ولسمشر غني د پنځه کلنې دورې لوړې ژورې

17.11.2018Ghani og Abdullah i 4 år
د افغانستان ولسمشر اشرف غني شاوخوا څلورنیم کاله وړاندې په هېواد کې د ناندریزو او تر ټولو جنجلالي ټولټاکنو وروسته د افغانستان واګې په لاس کې واخیستې چې له پخواني جمهور رییس حامد کرزي نه یو داسې وضعیت په میراث ورپاتې و چې ډېری افغانانو ته ۲۰۱۴ مېلادي کال لکه د قیامت ورځ ښکارېده؛
ځکه له یوې خوا د باراک اوباما ادارې پرله‌پسې داسې اوازې خپرولې چې له افغانستانه به خپل ټول ځواکونه باسي او له بلې‌خوا وسله‌والو مخالفینو هم خپلو بریدونه ته پوره زور ورکړی و؛ ځکه همدا وخت یې د خپلې بریا له‌پاره زرین چانس باله.
محمداشرف غني چې څنګه د ۲۰۱۴ مېلادي کال په سېپټمبر کې واک ته ورسېده، ډېرو افغانانو د سیاسي، اقتصادي، امنیتي او نورو برخو پیاوړتیا له‌پاره ترې خورا ډېره تمه لرله. که څه هم د نوموړي دغه دوره له ځینو خنډونو، ستونزو او ننګونو سره مله وه، خو بیا یې هم بې‌سارې لاس‌ته راوړنې لرلې چې د یو لوستي ځوان په توګه ترې سترګې نه‌شو پټولی.
◆ ستونزې او ننګونې
پخواني ولسمشر حامد کرزي ښاغلي غني ته یو داسې مفسد او شواړ حکومت په میراث پرېښود چې دګاونډیو هېوادونو په ګډون له غرب سره د افغانستان اړیکې بیخي تتې شوې وې. کرزي په خپله خوښهد لویې جرګې خلاف پرېکړه وکړه او له امریکا سره یې امنیتي تړون لاس‌لیک نه‌کړ چې د نوموړي دې پرېکړې له غرب، په ځانګړې توګه له امریکا سره د افغانستان مناسبات بېخي خړ کړل او ان د دې وېره وه چې امریکا به افغانستان ته بېخي شا کړي.
دا هغه وخت و چې د افغان ځواکونو نږدې ټوله تکیه د بهرنیو ځواکونو پر مرستې وه. دا مهال په افغانستان کې د ناټو پوځیانو شمېر له څه باندې ۱۲۰ زره څخه شاوخوا ۱۵ زرو ته را ښکته شو او هم‌مهاله ورسره د جګړې ټول مسوولیت له نړېوالو ځواکونو د افغان ځواکونو غاړې ته ولوېد چې په‌دې سره وسله‌والو مخالفینو، په تېره طالبانو ته پر ولسوالیو او ولایتونو د پراخو بریدونو زمینه برابره شوه او خپلو بریدونو ته یې نهايي زور ورکړ چې د ملکي او پوځي تلفاتو ډېروالي ترڅنګ، د لنډې مودې له‌پاره د کندوز، فراه او غزني ولایتونو د سقوط کېدو لامل شول.
همداراز، هغه مهال له ګاونډیو ایران او پاکستان او د سیمې له نورو هېوادونو سره هم د افغان حکومت سیاسي، اقتصادي او سوداګریزې اړیکې چندان هیله بښوونکې نه‌وې. د ښاغلي کرزي دغه پڅ سیاست د غني پنځه کلنه دوره له خورا ستونزو او سترو ننګونو سره مخامخ کړه.
د ښاغلي غني له ژورو او نیمګړتیاوو څخه بله دا هم وه چې ښايي د اړتیا او مجبوریت له مخې يې له ډاکټر عبدالله عبدالله سره د ملي وحدت حکومت په رامنځ‌ته کېدو جوړجاړی وکړ چې دغه جوړجاړی یې هم په پنځه کلنه دوره کې تر یوې کچې د سمون او پرمختګ مخه ډب کړه.
◆ لاس‌ته راوړنې او پرمختګ
ولسمشر اشرف غني له نیمګړتیاوو او خنډونو سره – سره بیا هم د خپلې پنځه کلنې دورې پرمهال په کورني او بهرني سیاست، نړېوالو او سیمه‌ییزو اړیکو، سولې، اقتصاد، سوداګرۍ او نورو برخو کې خورا لاس‌ته راوړنې لرلې چې پرې سترګې پټول مناسب کار نه بولم.
د سولې په برخه کې د نوموړي بې‌سارې لاس‌ته راوړنه له حزب اسلامي سره د افغانانو په مشرۍ او مالکیت خبرې اترې او د سولې هوکړه‌لیک لاس‌لیکول دي چې د افغانستان په نږدې پنځوس کلنه جګړه کې دا ډول هوکړه تر دې دمه نه‌وه شوه، څو یوه مخالفه ډله دې د جګړې له کرښې د سیاست ډګر ته راوګرځي.
همداراز، ولسمشر غني په تېر کوچني اختر کې وسله‌والو طالبانو ته داسې وړاندیز وکړ چې پخوا يې ساری نه لېدل کېده. نوموړي تر دې وړاندې د کابل پروسې په دویمه غونډه کې وسله‌والو طالبانو ته د سولې خبرو اترو د پیلېدو له‌پاره د سولې هر اړخیزه طرحه وړاندې کړه چې وسله‌وال طالبان یې ګوته پر غاښ کړل او تر دې دمه يې ورته نه د رد او نه مثبت ځواب ورکړی دی.
د سولې په برخه کې نورې هلې‌ځلې لکه په کابل کې د درې زرو علماوو اجماع رابلل، په اندونیزیا کې د نړۍ د علماوو غونډه او په سعودي کې له ټولې نړۍ څخه د جیدو علماوو ستره تاریخي اجماع چې د مکې امام په کې هم د افغانستان روانه جګړه ناروا وبلله او د افغانستان د امن دعا يې وکړه. همداراز، په‌دې وروستیو کې د امریکا په استازیتوب د زلمي خلیلزاد هلې‌ځلې هم د یادونې وړ دي چې د افغان حکومت، په ځانګړې توګه د ولسمشر غني د فعالې بهرنۍ ډېپلوماسۍ پایله یې ګڼلی شو.
◆ د جنګ‌سالارانو پر ضد مبارزه او د واک جزیرو ختمول
په افغانستان کې له بده مرغه د دولتي څوکۍ میراثي ګڼل یو بد دود ګرځېدلی؛ ډېری چارواکي یې خپل مطلق ميراث ګڼي او ترې لرې کول یې داسې انګېري لکه خپل ملکیت چې ترې په زوره اخلې، خو ولسمشر غني په خپلې پنځه کلنې دورې کې د واک ځینې وړې جزیرې ختمې کړې او د جنګسالارانو پروړاندې یې کلکه مبارزه وکړه. د نوموړي د مبارزې ښه بېلګه د کرزي په باد راوړیو پیسو د بلخ چاغ شوي امپراتور عطا محمد نور ګوښه کول او په شمال کې د ولسمشر د لومړي مرستیال مهم استازي او سیمه‌ییز قومندان نظام‌الدین قیصاري نیول کېدل دي چې د ولسمشر دا ډول هڅې ښيي چې نوموړی غواړي د حکومتولۍ فرهنګ له زورواکۍ نه، خلکو ته د خدمت کولو په فرهنګ بدل کړي.
ولسمشر غني د خپلې واکمنۍ له پیله ځوانانو ته ځانګړی پام کړی، تل یې د حکومت په پروګرامونو کې د ځوانانو پر محوریت ټینګار کړی او د دې له‌پاره چې په ټولنه او د حکومت په پروګرامونو کې د ځوانانو رول لا ډېر غښتلی شي؛ نو ۱۳۹۶ هـ ل کال يې د ځوانانو په نوم کړ چې وروسته بیا کابینې هم دا موضوع تصویب کړه.
ولسمشر غني دغه راز په حکومتي ګومارنو کې د پارلمان د غړیو لاسونه لنډ کړل. وکیلانو به مخکې خپل کسان په بېلابېلو موقفونو کې ګومارل او یا به یې هم د افرادو پر ګومارنه کمېشن‌کاري کوله چې اوس‌مهال یې تر ډېره بریده دا هر څه له لاسه وتلي دي.
◆ بهرنی سیاست
ولسمشر غني د افغانستان بهرنی سیاست شرایطو ته په پام داسې غوره کړ چې له یوې دقیقې سرچینې دیوې نړېوالې ډېپلوماسۍ له معیارونو برخمن شي. نوموړي په خپل بهرني سیاست کې هېوادونه او نړېوال سازمانونه په پنځو کړیو ووېشل چې لومړۍ کړۍ کې یې شپږ ګاونډي هېوادونه، دویمه کړۍ کې اسلامي نړۍ، درېیمه کې شمالي امریکا، اروپا، جاپان، اسټرالیا او د ناټو او ایساف غړي هېوادونه، څلورمه کې اسیا او پنځمه کړۍ کې یې نړېوال پراختیايي سازمانونه، د ملګرو ملتونو سازمان، څو ملتي شرکتونه، نړېوالې مدني ټولنې او اړوند غیر حکومتي سازمانونه شامل دي.
افغانستان په ۲۰۱۴ مېلادي کال کې د څنډې ته کېدو یا منزوي کېدو له ګواښ سره مخ و او اندېښنې دا وې چې ملاتړي هېوادونه به یې هم په خالي میدان پرېږدي، خو ولسمشر غني د ملي وحدت حکومت د کار له پیل سره منظم پروګرامونه طرحه او تدوین کړل او د پرېمانه سیاسي هڅو په پایله کې یې د ترهګرۍ او د ترهګرو ملاتړو هېوادونو په اړه یې د سیمې هېوادونو، اسلامي نړۍ او نړیوالې ټولنې ذهنیت بدل کړ چې په پراخه کچه د افغانستان له دریځه ملاتړ وشو.
ښاغلي غني په وروستیو څو کلونو کې وتوانېده چې له اسلامي هېوادونو سره خپلې اړیکې پراخې کړي او د اسلامي همکاریو سازمان ملاتړ هم خپل کړي. د اسلامي همکاریو سازمان دیارلسمه غونډه کې چې په ترکیه کې جوړه شوې وه، افغان پلاوي په‌کې ګډون وکړ، د سولې او امنیت راوستو او د ترهګرۍ ضد مبارزې له‌پاره یې د اسلامي هېوادونو ملاتړ جلب کړ.
پخوا د پاکستان او ایران پر وړاندې د افغانستان دريځ دومره روښانه نه و، خو په تېرو څو کلونو کې ولسمشر غني وتوانېده چې د یادو هېوادونو پر وړاندې روښانه تګلاره غوره کړي. نوموړي په دې موده کې خپل امریکايي ملګري دې ته اړ کړل چې د پاکستان پرضد پرېکنده دریځ ونیسي او ورباندې سیاسي او اقتصادي فشارونه راوړي.
ولسمشر غني څو ورځې وړاندې ایران ته په ښکاره ګوت‌څنډنه وکړه، که اوبه غواړئ، تېل به راکوئ. امریکا څو ورځې وړاندې پر ایران یو ځل بیا داسې بندیزونه ولګول چې ځینو بهرنیو هېوادونو ته به نفت نه‌شي صادرولی، خو له غرب سره د ولسمشر ښو اړیکو ثابته کړه چې په دې بندیزونو کې به د چابهار بندر له لارې افغانستان ته د توکو صادرات او واردات معاف وي.
◆ د نړېوالو سازمانونو غړیتوب
نړیوال بنسټونه او سازمانونه د نړیوالې ټولنې هغه برخه ده چې د نړېوال نظم په رامنځ‌ته کېدو کې عمده رول لري. نړیوال بنسټونه د ارزښتونو او ګډو تګلارو پر بنسټ د ګډو کارونو له‌پاره د چوکاټونو رامنځ‌ته کوونکي دي. افغانستان له دغو سازمانونو سره د یوځای کېدو له‌پاره توانېدلی چې په بېلابېلو برخو کې د اصلاحاتو په راوستو سره په یادو سازمانونو کې د ګډون معیارونه او شرایط پوره او غړیتوب یې واخلي.
په‌دې برخه کې د افغانستان د هڅو پایلې دا وې چې د ۱۳ نړېوالو بنسټونو او سازمانونو غړیتوب خپل کړي. د آسیا زېربنایي پانګونې بانک، د سوداګرۍ نړېوال سازمان، د سوداګرۍ نړیوال سازمان، د لویو بندونو نړیوال کمېسیون، د نوې کېدو وړ انرژۍ نړیوال مرکز، د اوبو نړیواله ټولنه، د نړۍ ښاري حکومتولي، د مخابراتو د ګډو ګټو هېوادونو ټولنه، د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا، د پرانستې حکومتولۍ مشارکت، د برېښنایي حکومتولۍ سازمان، د کرېکټ نړیواله شورا او د سکي نړیوال فدراسیون هغه نړیوال بنسټونه او سازمانونه دي چې افغانستان یې غړیتوب اخیستی دی. دا لاس‌ته راوړنې په نړیواله ټولنه کې د یوه خپلواک هېواد په توګه د افغانستان مقام تثبیتوي.
◆ د اوبو او انرژۍ مدیریت
اوس‌مهال د ۴۲ برېښنا بندونو او اوبو ذخیرو کارونه په بېلابېلو پړاوونو کې روان دي او په‌دې برخه کې شاوخوا یو میلیارد ډالر خصوصي پانګونه جلب شوې ده. د طرحه شویو پالیسیو پر بنسټ، افغانستان هوډ لري چې په راتلونکيو څو کلونو کې د انرژۍ د تولید په برخه کې پر ځان بسیا شي. د حکومت تر کار لاندې بندونه کولای شي له ۲ مېلیارد متر مکعب زیاتې اوبه ذخیره او له ۳۶۰ زره هېکټاره ډېره کرنیزه ځمکه خړوبه کړي.
◆ اقتصادي او سوداګریز پرمختګ
که څه هم څومره چې په‌دې برخه کې تمه کېده، هغومره کار نه‌‌دی شوی، خو ولسمشر پر مخ کې له پرتو ستونزو سره – سره بیا هم د خپلې واکمنۍ پرمهال د هېواد له‌پاره داسې اقتصادي او سوداګریزې لاس‌ته راوړنې لرلي چې مخکې یې بېلګې نه وې. له بهرنۍ، په ځانګړې توګه پر پاکستان او اېران د افغانستان له اتکا نه نسبتاً خلاصون او د پاکستاني توکیو انحصار پای‌ته رسول چې دا موضوع د افغانانو خوږ ګوته بلل کېده او اسلام‌اباد به ډېری وخت پر کابل د فشار قوې په توګه هم کاروله.
دغه راز له ایران او هند سره د چابهار بندر له لارې د سوداګریزو توکیو راکړه‌ورکړه او هند، اروپايي هېوادونو، په تازه توګه له چین او نورو هېوادونو سره د هوايي دهلېزونو پرانېستل، د افغانستان ملي ګازو شرکت او له «ILF» بهرني شرکت سره د ټاپي پروژې د لومړۍ مرحلې د عملي کولو هوکړه‌لیک لاسلیکول، د افغانستان، ترکمنستان، اذربایجان، ګرجستان او ترکیې ترمنځ د لاجوردو لارې د پنځه‌اړخیزې ټرانسپورټي، سوداګریز او ټرانزیټي هوکړه‌لیک لاسلیکول چې د سوداګریزې راکړې ورکړې او ټرانسپورټي انزوا د له‌منځه تلو لامل ګرځي، د اروپا، قفقاز او مرکزي اسیا (ټراسیکا) د ټرانسپورټي دهلېز غړیتوب خپلول او د کابل ـ نوي ډیلي او کندهار ـ نوي ډیلي هوايي دهلېز جوړول، هغه سیمه‌ییزې اقتصادي لاس‌ته راوړنې دي چې د افغانستان د کورنیو تولیداتو له‌پاره يې په بهر کې ښه باراز برابر کړی چې په‌دې برخه کې د ولسمشر غني لاس‌ته راوړنې په‌دې وروستېو کې د نړېوال بانک له‌خوا هم وستایل شوې.
که څه هم د خلکو پر دسترخوان کوم څرګند تغیر نه لېدل کېږي، خو په ۱۳۹۶ هـ ل کال کې د صادراتو کچې ۷۸۴ میلیون ډالرو ته زیاتوالی موندلی؛ په داسې حال کې چې دا شمېره په ۱۳۹۳ هـ ل کال کې۵۷۰ مېلون ډالره اټکل شوې وه. په ۱۳۹۳ کال کې د افغانستان کلني واردات ۷٫۷۲۹ مېلیارد ډالر ښودل شوي وو او په ۱۳۹۶ کال کې دا کچه ۳٫۷۵۷ ته راښکته شوه چې سم نیمايي ټیټوالی ښيي.
د عایداتو ډېروالی هم د پخوا په پرتله څو چنده ډېر شوی دی. د ولسمشر غني ځینې د پام وړ هڅې د دې لامل شوې چې پر اقتصادي حوزه بېرته د خلکو باور پیدا شي. په ۱۳۹۴ هـ ل کال کې د افغانستان کلنۍ اقتصادي وده ٪۰٫۸ وه خو دا سلنه په ۱۳۹۶ کې ٪۲٫۶ ته لوړه شوه.
دغه راز په ۱۳۹۷ هـ ل کال کې کورني ناخالص تولیدات یا GDP ٪۳٫۰ یا ۲۱٫۸ مېلیارد ډالر وو چې په درې کلونو کې به دا فیصدي ٪۳٫۹ ته پورته شي او افغانستان به هر کال ۲۵٫۶ مېلیارد ډالرو په ارزښت کورني ناخالص تولیدات لري.
په ۱۳۹۴ کال کې د یوې کوچنۍ دورې په استثنا، د تېرې څه باندې یوې لسیزې په پرتله په وروستیو څو کلونو کې افغانستان د ملي پیسو په ارزښت او د بیو په عمومي کچه یا پړسوب کې ډېر کم نوسانات درلودل چې د پیسو نړیوال صندوق په توګه د معتبرو نړیوالو بنسټونو له لوري یې هم ستاینه شوې او ټاکل شویو موخو ته په رسېدو کې یې د حکومت د پولي چلند ستاینه کړې ده.
د نویو عایداتي سرچینو په تشخیص او په اداري او مالي برخو کې د اصلاحاتو په عملي کېدو د افغانستان عواید په بېساري ډول زیات شوي چې په وروستیو دریو کلونو کې د عوایدو راټولېدو کچې تر ټاکل شوي هدف د پام وړ زیاتوالی موندلی دی.
په ډاډ سره ویلی شو چې په نورو برخو کې هم د پام وړ پرمختګ شوی دی، خو په پای کې غواړم ووایم چې د ولسمشر اشرف غني پنځه کلنه دوره د ګواښونو، ننګونو او نیمګرتیاوو ترڅنګ، په پورته برخو کې تر ډېره بریده بریالۍ وه؛ نو ځکه يې یو ځل بیا اراده وکړه چې راتلونکو ولسمشریزو ټاکنو ته ځان نوماند کړي چې په وینا يې خپل نیمګړي کارونه بشپړ کړي.
————
لیکوال: ضمیر ساپی

