
اسدالله خالد، سرپرست وزارت دفاع ملی برای اشتراک در نشست وزیران دفاع کشورهای عضو ناتو به بروکسل رفته است. نشست وزیران دفاع کشور های سازمان پیمان اتلانتیک شمالی یا ناتو  به روزهای ۲۶ و ۲۷ ماه جون برگزار می‌ شود. بحث روی وضعیت افغانستان، از اجندای محوری این نشست است.

روح‌الله احمدزی، سخنگوی وزارت دفاع ملی روز چهارشنبه، پنجم سرطان به روزنامه ۸ صبح گفت که وزیران کشور های عضو ناتو در نشست ‌شان روی تجدید تعهدات ‌شان برای کمک به نهاد های امنیتی افغانستان بحث خواهند کرد. به گفته احمدزی، نشست وزیران کشور های عضو ناتو امروز برگزار می ‌شود و قرار است که نشست اختصاصی روی وضعیت افغانستان فردا روز پنج‌ شنبه، ششم سرطان برگزار شود.

سخنگوی وزارت دفاع هم ‌چنان گفت که آقای خالد در سخنرانی‌اش در این نشست خواهان تجدید کمک ‌ها و تعهدات کشور های عضو ناتو با نیروهای امنیتی افغان خواهد شد. هم ‌چنان قرار است که آقای خالد با شماری از وزیران دفاع کشور های ناتو به صورت جداگانه نیز دیدار و گفت ‌و گو کند.

ینس استولتنبرگ، سرمنشی ناتو نیز روز گذشته در یک نشست خبری اعلام کرد که افغانستان از اجندای محوری گفت ‌و گو های وزیران دفاع ناتو خواهد بود. سرمنشی ناتو هم‌ چنان گفت که این سازمان به حمایت از نیروهای امنیتی افغانستان ادامه می‌ دهد و هزینه این نیرو ها را تا سال ۲۰۲۴ تأمین خواهد کرد.

ینس استولتنبرگ در این نشست خبری حضور نیرو های ناتو در افغانستان را وابسته به محتوای توافق ‌نامه صلح با طالبان دانست. این در حالی است که مایک پمپیو، وزیرخارجه امریکا در سفرش به افغانستان که روز گذشته انجام شد، از پیشرفت در گفت‌ و گو ها با گروه طالبان خبر داد و گفت که با این گروه در مورد مبارزه با تروریسم به توافقاتی نیز دست یافته است.

غنی برای گفتگو در مورد صلح و تجارت به پاکستان می‌ رود
منبع : دویچه ویلی   تاریخ: 6/27/2019
 
اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان روز پنج شنبه به پاکستان می ‌رود و با نخست وزیر این کشور عمران خان دیدار می‌ کند. این سفر چند روز بعد از آن صورت می گیرد که پاکستان میزبان شماری از سیاستمداران اپوزیسیون افغانستان بود. این سفر غنی به پاکستان زمانی صورت می‌ گیرد که ایالات متحده امریکا و طالبان سرگرم مذاکرات اند تا برای جنگ ۱۷ ساله افغانستان یک راه حل سیاسی پیدا کنند. ایالات متحده امریکا از نقش پاکستان در این روند ستایش کرده است. شاه حسین مرتضوی، معاون سخنگوی رئیس جمهور افغانستان در رابطه به موضوعات این دیدار به دویچه وله گفت: «فردا پنج شنبه محمد اشرف غنی در راس یک هیئت عازم اسلام آباد می ‌شود که هدف این سفر گفتگو با مقامات پاکستانی پیرامون صلح افغانستان، امنیت، ترانزیت و تجارت می ‌باشد.»

وزارت خارجه پاکستان نیز گفته است که در این دیدار بیشتر روی گسترش همکاری‌ در عرصه ‌های امنیت، صلح و آشتی و هم چنین اقتصاد و تجارت تمرکز می ‌شود. مقامات ایالات متحده امریکا و کابل در گذشته از آنچه حمایت پاکستان از گروه طالبان عنوان می‌کنند، انتقاد کرده اند، اما روز گذشته مایک پومپئو، وزیر خارجه ایالات متحده امریکا از نقش پاکستان در روند صلح ستایش کرد. با توجه به مناسبات پرتشنج و تلاش‌ های ناکام دیپلوماتیک در گذشته، آگاهان امور سیاسی در افغانستان معتقد نیستند که سفر غنی نتیجه قابل توجهی داشته باشد.

عبدالشکور سالنگی، آگاه روابط بین الملل گفت: ”سفر زمانی می ‌تواند پر دست ‌آورد باشد که طرفین از طریق دیپلوماسی به دنبال حل قضایا باشند. در حالی دولت افغانستان همواره دولت پاکستان را به حمایت از تروریستان متهم می ‌کند و برعکس پاکستان چنین ادعا ها را همواره رد می‌ کند. به این ترتیب ما نمی‌ توانیم امیدوار باشیم که این سفر تشنج بین دو کشور را کاهش دهد.» با وجود این، آگاهان امور اتفاق نظر دارند که پاکستان به دلیل نفوذی که بر طالبان دارد، می ‌تواند نقش اساسی در صلح و ثبات افغانستان بازی کند.

نیکبخت فهیمی، نماینده مردم در پارلمان افغانستان گفت: ”پاکستان نقش مهمی در پروسه صلح افغانستان دارد و خواست ما و حکومت افغانستان این است که حکومت پاکستان برای آوردن صلح در افغانستان تلاش بیشتر کند تا امنیت در افغانستان، منطقه و جهان تامین گردد.» این سفر رئیس جمهور افغانستان به اسلام آباد در حالی صورت می ‌گیرد که چند روز پیش پاکستان میزبان کنفرانسی پیرامون صلح افغانستان بود که تعداد زیادی از چهره‌ های اپوزیسیون افغانستان نیز در آن اشتراک داشتند.

 

دبشري حقونو سازمان: افغانستان کې لاهم اسیران او بندیان بېلابېلې خواوې ځوروي
منبع : د آزادی رادیو   تاریخ: 6/27/2019

دافغانستان دبشري حقونو سازمان وایي، په‌دغه هېواد کې دبېلابېلو لاملونو له امله د اسیر شويو او بندیانو ځورونه داندېښنې وړ ده.

په افغانستان کې داسیر شوېو او بندیانو سره ناوړه چلند او دهغوی شکنجه او ځورونه لاهم یوه لویه ستونزه او جدي اندېښنه ده. دافغانستان دبشري حقونو دسازمان مشر لعل ګل لعل دشکنجه شویو نه دملاتړ دنړیوالې ورځې په مناسبت دا مطلب بیان کړ. هغه دسې شنبې په ورځ آزادي راډيو ته وویل چې لا هم په بېلابېلو پلمو اسیران او بندیان په افغانستان کې دبېلابېلو خواوو په واسطه ځورول کېږي: ”کوم ډول چې لازم او قانوني دی، هغه ډول له بندیانو او اسیرانو سره چلند نه کېږي او ددوی حقونه ترپښو لاندې کېږي او دوی په بدني او روحي ډول ځورول کېږي.”

ښاغلي لعل په افغانستان کې دشکنجه کېدو دپېښو دشمېر په اړه څه ونه ویل، خو وایي چې دبېلابېلو اړخونو له لوري داسیرانو او بندیانو شکنجه روانه ده. ده دبندیانو دشکنجه کېدو ستر لامل دعامه پوهاوي نشتون وباله او ویې ویل چې ان دځورولو له لارې اطلاعات ترلاسه کېږي چې دا له بشري حقونو سره په ټکر کې ده.

