په گوندي مشران ملنډې وهل

 

تېره ورځ مې خپل امېل پرانستلو چې گورم يو کتاب  راته استول شوی وو.

ليکوال ليکلي وو (دافغانستان د خلک دموکراتيک گوند جوړېدل اودله منځه تلل»

ليکونکې : عبدلسميع سرسام

2017هالينډ

ليکوال وړاندېنه کړې وه چې ما هېله درلوده چې د گوند پخواني يو شمېر مشران به د راتلونکي نسل لپاره ددی گوند جوړېدلو او له مينځه تللو لاملونه په ډاگه کړي خودا کار ونه شو ټول چوپ دي. دی زياتوي چې دا نوښت ما پلاس کې واخستلو او يوه رساله مې د لوستونکو لپاره چې په رښتېا او حقايقو ولاړه ده وليکله ، کله  چې ما دا کتاب په مينه لوستل پېل کړلو په لومړي سر کې مې شوق زيات شولو چې ليکوال به هغه څه را سپړلي وي چې تراوسه چا نه وي لوستلي  يا ليکلي  د گوند د تير تاريخ او پېښو په اړوند  ډېرو گوندي مشرانو پنډ پنډ کتابونه ليکلي دي  لکه مير صاحب کاروال ، دستگير پنجشيري ، قدوس غور بندي، اقبال وزيري، عثمان عمر، داکتر زيري، او نورو.

خو په تاسف چې ليکوال هم د لوستونکو تنده ماته نه کړه د کتاب ټوله موخه د گوند ديوشمېر مالوملحاله هغه گونديانو يا گوندي مشرانو پلوي کړی چي له رښتينولی او حقيقت څخه لېری مسايل ور ځای شوي دي.

د ليکوال ټول گوند ټولې برياوی او لاسته راوړنې د يو څو تنو د کار او فعاليت ثمره بولي دا نور بيا د ک.گ.ب جاسوسان او ډل بازان بولي د ليکوال د ليکلو څخه مالومېږي چې دی هم د هغه چا پلوي کوي کوم چې په تاسف چې د گوند دننه ټول ناوړه عملونه سرته رسولي ليکوال کوښښ کړې چې د مسوليت څخه خپل ملگرو ته برات ور کړي اوټول نا روا وی چې سرته رسيدلي مسوليت يې  د نورو پر اوږو بار کړي.

زما له نظره هر څوک اوس کتاب ليکي خو اوسني سياست پوهان داسی کتابونو ته ارځښت نه ور کوي ځکه چې دا ټول کتابونه له خپلی پوهې په برابر ليکي زه يو څو مستندې بېلگې ليم چې رښتنې واقعت څه وو

دپنځه ويشتم دسنبلی ليکوال زياتوي چې

دامين صاحب ژوندي پاتې کيدل ددې سبب شو چې ددوئ هغه پلان ناکام شي چې

امين او تره کی دواړه په يوه ورځ له منځه يوسي.

امين صاحب هوډ وکړ چه ګوند او سياسي بيرو له ټولو جرياناتو نه خبره کړي او

ډاکترصاحب شاولي چې په هغه وخت کې دګوند دريم شخص وه دپولينوم وړانديز

کوي په پولينوم کې دمرکزي کميټې او سياسي بيرو غړي شرکت کوي.

دوستانو :

لدې ليکنو نه يوازې مطلب دهغوحقايقو روښانه کول دي چه دشوروي استخباراتي

کړيواو دهغوئ دګوډاګيانو له خوا دخلقي ګوند په ضد مخته وړل شوې وه او دنوي

نسل دپوهاوي لپاره به دعبرت يو درس وي.