د اوړو پوزه که تلپاتې سوله ؟

حکيم روان

۱۸/۱۱/۲۰۱۸

د سولې په لور کې د افغان ولسمشر دوکتور اشرف غنی د پرلپسې هڅو ، دوه ځلی د اوربند اعلان او ورپسې د سولې له پاره د بی قيدو شرطه مخامخ بين الافغانی مذاکراتو د پيلولو د وړانديز سره د سولې منډو ترړو په ملی او نړيواله کچه زور واخيست . د امريکا د متحده ايالاتو د خارچه چارو د وزارت له خوا د سولې د خبرو آترو د پیلولو د پاره د ځلمی خليلزاد غوراوي د احتمالي سولې له پاره هيلې لا زياتې کړې . همدارنګه د افغان حکومت په نوښت د اندونيزيا ، عربستان د اسلامی علماؤ غونډو او پرېکړو ، ورپسې د تاشکند او ماسکو غونډو د سولې بهير نور پسې پیاوړی کړ .

د ځلمي خليلزاد هڅو ، سولې ته زمونږ د تږو ، جنګ ځپلو او مظلومو خلکو هيلې لا وتخنولې . خو آيا دا هغه سوله ده چې زمونږ خلک يې د څلويښتو کالو را په دې خوا انتظار باسي ؟

افغان ولس د درو ورځو اوربند ته په ښارونو او کلو کې آتڼونه وکړل او له سترګو يې د خوښۍ اوښکې بهيدې . درې ورځې وروسته طالبانو بيا افغان ولس د جنګ دوزخ ته ورټيله کړ .

د طالبانو رهبری په پاکستان کې ده ، له پاکستانه د جګړې لارښوونه کوي او د جګړې ليکې يې د مولوي سميع الحق د حقانيه مدرسې په شان له سلګونو او زرګو مدرسو څخه اکمال کيږي .

د طالبانو د قوماندې مرکز( آی-اس-آی ) په خپل ټول واک او ځواک د پخوا په شان فعاليت کوي. زما په خام فکر هر جنګ په دوو جبهو کې پر مخ وړل کيږي . د جنګ تر مخينۍ جبهې د جنګ د شاتنۍ جبهې اهميت زيات دی . ځکه که مخينۍ جبهه زيان ومومي له شاتنۍ جبهې ورسره مرسته کيږي ، څو منځته راغلی تشه ډکه کړي . ۱۷ کاله جنګ په پف او چف ، په منترو او تعويذونو نه کيږي . د طالبانو شاتنۍ جبهه يانې آی-اس-آی او عربی قاتلين په خپل حال پاتې کيږي . پاکستان د تيارسۍ په حال کې ، د طالبانو په څېر سلګونه وسله والی تروريستی ډلې په اختيار کې لري . پاکستانی نظاميګرانو د پاکستان بقاء د بنسټ پالنې او تروريستی ډلو د روزنې او پنځونې سره تړلی ده . پاکستاني واکمنان د افغانستان د سولې برخليک د کشمير د کشالې سره تړلی بولي . د پاکستان دا خبره د افغانستان پر ضد نا اعلام شوي جګړه نه بلکې بربنډه او اعلام شوي جګړه ده . طالب دې نه ځان غولوي او نه دې افغانان غولوي ، همدارنګه طالب نه ځان غولولی شي او نه افغانان غولولی شي . دا جګړه نه د طالب جګړه ده او نه طالب پيل کړي ده او نه يې طالب ختمولای شي . د پاکستان له دې څرګندونو په ډاګه ښکاری چې طالب د پاکستانی موخو د پاره د پاکستان په لاس کې د يوې آلې له حيثيته لوړ اعتبار نه لري . د بی بی سی د راډيو تلويزيون سره د پاکستان د پخوانی واکمن جنرال مشرف مرکه چې د افغان د غوره ژورناليست نجفی سره يې درلوده وايي چې : « هو ملا عمر ، حقانی او اسامه بن لادن زمونږ هيرو ( اتلان ) دي او پاکستان د خپلې بقاء له پاره حق لری چې د طالبانو ملاتړ وکړي » ، همدارنګه د ضياءالحق مشهوره خبره چې : « د افغانستان جهاد-د پاکستان دفاع » .  نو کله چې طالب د جنرال مشرف اتل وي ، په طبيعی توګه به د افغانستان دښمن وي . همدارنګه که په افغانستان کې جهاد د پاکستان دفاع وي ، نو د افغانستان د پاره به تيرۍ وي .

بله خبره داده چې د افغانستان د سياست په ډګر کې ملا ، مجاهد او طالب خپله څېره زمونږ ولس ته ورښوولی ده . امريکائيان به بيا څو طالب مشرانو ته د « جمعيت اسلامی » او « شورای نظار » د مشرانو همدا رنګه د دوستم او سياف په څېر د ډالرو بنډلونه ور ويش کړي . د طالب چونګ به بند کړي . بيا به امريکائيانو ته په خپلو کورونو کې د سياف په شان پټ دعوتونه او ضيافتونه جوړوي . پاکستان به  په دې ډول د امريکا بنديزونه پورته کړي ، او « احمقان » ( د ترامپ له خولې امريکايي او غربی مشران ) به بيا لوشلو ته تيار کړي . خو بنسټ پال پاکستان به د سيمې د سرطان د مرګونې دانې په شان ، د تروريسم د بالقوه او بالفعل ځواک سره په سيمه کې د خوريدونکی سرطان په توګه پاتې شي .

پاکستان به يو طالب بازار ته د معاملې د پاره وړاندې کړي ، خو سلګونه نور وسله وال طالبان ( لشکر طیبه ننی داعش ، سپاه صحابه ، حزب المجاهدين ، جمعيت الانصار ، لبيک يا محمد ، حزب الدعوه ، جماعت اسلامی پاکستان ، جيش محمدی ، لشکر جنګوي او لسګونه نور …….. ) به د افغانستان او ټولې نړۍ د ګواښلو له پاره نغد په لاس کې ولري .

افغانان د تل پاتې سولې خبره کوي . افغانان د جګړې او ګواښونو له لعنت نه ستړي شوي دي . مونږ هله سوله واقعی بولو ، چې طالب جان د ډالرو په نيشه کې د مجاهدينو په څېر خپل وروسته پاتې قرون وسطايي طالبانی تفکر پريږدي . اوسنی سياسی نظام او اساسی قانون ومنی . که داسې نه وي ، د طالبانی تفکر سره د طالب منل به د يوې بلی خطرناکې او بی پايه جګړې پيل وي .

افغانان له نړيوالو او خپلو متحدينو د اوړو پزه نه ، بلکې د تل پاتې سولې او امن  د استقرار ، په متقابل درناوی د ولاړو دوستانه اړيکو د چاپيريال ايجادول غواړي . د يوه تروريست پاکستان سره به سيمه هيڅکله ثبات ونه وينی او تل به د ګواښونو سره لاس او ګريوان وي .

د سولې په اړه د افغان ولس هيله هله تر سره کيدای شی چې د ترويسم او بنسټ پالنې ضد نړئ او په سر کې متحده ايالات متحدانه د تروريست روزونکی او تروريست صادروونکی هيواد پاکستان پر ضد د ايران او شمالی کوريا په څېر پرلپسې بنديزونه اعمال کړي او تر هغه بنديزونو ته دوام ورکړي ، تر څو د خپل ولس د ترور او نړيوالو د ترور او ګواښلو وړتيا له لاسه ورکړي . پای

 

 

ای-اس-آی او د هغو شرميدلی افغانی اجنټان

حکيم روان

زما د ښونځي ښکلی ودانی زمونږ د خاورينو کورنو او کليو په منځ کې د يوې بلې نړۍ څخه راغلی څيز وو ، هغه وخت د خوست په ښار کې داسې ښکلی ودانۍ د ګوتو په شمار وې . زمونږ ښايسته ښوونخي ته اور واچول شو ، ښوونځی د اور په دوزخ کې لولپه شو . تر ننه هغه ښوونځۍ د په خوا په څېر و نه رغول شو . ترننه پاکستان په افغانستان کې د ښوونځيو سره دښمنۍ ته د جهادي لوټمارو او طالبی تالی څټو په مټ ادامه ورکوي . خلکو به ويل چې : « ښوونځۍ پرمټخورو وسوځاوه» . پرمټخواره يې د پاکستان اجنټان بلل ( پرميت يو انګريزی لفظ دی مانا يې اجازه ده ، دې کسانو د پاکستان د استخباراتو کارتونه لرل اوله هغه ځايه به يې مياشتنی معاشونه اخيستل ، د کارت لرونکو او معاشخورو ته به يې پرمټخواره ويل ). پرمټخورو د تيليفون سيمونه پرې کول، څو د وخت ادارې ته ستونزې جوړې کړي. د تيليفون مزی به يې په ځانګړی توګه  په هغو وختونو کی پرې کول ، کله به چې پرمټخورو کومه ورانکاری کوله او يا کله به چې د چارتراشو لوی کاروانونه پاکستان ته تيريدل ، تر څو افغان حکومت د هغو مخه ونه نيسي .

پرمټخورو( د پاکستان افغانی اجنټان ) به د خلکو په منځ کې بيلې ډاره د پاکستان په ګټه او د افغان حکومت پر ضد تبليغات کول ، عينا لکه اوس يې چې کوي .

مثلا ويل به يې چې : « د افغانستان پاچا سوالګر دی په سوالګری پاچاهی نه کيږي » ، په دې ډول دوی غوښتل د افغانستان پر حکومت د خلکو باور کم کړي . يا دا چې : « پاچاخان هندو دی ، ځکه د پاکستان ضد دی » ، « ښونځي هلکان د خويندو سره وادونو ته هڅوي » او داسې نور……

د پاکستاني اجنټانو تبليغاتو به په ځانګړی توګه هغه وخت زور واخيست ، کله  به چې د هند او پاکستان تر منځ اړيکی خړ ، پړ شول . پاکستانی چارواکي ډاريدل چې د هند سره د نښتې په مهال افغانستان د خپلې خاورې د تماميت له پاره لاس په کار نه شی . کله چې د هند او پاکستان تر منځ لومړی او دوهم وار نښتې وشوې . پاکستانی اجنټانو زمونږ د ساده او ناپوهو خلکو په منځ کې تبليغ وکړ چې : « هندی عسکر اوه ډزي توپک استعمالوی ، د پاکستان حکومت وايي چې که څوک له هندی عسکره ټوپک ونيسی ، هم به غازی شی او هم نيول شوی ټوپک د غازی شخصی مال ګرځي » . په دې توګه په سلګونو ساده او ناپوهه افغانان د توپک د ګټلو له پاره هغو جنګونو ته ورغلل او په ندرت سره بيرته څوک راوګرځيدل . ځکه پاکستانی شيطان د خپلو سربازانو د پرمختګ د پاره دوی د هند د لښکرو له خوا په کرل شوو بمونو ور خيږول .

پاکستاني واکمن له دې امله هم افغانستان خپل ستراتژيک عمق بولي او غواړی افغانستان تغير و نه کړي او د پاکستان د شومو موخو له پاره ، تل همداسی وروسته پاتې او جاهل وساتل شي . د ننی جنګ اصلی موخه همدا ده . پاکستان وېره لري چې افغانستان به د نړيوالې ټولنې په مرسته د پرمختګ مدارجو ته ورسيږی او بيا به افغانان د خپلو ناروا موخو د پاره استعمالولای نه شی . او طالب جان بله دنده نه لري ، اصلی دنده يې په افغانستان کې د تغير پر تابوت د وروستي ميخ وهل دي . طالب دوهمه سقاوی ده . ځکه د يو شمېر ناپوهو «پوهانو» تر څنګ د آی-اس-آی ډنډورچيان د اشغال او ملی مقاومت ډوهلونه ګړمبوي ، تر څو په افغانستان کې د تغير مخه ونيسي او ميدان بيا د آی-اس-آی لوبو ته خالی شی . په افغانستان کې هر افغان ، پوه او ناپوه په دې پوهيږي چې وينې يې پاکستان او د پاکستان تالی څټي تويوي .

پرمټخواره ( پنجابی اجنټان ) همدا نن پورې اخته دي . په داسې حال کې چې د پاکستان مشران په ډاګه نارې وهي چې په افغانستان کې د جګړې اور دوی بل کړی دی ، پرمټخواره وايي چې نه خدای دې نه کړي ، پاکستان زمونږ مسلمان ګاونډی دی ، د جګړې اصلی عاملين نور څوک دي .

د آی-اس-آی ډنډورچيان هيروي چې جنرال مشرف د پاکستان پخوانی ولسمشر په ډاګه اعتراف کوي او وايي چې : « حقانی ، ملا عمر ، او اسامه بن لادن زمونږ هيرو ( اتلان ) دی » ولې اتلان دي ؟ ځکه اسلامی بنسټ پالنه ، د تروريسم توليد او صدور د پاکستان د بقاء تضمين دی . حقانی او ملا عمر ځکه د پاکستان اتلان دي چې د پاکستان د ګټو د پاره افغانان وژني او بنسټ پالنه خوروي . حقانی او ملا عمر خو په انګلستان او فرانسه ، امريکا او کاناډا کې نه جنګيږی ، خو په افغانستان کې جنګيږی نو د جنګ قربانيان به يې له افغانانو بل څوک وي ؟ خو د پاکستان افغانی مرئيان په پوهه او ناپوهی کې د «ملی مقاومت» په نوم د دې جنګ په اور تېل پاشي .

د پاکستان واکمن په ډاګه وايي چې د افغانستان د جنګ او سولې برخليک د کشمير د کړکيچ سره تړلی دی . مانا دا چې که پاکستان په کشمير کې امتياز تر لاسه کړي ، دوی به په افغانستان کې له جنګه لاس واخلي . اوس هم د افغانستان پر ضد د جنګ ادرس مالوم نه دي ؟ د آی-اس-آی اجنټان د تروريستی پاکستان بربنډې کونې ته پرتوګ ګنډي ، خو پټولای يې نه شي . « نه ، نه څوک وايي ، پاکستان اصلی دښمن نه دی .»  اې زما د خلکو ويده زوره را ويښ شه ، ستا د ټاټوبي په پاکه لمنه د پنجاب ناولی لاسپوڅي څه نخرې کوي ! ګيلانيان څه وايي ؟ وايي دا افغانستان دی چې په پاکستان کې مداخلې کوي او بل ګيلانی وايي چې پاکستان زمونږ پر ضد د جنګ اصلی ادرس نه دي . دا کږې خولې به کله سميږي ؟

په پاکستان کی لسګونه تروريستی ډلې ( لکه لشکر طيبه «اوسنی داعش» ، سپاه صحابه ، لشکر جنګوی ، جيش محمدی ، جماعت اسلامی ، جمعيت الدعوه ، جمعيت الانصار ، حزب المجاهدين ، لبيک يا محمد او بی شمېره نور تروريستی سازمانونه ) د تروريستانو او انتحاريانو د روزنې مرکزونه او مدرسې هم په امريکا کې فعاليت کوي ؟ چې په عمده توګه په  ګران هيواد افغانستان او هند کې د جنګونو او خونړيو بريدونو اصلی عاملين دي ؟ د آی-اس-آی اجنټان له واقعيتونو څخه د انکار له پاره خپل د طالبانو په شان ړوند او ګوډ منطق کاروي او وايي چې پاکستان ته امريکا وايي ! که داسې وي خو تاسو خو کله هم ونه ويل چې پاکستانی حکومت ګوډاکۍ دی او د امريکا په دستور يې پاکستان د تروريسم په مرکز اړولی دی او له تروريستی ډلو او له هغې جملی له طالبانو ملاتړ کوي .