تردې وړاندې هم دطالبانو او افغان حکومت له لوري په زندانونو کې له بندیانو او اسیرانو سره ناوړه چلند او دهغوی پروړاندې دزور زیاتیو راپورونه خپاره شوي. آزادي راډیو هڅه وکړه څو په‌دې اړه دطالبانو او افغان امنیتي بنسټونو نظر هم ولري، خو دواړو لورو اړیکو ته ځواب ونه وایه. مخکې تردې دواړو خواوو له بندیانو سره بد چلند او دهغوی شکنجه کول رد کړي. په ورته وخت کې یو شمېر شکنجه شوي کسان بیا شکایت کوي چې دبند یا اسیر کېدو پرمهال ورسره ناوړه چلند شوی چې اوس ورته ګڼې ستونزې جوړې شوي دي.

زمان ګل دکابل ښار دهوا شناسۍ دسیمې اوسېدونکی دی وایي، تېرکال دانتحاریانو دساتلو په تور په ناحقه امنیتي ځواکونو نیولی او درې میاشتې چې ورسره و، هغه یې شکنجه کړی دی: ”دوه ورځې یې سخت وډبولم، ماته یې وویل چې په‌دې انتحاري حمله کې ستا لاس و، زه یې یوې خونې ته بوتلم او هلته یې ډېر ووهلم، زه ورته په ژړا شوم، ما ویل ما دا کار نه‌ دی کړی، اوس مې پښې سوځي، زه به یې داوبو په پایپ وهلم.”

ندا محمد وایي سیمه‌ییز پولیس و او په ارزګان ولایت کې دطالبانو له‌خوا ونیول شو او د دوی په زندان کې یې نږدې دوه میاشتې تېرې کړي. دی وایي، دطالبانو له‌خوا شکنجه شوی او لا یې هم په مخ ژور ټپونه ښکاري: ”زه ۵۱ ورځې دطالبانو په بند کې وم، پر ما زښته زیات ظلمونه وشول او شکنجه شوم او وهل یې هم راکړل.” دبشري حقونو او مدني فعاله ویدا احمد آزادي راډيو ته وویل چې په هرحال کې باید دواړه لوري دخلکو په تېره دبندیانو او اسیرانو حقونو ته پاملرنه وکړي.

                   

دکرکټ په نړیوال جام کې دافغانستان دماتو لړۍ روانه ده
منبع : د امریکا غږ   تاریخ: 6/27/2019

افغانستان د ۲۰۱۹ دکرکټ‌ دنړیوال جام په سیالیو کې خپله اومه لوبه پر بنګله دېش وبایلله.

دپچې له ګټلو وروسته افغانستان بنګله دېش دمنډو بلنه ورکړه. بنګله دېش په ۵۰ اورونو کې افغانستان ته د ۲۶۳ منډو هدف وټاکه. افغانستان ۲۰۰ منډې وکړې او خپله اوومه لوبه یې هم وبایلله. مشفق الرحیم او شکیب الحسن ترټولو ښه بېټېنګ وکړ. مشفق الرحیم په ۸۳او شکیب الحسن په ۵۱ منډو وسوځېدل. شکیب الحسن په باولینګ کې هم پنځه افغان لوبغاړي وسوځول او دلوبې غوره لوبغاړی شو.

لوبه ددوشنبې په ورځ (جون۲۴) دساوتمپتن په همشایر باول لوبغالي ‌کې وشوه. په افغان منډه جوړوونکو کې ترټولو ډېرې منډې کپتان ګلبدین او سمیع الله شینواري‌ وکړې.  ګلبدین ۴۷ او سمیع ۴۹ منډې وکړې. په افغان بالرانو کې ترټولو ښه باولینګ مجیب الرحمن وکړ، هغه په لسو اورونو کې ۳۹ منډې وکړې او درې لوبغاړي یې وسوځول.

محمد نبي په ۱۰ اورونو کې ۴۱ منډې ورکړې او یو لوبغاړی یې وسوځوه. راشد خان بیا په ۱۰ اورونو کې یو کس هم ونه سوځوه او ۵۲ منډې پرې وشوې. دولت ځدراڼ په ۹ اورونو کې ۶۴ منډې ورکړې او یو لوبغاړی یې وسوځوه. ګلبدین بیا په ۱۰ اورونو کې دوه لوبغاړی وسوځول او ۵۶ منډې پرې وشوې.

 

جان بس: طالبان باید دافغان خبریالانو پروړاندې له ګواښ څخه لاس واخلی
منبع : پشتو نیوز   تاریخ: 6/27/2019
کابل کې دامریکا سفیر جان بس دطالبانو له خوا درسنیو ګواښ ته په اشارې سره له دې ډلې وغوښتل چې دافغان خبریالانو پروړاندې له ګواښ څخه لاس واخلی. نوموړی په خپله ټویټر پاڼه لیکلی: خبریالی جرم نه دی، بلکه یو ډول نړیوال خدمات رسونې دی.
درسنۍ دهېواد تېرو اتلسو کالو لاسته راوړنې وبللې او طالب ډلې ته یې یادونه وکړه چې دخبریالانو او ملکی وګړو ګواښونه نه یوازې سولې او امنیت ته دافغانستان خلکو دنه لاسرسی لامل کېږی بلکه خپلو سیاسی موخو ته دطالبانو درسېدو خنډ هم کېږی.
دیادونې وړ ده چې طالبانو ددوشنبه په ورځ دیوې اعلامیې په خپرولو سره رسنۍ له دولت څخه په پلویتوب او دطالبانو پرضد اعلاناتو په خپرولو تورن کړل.  
                   
نامزدان کرسی ریاست ولسی جرگه باز هم برنده نشدند
منبع : باختر   تاریخ: 6/27/2019
در مرحله دوم انتخابات کرسی ریاست ولسی جرگه که بعد از چاشت دیروز برگزار شد، خان آقا رضایی و محمد خان وردک با هم به رقابت پرداختند. در این دور هیچ کدام نتوانستند پنجاه جمع یک آرا را به دست آوردند.
به گزارش خبرنگار آژانس باختر، رضایی و وردک نامزدان پیشتاز مرحله اول انتخابات در مرحله دوم باهم رقابت کردند که در نتیجه شمارش آرا رضایی ۸۴ رای و وردک ۱۰۵ رای به دست آوردند. رای گیری سری با حضور ۲۳۱ نماینده مردم در ولسی جرگه انجام شد.
موجودیت چهار رای سفید و ۳۸ رای باطل سبب شده است که در مرحله نهایی هیچ کدام برنده نشوند. برمبنای اصول وظایف داخلی ولسی جرگه روز شنبه خان محمد وردک پیشتاز انتخابات امروزی و میررحمان رحمانی نامزد پیشتاز انتخابات نخست به خاطر احراز کرسی ریاست ولسی جرگه باهم رقابت می کنند. 
                      
میزان مراکز صحی و شفاخانه ها در کشور افزایش یافته است
منبع : باختر   تاریخ: 6/27/2019
معاون سخنگوی وزارت صحت عامه می گوید که میزان مراکز صحی و شفاخانه ها در کشور نسبت به سال های گذشته به مراتب افزایش یافته است. توحید شکوهمند معاون سخنگوی وزارت صحت عامه که امروز با خبرنگار آژانس باختر در این مورد صحبت می کرد، افزود که بربنیاد سروی که در اول سال ۱۳۹۷ انجام شد، در سال ۱۳۹۳ در سطح کشور بیشتر از ۲۰۰۰ مرکز صحی اساسی، جامع، ولسوالی، ولایتی، حوزه یی و شفاخانه های تخصصی ثالثی در شهر ها وجود داشت، اما اکنون این رقم نزدیک به چهار هزار مرکز می رسد. به گفته وی میتوان مدعی شد که دسترسی به خدمات صحی در کشور رشد قابل ملاحظه داشته است. 
                