کله چې د ګوند د مرکزي کميټې پولينوم پرانستل شو، پولينوم د ارواښاد امين ټول

ګذارش واوريده. په ارواښاد امين مسلحانه حمله وغندل شوه، غلام دستګير

پنجشيري د دې پرځای چې د دواړو مشرانو تر منځ جوړ جاړی منځته راوړي، يوه

احساساتي بيانيه يې ورکړه چې کاش من عوض تړون زندګي قوماندان انقلاب ثور را

نجات می دادم. د ده احساساتي بيانيې په دې لګيدلي اور نو هم تيل وشيندل.

سناريو دپنجشيري سره يوځای جوړه شوې وه. ټول له پولينوم نه په ډيره مايوسۍ را

ووتل او يوازې د زيري او پنجشيري خوله له خندا نه ټوليده .

له همغې ورځې د خپګان يوه فضأ له ارواښاد امين نه شروع تر کوچني خلقي پورې په

ګوند خپره شوه.

تره کي صاحب په ډير احترام له حرمسرای نه کوټي باغچې يوړل شو. د حرمسرای او

کوټي باغچې تر منځ يواځې يو چمن پروت و.

د تره کي صاحب د خوب د خونې ټول لوازم هم يوړل شول او کوټي باغچه له پخواني

ځای نه يو څه مجهزه هم وه .

دهغو افسرانو له خولې چې د تره کي صاحب امنيت يې ساته، اکثره ماښامونه به

ارواښاد امين صاحب د تره کي صاحب ليدو ته هم ورتلو .

ناڅاپه تره کي صاحب ته سخته ناروغتيا پيدا کيږي. قدرمن فقير محمد فقير صاحب

چې په هغه وخت کې د جمهورې رياست اداري مسؤول او بيا وروسته د کورنيو چارو

وزير شو، پدې هکله داسې وايي :

کله چې تره کي صاحب ته د فلج ناروغي پيدا شوه، نو کورني ډاکتران او همدارنګه

شوروي ډاکتران مو راوبلل. ټولو نظر ورکړ چې په افغانستان کې يې علاج ناممکن

دی بايد شوروي ته انتقال شي. هلته يې تداوي کيږي. کله چې ارواښاد امين له

شوروي سفير تابيوف سره پدې هکله خبرې وکړې، کلک منفي ځواب يې ترې

واوريده او زياته يې کړه چې د هر خاين له پاره په شوروي کې ځای نشته. تاسو

پوهيږۍ او خپل مشکل مو !!!!

بايد زياته کړم چې پوزانوف هم پدې اعتراف کړی و چې تره کی صاحب زخمي و.

اوکورنيو متخصصينو دا احتمال هم له حقيقت نه ليرې ونه ګڼه چې د زهري مرمۍ د

کارولو په پايله کې چې هغه اسلحه يواځې په کابل کی د الفا له ګروپ سره وه، او د

کلاکوف په نامه ياديدله، زخمي شوی و.او دا اسلحه حرمسرای ته په پورته شوو

کسانو کې يوازېد ک.ګ.ب. له يوه شخص سره وه چې د دپلومات ترنامه لاندې يې په

شوروي سفارت کې دنده اجراء کوله او له ايوانوف، پوزانوف او بوګدانوف سره

يوځای پورته شوی وو. داځکه چې وزير زيرک هم په زهري مرميو لګيدلی و او د

36

تداوۍ لپاره نظر بند مسکو ته انتقال شو. له شپږم د جدي نه وروسته يې نظربند لمړی

صدارت او بيا دپلچرخي محبس ته راوست. په عاجل ډول پداسې حال کې چې ټپونه

يې روغ شوي نه وو، او د ډاکتر د کتلو اجازه يې هم نه وه ورکړې، په محبس کې عتيق

عالميار او نبی شنواري بنداژول او بالاخره يې په زخمي حالت اعدام ته يووړ، چې د

ټولو بشري قوانينو خلاف يو عمل و .

شهيد وزير زيرک په محبس کې ټولو زندانيانو ته ويلي و چې زه په زهري مرميو له

پورته خوانه په زينه کې وويشتل شوم .