پرمټخواره خو يواځې افغان حکومت او امريکا او ناټو د ټولو بدبختيو منشاء بولي او پر پاکستان خبره نه کوي ، چپ شه چاته مه وايه ! د دوی له نظره که امريکا د افغان حکومت له ملاتړه لاس واخلی ، خير خيرت به شی . خو داسی نه ده ، اجنټان بايد پوه شی چې د امريکا او ناټو دوهم وار تېر وتنه او  د تروريسم ليوه ته د افغانستان يواځې پريښودل به نه يواځې خير خيرت نه شی بلکې د داسې خونړيو نښتو پیل به شی چې تېر به له هر چا هير کړي . مونږ امريکا او د هغو ناټويي متحدينو ته خبردارۍ ورکوو چې په دې وار تېر وتنې سره به د تروريسم سره په خپلو دروازو کې جنګيږئ ! پاکستان خپل ټول ۷۰ کلن تاريخ د تروريسم ودې او د بنسټ پالنې پراختيا ته وقف کړی وو او ددې کار د سرته رسولو د پاره يې « احمقان » ( ټرامپ وايي: پاکستانيانو زمونږ د ملياردونو په مقابل کې زمونږ احمق رهبران وغولول او درواغ يې ورته وويل ) لکه لنګې غواوې لويشل .

پنجابی اجنټان د آی-اس-آی ايله جاريو د ناولو قرون وسطايي طالبانو لښکرو ته چې په پاکستان او افغانستان کې د افغانانو په وژنه بوخت دي ، د ملی مقاومت او آزادي بښونکی نهضت نوم ورکوي . مونږ د پنجاب له تالي څټو پوښتنه کوو چې تاسو ولی د سميع الحق پاکستانی مقاومت ته ملی مقاومت واياست ؟ په ځانګړي توګه د ګوتو په شمار چپ نما بنسټ پال بايد د لرې پښتونخوا د پښتون ژغورنې د غورځنګ له چيغو او واويلاؤ وشرميږی کوم چې د آی-اس-آی او طالبانو« ملی مقاومت » په ګډه توطئه کې هره ورځ په خپلو وينو لامبي .

که طالبان ځانونه افغانان بولی چې البته دی خو مونږ له دې پاکستانی افغانانو پوښتنه کوو چې :« که طالبانو اسامه بن لادن له افغانستانه ايستلی وای ، آيا  «اشغال» به صورت موندلای وای ؟

نو که « اشغال » ته طالبانو په لوی لاس زمينه مساعده کړي وي ، نو بيا خو طالبان نه يواځې ملی مقاومت نه شی بلل کيدای او نه يواځې د پاکستان ګوډاکيان دی ، بلکې د « اشغال » ګوډاکيان هم دي.

ځه ! د پاکستان ، افغان مدافعين  دې د آی-اس-آی په ځای دې پوښتنې ته ځواب ووايي چې :  د امريکايي «اشغال» د مخه د آی-اس-آی او طالبانو په خدايي کې پر افغانستان څه تيريدل ؟ خارجيانو د کابل په غازی ستوديوم کی لاسونه پرې کول ؟ او ښځې يې په ګوليو ويشتی او که د آی-اس-آی طالبی نوکرانو ؟ زمونږ موزيمونه خارجيانو چور او تباه او په بمونو والوزول او که جهادی غلو او طالبی ځناورو ؟  نن که افغانستان يو فاسد او بی کفايته حکومت لري ، لوټماران او غله حکومت کوی دا غله ، په پاکستان کی روزل شوی جهاديان د پاکستان تحفه ده که د بل چا ؟

مولانا سميع الحق د طالبانو پلار ويل چې د طالبانو تحريک دده تر رهبری لاندې تشکيل شوی دی او طالبان يې خپل بچی بلل او په افغانستان کې يې جهاد ته هڅول . آيا سميع الحق هم د افغانستان د آزدی او استقلال له غمه  همداسې خوب نه درلود ، لکه زمونږ ځينې تش په نامه چپي بنيادګر چې خوبونه نه لري ؟ د ښي اړخه بنيادګر ملا سميع الحق بچيان طالبان د کين اړخو بنسټ پالو د پاره « ملی مقاومت » دي . ښۍ او کيڼه بنسټ پالنه يو بل ته لکه د يوې مور زامن ورته دي .

کله چې د اسامه ژوند په افغانستان کې د ګواښ سره مخامخ شو ، چا په آيبټ آباد کې پناه ورکړه ؟  مولانا سميع الحق ، آی-اس-آی که امريکا ؟  «سور انقلابی» دې انجام ته څه وايي ؟

زه نپوهيږم چې د پنجاب ذليل او ټيټ اجنټان د مظلوم افغانستان څخه څه غواړئ ؟

آ ها ، پخوا پاکستانی کنچنيو «احمق» امريکايان  او اروپايان د افغانستان او هند پر ضد استعمالول او اوس هغه احمقان هوښيار شوي دي او په افغانستان کې د خپلو ګناهونو جبران کول غواړي . خو له پاکستانه زيات د پاکستان جهادی – طالبی نوکران او د حيرانتيا سره ، ځينې چپ بنسټ پال ، سرونه شکوي ، چې ولی د زمان رټ ( څرخ ) د پاکستان خلاف د افغانستان په ګټه واوښت .

پرمټخواره ( د آی-اس-آی اجنټان ) بايد پوه شی چې امريکا د افغانستان له وينو نه ده بډايه شوي ، دا پاکستان دی چې د افغانانو د وينو او سرونو او د افغانستان د سوځولو او تباه کولو په قيمت بډای شوی دی .

پرمټخواره بايد وپوهيږی چې افغانستان سره د پاکستان د دښمنۍ په اړه چا کوم خوب نه دی ليدلی ، بلکې پاکستان عملا د افغانستان د تباهی هڅې کوي . دا د پاکستان د واکمن ضياءالحق خبره ده چې : « کابل بايد ورو ورو د اور په جهنم بدل کړو » . د پنجاب نوکران د پاکستان دې بربنډې دښمنۍ ته څه ډول پرتوګ ګنډي ؟ او د افغانستان سره د پنجاب دښمني څنګه پر بل چا تاوانوي ؟

ظالمانو !  د افغانستان د مظلومو او د پاکستان او طالبانو له خوا د تحميل شوی خونړۍ جګړې له ستړو خلکو هم نه شرميږئ ؟ زمونږ له بې اسرې يتيمانو او بورو ميندو هم حياء نه درځي ؟ او د پاکستان په غم کې ياست ، غواړئ پر پاکستان پردې واچوئ او ولس د خپل اصلی دښمن پاکستان پر ځای د نړی د زبر ځواک سره مخامخ کړئ ؟ افغان ملت خپل خونی دښمن پيژندلی دی ، هسې خواري کوئ . افغانان پوهيږي چې د پاکستان سړيخور رژيم  د افغانستان لومړی درجه دښمن  او د ايران فاشيستی آخوندي رژيم زمونږ د خلکو دوهمه درجه دښمن دی . دا دواړه رژيمونه بيلې خوشبينۍ او بدبينۍ په سيمه او نړئ کې د شرارت رښتيني مرکزونه دي . پاکستان او ايران پر افغانستان سربېره په يمن کې د اسلام تر نوم لاندې د يمني مسلمانانو وينې تويوی .

مونږ په نړئ کې نور دښمنان نه لرو، ممکن مخالفين او علاقمندان ولرو ، خو څرګنده دښمنی مونږ سره او د پاکستان او ايران د خلکو سره د پاکستان او ايران د لعنتي رژيمونو له خوا کيږي .

افغانان به يوه شيبه ددې خونخورو رژيمونو پرته د دوو وروڼو او دوستو خلکو سره د خپلو انسانی اړيکو د رغولو په هکله ترديد ته ځای پرې نږدي . خو زمونږ د خلکو زړونه به هغه وخت يخ شی چې د پاکستان سړيخواره نظامی واکمنی او د ايران فاشيستی آخوندي واکمنی په ګونډو شي او د خپلو خلکو تر پښو لاندې غوبل شی ، و به ګورو چې پاکستانی او ايرانی اجنټان به هغه وخت بيا کومی بابولالې وايي ؟

خو پنجابی نوکران بايد په دې خبره پوه شي چې د افغانانو وينې اوبه نه وې چې پنجابی واکمنو په دومره بی باکی سره تويې کړې . دوی زمونږ په وينو لړلی ګيدړ ( پنجاب ) د افغانانو له انتقامه په دې اوتو بوتو خلاصولای نه شي . پای   ۱۶/۱۱/۲۰۱۸

 