رویداد های ترافیکی، قاتل خطرناکتر از حملات انتحاری
منبع : تلویزون ۱   تاریخ: 6/27/2019

مسوولان وزارت صحت عامه می ‌گویند: در شش ماه گذشته، نزدیک به چهار هزار رویداد ترافیکی در کشور رخ داده که در پی این رویداد ها، بیش از ۳۲۰ تن جان باخته اند و نزدیک به ۲۰ هزار تن دیگر زخمی شده اند.

وزارت صحت برای بلندبردن آگاهی مردم در بخش قانون ترافیکی و رعایت آن، برنامه ‌های آموزشی را راه اندازی می ‌کند. دفتر سازمان صحی جهان هم این چنین برنامه ‌ها را برای کاهش میزان مرگ و میر از بابت رویداد های ترافیکی مفید می ‌خواند. بر بنیاد ارقام رسمی، سالانه نزدیک به ۱.۳میلیون تن در پی رویداد های ترافیکی در جهان جان می‌ بازند و نزدیک به پنجاه میلیون تن دیگر زخمی می ‌شوند.

درسنیو پروړاندې دطالبانو ګواښ په اړه دولسمشرۍ ماڼۍ غبرګون
منبع : پشتو نیوز   تاریخ: 6/27/2019
ولسمشرۍ ماڼۍ درسنیو پروړاندې دطالبانو ګواښ په غبرګون ویلی چې درسنیو او بیان آزادی ګواښ دانسانی او اسلامی ارزښتونو پرخلاف دی. دولسمشرۍ ماڼۍ دسه شنبه ورځې په اعلامیه کې راغلی: درسنیو او بیان آزادی پروړاندې ګواښ او برید دانسانی او اسلامی ارزښتونو پرخلاف دی او دملی یووالی حکومت له دې ارزښتونو ساتنه او درسنیو دفعالیت زمینه برابروی.
اعلامیې زیاته کړی: دولت تردې وړاندې هم ددولت او رسنیو دګډې کمېټې په رامنځته کولو او دغه راز دخبریالانو دخوندیتوب تګلارې په لاسلیک سره دخبریالانو او رسنیو دامنیت لپاره ګام پورته کړی دی.  
                  
پس از دیدار با غنی، پمپیو به دیدار مودی رفت
منبع : صدای امریکا   تاریخ: 6/27/2019

پس از دیدار با رهبران حکومت افغانستان، مایک پمپیو، وزیرخارجۀ امریک به روز چهارشنبه ۲۶ جون (۵ سرطان) در دهلی جدید با نرندرا مودی، صدراعظم و سوبرامانیام جی‌شنکر، وزیرخارجۀ هند دیدار کرد.

آقای پمپیو در حالی به هند سفر می ‌کند که در چند ماه اخیر، در چندین مورد بین دو کشور اختلاف نظر و کشیدگی ایجاد شده است. در بعد تجارتی، در یک ماه اخیر امریکا و هند بر چندین قلم کالا های تجارتی یکدیگر تعرفه وضع کرده اند. با آنکه میزان سالانۀ تجارت میان واشنگتن و دهلی جدید هم اکنون ۱۵۰ میلیارد دالر است، مقامات بر ضرورت تعامل محتاطانۀ تجارتی میان دو کشور تاکید کردند.

از جانب دیگر، پس از آنکه واشنگتن معافیت خریداری نفت ایران را لغو کرد، هند نیز خریداری نفت را از ایران متوقف کرد. با وصف تشنج بی پیشینه میان امریکا و ایران، اکنون مقامات هندی در تلاش اند تا برای خریداری نفت از ایران معافیت بگیرند. مقامات هندی گفته اند که نگرانی ‌های ایالات متحده را در خصوص ایران درک می ‌کنند، اما به گفتۀ آنان هند در این میان از رهگذر اقتصادی آسیب دیده است.

سوبرامانیام جی ‌شنکر، وزیرخارجۀ هند گفت که تدارکات جهانی انرژی باید ”ثابت، قابل پیش‌ بینی و قابل دسترس” باشد. او گفت که آقای پمپیو این نکته را درک می‌ کند که هند به صفت پنجمین اقتصاد بزرگ جهان، ۸۵ درصد انرژی مورد نیاز خود را از خلیج فارس تورید می ‌کند. با این حال، وزیرخارجۀ امریکا گفته است که در مورد تجدید معافیت خریداری نفت از ایران هیچ بحثی با همتای هندی اش نداشته است، اما افزود که هر دو جانب توافق کردند تا به مشکلی که از این ناحیه متوجه هند شده است، رسیدگی صورت گیرد.

آقای پمپیو یکبار دیگر ایران را ”بزرگترین حامی تروریزم در جهان” و عامل بی ثباتی در منطقه خواند. او یک روز پیش در کابل گفت: ”تضعیف روند صلح (افغانستان)، به نفع ایران نیست. امیدوارم متوجه این مسله باشند. امیدوارم درک کنند که پیشرفت در مذاکرات صلح افغانستان، به سود تمام بازیگران منطقه است.”

تخریش دیگر در روابط دو کشور، ناخوشنودی ایالات متحده از طرح هند برای خریداری سیستم دفاع راکتی اس-۴۰۰ از روسیه است. هرچند در دو سال گذشته، امریکا بزرگترین فروشندۀ تجهیزات نظامی به هند بوده است. پس از پیروزی نرندرا مودی در انتخابات اخیر در هند، این نخستین سفر یک مقام بلندرتبۀ امریکایی به آن کشور می ‌باشد. انتظار می ‌رود که دونالد ترمپ، رئیس جمهور امریکا نیز در حاشیۀ نشست گروه جی-۲۰ که قرار است این هفته در جاپان برگزار شود، با صدراعظم مودی دیدار کند.

                     

صالح: طالبان گروه بی ‌سوادی است که توانایی ادارۀ افغانستان را ندارد
منبع : صدای امریکا   تاریخ: 6/27/2019

امرالله صالح، رئیس پیشین امنیت ملی و معاون اول محمد اشرف غنی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۸ در مصاحبه تازه با صدای امریکا گفت که در میان طالبان هیچ فرد ”تعلیم یافته” وجود ندارد که فراتر از جنگ صحبت کرده بتواند. آقای صالح گفت: ”در بین طالبان چنین کسی وجود ندارد که فراتر از جنگ، کار توسعه‌ای را انجام دهد، سخنرانی کند، لکچر دهد یا مقالۀ نوشته کند. این ‌ها مانند جن هستند، می آایند در مذاکرات یک دو چیزی می ‌گویند و می‌روند. مردم علاقه دارند ببینند که آیا به راستی در میان طالبان مغزی وجود دارد یا نه؟ اگر هست چرا خاموش است.”

او افزود که هیچ یک از اعضای شورای کویته ”تعلیم یافته” نیستند: ”یک گروه بی سواد چگونه می ‌تواند یک مملکت پیچیده را اداره کند. طالبان باید این را بپذیرند و بیاند با افغان‌ های خود بنشینند.” به گفتۀ آقای صالح، گروه طالبان حتی توانایی نوشتن قانون را نداشته اند. او گفت: ”تمامی مواد طرزالعمل [قانون طالبان] از زمان ظاهرشاهی، حزب دموکراتیک و از حکومت استاد ربانی گرفته شده است.” امرالله صالح هم چنان در اشاره به تهدید اخیر طالبان به رسانه‌ ها گفت که آنان منتقدین شان را به اختطاف و کشتن تهدید می ‌کنند تا درون خالی شان را پنهان نگهدارند.