دا چې پوزانوف وويل چې تره کی صاحب هم زخمي و، دا هم له حقيقت نه ليرې خبره نه

ده .

کومه سناريو چې بيا وروسته د ايوانوف او بوګدانوف له خوا د تياتر د نمايش نامې

په ډول د روم دامپراتور تيبرا د قتل چې د خپل ديني زوئ کايوس ګاليګوا له خوا په

بالښت او بړستن وژل شوی و، ټکي په ټکي نقل او جانداد، اقبال، ودود او روزي يې

د ثناريو لوبغاړي تعين کړل، زه پرې هيڅ باورنه لرم .

قدرمن فقير محمد فقير پدې هکله وايي چې جانداد، ودود، او اقبال د ټولو په مخ

کې اعتراف وکړ چې تره کي صاحب وفات شوی و. اوپه مونږ يې د ارواښاد امين د

بدنامولو لپاره دا سناريو ولوستله چې د هرڅه پړه په ارواښاد امين وغورځوي.

عبيدالله تلاش چې د انقلابي شوراڅارنوال و، هم په پلچرخي محبس کې اعتراف

کړی و چې دا سناريو د روسي مشاورينو له خوا پلان شوي وه.

شهيد عبدالرحمن په هغه وخت کې د افغانستان د ځوانانو د خلقي سازمان معاون و،

هم اعتراف کړی و، چې د تره کي صاحب په مړينه زما پلار سخت وژړل .

قدرمن حبيب الرحمن حبيبي هم وايي چې د تره کې صاحب وفات په امين صاحب

باندې دومره ژور تاثير واچوه چې د دوه مياشتو په موده کې يې مکمل د سر ويښتان

سپين شوه .

د شوروي لپاره د تره کي صاحب ژوند او مرګ هيڅ ارزښت نه درلود ولې د امين

صاحب مرګ بايد حتمي تر سره شوی وای. دا چې د معجزې په ډول وژغورل شو، يو

چانس و .

دسرسام ليکنه تر چټياتو بل کوم ما نا نه لري ځکه چی د گوند غړي ماشومان نه وو او نه دي د ترکې زنداني کول او دامين لخوا د هغه هر وخت پوښتنه کول ما نا او مسخره ده زه يوه بېلگه وړاندېکوم :

داستان وحشتناک به شهادت رسيدن رهبر محبوب توده ها شهيد نور محمد تره کى توسط شاګرد وفادارش:

اسم من محمد اقبال ولد عبدالقیوم رتبه ام لومری بریدمن آمر کشف گارد خانۀ خلق و مسکونۀ پنجصد فامیلی خیرخانه مینه.
به تاریخ شانزدهم میزان سال ١٣٥٨ من به دفتربودم و میخواستم به طرف منزلم بروم. به همین دلیل ینفورم نظامی ام را نیز درآورده و لباس شخصی به تن کرده بودم. من منتظر بودم تا اگر کدام موتر از داخل خانۀ خلق [ ارگ ریاست جمهوری] به طرف شهر برود و من نیز بتوانم توسط آن خود را به شهر برسانم و از آنجا توسط بس های شهری به منزلم بروم. اما در این هنگام تیلفون دفترم به صدا در آمد. گوشی را برداشتم، جانداد قومندان گارد بود. او از من خواست تا نزد او در دفترش که در طبقۀ بالا قرار داشت بروم.
وقتی وارد دفترش گردیدم از این که با لباس شخصی نزدش رفته بودم معذرت خواستم. جانداد گفت: فرقی نمی کند، بیا و بنشین.
(روزی) نیز آنجا نشسته بود و متصل رسیدنم (ودود) هم آنجا آمد.
ـ (روزی) و (ودود) کی ها هستند؟
(روزی) آمر سیاسی گارد خانۀ خلق و رتبه اش لومری بریدمن است. همچنان (ودود) آمر مخابرۀ گارد خانۀ خلق و رتبه اش تورن است.
به هر حال جانداد رویش را جانب ما دور داده گفت ” همین طور مسایل است که چاغ میشه !”.
بعد از شنیدن این حرف های جانداد من با خود فکر کردم که ممکن کدام قطعه منتظره باشد و یا کدام جایی چیزی واقع شده باشد و یا هم امپریالیزم در کدام جایی به کدام توطئه دست زده باشد و این قومندان صاحب حالا میخواهد ما صاحب منصب ها را از این موضوع با خبر بسازد.
من از او پرسیدم که خیریت است؟
قومندان صاحب [جانداد قومندان گارد] گفت که نظر به امر کمیتۀ مرکزی بیروی سیاسی و فیصلۀ شورای انقلابی باید رفیق تره کی از بین برده شود و من به شما دستور میدهم که شما باید این کار را انجام بدهید. من گفتم: قومندان صاحب! وقتی کمیتۀ مرکزی، شورای انقلابی و بیروی سیاسی چنین فیصله نموده است باید در این مورد سندی نیز وجود داشته باشد. آیا چنین سندی وجود دارد؟
جانداد گفت: ” کم عقل ! شما چه سند میخواهید؟ پلینوم کمیتۀ مرکزی دایر شد و از شورای انقلابی کشیدیش. از کمیتۀ مرکزی خارج ساخته شد. او [تره کی] حالا یک آدم عادی است. در این مورد [ قتل تره کی] تصمیم گرفته شده و این طور نیست که این موضوع مخفی باشد”.
من برایش گفتم که پس در این صورت باید این خبر از طریق رادیو اعلام شود !
جانداد گفت ” اعلان میکنه، خو به یک شکل دیگه. حزب اسرار پنهانی هم داره، شما ای گپه شور داده نمیتانین. من برای شما امر میکنم که شما ای کاره اجرا کنین”.
جانداد در ختم حرف هایش به (روزی) وظیفه داد تا نزد لوی درستیز برود زیرا با او کار دارد. (روزی) رفت (ودود) نیز از آنجا خارج شد و من هم به دفترم در طبقۀ پائین برگشتم.
لحظاتی بعد جانداد دوباره مرا نزدش خواسته برایم پنجصد افغانی داده گفت ” ای پنجصد روپیه را بگی و برو هشت متر تکۀ سفید را در بازار بگیر و به شکل روجایی جور کو و پس پیش من بیا”.
من این کار را انجام داده دوباره نزد او برگشتم. روجایی را
بالای میزش گذاشتم و او آن را گرفته به داخل میزش گذاشت. در این هنگام (روزی) که با لوی درستیز ملاقات کرده بود نیز آمده به جانداد گفت که لوی درستیز میگوید: ” ایره [تره کی را] در پهلوی مرقد برادرش در اونجه دفن کنین، همونجه که پارسال برادر تره کی صاحب فوت کرده بود. در او وقت جانداد همرای شان رفته بود و [مرقد برادر تره کی را ] جانداد برای تان نشان میدهد”.