اړتيا، تړلتيا او خارجي ضد کرکه

حکيم روان

دريمه برخه

بيلې شکه زمونږ هيواد او خلک د نورو مرستو ته اړتيا لری ، مونږ د نورو مرستی منو او د بی آلايشانه انسانی مرستو مننه کوو ، خو اړتيا او تړلتيا يو له بله توپير لری . تاريخ او افغان ملت ټول هغه ګوندونه او تنظيمونه محکوموی چې د پردو د موخو ، په واک کی د پاتې کيدو او متمول کيدو د پاره د خپلو وروڼو وينی تويوی .
تاريخ په وارو وارو تيری کوونکو ، مداخله ګرو او د هغو مزدورانو ته دا درس ورکړی دی چې افغانان لوږه ، بربنډتوب ، ناروغتيا او مرګ منی خو غلامی ، مرئيتوب او تړلتيا نه منی . د پيړيو په اوږدو کی دې ځلاند حقيقت تر اوسه د پاکستانی سړيخورو او ايرانی فاشيستی آخوندانو او د پاکستان او ايران د ذليلو نوکرانو بی مغزو ککرو ته نفوذ نه دی کړی .
تر ننه د انترناسيوناليستی او اسلامی اخوت له شعارونو څخه ، ناپاکو هيلو او موخو ته د رسيدو د پاره ګټه پورته شوه ، نن بيا د دموکراسی څخه هر نااهل ، دوه مخی ، غل او جاسوس سوء استفاده کوی . بربنډ غله ، قاتلين او جنايتکاران د دموکراسی تر شعار لاندی د خپل شخصی اقتدار او ملوک الطوايفی واکمنی له پاره مرکزی حکومت چې د دوی د ناپاکو موخو مخه نيسی ګواښي . په ښکاره اساسی قانون نه منی . يو بی سواده اوباش د پيسو په زور د ولسی جرګې د لومړی مرستيال پست اجاره کوی . د دموکراسی تر شعار لاندې عامه ملکيتونه ، د خلکو ځمکې او کورونه غصب کيږی . زورواکی ، بی خدايه جهادی قوماندانان کلی له خلکو خالی کوی او په شتو يې خيټې اچوی . يو زورواکی او قاتل والی د ولسمشر فرمان نه منی . زمونږ د غميزې اصلی عاملين دغه په پردو پورې تړلی فرعونيان ، پردی پالی ګوندونه او تنظيمونه دی . په ژوره خواشينۍ سره بايد ووايو چې يو شمېر تش په نامه روشنفکران ، د دوکتور ، پروفيسور ، پوهاند ، استاد ، ليکوال او ژورناليست تر نامه لاندې د همدغو فرعونيانو په چوپړ کی دی .
په داسی حال کی چې هيواد مو څلويښت کلنی تباه کوونکی جګړی ځپلی وو ، په ځانګړی توګه د جهادی او طالبی واکمنيو له لاسه هيواد په سينه پروت وو او د نړيوالی تروريستی شبکې القاعدې د شيطانی بازيو او آسونو د ځغلولو په ميدان تبديل شوی وو ، افغانستان د تروريسم د مور پاکستان، آخوندی فاشيسم او ددې دواړو د نوکرانو او القاعدې د نړلوالی تروريستی شبکی د شر نه د خلاصون له پاره او همدارنګه د هيواد د بيرته په پښو اودريدو او د دولتی بنسټونو د بيا را جوړيدو له پاره ، نړيوالو مرستو ته لکه اکسيجن اړتيا درلوده . د دې انکار نه منونکو حقايقو سره سره ، نن يو شمېر کسان افغانستان «اشغال» بولی او په بی شرمۍ سره طالبی وحشت ته د آزادی بښونکی غورځنګ نوم ورکوی . هغه طالبی غورځنګ چې توغونه به يې د آی – اس آی بدنام او خونخوار استازی کرنيل امام په اوږو ګرځول . هغه طالبی غورځنګ چې د پراخې نړۍ له منځه يواځې درو تروريست پلوه هيوادونو ، پاکستان ، سعودی عربستان او عربی اماراتو په رسميت پيژانده . هغه طالبی وحشت چې افغان ميرمنې به يې سنګساورلې ، هغه چې افغان ولس يې په جبر او وحشت سره له وادونو او اخترونو محروم کړ ، هغه طالبی وحشت چې د خلکو د ماشومو اولادونو د ډوډي ، کاليو ، دوا او تعليم په اړه يې مسؤليت نه پيژانده او د هيوادوالو لاسونه به يې پرې کول . دا ښاغلی زړه بګنونکی طالبی وحشت او دهشت هيروي، خو طالب دښمنه ، تروريست ضد ، انسانی اړخ په کاڼو ولی او بيا دې پرېوتو ته د وطن پالنې نوم ورکوي .
مونږ ټول افغان او ټوله نړی تر ننه د تروريست پاکستان ، آخوندی-فاشيستی ايران او روسی پراختيا غوښتونکو د پټو او ښکاره مداخلو شاهدان يو . يواځې زمونږ د اتل ولس د پاره نه ، بلکې د هر چا د پاره د داسی لوی شر څخه په يواځې توګه خلاصيدل ستونزمن دی . په افغانستان کی د امريکا د متحده ايالاتو او د هغوی د متحدينو ګډې هڅی د خپلو تېرو تېروتنو د جبران او زمونږ په هيواد کی د سولی او امن د اعادې اوپر نړيوال تروريسم د غلبی له پاره ، د نړيوالو همکاريو يوه روښانه نمونه ده . دې همکاری ته افغانستان له هر چا زياته اړتيا لری ، ځکه مونږ د نړيوال تروريستی ښامار په خوله کی واقع يو .
افغانان اړتيا لری ، خود اړتيا له پاره تړلتيا نه منی . په داسی حال کی چې په نړۍ کی داسی هيواد نه شته چې د خپل ګڼ اړخيز ژوند د مختلفو برخو نه په يوه برخه کی د نورو سره اړيکو او د نورو مرستې ته اړتيا ونه لری . افغانستان څلويښت کلنې خونړۍ جګړې ځپلی هيواد دی ، د سپتامبرد ۱۱ د خونړی تروريستی بريد ور آخوا زمونږ هيواد د پاکستانی طالبی ناتار لاندې په سينه ښوئيدو . د هيواد ټول بنسټيز جوړښتونه د خدای او اسلام په نوم وران او ويجاړ وو ، افغانی ټولنه د خپل ژوند له طبيعی مسيره وتلی وه . ټول هيواد يوې پراخې او بی پايه هديرې ته ورته وو ، دهيواد په رګونو کی وينې وچی وې . ټولنه د ځنکدن په حال کی وه . بنسټ پالنی افغانيت پايمال کړی وو ، افغان پت منې ميرمنی په وحشيانه توګه په عام محضر کی د کوتکو او توپکو نښه کيدې او سنګساريدلې . پوښتنه پیداکيږي چې له جهادی-طالبی وحشت د مخه په دې هيواد کې اسلام نه وو، چې دا ناوړه انسانی ضد او شرميدلی اعمال تر سره شول . طالبی وحشت سره له دې چې له هيواده شړل شوی او د هغه د واکمنی توره او بويناکه ، منحوسه دوره پای ته رسيدلی ده ، خو تر اوسه د افغان وژنې او افغان ميرمنو له برخليکه خپل ککړ لاسونه نه آخلی . پاکستان تر دې دمه د نړيوالو له حماقت او خپل آسيايی شيطنت څخه په استفادې سره په ډاګه د تروريستی وحشت تر شا ولاړ دی . خو زمونږ د خلکو بی ساری ميړانی او مقاومت د نړيوالو په مرسته سره وکولای شو چې د اسلام د سپيڅلی دين تر نقاب لاندې د طالبی وحشت او جهادی ملوک الطوايفی په ويڼو لړلی او منحوسې څيرې او د هغوی د خارجی ملاتړو شيطان پاکستان او آخوندی خونخوارانو تيری کوونکی ماهيت نړيوالو ته بربنډې کړي ، که څه هم تر اوسه مقاومت کوي ، خو د بی مهاره واکمنی مخه يې نيول شوی او د زياتيدونکی انزوا او تجريد پروسه يې په ژوريدو ده .
نوکر طالبان او ټپوس جهاديان ورځ تر بلی خلک پيژني . د هرات د امير ملوک الطوايفی ، د کندهار د بلدوزر شيرزی او پادشاه خان ځدران پاچاهی ، د دوستم خپلسری د درواغو او چور مارشال فهيم او حاجی قدير واکمنی، د مزار د والی عطامحمد نور امپراطوری يو په بل پسی له منځه ولاړی . پر نامسؤلو وسله والو جنکسالارانو بريدونه ، په دی ډول هيواد ګام په ګام د سولې او امن پر خوا خوځيږی . افغانستان د سختو اړتياؤ سره سره تړلتيا نه ده منلی . ټول به خبر وی چې د حامد کرزی د واکمنی په مهال کله چې روسانو د اکرائن د کريميا جزيره د خپل قلمرو برخه وګرځوله ، امريکا او د هغو متحدينو د روسيې عمل تقبيح او محکوم کړ ، خو افغان دولت د روسيې د اقدام ملاتړ وکړ ، دلته ددې اقدام په ښو او بدو نه غږيږو ، خو ددې حقيقت بيان اړين ښکاری چې له نيکه مرغه ، تر دې وروسته افغانستان د نړی د آزادو او دموکراتيکو هيوادونو د پراخې کورنی د مساوی او برابرغړيتوب وياړ لري .
همدارنګه دا څو کاله په مسکو کی د افغان سولې په اړه غونډو ته امريکا او ناټو خپل استازی نه ورليږل ، خو افغان دولت د خپلو ملی ګټو پر بنسټ په دی غونډو کی ګډون کاوه .
زمونږ هيواد د تړلتيا په مهال يوې ټاکلی کتګوری هيوادونو په رسميت پيژاند ، خو نن يې د نړی پرې اکثريت هيوادونه په رسميت پيژنی . که افغان حکومت د ځينو د ادعا سره سم د امريکا لاسپوڅی وای ، نو حد اقل د امريکا مخالفينو لکه روسيه ، ايران ، چين او نورو خو به په رسميت نه پيژاند ؟ له نېکه مرغه د افغانستان آزادی پر هغو آزاديو متکی ده ، د کومو په لاره کې چې زمونږ د هيواد مبارزين سياه چالونو ته لويدلی وو، د توپونو خولو ته تړل شوی او دارونو ته ختلی وو . زمونږ په هيواد کې د بيان ، د مطبوعاتو او انتخاب آزادی ، د تحصيل او سفر آزادی او ورته نورې لاس ته راوړنې د لمر په شان ځليدونکی واقعيتونه دي چې د دښمنانو سترګې ړندوي . افغانستان د آزادۍ او دموکراسۍ په نه راګرځيدونکی مسير کې بلا واټن طی کړی دی . آزاد افغانان اړتيا منی ، مونږ نړيوالو مرستو ته اړ يو، خو تړلتيا نه منی .
زمونږ د هيواد اردو، پليس ، امنيتی ارګانونه د طالبی او جهادی وطن پلورونکو او د هغو د ناولو بادارانو د ګډې توطيې په پايله کی له منځه ولاړل ، طالبی او جهادی نوکرانو پاکستان ته دومره جرأت ورکړی وو چې په ډاګه به يې ويل چې د افغان امنيتی ارګانو مسؤلين بايد د پنجابی وحشی سپيو په مشوره وټاکل شی .
نن تاريخی افغانستان د يوې مستقلی افغانی وطنپالونکی اردو د تشکيل او قوام پړاوونه وهی . پوليس او امنيتی ارګانونه يې په خپلو پښو د اودريدو او د خودکفايي پر خوا لومړنی خو غښتلی ګامونه آخلی . هغه وخت چې روسی پوځونه په افغانستان کی وو ، جهادی لنډغرو به لاپي شاپې کولې چې که روسی پوځونه ووځي ، مونږ به په هماغه ورځ د نجيب الله حکومت نسکور او په کابل کې به جهادی واکمنی اعلان کړو . نن طالبان او د هغو ملاتړي ډوزې ولی چې که امريکا نه وي ، طالبان به په يوه ورځ کې افغان حکومت راوپرزوي . دا دی اوس د ۱۲۰ زرو امريکايي پوځونو څخه ټول ټال يواځې ۱۸ زره باندينی ځواکونه پاتې دي او له ځينو استثناتو پرته، يواځې د مشورو په نقش کې محدود دی ، خو طالبانو د څلورو کالو په موده کې د يوه ولايت مرکز ونه نيول شو . ټول مهم ښارونه او ستراتژيکې لارې او ګودرونه د دولتی حاکميت په سيوره کې دي . هيواد مو پر تجارت باندې د پاکستان شيطانی آغيز ته د پای ټکی کښېښود ، بحر ته مو لار د شاه بهار بندر له لارې پرانستل شوه او ډیرې نوری بديلې لارې او دهليزونه خلاص شول .دا او دې ته د ورته پروسو وده او بشپړتيا په تشو خبرو نه کيږي . يواځې د هيواد د امنيتی ارګانونو د کالنی مالی تأمين وجه ( ۶ ) شپږ مليارده ډالرو ته رسي ، په داسی حال کې چې هيواد کالنی ناخالص عايدات له درو مليارد دالرو زيات نه دي . د تشو خبرو پهلوانان يواځې د اردو او امنيتی ارګانونو مالی وجهی د نړيوال ائتلاف او په سر کی د امريکا د متحده ايالاتو له مرستو غير له کومه کوي ؟ طالبی واکمنی د سعودیانو او شيخانو او بين المللی تروريستی شبکو په مرستو چليده ، خو طالب – مجاهد پلوه «روشنفکران» افغان حکومت ، افغان اردو ، افغان امنيتی ارګانونه مزدور بولی او طالبان خپلواک ، للعجب ! زمونږ ملی اردو چې د هيواد او خلکو په دفاع کې د آی-اس-آی د لښکرو او ايله جاريو په وړاندې سرونه ورکوي ، د خپلو بی مسؤليته « روڼ آندو » له خوا مزدور بلل کيږی . د وطن مور دې په دې نااهلو زامنو بوره شي !
جګړې او جهادی – طالبی ترور افغانستان په اقتصادی لحاظ فلج کړی دی . د تروريسم پرضد د نړيوال ائتلاف پر خلاف د پروپاګندو نهايي پايله حد اکثر د طالبانو( د منځنيو پيړيو د وحشت د شرميدلو استازو) بيا واکمنی او د طالبانو بيا واکمنی د دوهم ځل له پاره له دفاعی او امنيتی ځواکونو څخه د افغانستان بيا محرومول او حد اقل په حاکميت کې د جهادی لوټمارانو د عمر اوږديدل دي . دا هغه څه دی چې پاکستانی او ايرانی مزدوران د هغې په لټه کې دي . ( نور بيا ) ۱۶/۱۱-۲۰۱۸

 

 

بندهای آب در غرب افغانستان را کی تهدید می‌کند؟

منبع : رادیو آزادی   تاریخ: 11/16/2018

برخی بند‌های بزرگ آب در غرب افغانستان مورد تهدید گروه‌های مسلح قرار دارند.

سلما نام بزرگترین بند آب در افغانستان است که به‌گفته قوماندان امنیه هرات زیر تهدید امنیتی قرار دارد.

امین‌الله امرخیل روز پنج‌شنبه «۲۴ عقرب ۱۳۹۷» به رادیو آزادی گفت، هرچند در ماه‌های اخیر کدام حمله بالای این بند صورت نگرفته، اما طالبان و برخی گروه‌های دیگر مخالف مسلح دولت برای تخریب این بند تلاش می‌کنند.

امرخیل از کدام کشور نام نمی‌گیرد، اما می‌گوید برخی کشور‌های همسایه برای تخریب بند سلما مخالفان مسلح دولت را حمایت می‌کنند.

امین الله امرخیل

او افزود:

”طالبان و یک تعداد اجیران دیگری اند که به نام طالبان سلاح گرفته اند تا این بند را تخریب کنند و از طرف بعضی کشور‌های همسایه تمویل و تجهیز می‌شوند. در این اواخر دوربین‌های شب به دسترس مخالفین قرار داده شده و برعلاوه تخریب بند سلما کوشش می‌کنند تا برنامه‌های اقتصادی را در زون غرب مختل بسازند و یا هم تخریب کنند.”

هرچند کار بازسازی بند سلما برای بار نخست در سال ۱۹۷۶ میلادی آغاز شده بود، اما به علت ادامۀ جنگ‌ها تا سال ۲۰۰۲ متوقف شد.

این بند که بالای دریای هریرود در هرات موقعیت دارد در جوزای سال ۱۳۹۵ به کمک مالی حدود سه صد میلیون دالر امریکایی از سوی هند ساخته شد.

​بند ​سلما در کنار رساندن برق برای ۲۵۰ هزار خانواده حدود ۸۰ هزار هکتار زمین را نیز آبیاری می‌کند.

بند سلما یک سال پس از بهره برداری یعنی در سرطان سال گذشته مورد حمله قرار گرفت که در آن حمله ۱۰ تن از نیرو‌های محافظتی این بند کشته و یک تن دیگر‌ شان زخمی شدند.

در حملۀ یاد شده چهار مخالف مسلح دولت نیز کشته شده بودند.

سه شب پیش مخالفان مسلح دولت بالای بند کمال خان در ولایت نیمروز حمله کرده اند.

ولی احمد صریح سخنگوی قوماندانی امنیه ولایت نیمروز به رادیو آزادی گفته است، این حمله از سوی گروه‌های مسلح مخالف دولت صورت گرفته که در آن ۵ مهاجم کشته و هفت مهاجم دیگر زخمی شده اند.

بند سلما

وی کشته شدن دو پولیس و زخمی شدن یک پولیس دیگر را در این حمله تأیید می‌کند.

آقای صریح می‌گوید، هرچند در یک سال اخیر این اولین حمله بالای این بند می‌باشد، اما مخالفان مسلح دولت بر بخش‌های ولسوالی چهار برجک نیمروز حمله می‌کنند که به‌گفته وی، این حملات بند کمال خان را تهدید می‌کند.

و افزود:

”بند کمال خان یک بند حیاتی برای افغانستان است، تعدادی اند که نمی‌خواهند این بند آباد شود و برای صدمه وارد کردن به این بند می‌خواهند از راه‌های مختلف ضربه وارد کنند.”

کار ساخت بخش سوم بند کمال خان در ماه اپریل سال گذشته میلادی با هزینه ۷۸ میلیون دالر امریکایی که از بودجه انکشافی دولت افغانستان پرداخت می‌شود آغاز شد.

مقام‌ها در وزارت انرژی و آب افغانستان در آن زمان گفته اند که کار ساخت این بخش بند کمال خان در جریان چهار سال تکمیل خواهد شد.

تا هنوز مشخص نیست که کار ساخت این بند چند فیصد پیش رفته است و در این باره آصف غفوری سخنگوی وزارت انرژی و آب نخواست معلومات دهد.

ساخت بند‌های آب در افغانستان همواره با نگرانی کشور‌های همسایه به خصوص ایران و پاکستان به همراه بوده است.

جواد ظریف وزیر خارجه ایران پیش از این با لحن هشدار آمیز گفته بود که کشورش برای گرفتن حق‌آبۀ خود از افغانستان از هر ابزار فشاری استفاده می‌کند.

پیشتر از آن حسن روحانی رئیس جمهور ایران گفته است که کشورش در زمینۀ ساخت بندها در کشورهای همسایه خصوصاً در افغانستان نمی‌تواند بی‌تفاوت باشد.

هرچند مقام‌های محلی در غرب افغانستان طالبان و برخی گروه‌های دیگر را به تهدید بند‌های آب متهم می‌کنند، اما طالبان پیش از این گفته اند که آنان پروژه‌های عام‌المنفعه به شمول بند‌های آب را هدف قرار نمی‌دهند.

در همین حال برخی اعضای شورای ملی می‌گویند، ایران برخی گروه‌های مسلح را حمایت می‌کند تا بند‌های آب را در غرب افغانستان با خطر روبه‌رو کنند.

محمد نادر بلوچ نمایندۀ مردم نیمروز در مشرانو جرگه افغانستان به رادیو آزادی می‌گوید، کسانی که سه شب پیش بالای بند کمال خان حمله کرده بودند به سوی ایران فرار کرده اند.

آقای بلوچ اما در بارۀ این ادعایش کدام اسنادی به ما ارائه نکرد.

به‌گفته وی، فرار مهاجمان به سوی ایران نمایانگر این است که ایران مخالفان مسلح دولت را برای تخریب بند‌های آب حمایت می‌کند.

او افزود:

”قرار گزارش‌های که نیرو‌های امنیتی برای ما داده اند گویا این تحرکات از طرف کشور ایران صورت گرفته و دشمن‌های مردم که حمله کرده اند به طرف کشور ایران عقب نشینی کردند.”

مشرانو جرگه

وزارت داخله افغانستان به دلیل نداشتن اسناد، حمایت ایران از گروه‌های مسلح مخالف دولت برای تخریب بند‌های آب را رد و یا تأیید نمی‌کند.

نصرت رحیمی معاون سخنگوی این وزارت در صحبت با رادیو آزادی، اما تأیید می‌کند که ایران در عقب برخی پلان‌های شوم در افغانستان دست دارد.

او افزود:

”حملات و پلان‌های شوم را که دشمن در افغانستان تطبیق می‌کند بدون شک دست استخبارات منطقه وجود دارد، در ۹۰ فیصد موارد پاکستان و در بسیاری موارد ایران هم.”

رحیمی می‌گوید، برای تأمین امنیت بند‌های آب هدایات جدی به مسئولین امنیتی ولایات داده شده است.

به‌گفته وی، نیرو‌های امنیتی به خصوص پولیس تدابیر جدی را برای تأمین امنیت بند‌های آب روی دست گرفته است.

امین‌الله امرخیل قوماندان امنیه هرات نیز می‌گوید، نیرو‌ های امنیتی از بند سلما محافظت می‌کنند و مخالفان مسلح دولت به هدف‌‌شان نخواهند رسید.

د هند دپخوانۍ صدراعظمې تخلص ولې ګاندهی و؟

13.11.2018Indra Gandi og manden
نن رانه چاپه مسیج کې پوښتنه کړې وه چې دهند پخوانۍ لومړۍ وزیره( صدر اعظمه) (Prime Minister) ایندراګاندهي ( Indra Gandhi)چې دآل انډیا کانګریس دګوند پخوانۍ مشر ه هم وه آ یا دهند دلارښود مهاتما ګاندهي (ګاندهی جي ) سره دخپلوۍ کومې اړیکې درلودلې یانه ؟که نه یې درلودلې بیا یې تخلص او کورنی نوم ولي ګاندهي و؟
د دغه پوښتونکي دپوښتنې په ځواب کې باید ووایم چې د ایندرا ګاندهي کورنۍ دګاندهي جي دکورنۍ سره هیڅ ډول دخپلوۍ اړیکې نه درلودلې.
دهند دولس مشر مهاتما ګاندهي چې اصلي نوم یې مو هنداس کرمچند ګاندهی و د۱۸۶۹ زیږدیز/میلادی کال دهند دګجرات دایالت ( صوبې )په پوربندر نومي ځای کې په یوې اشرافي کورنۍ کې پیداشوی و. ده په لندن کې دحقوقو او قانون په برخه کې زده کړې کړي دي او دهند دآزادۍ یو ستر مبارزو اوپه پای کې د۱۹۴۸ کال دجنورۍ په ۳۰ نېټه دیوه متعصب هند و له خوا چې نوم یې نتهورام ګودسې و وژل شو .
ایندرا ګاندهي دهند تر خپلواکۍ وروسته(۱۹۴۷) زیږدیز/میلادي ددغه هیواد دلومړني صدر اعظم(Prime Minister)جواهرلال نهرولورده. ایندرا ګاندهي دیوه پارسي ( زردشتي ) سره واده کړی و چې نوم یې فیروز ګاندهي و.دفیروز ګاندهي پلار نواب خان نومیده او موریې هم زردشتۍ وه .، خو ددوی کورنۍ هم دمها تما ګاندهي دکورنۍ سره کومه خپلوي نه درلودله، خو دلته دیوې خبرې کول ضروري بولم چې فیروزجها نګیر ګاندي په اوله کې Ghandy تخلص درلود ، خو دګاندي جې سره یې دمینې په سبب خپل تخلص په Gandhi واړاوه . په پای کې ایندرا ګاندهي او فیروز ګاندهي دیوبل په خوښې سره واده وکړ.نوځکه یې تخلص دخپل خاوند فیروز ګاند هي دتخلص په وجې ایندرا ګاندهي شو چې دمها تما ګاندهي دکورنۍ سره هیڅ ډول دخپلوۍ اړیکې نلري . دایندرا ګاندهي نه دوه زامن پاتې شوي وو چئ یو یې سنجی ګا ندهي و چې پایلټ ( پیلوټ ) واو په ۱۹۸۰ زیږدیز/میلادي کال کې دډیلي په صفدر جنګ هوایی ډګر کې دالوتکې دغورځیدوپه پیښه کې ووژل شو او بل زوی یې راجیوګاندهي و چې هغه هم دهندوستان لومړی وزیر و او په ۱۹۹۱ زیږدیز /میلادي کال کې دهندپه جنوب کې دتامیل نډو ایالت کې په یوه ترهګریزه پیښه کې ووژل شو . پخپله ایندراګاندهي هم په ۱۹۸۴ زیږدیز /میلادي کال کې دهند په پلازمیننې نوي ډیلي کې په خپل کورکې ددې دیوه دسیک ساتونکي له خوا ووژله شوه .