طالبان و پاکستان

رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، یکبار دیگر به گفته‌ های قبلی خود تاکید کرد و گفت که طالبان نمی ‌توانند بدون حمایت پاکستان حتی برای ”سه ماه” به جنگ ادامه دهند. او افزود: ”امکان این نیست که طالبان این جنگ را ادامه دهند، زیرا پشتیبان استراتیژیک آنان که پاکستان است، زیر فشار های اقتصادی قرار دارد.” او تعهدات اخیر پاکستان در قبال صلح افغانستان را مشکوک پنداشته افزود: ”پاکستان با چند دروغ می‌ خواهد از صندوق بین المللی پول قرضه یا از امریکا کمک دریافت کند.”

آقای صالح گفت: ”آن چه را پاکستان در گذشته برای مهاجرین افغان انجام داده و یا انجام می ‌دهد، به خاطر منافع امنیتی شان است نه روی انسانیت. اگر پاکستان این قدر بشردوست است چرا اتباع خود را از بنگله دیش فرا نمی ‌خواند که از زمان آزادی بنگله دیش تا اکنون در آن کشور به گونه بی سرنوشت زندگی می‌ کنند.” او افزود که جنگ را طالب می‌ کند، اما به گفتۀ وی مغز جنگ پاکستان است و بدون حمایت پاکستان طالبان حتی نمی ‌توانند سه ماه وضعیت کنونی شان را حفظ کنند.

صلح با طالبان

امرالله صالح گفت که حکومت افغانستان آماده مذاکرات بدون قید و شرط با طالبان است، اما صلح بدون قید و شرط قابل پذیرش نیست. او افزود: ”چنین معلوم می شود که طالبان نمی ‌دانند که این برای آنان یک فرصت است. آنان فکر می کنند که این ضعف حکومت افغانستان یا امریکاییان را نشان می ‌دهد. این ضعف نه بلکه یک فرصت دینی، اخلاقی، سیاسی و انسانی است که حکومت می‌ خواهد در اختیار آنان قرار دهد. بیایید به جای تفنگ از دهن خود کار بگیریم.”

آقای صالح علاوه کرد که منافع افغان‌ ها در این است که یک سیستم جمهوریت پایدار در افغانستان باقی بماند، انتخابات یگانه راه انتقال قدرت انتخابات باشد و ”معنی صلح باید این نباشد یک گروه اسلحه به دست خواست هایش را بر دیگران تحمیل کند.” به باور این مقام پیشین امنیتی افغانستان غیرممکن است که صد ها هزار جوانی که سالانه از موسسات تحصیلات عالی فارغ می شوند فکر طالبانی را بپذیرند.

کنفرانس پاکستان

آقای صالح بر اشتراک کنندگان کنفرانس پاکستان انتقاد کرده گفت که آنان فراتر از صلاحیت شان صحبت کردند. او گفت: ”یکی از آنان گفته بودند که بیایید از طریق همه پرسی مسله دیورند را حل کنیم. این در صلاحیت یک شخص نیست، افغانستان هیچ زمانی قباله دیورند را به پاکستان نداده است. این یک واقعیت تلخ است که خاک ]ما[ در دست پاکستان است، اما مشروعیت دادن قباله آن به دست ما است.”

امرالله صالح علاوه کرد که خواست برخی دیگری مبنی این که نخست باید سیاستمداران افغان با طالبان توافق کنند و مرحله اخیر آن شامل شدن حکومت باشد، از بنیاد یک حرف غلط است. او گفت: ”در تاریخ چنین نشده که یک نیروی یا حلقه غیردولتی با دشمن تفاهم یا سازش کند.” آقای صالح اضافه کرد که حکومت افغانستان، پاکستان را مقصر جنگ می ‌داند نه قربانی جنگ: ”برخی اوقات در پاکستان انفجارات صورت می ‌گیرد که نمی ‌توان آن را قربانی خواند. این فقط عواقب کوچکی از سیاست ‌های نادرست پاکستان است.”

سفر غنی به پاکستان

معاون محمد اشرف غنی در انتخابات ریاست جمهوری آینده افغانستان گفت که مقامات پاکستانی از دو سال به این سو خواهان سفر رئیس جمهور افغانستان به آن کشور بودند. او افزود که توقع این است که در این سفر افغانستان موقف اصولی خود را که صلح و امنیت و گسترش تجارت در منطقه است بیان کند. آقای صالح ضمن ابراز بی ‌باوری از تغییر سیاست پاکستان در قبال افغانستان گفت: ”افغانستان با یک موقف تجرید شده و ضعیف به پاکستان سفر نمی ‌کند. جامعه جهانی انتظار دارد ببنید که پاکستان به راستی می‌ خواهد کردارش را تغییر دهد یا فقط می ‌خواهد با دروغ گفتن از آی ام اف قرضه و یا از امریکایی ها کمک به دست بیاورد.”

                

عکس العمل تند امرالله صالح به شرکت برخی سیاسیون در نشست صلح در پاکستان
منبع : العربيه.نت   تاریخ: 6/27/2019

امرالله صالح رئیس سابق ریاست عمومی امنیت ملی افغانستان و عضو تیم انتخاباتی محمد اشرف غنی، از برگزاری و شرکت برخی از سیاسیون این کشور در نشست لاهور انتقاد کرده و آن را «شرمفرانس لاهور» نامید.

امرالله صالح در صفحه رسمی فیسبوک ‌اش نوشت: «از موقف هیچ و غیردولتی و آن هم دانسته و عمدی به خاک دولت متخاصم سفر کردن یک عیب بزرگ. در آنجا تاریخ خود را به تمسخرگرفتن ذلت دوم. در آنجا از حساس ترین معضله یعنی مسئله خط مرزی با روحیه سازش و عقبگرد صحبت کردن نهایت بی اعتمادی به افغانستان و نشانه ای شدید افسرده گی و تجرید. در آنجا از طالب و وحشت تروریزم یادنکردن و خموش نشستن نهایت خودپرستی – ترس و بی‌ ایمانی پاماندن بر خون ملت با شهامت افغانستان».

وی در ادامه نوشت: «در کشوریکه به ما جنگ و مرگ می ‌فرستد (پاکستان) لبخند زدن و دشنام و توهین وزیرخارجه‌اش را شنیدن یعنی ننگ تاریخ اگر به ننگ و وقار باوری وجود داشته باشد. چه فرصت‌ هایی را که این سرگردان‌ ها از دست نداده اند. ایکاش یکی از اینها نمی ‌ترسید و حرف گفته و ناگفته مردم افغانستان را در آنجا فریاد می ‌کشید بعد می‌ دید و یا می ‌دیدند که این ملت چقدر قدرشناس و با پاس است. با کدام روی بار دیگر در مصاحبه‌ های فریبنده‌ای تان یاد از مداخله خارجی و جنگ استخباراتی خواهید کرد. با کدام دیده به طرف این مردم خواهید دید.» او در آخر این متن انتقادی نوشته است: «در ارتباط به شر مفرانس لاهور.»

قابل ذکر است که مشرانو جرگه افغانستان نیز از این نشست انتقاد کرده و آن را خلاف منافع ملی این کشور خواند. بازمحمد زرمتی، عضو مشرانو جرگه افغانستان گفت: «این جلسه به حکومت جفا است، چون کلید صلح یا نزد حکومت است یا نزد طالبان.» محمد رحیم حسنیار، عضو دیگر این مجلس نیز گفت: «امیدوارم این‌ ها به واقعیت ‌های عینی جامعه پی ببرند و هیچ وقت دیگر گُل پاکستان را نخورند.» گروهی از سیاست ‌گران افغانستان روز جمعه 21 جون برای شرکت در یک نشستی دربارۀ صلح افغانستان به پاکستان رفتند.