با شنیدن این حرف ها جانداد به (روزی) گفت که لوی درستیز اشتباه نموده است. زیرا سال گذشته در مراسم تدفین برادر تره کی او یعنی جانداد نه بلکه شخص لوی درستیز کرده بوده است و آدرس قبر برادر تره کی را نیز خود لوی درستیز باید بداند. بناَ او یعنی (روزی) باید بار دیگر نزد لوی درستیز برود و آدرس قبر را از او بپرسد. اما (روزی) بهانه آورد و از رفتن دوباره نزد لوی درستیز ابا ورزید. بناَ جانداد رو به من نموده گفت تا من نزد لوی درستیز بروم و آدرس قبر برادر تره کی را از او بگیرم.
من نزد لوی درستیز رفتم و او برایم گفت که قبر برادر تره کی در (قول آبچکان) در نزدیک سرک و در کنار یک درخت قرار دارد. حالا این وظیفه جانداد است که آنرا برای تان یافت کند.
وقتی نزد جانداد برگشتم و جریان را برایش تعریف کردم برایم گفت که او شخصاَ مصروف است و نمی تواند برود و قبر مذکور را پیدا کند. بناَ به من وظیفه داد تا این کار را انجام دهم. من هم به (قول آبچکان) رفتم. اما باوجود تلاش زیاد موفق به یافتن قبر برادر تره کی نشدم. بالاخره از دو تن ریش سفید های محل آدرس را پرسیدم و آنها قبر مذکور را برایم نشان دادند. من بعد از نشانی کردن قبر دوباره نزد قومندان گارد یعنی جانداد برگشتم و برایش از این موضوع گزارش دادم. جانداد برایم گفت ” در اونجه نفر های کام [سازمان استخبارات] موظف هستند و حالا اگر کسی سرت فهمیده باشه و موضوع افشا شده باشد، تو خودت از دست خود اعدام میشی !”.
من برایش اطمینان دادم که چنین چیزی اتفاق نه افتاده است.
من تقریباَ تا ساعت هشت و نیم شب در دفترم بودم. بعداَ جانداد مرا دوباره نزدش فرا خوانده گفت باید با (روزی) به یک جایی بروم.
(روزی) موتر (لندا وور) سفید رنگ را سوار شد و ما به طرف پل محمود خان براه افتادیم.
من از او پرسیدم که کجا میخواهد برویم؟ او برایم گفت که لوی درستیز برایش هدایت داده است تا به تپۀ شهدا رفته و از آنجا یک مقدار سنگ را همراه با تعدادی از سربازان به (قول آبچکان) نزد مرقد برادر تره کی باید انتقال بدهیم.
وقتی به تپۀ شهدا رسیدیم ما را به غند محافظ رهنمایی کردند و در آنجا چهار صاحب منصب که بیل و کلند با خود داشتند با ما پیوستند اما آنها از دادن سنگ به ما، معذرت خواستند. در این هنگام (روزی) به یادش آمد که چند روز قبل برای نوشتن شعار ها آهن های ضخیمی را به فابریکه حربی انتقال داده است. بناَ تصمیم گرفت تا به آنجا رفته به عوض سنگ چند پارچه آهن را با خود بگیریم. به هر حال بعد از بدست آوردن دو تختۀ کلان آهن از فابریکه حربی و گذاشتن آن در موتر (روزی) رویش را طرف من نموده گفت : “حالا باید همان قبر برادر تره کی را برایم نشان بدهی!”
بعد از آن که من قبر را برایش نشان دادم او به صاحب منصب های که با ما آمده بودند هدایت داد تا قبر را حفر کنند. بعد از آماده شدن قبر، ما افرادی را که با خود از غند محافظ آورده بودیم دوباره به محل وظیفۀ شان رساندیم و خود ما دوباره به خانۀ خلق آمده نزد جانداد رفتیم.
(روزی) برای جانداد از آماده بودن قبر و سایر ترتیبات اطمینان داد.
جانداد گفت ” بسیار خوب شما بروید به “اونجه” (ودود) نیز از قبل “اونجه” رفته است”.
من که از محل نگهداری تره کی اطلاع نداشتم از (روزی) پرسیدم که تره کی صاحب در کجاست؟