په پورته انځورونو کې دایندرا ګاندهي او دهغه دخاوند فیروز ګاندهي انځورونه لیدلی شئ!

پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګار له دې نړۍ سترګې پټې کړې

نور محمد غفوری

انا لله و انا الیه راجعون

پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګار په رښتیا ټینګار و. پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګار ټینګ انسان، ټینګ ملګری، ټینګ مبارز، ټینګ عالم، ټینګ افغان او بالآخره ټینګ انسان و. پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګار د هلمند په ولایت کې زیږیدلی او په عالی نمرو د لیسې تر سرته رسولو وروسته یې د کم وخت له پاره د ښوونکي دنده سرته ورسوله او بیا یې د کابل پوهنتون د اقتصاد په پوهنځي کې لوړو زده کړو ته دوام ورکړ. له پوهنځي څخه د لوړو نمرو په اخیستلو د لیسانس د دیپلوم تر لاسته راوړو وروسته د آلمان دموکراتیک جمهوریت ته د تحصیل له پاره ولاړ او د اقتصاد په څانګه کې د دکتورا تر اخیستلو وروسته یې د کابل پوهنتون د اقتصاد په پوهنځي کې د استاد په حیث دنده ونیوه او د هیواد د ځوانانو په مسلکي روزنه بوخت شو.

کله چې په افغانستان کې د شریرو ځواکونو لخوا د نوموړي ژوند په خطر کې ولوید او د دندې او کار شرایط یې له منځه ولاړل، نو مهاجرت ته مجبور او د آلمان په مختلفو ښارونو کې یې له خپلې کورنۍ سره ژوند اختیار او په کار او فعالیت بوخت شو.

د بن تر کنفرانس وروسته بیرته خپل هیواد ته راستون شو، د آلمان سوکاله ژوند یې پریښود او د کابل پوهنتون د اقتصاد په پوهنځي کې يې د استاد په حیث دنده ونیوه چې په لنډه موده کې یې د پوهنوالۍ تر علمی رتبې ځان ورساوه. په صنفونو کې د تدریس سربیره یې په علمی او تحقیقاتی چارو کې زغرده ونډه واخیسته او ډیر علمی آثار یې ولیکل چې اوس هم د بیمې، ملی اقتصاد، تجارت او په نورو اقتصادي څانګو کې تري ګټه اخیستل کیږي.

د پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګار علمی او تدریسی فعالیت یوازې د کابل پوهنتون د اقتصاد په پوهنځی کې محدود پاته نه شو. ده په نورو خصوصی پوهنتونونو لکه د تابش او دعوت او نورو په تدریس کې برخه واخیسته.

پوهنوال سید محمد ټینګار یوازي لوړ علمی تحقیقاتی شخصیت نه و، بلکې نوموړي ښه منیجر او اداره چې هم و. د همدې استعداد د لرلو له کبله د ځینو عالی زده کړو د موسسو ریاستونه او د علمی مرستیال دندې هم ور وسپارل شوې چې په خورا بریالیتوب او پوره مهارت یې سرته ورسولې. په وروستیو کلونو کې د کابل پوهنتون د اقتصاد پوهنځي ریاست ور د غاړې شو. نوموړي په هر ځای کې پخپله دنده کې د ابتکار او خلاقیت څخه کار اخیست او نوی تدریسی میتودونه، انضباطی- اداري اصول او مترقی بدلونونه یې رامنځته کول. نوموړي له قانون او مقرراتو څخه د هر ډول سرغړونو پر ضد ټینګه مبارزه کوله او له هر ډول سیاسی، اقتصادی او اخلاقی فساد سره یې د مخالفت او مقاومت ټینګه روحیه لرله.

پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګار د ځینو بانکونو د څارني په ډله کې هم غړیتوب لاره او ټوله ورځ د هیوادنیو چارو په سمبالتیا مشغول و. پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګار د پاک لاس، قوی ارادی، خلاق تفکر، ابتکاري چلند، د وطن په مینه ګرم زړه، خاص جدیت او فوق العاده انرژۍ څښتن و. د وطن د خدمت له پاره په کار او زیار کې يې ستړیا نه پیژندله. په کاري، سیاسي او ټولنیز محیط کې د لوړې اوتوریتې او مسلکی مهارت خاوند و. ورسپارل شوې دنده یې په خپلواکۍ اجراکوله، له همکارانو یې د مواظبت، مرستې او مهربانۍ تر څنګ په قاطعیت چلند کاوه. چاته یې په اړوندو چارو کې د لاسوهنې او غیر قانوني مداخلې اجازه نه ورکوله. په قانون او خپل قول ولاړ او په ملګرتیا کې خورا وفادار شخصیت و. دده سپینې او سوچه خبرې، لوړ نظر، صادقانه چلند به یې د ټولو ملګرو او همکارانو په ذهن کې تر ډیره پاته وي.

پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګارد کار په ګمارلو کې د کار وړ کسانو ته د کار دسپارلو ټینګ پلوی و او په دې اړوند یې هیڅ ډول واسطه او ذریعه نه منله، د ملګرتیا، قومی، محلی او ژبنیۍ اړیکې يې په پام کې نه نیوې. زه له نوموړي سره د نږدي ملګری او همکار په حیث ډیرې خاطرې لرم چې یوه به یې دلته یاده کړم. کله چې نوموړی د اقتصاد د پوهنځي رئیس و،  یوه ورځ مې یو ملګری چې له هند څخه یې په لوړو نمرو د اقتصاد په څانګه کې ماسټری راوړې وه ور معرفی کړ چې د اقتصاد په پوهنځي کې یې د استاد په حیث استخدام کړي. ده راته وویل چې زموږ او ستاسې پرنسیپ خو له ما څخه تاته ښه معلوم دی چې باید واسطه ونه چلیږی او هر څوک چې د کار وړ او مستحق وی، همغه باید د استاد په حیث کار ونیسی. د استاد د استخدام له پاره ازموینه تر سره کیږي او «زه به قول در کړم چې ددې ماسټر یوه نمره به هم څوک ونه خوری، خو نیمه نمره به هم اضافه ورنکړم». همداسې یې وکړل او د امتحان په وخت پخپله په صحنه کې حاضر و او حق یې حقدار ته وسپاره.

پوهنوال دوکتور سید محمد ټینګار د علمی لوړ کادری شخصیت سر بیره کلک وطنپال، مدنی، مترقی مبارز او غښتلی سیاسی شخصیت و. د ځوانۍ له دورانه یې د غریبو طبقو د ګټو د ساتلو، د هیواد د پرمختګ، د افغانانو د ژوند د هوساینې، د دموکراسۍ او فردي آزادیو د رواجولو او ټولنیز عدالت د تأمین په خاطر د افغانستان د خلق دموکراتیک ګوند په لیکو کې منظمه او دوامداره مبارزه پیل کړه او د ژوند تر آخرو شیبو یې له مختلفو لارو خپل دې انسانی او عالی هدف ته مبارزه کوله.

ما دا دروند او مبارز شخصیت په آلمان کې له نږدې او ښه وپیژاند. کله چې د دموکراتیک جمهوری نظام تر سقوط وروسته په۱۹۹۳ کال کې زموږ ملګرو (د افغانستان د ملی یووالی او پرمختګ ټولنه) د ژور ملی او دموکراتیک مرام سره جوړه کړه، نو دوکتور سید محمد ټینګار هم په دې ټولنه کې د غړیتوب غوښتنه وکړه او  تر ډیرې مودې د همدې ټولنې د مرستیال په حیث راسره پاته شو. د همدې ګډ کار او مبارې له برکته د اوږدو کلونو په موده کې دواړه نږدی همکاران او ملګري پاته شوو او کورنۍ اړیکې مو هم سره ټینګې شوې. هغه وخت چې د افغانستان د ملی یووالی او پرمختګ ټولنې (د چارو د انسجام کمیسیون) په ۱۹۹۹ کال کې (په اروپاکې د افغانانو د تفاهم د نهضت) د جوړولو پریکړه او اقدام وکړ، ددې نهضت لومړۍ اوه دیرش کسیزه غونډه هم د دوکتور سید محمد ټینګار په کورکې چې د آلمان د فرانکفورت په ښار کې و، وشوه. دوکتور سید محمد ټینګار د هیواد په داخل کې هم د ملی، مترقی، دموکراتو او خلقی ځواکونو په انسجام او تحرک کښې ډیر کار او زیار وایست او د مرګ تر لحظې هم د وطن او خلکو غمخوار او خدمتګار پاته شو.

اوس چې دوکتور پوهنوال سید محمد ټینګار د سخت مرض له کبله د تل له پاره له فانی نړۍ سترګې پټې کړی، زما په څیر ډیر ملګری او د کورنۍ غړی یې غمجن کړل. د داسې لوړ ملی، علمی او سیاسی شخصیت مړینه به د ډیر وخت له پاره د هیواد په علمی موسسو، سیاسی بهیرونو او اجتماعی فعالیتونو کې لویه تشه رامنځته کړی او ځای به یې تر ډیره وخته خالی وی.

په پای کې نوموړی ته جنتونه، کورنۍ او ملګرو ته یې د زړونو صبر غواړم!

روح یې د ښاد او یادونه یې د تازه وي!

۱۲/۱۱/۲۰۱۸

د گران هېواد افغانستان په هکله

 

دخپل کور کلي د وستانو ملگرو او په خاصه توگه د ولسونو سره د ليدو له پاره خپل هېواد ته سفر د ښو خاطرو سره مل وي د اوږدی مسافری نه وروسته د سفر کول خواږه او ترخه لري.

درنو دوستانو هيله لرم زما په ليکنه کې هغه څه ومومی چی ستاسو د زړه خواله پکې وي،

کله چی  زه د گران هېواد پلازمېنې کابل ته ستون شو م تر ټولو اول د يوه دردونکي غمگيني پېښې سره مخ شوم زما گران وراره چی ما د خپل ځوی په شان خپل کور کې لوی کړې وو په يوه نا څاپي غمجنه پېښه کې شهید شو  دده غم موږ ټول سخت غمگيين کړو دده اولادونه بی پلاره شول . ددی نوم سيلاني وو شهيد سيلاني ټول وخت د خپلو دوستانو ولسونو په چوپړ کې وو  دی پر خپلو دوستانو او عامو خلکو سخت گران وو . يو رښتينی پر خلکو او هيواد مين وو د خلکو سره يي خاصه مينه درلوده .

له دی غم وروسته مي د خپل گوندي مشرتابه سره د هېواد او گوند پوری اړونده مسلو په هکله زياتی ليدنې کتنې وکړی زموږ گوند چی د يوه گوندي کنفرانس په چوکاټ کې د خلکو له گوند سره يوالی کړی وو خو په هغه بنيادي مسلو چی د گوندي يوالي پروسه يې ټکنې کوله د مقابل لوری له خوا د نه عملي کيدو پر سر زموږ د گوندي اړخ ( ملي گوند» او خلکو د گوند پلویانو تر ډيالوگ غونډو بحثونو وروسته دی پاېلی ته ورسيدو چی ددوی سره خپله لار جلاکړو . د ملي گوند اړخ د مرکزي شورا د لويو غونډو وروسته ۹ ماديز وړانديزونه ورکړل  په تاسف چی د خلکو د گوند د پلويانو له خوا عملي نه شول . هغه اصول چی مخکې ور باندی پرېکړې شوی وی تر پښو لاندی شولی په پاېله کې د ملي گوند مطلق اکثريت دی پاېلی ته ورسيدو چی يوه اعلاميه نشر کړي ورسره سم په ۱۱ د غويي ۱۳۹۷ ل کال د کابل په سپين زر هوټل کې لوی گوندي کنفرانس را وبلل شي . د ملي گوند د مرکزي شورا د ۹۱ غړو څخه ۷۱ تنو په کنفرانس کې گډون درلود  چې د ۲۰۰ تنو برخه والو له خوا د افغانستان د ملي پرمختگ گوند ، په نامه نوی گوند په کې اعلان شو . دکنفرانس چاری ما مخته يوړلی . ددی گوند مهمو کادرونو په تیره بیا بهرمیشتو ملګرو استازو هم برخه درلوده . کنفرانس کې  لازمې پريکړی  لکه د گوند اساسي  اسناد  ،د مشرتابه له پاره مرکزي شورا، دارالانشا ، اجرايه شورا د رايو په يوالي تائيد شول .

زموږ گوند د نورو گوندونو دخلکو د کور ملگرو سره د يوالي په پروسه کې په پوره رښتين ولی مخته روان دی او ما هم تر وسی پوری خپله دنده اجرا کړه . گوندي ناستی ، گوند ته نوی جلب جزب او گوندي نشراتو کې پوره ونډه اخستل شوی . د گوند ددريځ په اړوند په ميډيا کې ما تقريبا د شلو ځلو زيات په تلويزون، راديو او فيسبوک، گوندي مجلسونو کې د خپل گوند تگلاری او دريځ نه ټينگه  دفاع کړی .درنو دوستانو په گران هيواد کې تپل شوی نا اعلان شوی جنگ دوام لري زموږ عام ولسونه او د وسلوال پوځ  منسوبين د شهادت جامونه څښي په همدی کال کې د غزني ولايت کې عامو خلکو وسلوال پوځ، ننگرهار، هلمند، بغلان، فرار ، فارياب، کندهار او په کل کې په ټول هيواد کې په زر گونو عام ولسونه اود وسلوال پوځ سربازان او افسرانو خپل خواږه ځانوه بایللې او شهېدان شوي .

ددی ټول ناکردو تر شاه د گاونډيو هيوادونو ، داخلي مافيايي ډلو ټپلو ، ځان غوښتونکو او هيواد دښمنه عناصرو لاس دی . سره له دی چی د سولی له پاره نړ ېوال کنفرانسونه سرته رسيدلي خو مثبتی پاېلی نه دي تر لاسه شوي،په همدی کال کې د ولسي جر گۍ له پاره ټاکنی وشوی په ټاکنو کي درغلۍ ،  زور ازمايي ، د پيسو ناروا مصرف او  نور منفې مظاهر ولېدل شول ، خو په هر صورت ټاکنې وشوی . دی ټاکنو کې د پخوا په پرتله يو توپير وو هغه دا چی عام ولس تيرو داړه مارو وکيلانو ته رايه نه ور کوله ، د هغوی تيری کړنی ددوی د کرکې وړ وی . دا ځل خلکو ځوانانو ته رايه ور کوله اود هر هغه ځوان پلوي وو چی د خپلو خلکو د ښېرازی له پاره يې ښې بر نامی وړاندی کولی.

بله اهمه خبره داوه چی مخکني په اصطلاح جهادي ډلو ټپلو د ملي ايتلاف تر نامه لاندی غورځی پرزی کولې ،  د مقامونو د ساتلو او قوم پالنو ژبپاللو بوی هم تر ی راوتلو ، ولی خلکو ددوی پر داسی نا مقدسو ايتلافو باور نه در لوده اود پاشل کيدو هيله يې کوله . د دولتي چار واکو تر مينځ هم د ملت جوړونې قوي سياسي اراده نه ليدل کيدله د مقامونو د ويش مسله هم د انديښنې وړ وه کار داهل خاوندانو ته نه ور کول کيدلو  ، فساد او رشوت، واسطی  کول هم مروج وو .

دا وو خورا لنډ مالومات چی وړاندی شول.