در این نشست گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی، عطامحمد نور، رئیس اجرایی جمعیت اسلامی افغانستان، محمد محقق، معاون دوم ریاست اجراییه، عبدالطیف پدرام، نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری و حامد گیلانی، رئیس حزب معاذ ملی از کسانی بودند که در این نشست شرکت کردند. فضل هادی مسلمیار، رئیس مشرانو جرگه افغانستان در این مورد گفت: «این ‌گونه نشست ‌ها باید از سوی حکومت مدیریت شود حکومت باید از روش ‌های انضباطی خود، کار بگیرد و در هر زمان به هر کس اجازه ندهد که در هر نشستی شرکت کنند.»

در همین حال، شاه حسین مرتضوی معاون سخنگوی ارگ ریاست جمهوری افغانستان در عکس العمل به این نشست‌ در صفحه رسمی فیسبوک‌اش نوشت: «هنوز كسی به اين سوال مردم جواب نداده است. چرا شماری از سياسيون كشور جرگه مشورتی صلح را كه در آن 3200 تن از نمايندگان واقعی مردم حضور داشتند و نقشه راه صلح را طرح كردند تحريم كرده، اما با شوق تمام به مسكو و اسلام آباد حضور پيدا می‌كنند. جای تاسف اين است كه در بيانيه هيج كدام نه روايت منصفانه از گذشته است و نه هم تصويری روشن از آينده!» مرتضوی در ادامه نوشت: «حداقل اگر حرفی برای گفتن ندارند نقشه راه صلح رئیس جمهور را برای معلومات خودشان مطالعه می‌ كردند.»

قابل یا‌دآوری است که قبل از این نیز برخی از سیاسیون افغانستان که مخالف حکومت فعلی این کشور هستند نشست‌های غیررسمی که حکومت افغانستان در برگزاری آن نقشی نداشته است در کشور روسیه برگزار کردند اما این نشست هیچ نتیجه‌ای نداشت. این سیاسیون که اکثرا نامزدان انتخابات ریاست جمهوری افغانستان و حامیان آنان هستند، نشست ‌هایی در کشورهای روسیه و پاکستان برگزار کردند که عکس العمل ‌های زیادی را به همراه داشته است.

برخی از سیاسیون افغانستان می‌گویند که از برگزاری این چنین نشست‌ ها افغانستان هیچ سودی نمی ‌برد و کشور های پاکستان و روسیه از آن به نفع خود استفاده می ‌کنند. در این نشست که در لاهور پاکستان برگزار شده بود، هیچ نماینده‌یی از حکومت افغانستان و گروه طالبان حضور نداشت.

نجاب اوس هم د ستراتېژیک کنډو تګلار پالي! کارغه مرداري خوري او مښوکه څنډي!

 

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر شا محمود قریشي پخوانیو مجاهدینو سره په غوڼده کې چې د پنجاب لخوا د افغانستان په اړه په جوړ شوي کنفرانس کې د ګډون لپاره لاهور ته تللی، ویلي«پاکستان کې هیڅوک له افغانستانه د ستراتېژیک کنډو(Strategic Depth) پتوګه د ګټې اخیستنې تګلار نه پالي او داسې خبرې یوازې د دوه هېوادونو ترمنځ د ورانپوهاوي په موخه تبلیغیږي»

خو قریشي په ورته وخت کې داسې هېواد یا کومه ډله او شخص نه په ګوته کوي چې هغوی دې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ده په خبره د ورانپوهاوي زهرجن تبلیغات خپروي.

بیخي ښکاره ده په داسې حرکاتو، قریشي د کنفرانس ګډونوالو یانې پخوانیو مجاهدینو ته په سترګو کې ننوځي او درواغ وايی په داسې حال کې چې مجاهدین پوهيږي په ۸۰ یمه لسیزه کې هم پاکستان له دوی څخه داسې یوه غوښتنه درلوده.

« جهاد افغانستان، دفاع پاکستان!»، هم حقیقت کې همدې موخې ته د رسېدو په لار کې هڅه وه. د هند د احتمالي خطر په وړاندې، افغانستان څخه د ستراتېژیک کنډو پتوګه ګټه، لومړي د پنجابي پوځیانو او ISI لخوا وړاندې شوې او وروسته ملکي حکومتونو هم د پوځ سره یوځای د هغې ملاتړ کړی. ویل کیږي چې پوځ کې لومړی سړی لوی درستیز جنرال اسلم بیګ وو چې داسې تګلار يي وړاندې کړې.

د اسلام اباد واکمنانو تل هڅه کړې لومړی هندي خطر او یا نور خیالي خطرونه وزیږوي او بیا ورته د مخنیوي او مقابلې لپاره بېلابېلې لارې وړاندې کړی. افغانستان څخه د ستراتېژیک کنډو پتوګ ګټه هم په دې لړ کې شمېرلی شو!

له ستراتېژیک کنډو سربېره پاکستان له افغانستان څخه څو نورې ناروا غوښتنې هم لري:

پاکستان غواړي افغانستان د هند سره داسې اړیکې ولري چې د پنجاب په زړه او خوښه وي. اسلام اباد غواړي زموږ د هېواد پر بهرنۍ پالیسي کنترول ولري، لکه د برتانوي هند په مهال چې هلته افغانستان یوازې په کور دننه نیمه خپلواکي درلوده او بهرنۍ پالیسي يي برتانوي هند انځوروله. له هغه ځایه چې پاکستان د انګریز په لاس جوړ شوی هېواد دی، په سیمه او په تېره بیا د افغانستان په اړه د انګریز د ځایناستي او زړو پالیسیو پېښې کوي.

دې سره په تړاو اسلام اباد هڅه کوي، کابل کې داسې یو حکومت چارې پرمخ یوسي چې د اسلام اباد تر جغ لاندې وي.

په لاهور کې يي د پخوانیو مجاهدینو غونډه هم په دې موخه وربللې چې د پردې ترشا د مجاهدینو او طالبانو ترمنځ یو ډول جوړجاړی رامنځته کړي او د ولسمشر غني د منتخب حکومت په وړاندې يي وکاروي. په همدې لامل عمران خان د پاکستان لومړی وزیر په سپینسترګۍ او بېشرمۍ سره افغانستان کې د منتخب حکومت پرځای د موقت حکومت خبرې کوي.

پخواني سناتور افراسیاب خټک په لاهور کې  روانې غونډې ته په اشاره سره وايی«لومړی وزیرعمران خان په افغانستان کې د موقت حکومت د جوړېدو په اړه له خپلې طرحې تېر شوی نه دی»

افراسیاب همدارنګه زیاتوي د خبرو او د ستونزو د حل ځای باید کابل وی، نه لاهور او یا بل ځای!

البته تېر مهال په ۸۰ یمه او ۹۰ یمه لسیزه کې هم د همدې مجاهدینو ترمنځ اسلام اباد ورته غونډې جوړې کړې وې چې پایله يي کورنۍ جنګونه او د افغانستان ویجاړی وه. له دې غونډې هم د شرارت او منافقت پرته، بله کومه بریا نه تر سترګو کیږي.