(روزی) برایم گفت “همینجه در کوتی باغچه اس “.
(روزی) موتر را در دهن دروازۀ کوتی باغچه توقف داده اول خودش و بعداَ من به داخل رفتیم.
(ودود) نیز آنجا بود. (روزی) ا ز (ودود) پرسید ” کجاس ؟”. (ودود) جواب داد ” همینجه، در اطاق “.
ما هر سه به طرف اطاق روان شدیم. درب منزل اول قفل بود. اما (روزی) کلید را با خود داشت و دروازه را باز کرد. نخست (روزی) به تعقیب او (ودود) و در اخیر هم من به طرف طبقۀ بالا روان شدیم. در آنجا نیز دروازه قفل بود. با وجود دق الباب کردن کسی در را بروی ما باز نکرد. اما (روزی) از طریق دیگری وارد اطاق شد. ما در بیرون اطاق صدای حرف زدن او با با تره کی را می شنیدیم.
پس از لحظۀ (روزی) ما را صدا زد تا به داخل اطاق برویم. وقتی داخل اطاق شدم تره کی را دیدم که چپن به تن داشته و به پا ایستاده بود.
(روزی) برایش گفت که ما آمده ایم تا تو را به جای دیگری ببریم.
تره کی صاحب از ما خواست تا بکس هایش را نیز با او بیآوریم.
اما (روزی) برایش گفت “شما اول با ما بیائید ما بعداَ بکس های تان را می آوریم”.
تره کی برگشت و یک بکس کوچ را باز کرده گفت ” در همی یک چهل و پنج هزار روپیه و یک چیزی زیورات اس. اینمی ره اگر اوشتک ها زنده بودند بری امی اوشتک ها بتین”.
(روزی) برایش گفت این ها را ما بعداَ روان می کنیم ولی حالا شما با ما بیآئید.
به این ترتیب نخست تره کی صاحب و به تعقیب آن (روزی) به طرف طبقۀ پائین روان شدند. زمانی که به طبقۀ پائین رسیدیم (روزی) تره کی را به داخل یک اطاق هدایت داد. من تا آن زمان نمی دانستم که (روزی) چه هدایت گرفته که چگونه تره کی صاحب را به شهادت برساند. در واقع در این هنگام قومندۀ ما بدست (روزی) بود. او ما را نیز به داخل اطاق طلبید. تره کی صاحب در آنجا ساعت بند دستی اش را باز کرده و همراه با کارت حزبی اش که آن را در جیب خود داشت به (روزی) داده گفت “اینها را به امین بدهید”.
(روزی) آنها را گرفته به کناری گذاشت. بعداَ روجایی را گرفته به من گفت ” دست هایشه بسته کو !
یک دستشه خود (روزی) بسته کرد و یک دست دیگرش را همی رفیق ودود هم کتی ما کمک شد”.
بعد از بستن دست های تره کی (روزی) به ما گفت شما همینجا باشید تا من در را ببندم.
در این هنگام تره کی صاحب از (ودود) خواست تا یک گیلاس آب برایش بیآورد. (ودود) به من گفت تا این کار را انجام دهم. من گیلاس را گرفتم و خواستم آب بیآورم که (روزی) بالایم صدا زد : چی میکنی؟
گفتم : تره کی صاحب آب میخواهد.
(روزی) گفت ” بیا حالا وخت آب نیست”. به اطاق برگشتم. (ودود) پرسید آب نیاوردی ؟ گفتم (روزی) نگذاشت.
این بار (ودود) گیلاس را گرفت و خواست آب بیآورد اما (روزی) او را نیز مانع شد.
روز های بعد وقتی من از (روزی) پرسیدم که چرا نگذاشتی برای تره کی آب بیاوریم گفت ” مه روا داری نداشتم که باز اگر آب می خوردن به تکیلف میشدن”.
بعداَ (روزی) به تره کی گفت که در روی بستر بخوابد. ” وقتی او روی بستر خوابید مرا لرزه گرفت. نمی توانستم حرکت کنم. (روزی) دهنش را محکم گرفت. پاهایش حرکت کرد. (روزی) بالای (ودود) قهر شد که پاهایش را بگیر!. (ودود) پاهایشه گرفت. اما باز هم حرکت میکرد. در این هنگام (روزی) به من گفت که : بگی ! زانویشه بگی که شور نخوره !. بعد از چند دقیقه دهنش را رها کرده بالشت را روی دهنش گذاشت و این بار وقتی رهایش کرد، تره کی صاحب جان داد”.