محمد اقا شيرزاد

 

 

 

د سیمې د تجزیې خونړی پیل له بد خشان څخه

محمد انور ولید

محمد انور ولید :۱۳۹۷ لمریزکال ـ د لړم ۷ مه

د افغانستان د تجزیې پلان څه نوې او د نن خبره نه ده . پر(B)پلان له تېرو شپږو کالو را هیسې خبري رسنۍ راپورنه خپروي ، خو د افغانستان له پاره B پلان آن د ظاهرشا ه په زمانه کې د انګلیسانو او امریکایانو له خوا جوړ شوی ؤ . ځکه خو یې له یوې خوا اسماعیلیه فرقې ته د سید کیان تر مشرۍ لاندې د چترال د کریم آغاخان او صدرالدین آغاخان په مالي مرسته وده ورکوله ، او له بلې خوا یې د طاهر بدخشي تر مشرۍ لاندې د ستم ملي تجزیه طلبه ګوند ته د نفاق اوبه ورکولې . ترڅود ملي یووالي ضد د ( سره بېل یې کړه ، اېل یې کړه ) انګریزي فورمول په سمه توګه پرافغانانانواو افغان خپلواکه جغرافیه باندې تطبیق کړي او اوسني انګرېزان د امریکایانو پرمټ ځانونه خپلو هغو موخو ته په کې ورسوي چې پخوا دری ځلې په افغانستان کې د انګرېزانو نیکونو او پلرونو خپل ناولي ارمانونه ګورته ورسره وړي وو.

امریکایانو او انګرېزانو د خپل دغه (B) پلان د عملي کېدو له پاره د پخواني شوروي اتحاد په وړاندې په سړه جګړه کې یواځې خپل پوځي تخنیک ته زور ورکړ . کله چې روسانو په (۱۹۷۹) میلادي کال کې افغانستان د ځمکې او هوا له لارې پر پوځي یرغل اشغال کړاوغوښتل یې چې د هند سمندر تودو اوبو ته ځان ورسوي . نو انګرېزانو او امریکایانو د ناټو په سره یو موټی کېدو پیل وکړ . افغان مجاهدینو ته یې وسلې ، مهمات او مالي مرستې د پاکستان اوعربو په لاسونو ورکولې ، ترڅو د شوري مخه پر افغان مجاهدینو باندې ونیسي . انګرېزان او امریکایان په خپل دغه شوم پلان کې بریالي شول . روسانو په افغانستان کې ماتې وخوړه . د نجیب حکومت د اقتصاد د نشتوالي له امله سقوط وکړ .

مجاهدین له پرچمیانوسره د یوه پټ نا مقدس ایْتلاف په صورت کې د واک پرګدۍ باندې کېناستل . افغانستان او د افغانستان سویلي عایْقې سیمې د روسي وسلو او مهماتو ګودامونه جوړشول . شل مېلیونه افغانان نر او ښځې ټول له هرډول وسلو استعمالولو او جګړې سره بلد وو چې دغه خود جوشه ملي پوځ د انګلیس او امریکې په مشرۍ کینه کښې نړیوالې ناټو ټلوالې او د افغانستان کینه کښوګاونډیانو ته د منلو او زغملو وړنه ؤ .

ددې د پاره چې دغه پوځ ، وسلې او مهمات له منځه یوسي ، نو اسلام آباد ته یې دستور ورکړ چې (۵۰۰۰۰) افغان خادستان له افغانستان څخه د پاکستان له لارې را وباسي او د غرب په اختیارکې یې ورکړي . همدغو خادستانو بیا د مجاهدینو په مختلفو صفونو کې د دوی د بدنامولو او سره پاشلو په موخه ځانونه ځای پرځای کړل . بن غونډې ته له تلو وروسته استاد برهان الدین رباني په نوي ډیلي کې ښکته او هلته یې د امریکې له سفیرسره پرافغان موضوع (پنځه) ساعته پټې خبرې وکړې . چې دا خبره هغه وخت پاکستانیو ورڅپاڼو ( ډان او مسلم ) افشأ کړه . خادستانو د مجاهدینو له بر یاوو او لاسته راوړنو څخه هغه نکریزې ورته جوړې کړې چې د جهادي قربانیو او بریا وو د اختر په ورځ هم ورته ونه رسېدلې ، او بیا یې د نفاق او بدنامیو پردېوال ورته وویشتلې .

حکومت د نظار شورا په لاس کې د هغه پروتو کول له مخې ولوېد چې احمد شاه مسعود له پاکستان سره د توپ خانې د کوتل له لارې په اسلام آباد کې د روسي وسلو او مهماتو د له منځه وړو په بدل کې لاسلیک کړی ؤ ، پښتانه یې چورلټ ترې و ایستل . خپل منځي شخړو زور واخیست . بېګناه سړي ، وسلې او مهمات او ټولې بنسټیزې ملي برخې په کې له منځه ولاړې . او هرڅه د ( ارګ یا مرګ ) ترشعارلاندې د نفاق د اور خوراک شول . د امنیت او قانونیت پر ځای انارشي او سوټه کراسي ، وېره ، ترهه او وحشت داسې حاکم شول چې زاړه کفن کښ ته خلکو دعاوې کولې . ځکه له جګړو ځپلي هېواد څخه علم ، عقل او حیأ دری واړو کډه کړې وه . کبر، غرور ، ظلم اوټولو ناروا تېریو پر بې دفاع او مظلومو افغانانو تر خپلو تورو وزرو لاندې توره شپه جوړه کړې وه

کله چې روسان له افغانستانه ووتل (۴۰۰۰ ) جوړ ټانکونه او (۵۰۰ ) جنګي الوتکې او چورلکې افغان مجاهدینو ته په میراث ور پاتې شوې . خو پاکستان د انګلیس او امریکې په دستور دغه ټانکونه او الوتکې پرغلو چارواکو اره او کباړ کړې . د افغان خادستانو دنده اومأ موریت داؤ چې مجاهدین یې پرې بدنام کړل . له شانه یې د ( آی اس آی ) د مأ مورینو په ملاتړ د طالب په نامه یوه داسې مشر تابه پرې را پورته کړه چې هغوی د پاکستان د سترا تېژیک عُمق د خوبونو تعبیر اوکلي په لاس کې ورکړه . د مجاهدینو تش په نامه حکومت یې ورختم کړ . له افغانستانه یې پاتې وسلې پرې ټولې کړې . چې همغه وسله همدا اوس پاکسانی پوځ پرافغانانواو افغان خاوره باندې استعمالوي .

خو له یهودي او صلیبي اشغالګراو تجزیه طلبه سیاست او د افغانستان له تاریخ او جغرافیې نه ناخبره طالبانو ترڅنګ یې د القاعده مشران هم ځای پرځای کړل . ترڅو امریکایانو او انګرېزانو ته پلمه پرې جوړه شي . ډېره کمه وسله په شمالي ولایاتوکې د امریکې او انګلیس په دستور ددې له پاره پاته شوه چې په (۲۰۰۱) میلادي کال کې امریکایي ایْتلاف د شمالي ټلوالې په لاس ترې کار واخيست . احمد شاه مسعود یې د د ووعربوژورنالېستانو په لاس ورترورکړ، او هغوی یې هم د همدې موخې له پاره د طالبانو په وړاندې داسې استعمال کړل لکه طالبان یې چې ددوی په وړاندې استعمال کړي وو .

امریکایي او انګرېزي ایْتلاف په (۲۰۰۱) میلادي کال کې د شمالي ټلوالې پر مټ د لرغونو آثارو او ځمکنیو طبیعي زېرمو ډک افغانستان د خپل (۵۰۰) پرسونل او پر مختللې پوځي تېکنالوجۍ په زور اشغال کړ . اوولس کاله پرافغانانو باندې د ترورېزم په پلمه جګړه ور وتپل شوه . لرغوني آثار او د ځمکې د سر زېرمې ټولې لوټ شوې . د هلمند د دیشو ؤلسوالۍ ، د کندهارد هوایي پوځي اډې یورانیم او د باګرام د هواي اډې کوه ساپي له غره څخه د پلاتینیمو کانونه ټول انګرېزانو او امریکایانو یووړل .

امریکه او انګلیس له (۴۹) غربي هېوادو سره یو ځای افغانستان ته را غلي . دوی غواړي د افغانستان ټولې طبیعي زېرمې په زور او غلا سره زموږ له هېواده وباسي . دوی دهمدې مقصد تر لاسه کولو له پاره د افغانستان ټولو جنګي وسایلو ته د ( ډي ډي آر ) په نامه یو پلان جوړکړ، چې په سرکې یې مسلکي صاحب منصبان له دندو وشړل او پرځای یې نا لوستي اوغیرمسلکي خلک ملي اردو ته راوستل . کله چې مطميْن شول چې نورافغانان له ځانه دفاع نه شي کولی ، ځکه دخپلې د فاع څه په لاس کې نه لري او ترشک لاندې سیمې او کورونه یې ټول بمباري کړل اوهرڅه یې په کې له منځه یووړل . د سر، مال او ناموس تاوانونه یې افغانانو ته ور واړول . ترڅو افغانان مجبور، بې غیرته او افغاني غرور او مورال یې ورمات کړي .

دمخه پلان شوې ترورېستي پردۍ پدیده افغانستان ته راغله . حملې پیل شوې . افغان مشران په کې له منځه ولاړل ، بندي شول او مغاروته ورټېل وهل شول.

د رباني وژل کېدل ، پرکونړاو نورستان باندې بریدونه او د لوی بدخشان لومړی پاچا د چترال د کفاروستر مذهبي مشراو د یهودو خاص نماینده کریم آغا خان یوه داسې ډرامه ده چې له پخوا را هیسې انګلیس او امریکې په لاره اچولې وه .انجینر احمد شاه مسعود چې کله له پنجشېر څخه د چترال پرخوا د توپخانې د کوتل سړک پر بندیانو باندې جوړکړ، هم د همدغه مقصد له پاره ؤ ، ځکه خو ددې سړک تر تمامېدو وروسته احمد شاه مسعود پرهمدې سړک د چترال له لارې پاکستان ته ولاړاوهلته د یوې کوچینۍ درې یوه عادي قوماندان ته د استقبال په خاطر په اسلام آباد کې د توپ (۱۲ ) تشویقي تشرفاتي ډزې وشوې .

د پاکستان خیبر پښتونخواه ایالت ابدره روډ کې یوې امریکایۍ ښځې یو دفتر ، او په سرحدي عایْقو سیمو کې یو اوښ ، یو آس ، او دوې غاطرې درلودې چې کله نا کله به یې هلمند ، چترال ، کونړ او نورستان ته د تریاکو د پرو ګرام تر نامه لاندې سفرونه ورباندې کول . خو په اصل کې هغې امریکایۍ ښځې ښایي د همدغې پروسې په اړه پټ کارونه کول . خلک به یې پټ اسماعیلیه فرقې ته هڅول . پیسې به یې ورکولې او دعوت به یې ورته کاوه . ښایي نورو امریکایانو به هم په دې اړه ډېرسترکارونه کړي وي . یوه بله بېلګه یې له افغان پنډغالو د (۶۰۰) افغان ماشومانو ټولېدل او په اېبټ اباد کې پټ د عیسویت د تثلیث درسونه ورته ویل کېدل چې لویو ماشومانو د امریکایانو او انګرېزانو دغه فعالیتونه افشأ کړل اوله هغه مرکز څخه ځینې یې را و تښتېدل . په پېښورکې یې د جلب او جذب تر ټولو ستر مرکز ( شېلټرنو) ؤ .

د جنرال پروېز مشرف د واکمنۍ پروخت امریکې له نوموړي وغوښتل چې د پاکستان په نورو برخو کې به له نورو پروژو سره تېرشو ، خو ټول سوات ترچترال او ګلګیت پورې موږ ته را خوشې کړه ، پر وېزمشرف دا خبره ورسره د چین په اشاره ځکه ونه منله چې چین په پاکستان کې په پوځي او اقتصادي لحاظ ډېر نفوذ کړی ؤ ، اوبل دا چې دا سیمه تر جمو او کشمیر، ګلګیت او چترال پورې له چیني ترکستان سره پرپوله پرته ده ، او چین وېره لرله چې کېدی شي امریکا به په دې پلمه له چین څخه دا سیمه یو وخت بېله کړي .

پروېزمشرف له وېرې هزاره ډیوېژن ته ارتقأ ورکړه او په هزاره صوبه یې ونوماوه . امریکایي اډه هم له کونړه را په شا شوه ، او سیمه یې هم همغه طالبانو ته د فعالیت د پاره ور خوشې کړه . له همغه ځایه د پروېزمشرف د واک کاسه مخ پر نسکورېدو شوه . امریکې او انګلیس ملا فضل الله او د هغه خسر مولانا صوفي محمد ورته را پورته کړل ، د شریعت نفاذ محمدي تر نامه لاندې یې خپل سیاسي فعالیت پیل کړ . او وسلې ، مهمات اودستورامریکې ورکړ چې په اسلام آباد کې دې د لال مسجد څخه انقلاب پیل کړۍ .

هغوی همداسې وکړل . ملا فضل الله ټول سوات ونیو . د پاکستان حکومت د هغه د وژلو یا نیولوهڅه وکړه ، او مولانا فضل الله زخمي شو . په رسنیو کې را غلل چې مولانا فضل الله په باګرام هوایی اډه کې امریکایانو تداوي کړ. او بیا یې د کونړاونورستان خواته را واړاوه اوهمدا اوس د پاکستان له خواپر نورستان او کونړونو باندې د پاکستان د پوځ له خوا پوځي تېري روان دي ترځود کونړ سرحدي سیمې د اوبو او ځنګلونو خپلولو په خاطرد ځان کړې .

شمالي او جنوبي وزیرستان ته د پاکستان یو نیم لک پوځ ورلېږل او په هغه سیمه کې د ډېورنډ د فرضي کرښې په اوږدو کې د پښتني قبائلو د ( ۵۰۰۰) مشرانوپټ تروراو (۶۵۰۰۰) قبائلي پښتنو وژنه او د هغو کورونه ورانول او د اغزن تارغځول ټول د دې له پاره وو او دي چې لوی افغانستان له منځه یوسي او د افغانستان خاوره پر پاکستان باندې ورګډه کړي ، ترڅوپه افغنستان او سیمه کې د یونیم سل الی دوسوه کالوپه اوږدو کې د امریکې او انګلیس پاتې کېدواو بوختیاوو ته څه صدمه ونه رسېږي ، نوددوی په آند باید پښتانه تل سره بېل وساتل شي او د سره بېلولو طریقه یې همدغه ده چې لر پښتانه له برو څخه د ډېورنډ پر ډالنګ سره بېل کړي . خودا ارمان به ګورته ورسره یوسي .

په لرو پښتنو کې ( سي آی اې ) او( ام آی سیکس ) د ( آی اس آی ) په مرسته داسې ځالې جوړې کړې چې له یوې خوا یې ځینې مشران چوپه خوله دي ، او ځینې یې په پاکستان کې د خپلو حقوقو د تثبیت نارې سورې جوړوي او ځینې نور یې بیا د خپلې آزادۍ نارې وهي ، خو ډېر شمېر یې ځانونه د افغانستان خاوره او د افغانستان خلک بولي . له همدې امله اوسني خوځښتونه په کې مصنوعي ښکاري او حقیقت ته ډېرلږ پام وراړول کیدای شي ، ځکه سیاسي ځینې مشران یې د خپلوناولو موخو له پاره له مرد مي قوت څخه ناوړه ګټه پورته کوي .

بل دلیل یې د افغان مجاهینو د ملي اوعقیدتي یووالي قومانده سره وېشل وو ، چې هرکس او ناکس ته یې په پاکستان کې د خانۍ پېځوان پرپزه ور وځړاوه ، او ترآخره یې یو بل ته غاړه نه سره اېښودله .

بل دلیل یې په هند کې د امریکې د سفیر خبره وه چې ویلي یې وو : د افغانستان د لانجې د حل یواځینۍ لار تجزیه ده .
بل دلیل یې د امریکایي او انګلیسي ديپلو ماتانو هغه پلان ؤ چې په هلمند کې انګرېزانو (۲۰۰۰ ) طالبانو ته د نوي حکومت او تشکیلاتو جوړېدو کار پیل کړی ؤ او د هلمند والي اسد الله وفا هغوی افشأ کړل . پایله یې دا شوه چې دوی له افغانستانه وایستل شول ، او اسدالله وفا خپله دنده له لاسه په کې ورکړه.

بل دلیل یې د امریکایي سناتورانو او جرمني انډیوالانو له خوا د شمالي ټلوالې د مشرانوجرمني ته وربلل کېدل ووچې د افغانستان په تجزیې او پلانونوعملي کولو ورسره غږېدلي وو .

بل دلیل یې د افغانانو ترمنځ د سولې مخه نیول دي . ترڅو ملي یووالی په کې را څرګند نه شي .

بل دلیل یې د حکومت ترڅنګ د دونرانو او( ان جي او) ګانو موازي حکومت دﺉ چې کلیدي او تعلیم یافته خلک یې تر څنګ ورسره نیولي او په افغان حکومت کې یې د ننه سپېشلېستان ورد ننه کړل او (۱۳) کاله یې افغانان د ښې حکومتولۍ په پلمه د اداري فساد او اختلاسونو په ډولونو په کې روږدي کړل .