له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو د وتلو خبره چې اسلام اباد يي د طالبانو په خوله کې ورڅڅوي او طالب جان يي طوطي وار تکراروي هم د افغانستان د بهرنۍ پالیسي په اړه د اسلام اباد لاسوهنه او تیری ګڼل کیږي. په داسې حال کې چې پاکستان، امریکا او نورو لوېدیځو هېوادو سره تړونونه لري، خو غواړي د طالبانو په مټ افغانستان له نړیوالو پراخو اړیکو راوګرځوي، لومړی يی ګوښه کړي او بیا يي وځپي!

د افغانستان په بازار او سوداګرۍ یو طرفه کنترول او د منځنۍ اسیا انرژۍ ته ازادانه لاسرسي د اسلام اباد له زړو هېلو ګڼل کیږي. د افغانستان اوبو، معدنونو او نورو شتمنیو ته سراښتوب هم اسلام اباد میلیتاریستي لارو ته هڅوي.

همدارنګه د پولې پتوګه د ډېورنډ کرښې منل خو د اسلام باد په زړه تور داغ دی چې د ۷۰ کلونو راهیسې يي سربداله کړی او دغه ارمان به د خپل جعلي هېواد د پای سره یوځای ګور ته یوسي.

افغانستان ټولو ګاونډیانو او پنجاب سره هم د ښه ګاونديتوب اصولو ته ژمن دي. ښه ګاونډيتوب د یو بل حاکمیت ته په درناوۍ، نه لاسوهنې او نه تیري سره پالل کیږي.

تر هغو چې اسلام اباد د افغانستان په اړه خپله زړه او زنګ وهلې استعماري پالیسي بدله نه کړی، افغان حاکمیت ته درناوي ونه کړي، له لاسوهنو او تیریو لاس وانخلي، هیڅ غونډه به د دواړو هېوادو اړیکې ښې نه کړي.

په داسې حال کې چې د روانې عیسوي میاشتې په پای کې افغان ولسمشر اشرف غنی اسلام باد ته په رسمي سفر روان دی، افغانان له اسلام اباده غواړي چې افغانستان سره په اړیکو له سره کتنه وکړي، د ستراتېژیک کنډو خوبونه پریږدي، د طالبانو او نورو ترهګرو له ملاتړه لاس واخلی، افغان حاکمیت ته درناوي وکړي او د متاقبلو ګټو پر بنسټ اړیکې ورغوي او وپالي.

د ۲۰۱۹ کال د جون ۲۳ مه

سرلوڅ مرادزی

پوهندوی شیما غفوری

 

اگر تاجکم من ، و یا پشتونم

وگر مسلم هستم، و یا مضنونم

اگر نام نامی و یا مکنونم

بدان چون خمیر من وتو یکیست

تفاوت کجاست بین دو ده و بیست

 

اگر از بدخشان و یا کابلم

ز هرات و بامیان و یا زابلم

اگر در کنر یا فراه شاملم

بدان چون خمیر من وتو یکیست

تفاوت کجاست بین دو ده و بیست

 

اگر شاه پرست بوده، یا بت پرست

اگر شرق و یا غرب بودش سر پرست

چنان غوطه خورده ز دستی به دست

که فرقی نمانده ست چو در  قرن بیست

تفاوت کجاست بین دو ده و بیست

 

بیا تا همه اتحادی کنیم

برای تفاهم جهادی کنیم

گذشت و سخاوت و دادی کنیم

بدان چون خمیر من وتو یکیست

شود مشترک راه فردای زیست

جون ۲۰۱۹

 

 

 

پښتونستان ، خوب او که واقعیت؟

19.6.2019Loy Afghanistan 1
دوهمه او وروستۍ برخه
د خپلواکې د مبارزو معاصر مشران چې د انګریز او پنجاپي استعمار په وړاندې په کلکه ودریدل حاجي میرزاعلي خان ( مشهور په ایپي فقیر) ، خان عبدالغفار خان ، خان عبدالصمد خان اڅکزي، مشهور لیکوال او شاعر اجمل خټک او نور چې د خپلو سل ګونو زرو پلویانو سره یو ځای د انګریزي او پنجاپي استعمار په وړاندې د خپلواکۍ له پاره په میړانه سره ودریدل.
په دی مبارزو کې پښتانه یوازې نه و او نه دي بلکې بلوڅان هم د دوی سره اوږه په اوږه د پنجاپی استعمار په وړاندې په کلکه ودریدل چې د هغې ښه مثال یې د نواب اکبرخان بګټي دی چې د پنجابی استعمار په مقابل کې په میړانه ودرید او د استعماري ځواکونو له خوا په ډير مظلومانه توګه په شهادت ورسید . د کابل مزدورې ادارې د خپلواکی په لاره کې ددې اتل هیڅ نوم وانخیست.
په افغانستان کې د خلک دموکراتیک ګوند او بیا د وطن ګوند د واکمنۍ د پای ته رسیدلو سره ددې دورځې نمانځل هم د نویو واکمنو ټولګیو له خوا پر یښودل شول. دا ورځ نه یوازی د خلک دموکراتیک ګوند په واکمنی کې نمانځل کیده بلکه د افغانستان شاهي او جمهوري حکومتونو هم نمانځله.
که څه هم پورتنیو دولتونو د پنجاپي استعمار څخه د پښتنو او بلوڅو د ازادی او خپلواکۍ له پاره په رښتیني مانا سره کوم عملي ګام نه دی اوچت کړي بلکې دوی یوازې دا مسله د اسلام اباد په واکمنانو باندې د فشار د یوې الې په توګه استعمالوله. او په واقعي توګه یې د پښتنو او بلوڅو د خپلواکۍ له پاره کوم د لیدنې وړ ګام نه دی پورته کړی.