بل دلیل یې په حکومت کې د غربي مافیایي ډلګیو ځای پرځای کېدل دي چې اداري فساد ، لوی اختلاسونه او غلاګانې همدغو خلکو کړې دي .او له بله اړخه یې د اخلاقي فساد له پاره پراخې زمینې برابرې کړې او هر لوړ چارواکی ځانته معشوقې لري . چې د ځینو د تورنېدو خبرې په مېډیاوو کې هم انعکاس مومي .

بل دلیل یې له هلمند څخه کندز ته په چورلکو کې د طالبانو په نامه د نا څر ګندو خلکو انتقال ؤ چې په کندز کې یې جګړه پرې توده ساتلې وه او بیا یې له هغې لارې منځنۍ آسیا ته ورسول .

بل دلیل یې د مخدرو موادو د انتقال مسأ له وه منځنۍ آسیا ته د بدخشان له لارې چې تراوسه پورې دوام لري . بل دلیل یې د لراو برپښتوڼ ځپل دي ترڅو چې کله انګلیس او امریکا په لوی بدخشان کې د اسماعیلیه فرقې دغه شوم پلان عملي کوي ، نودوی به د پښتون میشتو سیمو ټول پوځي او مردمي زوراوبه کړی وي ، او بیا به له شانه برید نه شي ورباندې کولی . تاسې وګورۍ چې د دوستم اوعطا محمد نورد فلمي سناریوګانواو اکټونو ترشا څه روان دي ؟

د هزاره ګانود سیاسي او مذهبي حرکاتوګراف پرکومه خوا روان دئ ؟ ولې په رسمي ډول اکثریت هزاره ګانوخپل مذهب هم پرېښود او پرځای یې د عیسویت دین ومانه ؟ که یې نه منۍ ورشۍ په ایټالیا او نوروغربي هېوادو کې د ورغلو هزاره ګانوصورت حال وګورئ چې هغوی هلته پرڅه باندې لګیا دي او دلته یې ولې له ایرانه تر بدخشانه په سیاسي بڼه فزیکي دهلېز پرانستی ساتلی ؟

بل دلیل یې دادﺉ چې امریکې اوانګلیس له تاجکستان سره داسې قراردادونه لاسلیک کړي چې پر مټ یې امریکې او انګلیس په ګډه په ګوسفندي تاجکستان کې هندوستان ته د درېیو پوځي اډو ورکولوځای ورکړی ، ترڅو د روسانو او چینایانو د مداخلو مخه پرې ونیسي .

بل دلیل یې دادﺉ چې پاکستان ته یې دستورورکړی چې پرکونړاونورستان باندې خپل بریدونه جاري وساتي ، ترڅو افغان دولت دېته اړشي چې له چین سره د عینک د مسو او د آمو حوزې د تېلو قراردادونه فسخ او له امریکایانو سره یې ددوی په خپلو شرایْطو ومني چې اوس دادي همداسې وشول او زلمي خلیلزاد د همدې له پاره خپله سیاسي قبله لنډې خوا ته اړولې ده

بل دلیل یې دادﺉ چې امریکایانو اوانګرېزانو دواړو د هغو سیمه ییزو خصوصي امنیتي کمپنیو ډلګۍ بېرته سره را ټولې کړې او د خپلو (۳۰۰۰۰ ) پوځیانو په ملاتړاوس له ګلګیته تر چترال او بدخشانه پورې پوځي فعالیتونه کوي

بل دلیل یې د ځمکواو سړي تښتونو مافیایي سیستمونه ټینګول اود بانکونو لوټول دي . چې په ښکاره د جانیانو نړیوال حمایت هم ور سره موجود دﺉ .

بل دلیل یې په امنیتي او قضأ یي سیستمونو کې د قانون او شریعت تر پښو لاندې کول دي تر څو پر کوم جاني او مجرم اسلامي حد جاري نه شي

بل دلیل یې د بشري حقونو د تش په نوم ټولنو نهادونه دي چې تل یې په پټو سترګو یواځې د بد اخلاقه مجرمینو یو اړخیزه دفاع کړې ده او بس .

بل دلیل یې د امریکایي رورا باکر ښکاره مخالفت ؤچې د افغان حکومت او ملي یووالي په وړاندې یې په څوڅو ځله زموږ د ملې ارادي خلاف خپل غبرګون ښکاره کړی.

بل دلیل یې د ؤلسمشرۍ په وروستیو ټولټاکنو کې د ډاکترعبدالله عبدالله را پورته کول وو . خو بیا و نه توانېدل او بدنام شولنو بیا یې له جان کئیړي څخه د شړومبو مچ جوړکړ او دنده یې ورکړه چې دده په منځګړتوب دوه سری حکومت په افغانستان کې جوړکړي اود اشرف غني چې یو متخصص او کاري افغان دي په دولتي ملي کارونو کې د نوموړي د پلانونو مخه پرې ډپ کړي ترڅو افغانستان له کاري دولتي سیستم څخه شاته پرې ولوېږي .

اوس د کلیفورنیا یو سناتور وایي چې د ډېورنډ فرضي کرښه دې په رسمیت و پېژندل شي ، خو امریکه ځکه دا کارونه کوي چې پاکستان ته د افغانستان خاوره اوافغان کورنې ورډالۍ کړي او په بدل کې یې پاکستان دېته اړکړي چې ددوی د (B) پلان عملي کولو مخه خلاصه ورته پرېږدي . په دې مانا چې امریکایان اوس زموږ خاوره پردیوخلکو ته د خپلو ناولواهدافوله پاره په نذرانه کې ورکوي ، خوافغانان وارله مخه ورباندې پوه دي اوهېچا ته به اجازه ورنه کړي چې ددوی په خاوره باندې سودا بازي وکړي .

بل دلیل یې دادﺉ چې په هلمند ، کونړ او نورستان کې داسې فرمایشي والیان کېنولي وو چې تل یې هغه ؤلسونه پرانګرېزانو، امریکایانو او پاکستانیانو باندې ځپلي ، او د پاکستان پرلاسوهنواو تېریو یې سترګې پټې کړې دي . چې دغه ډول والیا ن ټول د پیرصاحب او حضرت صاحب په ګوندونو پورې تړلي خلک وو او سړي ته شک پیدا کېږي چې خپله پیر صاحبان او حضرت صاحب چاته کارکوي ؟ افغانستان ته ، اوکه پردیو ته ؟ که نه نو څنګه دغه ډول مشکوکو خلکو ته د چارو واګې ورسپارل کېږي ؟

بل دلیل یې دادﺉ چې امریکې د شوروي اتحاد له ړنګېدو سره جوخت په ترکمنستان او ازبېکستان کې ( اووه سترې کمپنۍ ځای پر ځای کړې دي ، د کسپین او تور سمندرګي د زېرمو را ایستو له پاره یې لا له وړاندې سر مایه ګزاري کړې ده

بل دلیل یې د بلخ د والي عطا محمد نور پر پښو درول ، ؤلسمشرۍ ته درېدل او ښکاره توشه ده چې د شمال لږه کي پښتانه یې په زوره له تاجک او هزاره مېشټو سیمو پرې را ایسار کړل.

بل دلیل یې دادﺉ چې په افغانستان کې یې ځنځیري هدفي وژنې پیل کړې ، مهم کسان یې ووژل ، خو قاتل معلوم نه شو . او ټول قتلونه پرهغو طالبانو ور وتپل شول چې اصلاً په مغارو او بندیخانو کې پراته دي.

خو چې کله دا خبره د (۱۳۹۴) لمریزکال د اسد په اوومه ، اتمه ، او نهمه نېټه په پرله پسې ډول په طلوع نیوزاوکابل نیوز کې د یوې موثقې منبع په حواله چې نوم یې نه دﺉ افشا کړی خپره شوه چې : (( امریکا غواړي اوس د تاجکستان او افغانستان بدخشانونه تر چترال او ګلګیت پورې سره یو ځای ، او د دولت اسماعیلیه په نوم یو نوی دولت جوړ کړي . ))

پاکستان هم له امریکې سره په دغهB) ‌ ډوله پلان عملي کېدو کې همغږی دﺉ . ځکه خو امریکه وخت ناوخت پاکستان ته ډالري باجونه ورکوي ، ترڅو له یوې خوا په افغانستان کې د جګړې د اوږدولو په موخه ورسره همکاري وکړي ، او له بل پلوه په سیمه کې تجزیه له همدغې نقطې څخه پیل کړي .

پر پاکستا ن باندې هم په کراچۍ ، سند او بلوچستان کې د نا امنیو فشاردﺉ چې دواړه صوبې له پنجابي ادارې څخه خپله آزادي غواړي . ځکه همدا اوس د مهاجر قومي غورځنګ مشر په لندن کې ناست دﺉ اوله هغه ځایه د آزادۍ قوماندې ور کوي . هره ورځ خلک وژل کېږي ، او د تجارت ، صنعت ، تولید او ټولواقتصاد ي سیستمونوستنې یې پرصفر درولې دي او د بلوڅانو مشران خو آن تر پېنتاګون پورې ور وغوښتل شول ، او په شپو شپو د بېلتانه مشورې ورکړل شوې . (۳۰۰)بلوڅ ځوانان خو آن د لومړي بوش په زمانه کې د امریکې سمندري ځواکونو ته د ټرېنېنګ له پاره وروړل شول . نو پاکستان ځکه پر افغانستان باندې د هر ډول فشار راوړو ته لاس په نامه درېدلی ، چې د امریکې د خوښې افغانان ور ته ساتي اود امریکې مخالفین وژني او په زندانونوکې یې اچوي.

امریکه او انګلیس دواړه په تاجکستان ، افغانستان او پاکستان کې اسماعیلیه نوی دولت ددې له پاره جوړوي چې له همدغې سیمې څخه د منځنۍ آسیا او نورو آسیایي هېوادونو تجزیه پیل کړي ، ترڅو په آسانۍ سره د نویو دولتونو جوړولو په پلمه د هغوی ملاتړ ترلاسه او د سیمې ټولې ځمکنۍ زېرمې غربي مافیایي پوځي ډاکو ګران لوټ کړي .

اوس یې روسانو ځکه مخالفت وکړ چې د منځنۍ آسیا زېرمې د خپل ځان حق ګڼي ، او د تاجکي برخې او نورو اړوندو سیمو عامو خلکو ته یې دد فاع په خاطر سپکې او درنې وسلې او توپخانه یي رصد خانې ور وېشلې دي ، او خپله یې پوځونه د افغانستان سره پرپوله په تاجکستان کې واچول ، د تاجکستان او افغانستان ترمنځ پوله یې وتړله ، بل لورته افغانستان هم وویل چې خپله پوله یې له تاجکستان سره وتړله ځکه چې له تاجکستان څخه اور پکي افغانستان ته را اوړي او زموږ په هېواد کې نا امنۍ او د جګړې اورته لمن وهي .

خو خبره دا سې نه ده ، اصلي خبره داده چې ډېره موده وړاندې له یوې خوا اسماعیلیه فرقې له بدخشانه تر بغلان او نورو شمالي سیمو پورې د خپل عقیده تي کمپاین لمنه پټه غځولې سا تلې ده . د کرزي له راتګ څخه یې ناوړه ګټه پورته کړه .

رسنۍ وایي : کرزی هم داسې څوک نه دﺉ چې پرته له شیعه ګانو څخه یې بل افغان ته ګټه رسېدلې وي .
په افغانستان کې د احسان الله بیات مخابراتي او ساختماني شبکې ، او د آغاخان د لرغونو آثارو رغولو او طبي پروژې ټولې د همدغه دولت د تشکیل او دعوت له پاره په افغانستان کې روانې دي . چې ټول باستاني آثار یې لوټ ، او مصنوعي بیا رغونه یې ترشپږو میاشتو آخوا نه ده پایْېدلې .

که څه هم دا خبر په کابل کې د امریکې اوسني سفیر رد کړ ، خو بیا هم امریکې او انګلیس دواړو په ګډه په هغه سیمه کې دداسې یوه کفري دولت د جوړېدو تابیه له پخوا را هیسې نیولې ده . اوخپل (۳۰۰۰۰ ) پوځیان د اسماعیلیه دولت د جوړېدو او ملاتړ په خاطر هلته همغې سیمې ته له افغانستانه د وتو په پلمه وړي .

د واخان سیمه ددې شاهدي وایي چې ټول واخانیان یې له غرواو سر درو څخه ښکته د آموسیند غاړې ته را وکوچول ، هغوی ته یې د کوکنارو د کرلو پیسې ورکړې او دتریاکو په کارو بار باندې یې مصروف وساتل ، خو خپله د واخان د غرونو پرر سر پر پوځې قرارګاه ووجوړولواوکانونورا ایستلو باندې لګیا دي .

په افغانستان او سیمه کې دغه ټوله پوځي ، سیاسي او اقتصادي سناریو د همدغو دوو هدفونو ترلاسه کولو ( تجزیې او ځمکنیو زېرمو لوټولو او غلا کولو) له پاره روانه ده .

خو که ددغې سترا تېژیکې سیمې پر سر جګړه پېښه شي ، امریکا د ستراتیژیک سند له مخې له افغان خاورې هم استفاده کولی شي . چې په دې ترڅ کې به افغانستان له یوې خوا له تجزیې سره مخ شي ، او له بله اړخه به د پردیو اتومي جګړو د اور خوراک شي . ځکه دا پېښې په داسې وخت کې را منځته کېدونکې دي چې په افغانستان کې مشر تابه نوره پر ختمېدو ده ، او وروستی زعامت هم په خطرکې دﺉ . که داسې وشي ، نو د افغانستان د خپلواکۍ ، خلکو او د خاورې د تمامیت برخلیک به څه وي ؟

!!!….. افغانانو ته په کار ده چې د وسله وال قصاب چړې ته خپل پام ور واړوي ، د قصاب د انډیوالانو په خوله ونه کړي ، ترڅو په ژوند پوستکی ترې و نه باسي . چې بیا به یې وروسته له مرګه هم څوک جسد تشخیص نه کړي .

بارکزي شـاهـان مستبد عبدالرحمن

عبدالقیوم

اوله برخه:

     د لیونتوب، وحشت، ترور، وژنو او توطیو څخه ډکه پاچهي، د امیر عبدالرحمن خان وه.دا هم ښکاره خبره ده چي امیر عبدالرحمن خان انګرېزانو او روسانوپه شریک و تخت او تاج ته ورساوه. یو داچي عبدالرحمن خان بې سواده وو، سواد لرونکي یې نه خوښېده. کله چي (لیونتوب، ترور، توطې، وژني، وحشت، شکنجې، اعدامونه او زندانو) د یوه پاچا مسلک سي هلته نو د انسانیت، اخلاقو، شرافت، اسلامیت او ناموس د ساتني له پاره هیڅ خبري کول په کار ندي چي پر وسي.عبدالرحمن د۱۲۵۸-۱۲۷۹هجري پوري:عبدالرحمن د افضل زوی د دو ست محمد لمسئ وو، یوولس ودونه (ښځي) يې په ښکاره لرلې. دوی لیکي چي څلور یې په نکاح کي وې   او(۷ ) تنې یې سیغي وې. داروایتونه دي، په دقیق حساب یې امیر عبدالرحمن خپله هم خبر نه وو.

د نکاح والو ښځو نومونه يې:

 ۱- بې بې جانه بد خشانی، ۲- مریم جانه، ۳ – حلیمه جانه  ۴ – یابوبوجانه چغې ۵ – بیگم جانه مزاری. چي پنځه سوې.

 سیغه يې ښځي يې:۱ – ستارو،۲ -عسل سمرقندي،۳ – گلریز نورستانی،۴ – زهراشغنانی،   ۵ -نیکدم چترالی،۶ – ساجده، ۷ – گلابي جانه.

  شپږ ښځي يې د زامنو په نوم یا دېدلې لکه:

 ۱ – عمرد حلیمې چغداري زوی،۲ -امین الله د نیکدمي زوی ۳ – غلام علي د بیگم مزاری زوی،۴ – حبیب الله دعسل سمرقندې یا گلرنگي زوی،۵ – نصرالله د عسل سمرقندې یا گلرنگي زوی، د شپږم زوی نوم يې مانه کئ  پیدا.

دوی يې لوڼې وي:

۱ –  هاجره د ستاروچترالې لور،

۲ –  فاطمه د زهراشغنانې لور.

رسمي ملکه: بې بې حلیمه چغداره د عمر موراو د عبدالرحمن خان د عمه لور وه.