په دې کې هیڅ شک نه شته چې د خلک دموکراتیک ګوند د واکمنۍ د پای ته رسیدو څخه وروسته په افغانستان کې هغه ډلې واک ته ورسیدې چې په پاکستان کې جوړې شوي او د هغه دولت د پټو منابعو له خوا یې ملاتړ کیده .
واک ته د رسیدو نه وروسته تر ټولو لومړی ددې ډلو عملي اقدام دا و ، چې په پښتونستان واټ کې یې د پښتونستان بیرغ راښکته کړ. او د پښتونستان واټ نوم یی تبدیل کړ د په کابل رادیو کې یې د پښتنو او بلوڅو د یووالي له پاره خپرونه بنده کړه .
خو د یوه بیرغ په کښته کولو او یا د دی ځای د نوم په اړولو سره د پښتنو او بلوڅو ازادی بښونکی مبارزو ته کوم زیان نه رسیږی . دا ځکه چی دا خلک د پنجاپی استعمار لا ندی ژوند کوي او د خپلو روا حقوقو د تر لاسه کولو د پاره مبارزه کوی او دا مبارزه به تر هغی روانه وي تر څو چی د پنجاپی استعمار څخه یی خپله ازادی تر لاسه کړي نه وي.
مګر د پښتونستان واټ څخه د پښتونستان د بیرغ د کښته کولو او ددی ځای د نوم اړولو څخه موخه پنجاپی استعمار ته د کابل حکومت له خوا ددی اشاری ورکول و او دي ، چی دا حکومت اوس د پښتنو او بلوڅو د داعیی څخه ملاتړ نه کوي . او په ماهیت کی د ډیورینډ منحوسه کرښه په رسمیت پیژني.
باید ووایو چی واک ته د حامد کرزی په رسیدلو سره تر ننه پوری د پښتنو او بلوڅو د حقوقو څخه د دفاع او ډیورینډ د منحوسی کرښی د نه منلو له پاره تر اوسه کومه رسمی غونډه او یا فیصله د کابل دولت له خوا نه ده تر سره شوي.
د پښتنو او بلوڅو سره د پیوستون غونډه یوازی د مدنی ټولنو ، ادیبانو او سیاسی غیر دولتی شخصیتونو له خوا تر سره کیږی چی دا یوازی د اولسونو پیستون په ډاګه کوي.
اوس دا پوښتنه را منځته کیږی چی د کابل حکومت ولی د پښتنو او بلوڅو د مبارزاتو په هکله یو روښان دریز نه نیسي؟
ایا کیدای چې وویل شي چې د پښتنو او بلوڅو مبارزه پای ته رسیدلی وګڼو او یا دا کیدای شي چې ددې ټکي څخه سترګې پټې شي چې ټول پښتانه دا حق نه لري چې په یوه واحد هیواد کې سره راټول د کراچې څخه نیولي تر بادغیس او تر کشیمره پورې یو اباد او ځواکمن دولت تشکیل کړي؟
خلک په دې ښه پوهیږی چې د پښتنو تر منځ د یووالی تامین او د بلوڅو د حقوقو تر لاسه کولو له پاره مبارزې ته په اوس مهال کې ډیر ضرورت دی . خو تر هغه د وړاندې بایدد پښتو په مغزونو کې دا احساس را پیدا شي چې دوی پښتانه دي او په په نړی کې یو ځانګړی قوم او اولس حیثیت لري . او دوی یو وجود دی چې د استعماري ځواکونو له خوا په وحشیانه توګه ټوټې شوي دی. پښتانه په دې باید پوه شي چې تر هغې چې ټولې ټوټې یې په یوه هیواد کې سره یو ځای شوی نه وي تر هغه به دوی دغسې د خوارۍ او ذلت ژوند تر سره کوي.
د سیمې نور زبرځواکونه لکه ایران هم د دواړو اولسونو سره د دښمنی سیاست مخې ته بیایی د ایران د هیواد له خوا د پښتنو او بلوڅو په وړاندې ډیرې ناوړی توطیې طرح او عملی کیږي په ایران کې د ننه هرکال په زرګونو بلوڅان په مختلفو نومونو سره وژل کیږي په ایران کې بلوڅ د هر ډول سیاسي او ټولنیزو حقوقو څخه بې برخې دی.
په افغانستان کې هم پښتانه په واقعي مانا سره د سیاسي واک څخه بې برخې دي او په اوسنی دولت کې د بې صلاحیته پښتو ژبو سمبولیک موجودیت دا مانا نه لری چې دوی په واک کې ګډون لري. په افغانستان کې ټول واک د یوه شمیر کړیو په لاس کې دی چې ځانونه د لږکیو او په ځانګړی توګه د تاجکو ، هزاره ګانو او ازبکو نماینده ګان بولي.
دا په دې مانا چې د افغانستان ، پښتونخوا، بلوچستان پښتانه او بلوڅ د محکومواولسونو په توګه ژوند کوي او دوی د استعماري ځواکونو له خوا په ډیره بې رحمی سره ځپل کیږي.
لکه چې په تیرو پیړیو کې پښتنو او بلوڅو په ګډه یو له بله دفاع کړي ده په همغه ډول اوس هم همغه شرایط دي چې دواړه اولسونه یو له بله د وروری ټینګ لاسونه سره ورکړي تر څو د دښمنانو دسیسې شنډې کړي. دا هغه مهال کیدای شی چې د دواړو اولسونو ترمنځ اړیکې ټینګې شي.
اوس راځو په خپله د پښتنو د یووالی موضوع ته ، له بده مرغه پښتانه لیکوالان او سیاستوال دې ټکې ته هیڅ پاملرنه نه کوی چې پښتون اولس ولې ټوټې شوي دی دوی ګومان کوي که چیرې دوی د پښتنو د یووالی په هکله کوم نظر ورکړي ښایی یو ه لویه تیروتنه وکړي او بیا به واکمنې کړۍ ترې خفه شي.

دا ځکه چې په افغانستان کې زیاتره پښتو ژبو سیاستوالانوتر اوسه ملي ایدیولوژی نه ده خپله کړي.دوی دا فکر نه دی کړی چې د پښتون اولس وجود څلور ټوټې ا و د بلوڅو وجود درې ټوټې شوي دی. او په سیمه کې د امن او ثبات د ټینګښت له پاره ددې ټوټو یووالی اړین دی.
یا په بله مانا تر هغه چې دا بیل شوی اولسونه بیرته سره یو شوي نه وي تر هغه په سیمه کې د سولې راتلل ناممکن دي
زیات شمیر سیاسي کتونکي په دې باور دي چې پښتون اولس هر چیرې چې اوسیږي یو اولس دی . ددې اولس موخه بیا یووالی او په یوه جغرافیا کې د قوي دولت جوړول دی او ددې موخې د تر لاسه کولو د پاره یوازینی لاره د شرایطو سره سم د مبارزې مخې ته بیول دي.
ددې اولسونو دښمنان هم دا هڅې کوي چې د پښتنو او بلوڅو هره ټوټه په جدا جدا ډول سره وځپې تر څو په مغزونو کې یې د یووالی خیال پیدا نه شي.
زیاتره پښتانه سیاستوال وایي چې په افغانستان کې په روانه جګړه کې افغانان وژل کیږی . مګر د دې څخه سترګې پټوي چې دا جګړه د ټولو افغانانو په ضد روانه نه ده. دلته هم نړیواله ټولنه، د کابل اداره او طالبان د تاجکانو، هزاره ګانو او د نوروسیمو څخه لرې ګرځي او یوازی دوی پښتنی سیمې د جګړو میدان ګرځوي او د دولت مخالفین هم د پښتنو په سیمو کې جنګیږي چې لدې امله هره ورځ په سلګونو پښتانه وژل کیږي.
زیات شمیر کتونکی په دې باور دي چې د کابل په اداره کې واکمنې ډلې ، د پنجاب استعمار او د تهران لوړتیا غوښتونکي ټول په ګډه د پښتنو د ځپلو ګډ پروګرام لري دې پښتنو ضد تور مثلث که د یوې خوا د پښتنو سیمه د جګړو په ډګر ګرځولي ده نو له بلې خوا دوی په ډيره منظمه توګه د پښتنو د مشرانو د وژلو پروګرام مخې ته بیایي .
د یادولو وړ ده چې په سیمه کې د پنجاب واکمنانو ، ایراني لوړتیا غوښتونکو او د هغوی مزدورو کړیو ډیره خطرناکه لوبه پیل کړی ده دا لوبه کیدای شي یا په لویه نړیوالې جګړې واوړي او یا به د سیمې په سیاسي جغرافیا کې د بدلون سبب شي.
باید یادونه وشي چې په سیمه کې پښتانه یو وجود دی او د دوی برخلیک تل یو و او وي به . اوس مهال په دې سیمه کې پښتانه او بلوڅ ټوټې ټوټې او د دوی غلیمان یو دی نو لدې امله دا د شرایطو غوښتنه ده چې دوی یو له بله د وروری ټینګ لاسونه سره ورکړي.
دا یو واقعیت دې چې ورځ په ورځ د پښتنو سیاسي پوهه لوړیږي او دا ټکی درک کوی چې تر څو چې ټول پښتانه په یوه سیاسي جغرافیا کې سره راټول شوي نه وي تر هغه به دوی د سولی او ارامی مخ ونه ویني. او که سره یو شول بیا دښمنان دا وس نه لري چې د پښتنو په ضد توطیه او دسیسه وکړي.
ددې له پاره چې پښتانه د اوسنی تراژیدی څخه ځان په سلامت سره وباسي اړینه ده چې یو سیاسي مشرتوب رامنځته کړي . داسې مشرتوب چې د پښتون اولس د یووالي د تامین له پاره کار وکړي . دا مرکزیت پښتون اولس د ټولو هغه توطیو او تیریو د شنډولو د پاره رهبري کړي چې د دوی په وړاندې د پنجاب ، تهران او په افغانستان کې د متعصبو کړیو له خوا طرح او عملي کیږي
پښتانه ملي مشرتوب ته اړتیا لري .
ملي مشرتوبونه په طبعي ډول په ټولنه کې را پیدا کیږي د خلکو باور او ملاتړ تر لاسه کوي اوملي مشرتوب روان حالات ، ستونزې په ژوره توګه تحلیل او د کړاونو څخه د راوتلو سمې لازې په ګوته کړی . دا مشرتوبونه یوازې او یوازې اولس او خلکو ته چوپړ وهل خپل ویاړ ګڼي او په دې لازه کې هر راز ستونزې او سرښندنې مني.دا ډول مشرتوبونه د خلکو په زړونو کې ځای نیسي او ملي اتلان ترې جوړیږي.
پښتون اولس یو واحد ملت دی چې د استعماری توطیو له امله په څو برخو ویشل شوی دی او دا ملت د نړی د نورو ملتونو په شان لکه ویتنام ، جرمني ، چین او هانګ کانګ ، یمن او نور ، دا حق لري چې بیرته سره یوځای شي.
پښتو مشهور متل دی چې ( اوبه په ډانګ نه بیلیږي ) . په همدې ډول د پښتنو په منځ کې د یوه قوم او اولس په توګه د یووالی روحیه ډیره پیاوړي ده دا ټولی مصنوعي کرښې چې د پښتنو په خاوره کې ایستل شوي دی کومه مانا نه لري.
باید وویل شي چې پښتانه حق لري چې ځانونه دجګړې د اور څخه وژغوري په سوله او امنیت کې ژوند وکړي.
پښتانه دا حق لري چې په خپلو سیمو کې د لوږې او دربدری د لیرې کولو او د پرمختګ له پاره کار وکړي. او زیار وباسي.
پښتانه دا حق لري چې په خپله ژبه خبرې وکړي ، ولیکي او زده کړه وکړي.
پښتانه حق لري چې یو په دموکراسي ولاړ نظام ولري .
بلاخره پښتانه حق لري چې د نړی د نورو اولسونو په شان سره یو او د یوه واحد او خپلواک ملت په توګه یو واحد خپلواک هیواد ولري او په سیمه کې د نورو اولسونو په اړخ کې په سوله ایزه توګه ژوند وکړي.
په دې کې هیڅ شک نه شته چې پښتانه د خپلو سترتیژیکو موخو د تر لاسه کولو د پاره ځینو متحدینو ته اړتیا لري . دا متحدین کیدای شي د پښتنو سره د ګډو ګټو په نظر کې نیولو سره مشخص شي .
په دې کې هیڅ شک نه شته چې تهران ، پنجاپ او په کابل کې واکمنې کړۍ هیڅکله نه غواړي چې پښتانه د اوسنې ناوړه حالت څخه وژغورل شي او په دې لاره کې لازم خنډونه پيدا کوي .
نو لدې امله پښتانه باید د خپل ځان د تقویې له پاره په سیمه او نړی کې خپل متحدین پيدا کړي
ددې له پاره چې د پښتنو داوسني ناورین څخه د ژغورلو له پاره یو پياوړی غورځنګ رامنځته شي اړینه ده چې د پښتنو په منځ کې ټول هغه اختلافونه چې د پردیو په واسطه د رامنځته شویو ډلو له خوا ورته لمن وهل کیږي له منځه ولاړ شي او یا د دوی تر منځ د قومي توپیرونو او لوړتیا غوښتنو د له منځه وړلو له پاره د خلکو دې ته پام راواړول شي چې ټول د اوسني ناورین د له منځه وړلو د پاره کار وکړي .
له دې امله اړینه چې په پښتني ټولنه کې ټول سیاسي ګوندونه ، سیاسي ډلې او کړۍ او همدارنګه سیاسي ملي شخصیتونه ، قومي مشران ، دیني علما او روحانیون ، روڼ اندي او د لیک او لوست خاوندان ټول د اوسني لویې غمیزې څخه د پښتون اولس د ژغورلو د پاره یو پراخ سیاسی غورځنګ پيل کړي تر څو وکولای شي چې ټول پښتون اولس د یوه واحد هیواد په درلودلو سره په نړی کې د یوه پرمختللي اولس په توګه را ډګر ته شي.
دیو پراخ ملي پښتني غورځنګ ( دبادغیس څخه تر کراچۍ او کشمیر پورې) په پيل کیدو سره په ډيره لږه موده کې دا شووني ده چې پښتون اولس په یوه هیواد کې( چې د پښتنو ټولی سیمې پکې شاملې وي ) سره راټول او د نړی په جغرافیا کې د یوه ځواکمن اولس په توګه راډګر ته شي.
پښتانه د چا حقوق نه تر پښو لاندې کوي خو دا حق لري چې خپل حقوق تر لاسه کړي .
پښتون یو ژوندی اولس دی د دولت د تشکیل کولو وړتیا لری او په سیمه کی د یو ځواکمن په توګه را برسیره کیدو توان په کی شته نو ځکه د پورتنی کرغیړن مثلث ( پنجاپ ، ایران او په کابل حاکمه ډلی ) په سیمه کی د لرغونی هیواد راژوندی کیدو مخه نیولو اجندا لری . ددی له پاره یی په سیمه کی د پښتنو په ضد پراخه جګړه روانه کړی ده د بلخ د چمتال څخه نیولی، تر کندز ، بغلان ، تخار ، وزیرستان ، مومندو ، اورکزیو ، فاریاب ، سوات ، دیر او نورو سیمو کی یی د پښتنو د ځپلو عملیات روان دی او تر اوسه یی په میلیونونو پښتانه وژلی ، په زرګونو کلی او ښارونه یی تباه کړی او دا بهیر روان دی.
خو د #پښتونستان داعیه ورځ په ورځ ځواکمن کیدونکی ده او د هغی ملاتړ زیاتیږي.
اوس د پښتونستان بیرغ د اروپایی ښارونو په واټونو کی راښکاره کیږی د اروپا پارلمان ورته ځانګړي پاملرنه کوی د ملګرو ملتونو د ودانیو مخته د خلکو له خوا رپول کیږی او د ملګرو ملتونو څخه غوښتل کیږی چی د پښتونستان د جوړیدو له پاره غورځنګ په رسمیت وپیژنی.
د پښتونستان په جوړیدو سره د نړی په سیاسی ، اقتصادی او امنیتی معادلاتو کی بدلون را منځته کیږی هغه پښتونستان چی په وچه کی به راګیر نه وي او د ډیرو طبعی منابعو څخه به برخمن وي هغه پښتونستان چی د سیمی په سیاست کی به لومړی خبره همدا هیواد کوي.
باید ووایو چی ازاد پښتونستان هیواد اود اوسنی افغانستان ( د عبدالرحمن میراث) سره نږدی او په یوه کنفدراسیون کی سره یو ځای شی او د فیدریشن د جوړیدو له پاره لاره اواره کړي. چی هغه مهال به ډیورینډ کرغیړنه کرښه په بشپړه توګه له منځه ولاړه شي.
پښتونستان ، خوب نه دی . پښتونستان زرګونو کاله تاریخ لري ، اولس لري ، ځمکه لري، دا یو واقعیت دي !