    دا خبره یاد لری چي له نکاح والو ښځو سره امیر عبدالرحمن خان نه بیدې دئ، شاهد ددې خبري دادی چي له یوې څخه هم او لاد نه لاره. د دربار رسمي ملکه هم حلیمه (سیغي) ښځه  یې وه. ټول او لادونه یې له سیغي ښځو څخه پیدا کړي وه. یا نوکرانو څخه پیدا سوي وه. اميرعبدالرحمن ته باېدا ستبدادی، مستبدامير او ظالم خطاب وسي. که څه چي ښاغلې محمد معصوم هوتک صاحب  په خپل یوه تر جمه سوي ا ثر ”د فولا دي امير تر سیورې  لاندي ” کښې  د فولاد نوم  کلمه استعمال کړیده. دا په دې چي انګرېز ورته د (absolute ) لغات ورته  استعمال کړی دئ.دیکشنري داده انگلیسي ”absolute،ابسلیوت”کلمه داسي معنی کړېده: مطلق،مستبد،ا ستبدادی،قطعی اوخالص.دې  

    زه اميرعبدالرحمن دیوه مستبد ظالم، بې سواده او دیکتاتور په نوم پیژنم. ښه هوتک صاحب یوعالم سړی دئ ولي ځان گناه کار کړم ممکن دئ خپلي خبري ته پوره د لیل ولري. بله اسا سي خبره داده چي انگریزي ماشین کار  ”فرانک،ای، مارتین” چي عبدالرحمن خان د او سپنیز امیر په نوم یاد کړی دئ، دا سمه خبره ده او علت يې زه هغه د ”فرانک، ای، مارتین” د مسلک سره رابط بولم، ځکه د نوموړي سروکار له اوسپني سره وو. که چیري دغه سړی، انگریز سنگ تراش وایې بیا به يې عبدالرحمن خان د ډبرين په نوم یاد کړی وای. زما په عقیده د هغه مطلب به دا وو چي عبدالرحمن خان یو جامد مغزه انسان دئ. خبره ورباندي أثر نه کوي، هرڅه يې په خپل لاس کي نیولي دي او د سوټې په زور خپل آمر چلوي، پس نو، امیر یوه او سپنه ده، نو هغه ته د انسانیت خبري کول کومه فایده نه لري.

   او دا چي دوستان عبدالرحمن خان او دهغوی په شان نور په پښتو نه پوهیدونکي، نه ویونکي نه خوښونکي او نه يې مورنۍ ژبه وي هغه پښتانه بولې داهم درست قضاوت نه بلکي سخته ا شتباه کوي، عبدالرحمن خان  او نور ظالم شاهان که څه چي دپردونوکران وه، دپردو د پاره يې کار کاوه، ډیر وختونه دپردو سره د هغوی ترسیوري لاندي   اوسیدل بیا هم افغانان وه، نه پښتانه. هرپښتون افغان دی مگرهر افغان پښتون نه دی. ” هرشخص هغه وخت په یوه ملیت کي شمیرل کیدای، گډ ېدای او نومول کېداې شي چي د هغه ملیت ژبه يې مورنۍ ژبه اوخبري په وکولاې سي.د پښتون والي هم لمړی او اسا سي شرط ژبه ده”. د پښتوژبي زده کړه په پښتو خبري دي او بیا خپلي ژبي ته خدمت دئ که د نسب سلسه وکتل سي بیا نو هر ملیت ډیري پیچلي پړاو نه تی کړي دي.اول ټوله د بابا ادم اولاده، یو پلار، یوه مور، یوه ژبه پس ملیتونه نه وه. داملیتونه لکه:

   تاجک، پښتون،ازبک، ترکمن، بلوڅ او نور خو دژبي پر اساس یو له بله سره پیژندل کیږي. د خوښئ ځای دئ چي د واکدارو ظالمو څخه د یوه یې هم پښتو مورنۍ ژبه نه وه نو ځکه زده يې هم نه وه اونه يې زده کول. اوس چي هر څوک د نوموړو شاهانو په خاصه د عبدالرحمن خان مستبد په باب څه لیکې نه باېد يې دوستان خلگو ته داسي وروفهموي چي دا ظالمان خو پښتانه وه. اوبیا خودغرض پښتانه د دې ظالمانو څخه د دفاع تر چتر لاندي چي موږ خو د پښتنو د فاع کوو، ملیتونه سره په مخالفت کي وسا تي.او یا ناپوهان چي د عبدالرحمن خان  او یا بل ظالم خیانتونه پښتون ملیت ته منسوب کوي. پښتون قوم د نورو ملیتنو په شان یو پا ک   اوسپیڅلۍ ملیت دئ، خائین خلګ په هر ملیت کي.

    ښاغلی محمدابراهیم عطائی په خپل ا ثر ”دافغانستان معاصر تاریخ ته یوه لنډه کتنه” کي دا سي لیکي:” عبدالرحمن خان د امير محمدا فضل خان زوی او د اميردوست محمد خان لمسی وو. نوموړی په ۱۸۳۰م کي زیږیدلی او په ۱۹۰۱کي مړسو. دی تقربیاً پنځوس کلن وو چي په ۱۸۸۰م کي يې د کابل  پر تخت تکیه وکړه او نور ۲۱ کاله نو د تورو څرخ د اولس پر سر وڅرخېدئ اولسگونه زره انسانان يې مړه او معیوب کړل، څويې هغه انارشیزم چی د افغانستان او انگریزد دوهم جنگ څخه وروسته پر افغانې ټولنه مسلط سوي وو او په هر ښاراو کلي کي خان او ملا په خپل زړه پا چهې کوله، مطلق پاي ته ورسول او تمام امنيت يې تامين کړ، خو دا امنيت هم د قبرستان امنيت وو. هرځای په قبرستان کي امن  او امنيت وي، عبدالرحمن خان هم ددې وطن څخه قبرستان جوړکړ. عبدالرحمن خان خپله بې سواد ه وو او هم يې دباسواده انسان څخه ښه نه را تلل ”. ص۱۲۹

   د ترکستان گورنرجنرال کوفمان وعبدالرحمن ته اِجازه ور کړل چي هغه دي د ترکستان څخه د تیښتي په شکل ووځي او موږ به هم تجاهل وکړو. دوې امپراتورې انگریز او روس مؤافق دي چي عبدالرحمن خان  افغانستان ته ولاړشی. اميرعبدالرحمن خان تر ۲۱ کالو استبدا دي سلطنت وروسته په ۱۹۰۱ م کال کی د اکتوبر په لمړي ورځ مړسو. عبدالرحمن خان تر ځان ورسته یوگوډ، ړونداو استبداد څټلئ  افغانستان  خپلي گرانې کورنۍ ته پر يښود. په هیواد کی هرځای د عبدالرحمن خان د لاس نښانې کله منارونه ولاړوه، زندانو نه په افغاني نر او ښځو ډک پا ته سول عبدالرحمن خان لا دولس کلن ؤ چي د خپل پلار له لوري پرعیاشې اوشراب خوړلو بندي سوو. اما د۱۳کالو وو چي بیرته د پلار لخوا پردولتي لوړ مقام وټاکل سو.

   دامير شیرعلی خان د واکدارې پر وخت دوه ځله د خپل پلار او کاکا سره ملگري د امير شیرعلي سره وجنگیدئ څو اول ایران او وروسته بخارا ته وتښتیدئ او یوولس کاله هلته واو سیدئ. د هغه ځایه يې د شيرعلي خان د حکومت ضد او مخالف  تحریکات کول. څو اميرشیر علی خپل یو نماینده سردار شیرعلي د بخارا حکومت ته وا ستوئ چي امير عبدالرحمن مهار کړي، کله چي امير شیرعلی وفات سو، د هغه زوی امير محمد یعقوب دوهم ځل د بخارا حکوکت ته خپل نماینده بیا هم هغه چي دده پلارا ستولۍ وو،سردار شیر علی ور وا ستاوه. څو د بخارا حکومت امير عبدالرحمن د کورنۍ  سره د سمر قند څخه تاشکند ته یو وړل.

   د لته وو چي انگریزان له دې جریانه خبر سول ژر يې د عبدالرحمن خان خور ورو غوښتل او هغې ته یې خط ورکړي چي عبدالرحمن خان ته ددوی دغه آمر ورسوې.البته د خط متن د چا پلاس کي نسته، خو په تاج التواریخ کي د عبدالرحمن خان له خوليلیکل سویدي چي خورمي پر لاري مریضه سول دانگريزانو خط يې راونه رساوه.

    واقیعت خو دادی چي دانگریزانو د لوري عبدالرحمن خان ته هدایت حتمي رسیدلي وو، چي  ده د افغانستان پرلوري حرکت را وکړی. دا منافق کله چي بدخشان ته را ورسیدی، د افغانستان په ټولو برخو کي خپله انګرېزانو اوازه خپره کړه( ځکه د افغان ولس تر منځ هیڅ د ارتباط وسایل نه وه) چي عبدالرحمن دانگريزانوسره د مقابلې په نیت افغانستان ته راغلئ دئ، اوس نو پرهر مسلمان باندي دا فرض ده چي د کفر سره د جهاد په خاطر د هغه ملاوتړۍ.                      

عبدالرحمن چي واک ته ورسېدئ د اميرشيرعلی خان دوختونو دولتی اداره ړنگه کړه. هرڅه يې نوي د انګرېز په خوښه د ځان د پاره جوړکړه ټولو ادارو دده تر نظارت لاندي اجرأت کول، عبدالرحمن پرهیچا اعتماد نه لاره. ځکه دی  ښه پوهیدئ چي دده کړنې د خلگو او دولس د گټو خلاف دي. د خلگو نفرت دده څخه پټ نه وو، دئ خپله هم دولس په نیت ډېر ښه واضح پوهیدئ.عبدالرحمن خان د خپلو پلرنیو دوستان یعني د انگریزانو سرسخت طرفدار، مست، جاهل اوبیسواده مزدور وو. د خلگو په وژلو کي ورته د انگریزه څخه پوره صلاحیت ورکړل سوي وو. د خپلو سیغي ښځو څخه اولادو، ښځو، دایانو، باشانو،محمد زو او چوربکيو ته يې د ژوند ښه شرایط برابره کړه. دولس په وژلو او وينو تويولوکي يې ثاني نه لاره.

   کله چي د عبدالرحمن خان پښې مځکي ته ورسیدې د ورکړه سوي وظیفې او د خپلو با دارانو د خوښی په منظور یې د انگریزو د ښمنو قومو” افغانانو” ته سختي جزا گاني ورکړې.  په ټول هیواد کي یې د آزادۍ روحیه ووژل، څوعبدالرحمن، اميرعبدالرحمن سو. د ډېرو قومونو د مشرانو د پرې کړو سرونوڅخه یې په لسګونه کلَه منارونه جوړکړه. حقیقت التواریخ ص۱۶۱. وروسته بیا  کله چي لوی عالم ملا دین محمد مشهورپه” ملامشک عالم” چي دانگریزانو ضد فتوأ ولس ته ورکړې وه. دعبدالرحمن خان مخالفه فتوأ  یې هم صادره کړه. دانگریزضد فتوأ دجها د فتوأ یو یونقل، چي د غو لاندي خلگو ته ورکړل، ميربچه خان کوهدامني، نایب سالارحفیظ الله خان لوگری، سردارایوب خان، ميرعبدالقادرهوفیانی، محمد جان خان ورد ک،عصمت الله جبار خیل او محمدعثمان تگابی ته.

   دا وخت د افغانانو اوانگریزانو تر منځ ددوهمي جگړی شروع ده. د افغانانو دپاره د آزادۍ  جگړه، د فرنگیانواوهغوی د ملاتړو سره جګړه وه. دغو پورته یاد کړه سووغازیانو په پوره  ایمان او صداقت سره خپله وظیفه سرته رسولې ده. یوه خبره باېد وکړم، افغانانو دانگریزسره سختي جگړې کړي دي.

 

 

++++++++++++++++++

امیردوست محمد خان د ۱۸۴۲څخه تر۱۸۶۳ کال پوري

   له هغي نیټي څخه چي سدوزو شاهانو دخپلي ناپوهي، ځان غوښتنو په سبب خپل تر منځ یوه ورور پربل باندي دغلبې په وجهه په خپله خوښه یو په بل پسي ځانونه کله د انگرېزانو او کله  هم دایران( فتح علي قاجار) لمنوته ورغور ځول شروع کړه او په خپلو منځو کي د دښمنو په شان سره جنگیده، نو په دغه موقع کي د سردارپانیده محمد اولادونو چي د دوی وزیران وه، د دوی له دې کمزورۍ څخه دځان په ګټه، ګټه پورته کړه هر یوه ( محمد عظیم او دوست محمد) د سدوزو وروستي بې فکر لیوني د تیمورشاه له اولادو څخه ایوب او سلطان علي چي دواړو په کابل کي ځانونه پاچهان اعلان کړه، نو د دوی (سدوزو) تر منځ د جنگ او جگړو په اثر نتیجه دا سوه چي د نیکه یې ور ګټلې واکداري هم له لاسه ووته. بد بختانه چي دواړو کورنیو د هیواد او خلګو په ګټه کار نه دئ کړئ.

   تر دغه نیټې پوري په هیواد کي د بارکزو په نوم یوه قوم پېژاندل کېدئ، امیر دوست محمد چي د سردار پاینده محمد خان بارکزي له اولادې څخه وو، انګرېزانو له مخکي څخه په کلکته کي د همدې ورځي له پاره ساتلی او روزلۍ وو،له هغې نیټي څخه زموږ په هیواد بیا تر محمدظاهر شاه پوري د دولتونو په انتخاب او ټاکنه کي انګرېزان ټاکونکۍ نقش لاره. انګرېزانو له دوست محمد خان هغه ټولي یاغي بڼي واستلي نور دوست محمد ته (نه خاوره، نه افغانیت، نه انسانیت او نه اسلامیت )یوه هم کوم اهمیت نه لاره، بس یوغلام  یې جوړ کړئ کابل ته را واستاوه. سره له دې چي امیر دوست محمد مخکي کابل ته تر را استولو مخکي انګرېزانو په رسمي تړون(مثلت) کي د شاشجاع په وړاندي غندلی هم وو. دده اولاده   محمدزي و بلل سوه.

    ولسونه باید پوهه سي چي په دا ټولي جگړې چي زموږ ولس د نه پوهي له وجهي کولي پدې جګړو کي پردي لاسونه وه. نو ښکاره خبره ده چي تر دې اوسه هم په هره لویه پېښه کي د پردو لاسونه سته. زموږ د یو شمېر ځان غوښتونکو، نوکر صفته کورنیو چي بیله ځان غوښتلو څخه یې بل فکر نه لاره او نه لري، دهيڅ یوه سره د ولس او خاوري مینه نه وه، او نه سته، ځکه یوه یې د هیواد د پرمختگ او ولس د راوېښولو پلان نه لاره. هر څه د خپل قدرت، چوکۍ، نس ډکولو او نفس سړولو له پاره کړي او کوي.

  را ګر ځو خپل بحث ته د تربرونو په خپل منځي جنگونو کي څوک مړ او معیوب کیده؟ د چاه ښځي کونډي کیدې؟ د چا اولادونه به یتیم کیده؟ دا پوښتنه زموږ روڼ اندي تر دې اوسه هم نه مطرح کوي. اونه یې خپل ولس ته وضاحت کوي. په دې بې ګټي جګړو کي ولس ته نه د آخرت گټه وه او نه پر دې دنیا څه په لاس ورتله. ممکن یو شمېر مشرانو یې د خلګو مالونه غلا کړي وي، مګر خوار او غریب ولس ته څه نه رسېده.  د یوه ورور يا وراره له چوکۍ څخه لیری کول د بل پاچا کول، ولس ته بیله مرگ او خواریو بله فایده نه وه. په خفګان ګورم چي یوشمېر دعوه لري چي زموږ د پلرونو پاچهۍ ډېري ښې وې.

۲ –  امیرشیرغلې خان اول ځل له ۱۸۶۳څخه تر۱۸۶۶ م کال پوري یعني درې کاله حکومت وکړه: شیرعلي بیا د امیر دوست محمد له زامنو څخه وو، سره له دې چي په ړندو کي یو سترګي پاچا دئ. خو دی هم د پلار سره د انګرېزانو پر سترخان په کلکته کي وو. شیرعلي تر خپل پلار او اکاکانو ښېګڼي لرلې.امیر شیرعلي خان دوهم ځل  ۱۸۶۸څخه تر۱۸۷۹ م کال پوري یعني لس کاله حکومت وکړه، خو ډېر وختونه یې د خپلو وروڼو، اکاکانو او د اکا زامونو سره په جګړو تېر سوه. امیر محمد یعقوب خان د ۱۸۷۹څخه تر۱۸۸۰ م کال پوري، د خپل پلار(شېر علي) له زندانه هغه وخت را ووتۍ چي پلار یې تېښتي ته ځان جوړ کړئ وو، انګرېزانو حملې شروع کړي وي مریض او مأیوس بې تجریبې وو. دغو دوه هم څو ورځي پاچهان سوه: امیرا فضل خان څو میاشتي.۱۸۶۶م کال کي. محمدعظم خان ۱۸۶۷څخه تر ۱۸۶۸ م کال پوري.